മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.313
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.313.1
अप्रबुद्धमथाव्यक्तमिमं गुणविधिं शृणु ।
गुणान्धारयते ह्येषा सृजत्याक्षिपते तथा ॥ १२.३१३.१ ॥
അപ്രബുദ്ധവും അവ്യക്തവുമായ ഈ ഗുണവിധി കേൾക്കുക. ഇത് ഗുണങ്ങളെ ധരിക്കുന്നു, സൃഷ്ടിക്കുന്നു, പിന്നെ അവയെ പിൻവലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
12.313.2
अजस्रं त्विह क्रीडार्थं विकरोति जनाधिप ।
आत्मानं बहुधा कृत्वा तान्येव प्रविचक्षते ॥ १२.३१३.२ ॥
ജനാധിപാ! അത് ഇവിടെ കളിക്കായി നിരന്തരം സ്വയം പലവിധത്തിൽ മാറ്റുന്നു; ആ രൂപങ്ങളെയാണ് അവർ വിശദീകരിക്കുന്നത്.
12.313.3
एतदेवं विकुर्वाणं बुध्यमानो न बुध्यते ।
अव्यक्तबोधनाच्चैव बुध्यमानं वदन्त्यपि ॥ १२.३१३.३ ॥
ഇങ്ങനെ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനെ അറിയുന്നവനും അറിയുന്നില്ല; അവ്യക്തത്തെ അറിയുന്നതുകൊണ്ടാണ് അറിയുന്നവനെയും അറിഞ്ഞവനെന്ന് പറയുന്നത്.
12.313.4
न त्वेव बुध्यतेऽव्यक्तं सगुणं वाऽथ निर्गुणम् ।
कदाचित्त्वेव खल्वेतदाहुरप्रतिबुद्धकम् ॥ १२.३१३.४ ॥
അവ്യക്തത്തെ — ഗുണസഹിതമായാലും ഗുണരഹിതമായാലും — അവൻ യഥാർഥത്തിൽ അറിയുന്നില്ല; എന്നാൽ ചിലപ്പോൾ ഇതിനെ അപ്രതിബുദ്ധം എന്ന് പറയുന്നു.
12.313.5
बुध्यते यदि वाऽव्यक्तमेतद्वै पञ्चविंशकम् ।
बुध्यमानो भवत्येष सङ्गात्मक इति श्रुतिः।
अनेनाप्रतिबुद्धेति वदन्त्यव्यक्तमच्युतम् ॥ १२.३१३.५ ॥
അവ്യക്തമായ ഈ ഇരുപത്തിയഞ്ചാം തത്ത്വം അറിയപ്പെട്ടാൽ, അറിയുന്നവൻ സംഘാതാത്മകനാകുന്നു എന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു. ഇതുകൊണ്ടാണ് അച്യുതമായ അവ്യക്തത്തെ അപ്രതിബുദ്ധം എന്ന് പറയുന്നത്.
12.313.6
अव्यक्तोबोधनाच्चापि बुध्यमानं वदन्त्युत ।
पञ्चविंशं महात्मानं न चासावपि बुध्यते ॥ १२.३१३.६ ॥
അവ്യക്തത്തെ അറിയുന്നതുകൊണ്ടാണ് അറിയുന്നവനെയും അറിഞ്ഞവനെന്ന് പറയുന്നത്; പക്ഷേ ഇരുപത്തിയഞ്ചാമത്തെ മഹാത്മാവിനെ അവനും അറിയുന്നില്ല.
12.313.7
षङ्विशं विमलं बुद्धमप्रमेयं सनातनम् ।
स तु तं पञ्चविंशं च चतुर्विशं च बुध्यते ॥ १२.३१३.७ ॥
ഇരുപത്താറാമത്തെയും നിർമ്മലവും ബുദ്ധവും അപ്രമേയവും സനാതനവുമായതിനെയും അവൻ അറിയുന്നു; ഇരുപത്തഞ്ചാമത്തെയും ഇരുപത്തിനാലാമത്തെയും അവൻ അറിയുന്നു.
12.313.8
दृश्यादृश्यौ ह्यनुगतावुभावेव महाद्युती ।
अव्यक्तं तत्तु तद्ब्रह्म बुध्यते तात केवलम् ॥ १२.३१३.८ ॥
ദൃശ്യവും അദൃശ്യവും ഇരുവരും അനുഗമിക്കുന്നവരാണ്, ഓ മഹാതേജസ്വീ; എന്നാൽ ആ അവ്യക്തമായ ബ്രഹ്മമത്രേ, പ്രിയനേ, കേവലം അറിയപ്പെടുന്നത്.
12.313.9
केवलं पञ्चविंशं च चतुर्विशं च पश्यति ।
बुध्यमानो यदात्मानमन्योऽहमिति मन्यते ॥ १२.३१३.९ ॥
ഇരുപത്തഞ്ചാമത്തെയും ഇരുപത്തിനാലാമത്തെയും കേവലം അവൻ കാണുന്നു; അറിയുന്നവൻ തന്നെത്തന്നെ 'ഞാൻ മറ്റൊരാൾ' എന്ന് കരുതുമ്പോൾ.
12.313.10
तदा प्रकृतिमानेष भवत्यव्यक्तलोचनः ।
बुध्यते च परां बुद्धिं विमलाममलां यदा ॥ १२.३१३.१० ॥
അപ്പോൾ ഇവൻ പ്രകൃതിയുള്ളവനായി, അവ്യക്ത ദൃഷ്ടിയുള്ളവനാകുന്നു; പരമവും നിർമ്മലവും കളങ്കമറ്റതുമായ ബുദ്ധിയെ അവൻ അറിയുമ്പോൾ.
12.313.11
षङ्विंशं राजशार्दूल तथा बुद्धत्वमाव्रजेत् ।
ततस्त्यजति सोऽव्यक्तं सर्गप्रलयधर्मि वै ॥ १२.३१३.११ ॥
രാജശാർദൂലാ, ഇരുപത്താറാമത്തേതും അങ്ങനെതന്നെ ബുദ്ധത്വം പ്രാപിക്കുന്നു; പിന്നെ സൃഷ്ടിയും പ്രളയവും സ്വഭാവമുള്ള അവ്യക്തത്തെ അവൻ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
12.313.12
निर्गुणः प्रकृतिं वेद गुणयुक्तामचेतनाम् ।
ततः केवलधर्माऽसौ भवत्यव्यक्तदर्शनात् ॥ १२.३१३.१२ ॥
നിർഗുണൻ ഗുണങ്ങളോടു കൂടിയതും അചേതനവുമായ പ്രകൃതിയെ അറിയുന്നു; പിന്നെ അവ്യക്തത്തെ ദർശിക്കുന്നതിനാൽ അവൻ കേവലധർമ്മമുള്ളവനാകുന്നു.
12.313.13
केवलेन समागम्य विमुक्तोऽऽत्मानमाप्नुयात् ।
एतं वै तत्त्वमित्याहुर्निस्तत्त्वमजरामरम् ॥ १२.३१३.१३ ॥
കേവലവുമായി ചേർന്ന് വിമുക്തനായവൻ ആത്മാവിനെ പ്രാപിക്കുന്നു. ഇതിനെയാണ് തത്ത്വം എന്ന് പറയുന്നത്; നിസ്തത്ത്വം ജരയും മരണവുമില്ലാത്തതാണ്.
12.313.14
तत्त्वसंश्रयणादेष तत्त्ववान्न च मानद ।
पञ्चविंशतितत्त्वानि प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ १२.३१३.१४ ॥
മാനദാ, തത്ത്വങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നതിനാൽ ഇവൻ തത്ത്വവാനാകുന്നു; എന്നാൽ അല്ലതാനും. ജ്ഞാനികൾ ഇരുപത്തഞ്ച് തത്ത്വങ്ങൾ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.
12.313.15
न चैष तत्त्ववांस्तात निस्तत्त्वस्त्वेष बुद्धिमान् ।
एष मुञ्चति तत्त्वं हि क्षिप्रं बुद्धत्वलक्षणम् ॥ १२.३१३.१५ ॥
മകനേ, ഇവൻ തത്ത്വവാനല്ല; ഇവൻ നിസ്തത്ത്വനും ബുദ്ധിമാനുമാണ്. ബുദ്ധത്വലക്ഷണമായ തത്ത്വത്തെ ഇവൻ വേഗം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
12.313.16
षाङ्विंशोऽहमिति प्राज्ञो गृह्यमाणोऽजरामरः ।
केवलेन बलेनैव समतां यात्यसंशयम् ॥ १२.३१३.१६ ॥
'ഞാൻ ഇരുപത്താറാമനാണ്' എന്ന് കരുതി പ്രാജ്ഞൻ ഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ജരയും മരണവുമില്ലാത്തവനാണ്. കേവലത്തിന്റെ ബലത്താൽ മാത്രം അവൻ സംശയമില്ലാതെ സമത പ്രാപിക്കുന്നു.
12.313.17
षङ्विंशेन प्रबुद्धेन बुध्यमानो ह्यबुद्धिमान् ।
एवं नानात्वमित्युक्तं साङ्ख्यश्रुतिनिदर्शनात् ॥ १२.३१३.१७ ॥
ഇരുപത്താറാമത്തേതിനാൽ ഉണർന്നവനായി ഉണരുന്നവൻ ബുദ്ധിയില്ലാത്തവനാണ്. ഇങ്ങനെ സാംഖ്യശ്രുതിയുടെ നിർദേശപ്രകാരം നാനാത്വം പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
12.313.18
चेतनेन समेतस्य पञ्चविंशतिकस्य च ।
एकत्वं वै भवत्यस्य यदा बुद्ध्या न बुध्यते ॥ १२.३१३.१८ ॥
ചേതനയുമായി ചേർന്ന ഇരുപത്തഞ്ച് തത്ത്വങ്ങൾക്ക് അവന് ഏകത്വം ഉണ്ടാകുന്നു, അവൻ ബുദ്ധിയാൽ അറിയാത്തപ്പോൾ.
12.313.19
बुध्यमानोप्रबुद्धेन समतां याति मैथिल ।
सङ्गधर्मा भवत्येष निःसङ्गात्मा नराधिप ॥ १२.३१३.१९ ॥
ഹേ മൈഥിലാ, ഉണർന്നവൻ ഉണരാത്തവനുമായി സമത്വം പ്രാപിക്കുന്നു. ഹേ നരാധിപാ, ഇവൻ സംഗധർമ്മമുള്ളവനാകുന്നു; നിസ്സംഗമായ ആത്മാവുള്ളവനുമാകുന്നു.
12.313.20
निःसङ्गात्मानमासाद्य षङ्विंशकमजं विभुम् ।
विभुस्त्यजति चाव्यक्तं यदा त्वेताद्विबुध्यते ॥ १२.३१३.२० ॥
നിസ്സംഗമായ ആത്മാവിനെ പ്രാപിച്ച്, ഇരുപത്താറാമത്തേതും അജവും വിഭുവുമായതിനെ പ്രാപിച്ച്, സർവ്വവ്യാപിയായവൻ അവ്യക്തത്തെയും ത്യജിക്കുന്നു; ഇതറിയുമ്പോൾ.
12.313.21
चतुर्विशं महाभाग षङ्विंशस्य प्रबोधनात् ।
एष ह्यप्रतिबुद्धश्च बुध्यमानश्च तेऽनघ ॥ १२.३१३.२१ ॥
ഹേ മഹാഭാഗാ, ഇരുപത്തിനാലാമത്തേത് ഇരുപത്താറാമത്തേതിന്റെ ഉണർവ്വിനാൽ (ഉണരുന്നു). ഹേ അനഘാ, ഇതുതന്നെ നിനക്ക് ഉണരാത്തതും ഉണർന്നതുമാകുന്നു.
12.313.22
प्रोक्तो बुद्धश्च तत्त्वेन यथाश्रुतिनिदर्शनात् ।
नानात्वैकत्वमेतावद्द्रष्टव्यं शास्त्रदृष्टिभिः ॥ १२.३१३.२२ ॥
കേട്ടതുപോലെ തത്ത്വത്താൽ (ഇത്) ഉണർന്നത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. നാനാത്വവും ഏകത്വവും ഇത്രമാത്രം; ശാസ്ത്രദൃഷ്ടിയുള്ളവർ കാണേണ്ടതാണ്.
12.313.23
मशकोदुम्बरे यद्वदन्यत्वं तद्वदेतयोः ।
मत्स्योदके यथा तद्वदन्यत्वमुपलभ्यते ॥ १२.३१३.२३ ॥
കൊതുകും അത്തിമരവും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുള്ളതുപോലെ ഇവ രണ്ടിലും വ്യത്യാസമുണ്ട്. മത്സ്യവും വെള്ളവും തമ്മിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നതുപോലെ.
12.313.24
एवमेवावगन्तव्यं नानात्वैकत्वमेतयोः ।
एतद्धि मोक्ष इत्युक्तमव्यक्तज्ञानसंज्ञितम् ॥ १२.३१३.२४ ॥
അതുപോലെ ഇവ രണ്ടിന്റെയും നാനാത്വവും ഏകത്വവും അറിയേണ്ടതാണ്. ഇതുതന്നെ മോക്ഷമെന്ന് പറയപ്പെട്ടു; അവ്യക്തജ്ഞാനം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.
12.313.25
पञ्चविंशतिकस्यास्य योऽयं देहेषु वर्तते ।
एष मोक्षयितव्येति प्राहुरव्यक्तगोचरात् ॥ १२.३१३.२५ ॥
ഇരുപത്തഞ്ച് തത്ത്വങ്ങളുടെ ഈ സമൂഹത്തിൽ ശരീരങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന ഇവൻ മോചിപ്പിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണെന്ന് അവ്യക്തത്തിന്റെ മേഖലയിൽ നിന്ന് പറയുന്നു.
12.313.26
सोयमेवं विमुच्येत नान्यथेति विनिश्चयः ।
परेण परधर्मा च भवत्येष समेत्य वै ॥ १२.३१३.२६ ॥
ഇവൻ ഇങ്ങനെതന്നെ വിമുക്തനാകും, മറ്റൊരു വിധത്തിലല്ല എന്നതാണ് നിശ്ചയം. ഇവൻ പരനോടു ചേർന്ന് പരധർമ്മമുള്ളവനായിത്തീരുന്നു.
12.313.27
विशुद्धर्मा शुद्धेन बुद्धेन च स बुद्धिमान् ।
विमुक्तधर्मा मुक्तेन समेत्य पुरुषर्षभ ॥ १२.३१३.२७ ॥
ശുദ്ധധർമ്മമുള്ള ആ ബുദ്ധിമാൻ ശുദ്ധനും ബുദ്ധനുമായവനോടു ചേർന്ന് വിശുദ്ധധർമ്മമുള്ളവനാകുന്നു. പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, മുക്തനോടു ചേർന്ന് മുക്തധർമ്മമുള്ളവനാകുന്നു.
12.313.28
वियोगधर्मिणा चैव वियोगात्मा भवत्यथ ।
विमोक्षिणा विमोक्षश्च समेत्येह तथा भवेत् ॥ १२.३१३.२८ ॥
വിയോഗധർമ്മമുള്ളവനോടു ചേർന്ന് അവൻ വിയോഗാത്മാവായിത്തീരുന്നു. വിമോചകനോടു ചേർന്ന് ഇവിടെ അങ്ങനെതന്നെ വിമോക്ഷമുണ്ടാകുന്നു.
12.313.29
शुद्धधर्मा शुचिश्चैव भवत्यमितदीप्तिमान् ।
विमलात्मा च भवति समेत्य विमलात्मना ॥ १२.३१३.२९ ॥
ശുദ്ധധർമ്മവും ശുചിയുമായി അവൻ അളവറ്റ ദീപ്തിയുള്ളവനാകുന്നു. വിമലമായ ആത്മാവോടു ചേർന്ന് അവൻ വിമലാത്മാവാകുന്നു.
12.313.30
केवलात्मा तथा चैव केवलेन समेत्य वै ।
स्वतन्त्रश्च स्वतन्त्रेण स्वतन्त्रत्वमवाप्नुते ॥ १२.३१३.३० ॥
അതുപോലെ കേവലാത്മാവ് കേവലനോടു ചേർന്ന് യഥാർത്ഥത്തിൽ കേവലത്വം നേടുന്നു. സ്വതന്ത്രൻ സ്വതന്ത്രനോടു ചേർന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം നേടുന്നു.
12.313.31
एतावदेतत्कथितं मया ते ।
तथ्यं महाराज यथार्थतत्त्वम्।
अमत्सरत्वं प्रतिगृह्य चार्थं ।
सनातनं ब्रह्म विशुद्धमाद्यम् ॥ १२.३१३.३१ ॥
ഇതുവരെ ഞാൻ നിന്നോട് ഇത് പറഞ്ഞു. മഹാരാജാവേ, ഇത് യഥാർത്ഥ തത്ത്വവും സത്യവുമാണ്. അസൂയയില്ലാതെ ഈ അർത്ഥം സ്വീകരിക്കുക: സനാതനവും വിശുദ്ധവും ആദ്യവുമായ ബ്രഹ്മം.
12.313.32
नावेदनिष्ठस्य जनस्य राज ।
न्प्रदेयमेतत्परमं त्वया भवेत्।
विवित्समानाय विबोधकारणं ।
प्रबोधहेतोः प्रणतस्य शासनम् ॥ १२.३१३.३२ ॥
രാജാവേ, വേദത്തിൽ നിഷ്ഠയില്ലാത്ത മനുഷ്യന് ഈ പരമതത്ത്വം നീ നൽകരുത്. അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും, ഉണർവിന്റെ കാരണം തേടുന്നവനും, വിനീതനായി വണങ്ങിയവനും മാത്രമേ ഈ ഉപദേശം നൽകാവൂ.
12.313.33
न देयमेतच्च तथाऽनृतात्मने ।
शठाय क्लीबाय न जिह्नबुद्धये।
न पण्डितज्ञानपरोपतापिने ।
देयं त्वयेदं विनिबोध यादृशे ॥ १२.३१३.३३ ॥
അസത്യസ്വഭാവിക്കും, വഞ്ചകനും, ഭീരുവിനും, വക്രബുദ്ധിക്കും ഇത് നൽകരുത്. പണ്ഡിതരുടെ ജ്ഞാനത്തെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവനും നൽകരുത്. ഇങ്ങനെയല്ലാത്തവനാണ് നീ ഇത് നൽകേണ്ടത്; ഇത് മനസ്സിലാക്കുക.
12.313.34
श्रद्धान्वितायाथ गुणान्विताय ।
परापवादाद्विरताय नित्यम्।
विशुद्धयोगाय बुधाय चैव ।
क्रियावते च क्षमिणे हिताय ॥ १२.३१३.३४ ॥
ശ്രദ്ധയോടുകൂടിയവനും, ഗുണങ്ങളുള്ളവനും, മറ്റുള്ളവരെ പഴിക്കുന്നതിൽനിന്ന് എപ്പോഴും വിരമിച്ചവനും, ശുദ്ധയോഗമുള്ളവനും, ബുദ്ധിമാനും, കർമ്മനിഷ്ഠനും, ക്ഷമയുള്ളവനും, ഹിതം ചെയ്യുന്നവനും ഇത് നൽകണം.
12.313.35
विविक्तशीलाय विधिप्रियाय ।
विवादहीनाय बहुश्रुताम्।
विजानते चैव दमक्षमावते ।
शक्ताय चैकात्मशमाय देहिनाम् ॥ १२.३१३.३५ ॥
ഏകാന്തശീലമുള്ളവനും, വിധികളെ പ്രിയപ്പെടുന്നവനും, വിവാദമില്ലാത്തവനും, വളരെ പഠിച്ചവനും, അറിയുന്നവനും, ദമവും ക്ഷമയുമുള്ളവനും, ശക്തനും, ദേഹികളോട് ഏകാത്മശാന്തിയുള്ളവനും ഇത് നൽകണം.
12.313.36
एतैर्गुणैर्हीनतमे न देय ।
मेतत्परं ब्रह्म विशुद्धमाहुः।
न श्रेयसा योक्ष्यति तादृशे कृतं ।
धर्मप्रवक्तारमपात्रदानात् ॥ १२.३१३.३६ ॥
ഈ ഗുണങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കുറവുള്ളവന് ഇത് നൽകരുത്. ഇത് പരമവും വിശുദ്ധവുമായ ബ്രഹ്മമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അത്തരക്കാർക്ക് ചെയ്തത് ശ്രേയസ്സുമായി ചേരില്ല; അപാത്രദാനം മൂലം ധർമ്മോപദേഷ്ടാവും (ഫലം നേടില്ല).
12.313.37
पृथ्वीमिमां यद्यपि रत्नपूर्णां ।
दद्यान्न देयं त्विदमव्रताय।
जितेन्द्रियायैतदसंशयं ते ।
भवेत्प्रदेयं परमं नरेन्द्र ॥ १२.३१३.३७ ॥
രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഈ ഭൂമി മുഴുവൻ നൽകിയാലും, വ്രതമില്ലാത്തവന് ഇത് നൽകരുത്. എന്നാൽ ഓ നരേന്ദ്രാ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവന് ഇത് സംശയമില്ലാതെ നിനക്ക് പരമമായി നൽകാവുന്നതാണ്.
12.313.38
कराल मा ते भयमस्तु किंचि ।
देतच्छ्रुतं ब्रह्म परं त्वयाऽद्य।
यथावदुक्तं परमं पवित्रं ।
विशोकमत्यन्तमनादिमध्यम् ॥ १२.३१३.३८ ॥
ഓ കരാള, നിനക്ക് യാതൊരു ഭയവും ഉണ്ടാകരുത്. ഇന്ന് നീ ആ പരമ ബ്രഹ്മത്തെ കേട്ടു; അത് യഥാവത് പറയപ്പെട്ടതാണ്—പരമവും പവിത്രവും ശോകരഹിതവും അത്യന്തവും ആദിമധ്യരഹിതവുമായത്.
12.313.39
अगाधजन्मामरणं च राज ।
न्निरामयं वीतभयं शिवं च।
समीक्ष्य मोहं त्यज बाऽद्य सर्व ।
ज्ञानस्य तत्त्वार्थमिदं विदित्वा ॥ १२.३१३.३९ ॥
ഓ രാജാവേ, അഗാധമായ ജന്മമുള്ളതും അമരവും നിരാമയവും ഭയരഹിതവും ശിവവുമായത്—ഇത് മനസ്സിലാക്കി, മോഹത്തെ പരിശോധിച്ച്, ഇപ്പോൾ എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കുക. ജ്ഞാനത്തിന്റെ തത്ത്വാർത്ഥം ഇതാണെന്ന് അറിഞ്ഞ് (മോഹം ഉപേക്ഷിക്കുക).
12.313.40
अवाप्तमेतद्धि मया सनातना ।
द्धिरण्यगर्भाद्यजतो नराधिप।
प्रसाद्य यत्नेन तमुग्रतेजसं ।
सनातनं ब्रह्म यथाऽद्य वै त्वया ॥ १२.३१३.४० ॥
ഓ നരാധിപാ, ഈ സനാതനത്തെ ഞാൻ ഹിരണ്യഗർഭനെ യജിക്കുമ്പോൾ നേടി. ആ ഉഗ്രതേജസ്സുള്ളവനെ പ്രയത്നത്താൽ പ്രസാദിപ്പിച്ച് സനാതനബ്രഹ്മത്തെ നേടി—ഇന്ന് നീ നേടിയതുപോലെ.
12.313.41
पृष्टस्त्वया चास्मि यथा नरेन्द्र ।
तथा मयेदं त्वयि चोक्तमद्य।
तथाऽवाप्तं ब्रह्मणो मे नरेन्द्र ।
महाज्ञानं मोक्षविदां परायणम् ॥ १२.३१३.४१ ॥
നരേന്ദ്രാ, നീ ചോദിച്ചതുപോലെ ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് ഇത് പറഞ്ഞു. നരേന്ദ്രാ, ബ്രഹ്മത്തിൽനിന്ന് ഞാൻ നേടിയ ആ മഹാജ്ഞാനം മോക്ഷമറിയുന്നവർക്ക് പരമ ആശ്രയമാണ്.
12.313.42
एतदुक्तं परं ब्रह्म यस्मान्नावर्तते पुनः ।
पञ्चविंशो महाराज परमर्षिनिदर्शनात् ॥ १२.३१३.४२ ॥
ഈ പരമ ബ്രഹ്മം പറയപ്പെട്ടു; അത് ലഭിച്ചവർ പിന്നെ മടങ്ങിവരുന്നില്ല. മഹാരാജാവേ, പരമ ഋഷിയുടെ ഉപദേശത്താൽ ഇരുപത്തഞ്ചാമത്തെ തത്ത്വം ഇങ്ങനെ അറിയപ്പെട്ടു.
12.313.43
पुनरावृत्तिमाप्नोति परं ज्ञानमवाप्य च ।
नावबुध्यति तत्त्वेन बुध्यमानोऽजरामरम् ॥ १२.३१३.४३ ॥
പരമജ്ഞാനം ലഭിച്ചാലും, അജരാമരത്തെ തത്ത്വത്തിൽ അറിയാത്തവൻ പുനരാവൃത്തി (ജനനമരണം) പ്രാപിക്കുന്നു; അറിയാൻ ശ്രമിക്കുന്നവനായിരുന്നാലും.
12.313.44
एतन्निः श्रेयसकरं ज्ञानं ते परमं मया ।
कथितं तत्त्वतस्तात श्रुत्वा देवर्षितो नृप ॥ १२.३१३.४४ ॥
പ്രിയമകനേ, ശ്രേയസ്സ് നൽകുന്ന ഈ പരമജ്ഞാനം ഞാൻ നിനക്ക് തത്ത്വത്തിൽ പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു. രാജാവേ, ദേവർഷിയിൽനിന്ന് കേട്ടാണ് ഇത് ഞാൻ അറിഞ്ഞത്.
12.313.45
हिरण्यगर्भादृषिणा वसिष्ठेन महात्मना ।
वसिष्ठादृषिशार्दूलान्नारदोऽवाप्तवानिदम् ॥ १२.३१३.४५ ॥
ഹിരണ്യഗർഭനിൽനിന്ന് മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠ ഋഷി സ്വീകരിച്ചു; വസിഷ്ഠനിൽനിന്ന്, ഋഷിശാർദൂലനായ നാരദൻ ഇത് നേടി.
12.313.46
नारदाद्विदितं मह्यमेतद्ब्रह्म सनातनम् ।
मा शुचः कौरवेन्द्र त्वं श्रुत्वैतत्परमं पदम् ॥ १२.३१३.४६ ॥
നാരദനിൽനിന്നാണ് ഈ സനാതനബ്രഹ്മം എനിക്ക് അറിവായത്. കൗരവേന്ദ്രാ, ഈ പരമപദം കേട്ടിട്ട് നീ ദുഃഖിക്കരുത്.
12.313.47
येन क्षराक्षरे वित्ते भयं तस्य न विद्यते ।
विद्यते तु भयं तस्य यो नैतद्वेत्ति पार्थिव ॥ १२.३१३.४७ ॥
ക്ഷരത്തെയും അക്ഷരത്തെയും അറിഞ്ഞവന് ഭയമില്ല. എന്നാൽ ഇത് അറിയാത്തവനു മാത്രമാണ് ഭയം, രാജാവേ.
12.313.48
अविज्ञानाच्च मूढात्मा पुनः पुनरुपाद्रवत् ।
प्रेत्य जातिसहस्राणि मरणान्तान्युपाश्नुते ॥ १२.३१३.४८ ॥
അജ്ഞാനത്താൽ മൂഢമനസ്സുള്ളവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും പീഡിതനാകുന്നു. മരണശേഷം മരണത്തിൽ അവസാനിക്കുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങൾ അവൻ അനുഭവിക്കുന്നു.
12.313.49
देवलोकं तथा तिर्यङ्भनुष्यमपि चाश्नुते ।
यदि शुध्यति कालेन तस्मादज्ञानसागरात् ॥ १२.३१३.४९ ॥
അവൻ ദേവലോകത്തും, തിര്യക് യോനിയിലും, മനുഷ്യ ജന്മത്തിലും എത്തുന്നു. കാലക്രമത്തിൽ ആ അജ്ഞാനസാഗരത്തിൽ നിന്ന് ശുദ്ധനായാൽ.
12.313.50
उत्तीर्णोऽस्मादगाधात्स परमाप्नोति शोभनम् ।
अज्ञानसागरो घोरो ह्यव्यक्तोऽगाध उच्यते।
अहन्यहनि मज्जन्ति यत्र भूतानि भारत ॥ १२.३१३.५० ॥
ഈ അഗാധത്തെ കടന്നവൻ പരമമായ ശുഭസ്ഥിതി പ്രാപിക്കുന്നു. അജ്ഞാനസാഗരം ഘോരമാണ്; അവ്യക്തം അഗാധമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. അവിടെ ജീവികൾ ദിനംപ്രതി മുങ്ങുന്നു, ഭാരതാ.
12.313.51
यस्मादगाधादव्यक्तादुत्तीर्णस्त्वं सनातनात् ।
तस्मात्त्वं विरजाश्चैव वितमस्कश्च पार्थिव ॥ १२.३१३.५१ ॥
ആ അഗാധമായ, അവ്യക്തമായ, സനാതനമായതിൽ നിന്ന് നീ കടന്നുവന്നിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട്, രാജാവേ, നീ രജസ്സില്ലാത്തവനും തമസ്സില്ലാത്തവനുമായിരിക്കുന്നു.