ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.313
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.313.1
अप्रबुद्धमथाव्यक्तमिमं गुणविधिं शृणु ।
गुणान्धारयते ह्येषा सृजत्याक्षिपते तथा ॥ १२.३१३.१ ॥
ಅರಿವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ ಈ ಗುಣವಿಧಿಯನ್ನು ಕೇಳು. ಇದು ಗುಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ, ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
12.313.2
अजस्रं त्विह क्रीडार्थं विकरोति जनाधिप ।
आत्मानं बहुधा कृत्वा तान्येव प्रविचक्षते ॥ १२.३१३.२ ॥
ಓ ಜನಾಧಿಪನೇ! ಅದು ಇಲ್ಲಿ ಆಟಕ್ಕಾಗಿ ಎಡೆಬಿಡದೆ ತನ್ನನ್ನು ಬಹುವಿಧವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಆ ರೂಪಗಳನ್ನೇ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
12.313.3
एतदेवं विकुर्वाणं बुध्यमानो न बुध्यते ।
अव्यक्तबोधनाच्चैव बुध्यमानं वदन्त्यपि ॥ १२.३१३.३ ॥
ಹೀಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವವನೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದಲೇ ತಿಳಿಯುವವನನ್ನೂ ತಿಳಿದವನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
12.313.4
न त्वेव बुध्यतेऽव्यक्तं सगुणं वाऽथ निर्गुणम् ।
कदाचित्त्वेव खल्वेतदाहुरप्रतिबुद्धकम् ॥ १२.३१३.४ ॥
ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನು — ಗುಣಸಹಿತವಾಗಲಿ ಗುಣರಹಿತವಾಗಲಿ — ಅವನು ನಿಜವಾಗಿ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನೇ ಅಪ್ರತಿಬುದ್ಧ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
12.313.5
बुध्यते यदि वाऽव्यक्तमेतद्वै पञ्चविंशकम् ।
बुध्यमानो भवत्येष सङ्गात्मक इति श्रुतिः।
अनेनाप्रतिबुद्धेति वदन्त्यव्यक्तमच्युतम् ॥ १२.३१३.५ ॥
ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ ಈ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯ ತತ್ತ್ವವು ಅರಿಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅರಿಯುವವನು ಸಂಘಾತಾತ್ಮಕನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಲೇ ಅಚ್ಯುತವಾದ ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಅಪ್ರತಿಬುದ್ಧ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
12.313.6
अव्यक्तोबोधनाच्चापि बुध्यमानं वदन्त्युत ।
पञ्चविंशं महात्मानं न चासावपि बुध्यते ॥ १२.३१३.६ ॥
ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಅರಿಯುವುದರಿಂದಲೇ ಅರಿಯುವವನನ್ನೂ ಅರಿತವನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಅವನೂ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.313.7
षङ्विशं विमलं बुद्धमप्रमेयं सनातनम् ।
स तु तं पञ्चविंशं च चतुर्विशं च बुध्यते ॥ १२.३१३.७ ॥
ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೆಯದನ್ನು, ನಿರ್ಮಲವಾದುದನ್ನು, ಬುದ್ಧವಾದುದನ್ನು, ಅಪ್ರಮೇಯವಾದುದನ್ನು, ಸನಾತನವಾದುದನ್ನು ಅವನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯದನ್ನೂ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯದನ್ನೂ ಅವನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.
12.313.8
दृश्यादृश्यौ ह्यनुगतावुभावेव महाद्युती ।
अव्यक्तं तत्तु तद्ब्रह्म बुध्यते तात केवलम् ॥ १२.३१३.८ ॥
ಕಾಣುವುದು ಮತ್ತು ಕಾಣದಿರುವುದು ಇವೆರಡೂ ಅನುಸರಿಸುವವು, ಓ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ; ಆದರೆ ಆ ಅವ್ಯಕ್ತ ಬ್ರಹ್ಮವೇ, ಓ ಮಗೂ, ಕೇವಲ ಅರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
12.313.9
केवलं पञ्चविंशं च चतुर्विशं च पश्यति ।
बुध्यमानो यदात्मानमन्योऽहमिति मन्यते ॥ १२.३१३.९ ॥
ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯದನ್ನು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ಅರಿಯುವವನು ತನ್ನನ್ನು 'ನಾನು ಬೇರೆ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗ.
12.313.10
तदा प्रकृतिमानेष भवत्यव्यक्तलोचनः ।
बुध्यते च परां बुद्धिं विमलाममलां यदा ॥ १२.३१३.१० ॥
ಆಗ ಇವನು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವನಾಗಿ, ಅವ್ಯಕ್ತ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಯಾವಾಗ ಪರಮವಾದ, ನಿರ್ಮಲವಾದ, ಕಳಂಕರಹಿತ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆಯೋ.
12.313.11
षङ्विंशं राजशार्दूल तथा बुद्धत्वमाव्रजेत् ।
ततस्त्यजति सोऽव्यक्तं सर्गप्रलयधर्मि वै ॥ १२.३१३.११ ॥
ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನೇ, ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೆಯದೂ ಹಾಗೆಯೇ ಬುದ್ಧತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ; ಆಗ ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿ-ಪ್ರಳಯ ಧರ್ಮದ ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.313.12
निर्गुणः प्रकृतिं वेद गुणयुक्तामचेतनाम् ।
ततः केवलधर्माऽसौ भवत्यव्यक्तदर्शनात् ॥ १२.३१३.१२ ॥
ನಿರ್ಗುಣನು ಗುಣಯುಕ್ತವೂ ಅಚೇತನವೂ ಆದ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಆಮೇಲೆ ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಅವನು ಕೇವಲ ಧರ್ಮವುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.313.13
केवलेन समागम्य विमुक्तोऽऽत्मानमाप्नुयात् ।
एतं वै तत्त्वमित्याहुर्निस्तत्त्वमजरामरम् ॥ १२.३१३.१३ ॥
ಕೇವಲದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ವಿಮುಕ್ತನಾದವನು ಆತ್ಮನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನೇ ತತ್ತ್ವವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ನಿಸ್ತತ್ತ್ವವು ಜರೆಯಿಲ್ಲದ, ಮರಣವಿಲ್ಲದ್ದು.
12.313.14
तत्त्वसंश्रयणादेष तत्त्ववान्न च मानद ।
पञ्चविंशतितत्त्वानि प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ १२.३१३.१४ ॥
ಓ ಮಾನದ, ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವುದರಿಂದ ಇವನು ತತ್ತ್ವವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೂ ಹೌದು. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
12.313.15
न चैष तत्त्ववांस्तात निस्तत्त्वस्त्वेष बुद्धिमान् ।
एष मुञ्चति तत्त्वं हि क्षिप्रं बुद्धत्वलक्षणम् ॥ १२.३१३.१५ ॥
ಮಗೂ, ಇವನು ತತ್ತ್ವವಂತನಲ್ಲ; ಇವನು ನಿಸ್ತತ್ತ್ವ, ಬುದ್ಧಿವಂತ. ಬುದ್ಧತ್ವದ ಲಕ್ಷಣವಾದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಇವನು ಶೀಘ್ರವೇ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.
12.313.16
षाङ्विंशोऽहमिति प्राज्ञो गृह्यमाणोऽजरामरः ।
केवलेन बलेनैव समतां यात्यसंशयम् ॥ १२.३१३.१६ ॥
'ನಾನು ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೆಯವನು' ಎಂದು ತಿಳಿದು ಪ್ರಾಜ್ಞನು ಗ್ರಹಿಸಿದವನು ಜರೆಯಿಲ್ಲದ, ಮರಣವಿಲ್ಲದವನು. ಕೇವಲದ ಬಲದಿಂದಲೇ ಅವನು ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ಸಮತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.313.17
षङ्विंशेन प्रबुद्धेन बुध्यमानो ह्यबुद्धिमान् ।
एवं नानात्वमित्युक्तं साङ्ख्यश्रुतिनिदर्शनात् ॥ १२.३१३.१७ ॥
ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೆಯದರಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತವನಾಗಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವವನು ಅಬುದ್ಧಿವಂತ. ಹೀಗೆ ನಾನಾತ್ವವನ್ನು ಸಾಂಖ್ಯ ಶ್ರುತಿಯ ಉಪದೇಶದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
12.313.18
चेतनेन समेतस्य पञ्चविंशतिकस्य च ।
एकत्वं वै भवत्यस्य यदा बुद्ध्या न बुध्यते ॥ १२.३१३.१८ ॥
ಚೇತನದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅವನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಏಕತ್ವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅರಿಯದಿದ್ದಾಗ.
12.313.19
बुध्यमानोप्रबुद्धेन समतां याति मैथिल ।
सङ्गधर्मा भवत्येष निःसङ्गात्मा नराधिप ॥ १२.३१३.१९ ॥
ಓ ಮೈಥಿಲ, ಎಚ್ಚೆತ್ತವನು ಎಚ್ಚರವಿಲ್ಲದವನೊಡನೆ ಸಮತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಓ ನರಾಧಿಪ, ಇವನು ಸಂಗಧರ್ಮವುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಸಂಗ ಆತ್ಮವುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.313.20
निःसङ्गात्मानमासाद्य षङ्विंशकमजं विभुम् ।
विभुस्त्यजति चाव्यक्तं यदा त्वेताद्विबुध्यते ॥ १२.३१३.२० ॥
ಅಸಂಗ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದು, ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೆಯ, ಜನ್ಮರಹಿತ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯು ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇದನ್ನು ಅರಿತಾಗ.
12.313.21
चतुर्विशं महाभाग षङ्विंशस्य प्रबोधनात् ।
एष ह्यप्रतिबुद्धश्च बुध्यमानश्च तेऽनघ ॥ १२.३१३.२१ ॥
ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯದು ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೆಯದರ ಎಚ್ಚರದಿಂದ (ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ). ಓ ಅನಘ, ಇದೇ ನಿನಗೆ ಎಚ್ಚರವಿಲ್ಲದದ್ದೂ ಎಚ್ಚರವಾದದ್ದೂ ಆಗಿದೆ.
12.313.22
प्रोक्तो बुद्धश्च तत्त्वेन यथाश्रुतिनिदर्शनात् ।
नानात्वैकत्वमेतावद्द्रष्टव्यं शास्त्रदृष्टिभिः ॥ १२.३१३.२२ ॥
ಕೇಳಿದಂತೆ ತತ್ತ್ವದಿಂದ (ಇದು) ಎಚ್ಚರವಾದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಾನಾತ್ವ ಮತ್ತು ಏಕತ್ವ ಇಷ್ಟೇ; ಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರಿಂದ ನೋಡಲ್ಪಡಬೇಕು.
12.313.23
मशकोदुम्बरे यद्वदन्यत्वं तद्वदेतयोः ।
मत्स्योदके यथा तद्वदन्यत्वमुपलभ्यते ॥ १२.३१३.२३ ॥
ಸೊಳ್ಳೆ ಮತ್ತು ಅತ್ತಿಮರದ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನತೆ ಇರುವಂತೆಯೇ, ಈ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನತೆ ಇದೆ. ಮೀನು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನತೆ ಕಾಣುವಂತೆಯೇ (ಅದು ಕಾಣುತ್ತದೆ).
12.313.24
एवमेवावगन्तव्यं नानात्वैकत्वमेतयोः ।
एतद्धि मोक्ष इत्युक्तमव्यक्तज्ञानसंज्ञितम् ॥ १२.३१३.२४ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಇಬ್ಬರ ನಾನಾತ್ವ ಮತ್ತು ಏಕತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಇದೇ ಮೋಕ್ಷ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅವ್ಯಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.313.25
पञ्चविंशतिकस्यास्य योऽयं देहेषु वर्तते ।
एष मोक्षयितव्येति प्राहुरव्यक्तगोचरात् ॥ १२.३१३.२५ ॥
ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ತತ್ವಗಳ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಇವನು ವಿಮೋಚಿಸಬೇಕಾದವನು ಎಂದು ಅವ್ಯಕ್ತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
12.313.26
सोयमेवं विमुच्येत नान्यथेति विनिश्चयः ।
परेण परधर्मा च भवत्येष समेत्य वै ॥ १२.३१३.२६ ॥
ಇವನು ಹೀಗೆಯೇ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ನಿಶ್ಚಯ. ಇವನು ಪರನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪರಧರ್ಮವುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.313.27
विशुद्धर्मा शुद्धेन बुद्धेन च स बुद्धिमान् ।
विमुक्तधर्मा मुक्तेन समेत्य पुरुषर्षभ ॥ १२.३१३.२७ ॥
ಶುದ್ಧ ಧರ್ಮವುಳ್ಳ ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಶುದ್ಧನೂ ಬುದ್ಧನೂ ಆದವನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ವಿಶುದ್ಧ ಧರ್ಮವುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ವಿಮುಕ್ತನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ವಿಮುಕ್ತ ಧರ್ಮವುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.313.28
वियोगधर्मिणा चैव वियोगात्मा भवत्यथ ।
विमोक्षिणा विमोक्षश्च समेत्येह तथा भवेत् ॥ १२.३१३.२८ ॥
ವಿಯೋಗ ಧರ್ಮವುಳ್ಳವನೊಂದಿಗೆ ಅವನು ವಿಯೋಗಾತ್ಮನಾಗುತ್ತಾನೆ. ವಿಮೋಚಕನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಇಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ವಿಮೋಕ್ಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
12.313.29
शुद्धधर्मा शुचिश्चैव भवत्यमितदीप्तिमान् ।
विमलात्मा च भवति समेत्य विमलात्मना ॥ १२.३१३.२९ ॥
ಶುದ್ಧ ಧರ್ಮವುಳ್ಳವನಾಗಿ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರನಾಗಿ ಅವನು ಅಪರಿಮಿತ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ವಿಮಲ ಆತ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವನು ವಿಮಲಾತ್ಮನಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.313.30
केवलात्मा तथा चैव केवलेन समेत्य वै ।
स्वतन्त्रश्च स्वतन्त्रेण स्वतन्त्रत्वमवाप्नुते ॥ १२.३१३.३० ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಕೇವಲಾತ್ಮವು ಕೇವಲನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ನಿಜವಾಗಿ ಕೇವಲತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ವತಂತ್ರನು ಸ್ವತಂತ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.313.31
एतावदेतत्कथितं मया ते ।
तथ्यं महाराज यथार्थतत्त्वम्।
अमत्सरत्वं प्रतिगृह्य चार्थं ।
सनातनं ब्रह्म विशुद्धमाद्यम् ॥ १२.३१३.३१ ॥
ಇಷ್ಟನ್ನು ನಿನಗೆ ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಮಹಾರಾಜನೇ, ಇದು ಯಥಾರ್ಥ ತತ್ತ್ವ, ಸತ್ಯ. ಮತ್ಸರವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ಈ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸು: ಸನಾತನವೂ ವಿಶುದ್ಧವೂ ಆದ್ಯವೂ ಆದ ಬ್ರಹ್ಮ.
12.313.32
नावेदनिष्ठस्य जनस्य राज ।
न्प्रदेयमेतत्परमं त्वया भवेत्।
विवित्समानाय विबोधकारणं ।
प्रबोधहेतोः प्रणतस्य शासनम् ॥ १२.३१३.३२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ವೇದದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯಿಲ್ಲದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಈ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನೀನು ಕೊಡಬಾರದು. ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುವವನಿಗೆ, ಎಚ್ಚರದ ಕಾರಣವನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಗೆ, ವಿನಯದಿಂದ ನಮಿಸಿದವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಉಪದೇಶ ನೀಡಬೇಕು.
12.313.33
न देयमेतच्च तथाऽनृतात्मने ।
शठाय क्लीबाय न जिह्नबुद्धये।
न पण्डितज्ञानपरोपतापिने ।
देयं त्वयेदं विनिबोध यादृशे ॥ १२.३१३.३३ ॥
ಅಸತ್ಯ ಸ್ವಭಾವದವನಿಗೆ, ವಂಚಕನಿಗೆ, ಹೇಡಿಗೆ, ಕುಟಿಲ ಬುದ್ಧಿಯವನಿಗೆ ಇದನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು. ಪಂಡಿತರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪೀಡಿಸುವವನಿಗೂ ಕೊಡಬಾರದು. ಇಂತಹವರಲ್ಲದವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನೀನು ಇದನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಇದನ್ನು ತಿಳಿ.
12.313.34
श्रद्धान्वितायाथ गुणान्विताय ।
परापवादाद्विरताय नित्यम्।
विशुद्धयोगाय बुधाय चैव ।
क्रियावते च क्षमिणे हिताय ॥ १२.३१३.३४ ॥
ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನಿಗೆ, ಗುಣವಂತನಿಗೆ, ಇತರರ ನಿಂದೆಯಿಂದ ಸದಾ ವಿರತನಾದವನಿಗೆ, ಶುದ್ಧ ಯೋಗವುಳ್ಳವನಿಗೆ, ಬುದ್ಧಿವಂತನಿಗೆ, ಕರ್ಮನಿಷ್ಠನಿಗೆ, ಕ್ಷಮಾಶೀಲನಿಗೆ, ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಗೆ ಇದನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.
12.313.35
विविक्तशीलाय विधिप्रियाय ।
विवादहीनाय बहुश्रुताम्।
विजानते चैव दमक्षमावते ।
शक्ताय चैकात्मशमाय देहिनाम् ॥ १२.३१३.३५ ॥
ಏಕಾಂತ ಶೀಲವುಳ್ಳವನಿಗೆ, ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನಿಗೆ, ವಿವಾದರಹಿತನಿಗೆ, ಬಹುಶ್ರುತನಿಗೆ, ತಿಳಿದವನಿಗೆ, ದಮ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆಯುಳ್ಳವನಿಗೆ, ಸಮರ್ಥನಿಗೆ, ದೇಹಿಗಳೆಲ್ಲರ ಕಡೆಗೆ ಏಕಾತ್ಮ ಶಾಂತಿಯುಳ್ಳವನಿಗೆ ಇದನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.
12.313.36
एतैर्गुणैर्हीनतमे न देय ।
मेतत्परं ब्रह्म विशुद्धमाहुः।
न श्रेयसा योक्ष्यति तादृशे कृतं ।
धर्मप्रवक्तारमपात्रदानात् ॥ १२.३१३.३६ ॥
ಈ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೀನನಿಗೆ ಇದನ್ನು ನೀಡಬಾರದು. ಇದು ಪರಮ ಶುದ್ಧ ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅಂಥವನಿಗೆ ಮಾಡಿದುದು ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನೊಡನೆ ಸೇರಿಸದು; ಅಪಾತ್ರದಾನದಿಂದ ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕನೂ (ಫಲ ಪಡೆಯನು).
12.313.37
पृथ्वीमिमां यद्यपि रत्नपूर्णां ।
दद्यान्न देयं त्विदमव्रताय।
जितेन्द्रियायैतदसंशयं ते ।
भवेत्प्रदेयं परमं नरेन्द्र ॥ १२.३१३.३७ ॥
ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ನೀಡಿದರೂ, ವ್ರತವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಇದನ್ನು ನೀಡಬಾರದು. ಆದರೆ ಓ ನರೇಂದ್ರ, ಇಂದ್ರಿಯ ಜಯಿಸಿದವನಿಗೆ ಇದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಪರಮ ದಾನವಾಗಬಲ್ಲದು.
12.313.38
कराल मा ते भयमस्तु किंचि ।
देतच्छ्रुतं ब्रह्म परं त्वयाऽद्य।
यथावदुक्तं परमं पवित्रं ।
विशोकमत्यन्तमनादिमध्यम् ॥ १२.३१३.३८ ॥
ಓ ಕರಾಳ, ನಿನಗೆ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇರದಿರಲಿ. ಇಂದು ನೀನು ಆ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೀಯೆ; ಅದು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಪರಮವಾದುದು, ಪವಿತ್ರವಾದುದು, ಶೋಕರಹಿತವಾದುದು, ಅತ್ಯಂತವಾದುದು, ಆದಿಮಧ್ಯರಹಿತವಾದುದು.
12.313.39
अगाधजन्मामरणं च राज ।
न्निरामयं वीतभयं शिवं च।
समीक्ष्य मोहं त्यज बाऽद्य सर्व ।
ज्ञानस्य तत्त्वार्थमिदं विदित्वा ॥ १२.३१३.३९ ॥
ಓ ರಾಜ, ಅಗಾಧ ಜನ್ಮವು, ಅಮರವು, ನಿರಾಮಯವು, ಭಯರಹಿತವು, ಶಿವವು—ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಮೋಹವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ, ಈಗಲೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸು. ಜ್ಞಾನದ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವಿದು ಎಂದು ತಿಳಿದು (ಮೋಹವನ್ನು ಬಿಡು).
12.313.40
अवाप्तमेतद्धि मया सनातना ।
द्धिरण्यगर्भाद्यजतो नराधिप।
प्रसाद्य यत्नेन तमुग्रतेजसं ।
सनातनं ब्रह्म यथाऽद्य वै त्वया ॥ १२.३१३.४० ॥
ಓ ನರಾಧಿಪ, ಈ ಸನಾತನವನ್ನು ನಾನು ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪಡೆದೆ. ಆ ಉಗ್ರ ತೇಜಸ್ವಿಯನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ ಸನಾತನ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದೆ—ಇಂದು ನೀನು ಪಡೆದಂತೆ.
12.313.41
पृष्टस्त्वया चास्मि यथा नरेन्द्र ।
तथा मयेदं त्वयि चोक्तमद्य।
तथाऽवाप्तं ब्रह्मणो मे नरेन्द्र ।
महाज्ञानं मोक्षविदां परायणम् ॥ १२.३१३.४१ ॥
ಓ ನರೇಂದ್ರ, ನೀನು ಕೇಳಿದಂತೆಯೇ ಇಂದು ನಿನಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ಓ ನರೇಂದ್ರ, ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ನಾನು ಪಡೆದ ಆ ಮಹಾಜ್ಞಾನವೇ ಮೋಕ್ಷ ತಿಳಿದವರಿಗೆ ಪರಮ ಆಶ್ರಯ.
12.313.42
एतदुक्तं परं ब्रह्म यस्मान्नावर्तते पुनः ।
पञ्चविंशो महाराज परमर्षिनिदर्शनात् ॥ १२.३१३.४२ ॥
ಈ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ಪಡೆದವರು ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಹಾರಾಜ, ಪರಮ ಋಷಿಯ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯ ತತ್ತ್ವ ಹೀಗೆ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
12.313.43
पुनरावृत्तिमाप्नोति परं ज्ञानमवाप्य च ।
नावबुध्यति तत्त्वेन बुध्यमानोऽजरामरम् ॥ १२.३१३.४३ ॥
ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದರೂ, ಅಜರಾಮರವನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ತಿಳಿಯದವನು ಪುನರಾವೃತ್ತಿಯನ್ನು (ಜನನ-ಮರಣವನ್ನು) ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ.
12.313.44
एतन्निः श्रेयसकरं ज्ञानं ते परमं मया ।
कथितं तत्त्वतस्तात श्रुत्वा देवर्षितो नृप ॥ १२.३१३.४४ ॥
ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ನೀಡುವ ಈ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ತತ್ತ್ವತಃ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಅರಸನೇ, ದೇವರ್ಷಿಯಿಂದ ಕೇಳಿ ಇದನ್ನು ತಿಳಿದೆ.
12.313.45
हिरण्यगर्भादृषिणा वसिष्ठेन महात्मना ।
वसिष्ठादृषिशार्दूलान्नारदोऽवाप्तवानिदम् ॥ १२.३१३.४५ ॥
ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನಿಂದ ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿ ಪಡೆದರು; ವಸಿಷ್ಠರಿಂದ, ಋಷಿಶಾರ್ದೂಲ ನಾರದರು ಇದನ್ನು ಪಡೆದರು.
12.313.46
नारदाद्विदितं मह्यमेतद्ब्रह्म सनातनम् ।
मा शुचः कौरवेन्द्र त्वं श्रुत्वैतत्परमं पदम् ॥ १२.३१३.४६ ॥
ನಾರದರಿಂದ ಈ ಸನಾತನ ಬ್ರಹ್ಮ ನನಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಕೌರವೇಂದ್ರ, ಈ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಕೇಳಿ ನೀನು ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.313.47
येन क्षराक्षरे वित्ते भयं तस्य न विद्यते ।
विद्यते तु भयं तस्य यो नैतद्वेत्ति पार्थिव ॥ १२.३१३.४७ ॥
ಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರವನ್ನು ತಿಳಿದವನಿಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯದವನಿಗೇ ಭಯವಿದೆ, ಓ ರಾಜನೇ.
12.313.48
अविज्ञानाच्च मूढात्मा पुनः पुनरुपाद्रवत् ।
प्रेत्य जातिसहस्राणि मरणान्तान्युपाश्नुते ॥ १२.३१३.४८ ॥
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೂಢಮನಸ್ಸಿನವನು ಪದೇ ಪದೇ ಪೀಡಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮರಣದ ಬಳಿಕ ಸಾವಿರಾರು ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಮರಣದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
12.313.49
देवलोकं तथा तिर्यङ्भनुष्यमपि चाश्नुते ।
यदि शुध्यति कालेन तस्मादज्ञानसागरात् ॥ १२.३१३.४९ ॥
ಅವನು ದೇವಲೋಕವನ್ನೂ, ತಿರ್ಯಕ್ ಯೋನಿಯನ್ನೂ, ಮನುಷ್ಯ ಯೋನಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆ ಅಜ್ಞಾನ ಸಾಗರದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾದರೆ.
12.313.50
उत्तीर्णोऽस्मादगाधात्स परमाप्नोति शोभनम् ।
अज्ञानसागरो घोरो ह्यव्यक्तोऽगाध उच्यते।
अहन्यहनि मज्जन्ति यत्र भूतानि भारत ॥ १२.३१३.५० ॥
ಈ ಅಗಾಧವನ್ನು ದಾಟಿದವನು ಪರಮ ಶುಭಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಜ್ಞಾನ ಸಾಗರ ಘೋರವಾಗಿದೆ; ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಅಗಾಧವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ದಿನದಿನವೂ ಮುಳುಗುತ್ತವೆ, ಓ ಭಾರತ.
12.313.51
यस्मादगाधादव्यक्तादुत्तीर्णस्त्वं सनातनात् ।
तस्मात्त्वं विरजाश्चैव वितमस्कश्च पार्थिव ॥ १२.३१३.५१ ॥
ಆ ಅಗಾಧ, ಅವ್ಯಕ್ತ, ಸನಾತನದಿಂದ ನೀನು ದಾಟಿ ಬಂದಿರುವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ರಜಸ್ಸಿಲ್ಲದವನೂ ತಮಸ್ಸಿಲ್ಲದವನೂ ಆಗಿರುವೆ.