マハーバーラタ · 章 12.315
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.315.1
धर्माधर्मविमुक्तं यद्विमुक्तं सर्वसंशयात् ।
जन्ममृत्युविमुक्तं च विमुक्तं पुण्यपापयोः ॥ १२.३१५.१ ॥
法と非法から解放され、あらゆる疑いから解放され、生と死から解放され、功徳と罪から解放されたもの。
12.315.2
यच्छिवं नित्यमभयं नित्यमक्षरमव्ययम् ।
शुचि नित्यमनायासं तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.३१५.२ ॥
吉祥で、常住で、無畏で、常住で、不滅で、不変で、清浄で、常住で、努力を要しないもの——それをあなたは語るにふさわしい。
12.315.3
अत्र ते वर्तयिष्यामि इतिहासं पुरातनम् ।
याज्ञवल्क्यस्य संवादं जनकस्य च भारत ॥ १२.३१५.३ ॥
ここで私は古い物語を語ろう——ヤージュニャヴァルキヤとジャナカの対話である、バーラタよ。
12.315.4
याज्ञवल्क्यमृषिश्रेष्ठं दैवरातिर्महायशाः ।
पप्रच्छ जनको राजा प्रश्नं प्रश्नविदांवरः ॥ १२.३१५.४ ॥
大いなる名声を持つ天授王、問いを知る者の中で最も優れたジャナカ王は、仙人の中で最も優れたヤージュニャヴァルキヤに問いを投げかけた。
12.315.5
कतीन्द्रियाणि विप्रर्षे कति प्रकृतयः स्मृताः ।
किमव्यक्तं परं ब्रह्म तस्माच्च परतस्तु किम् ॥ १२.३१५.५ ॥
バラモンの聖者よ、感官はいくつあり、プラクリティはいくつと説かれるのか。未顕現とは何か、最高のブラフマンとは何か、そしてそれを超えるものは何か。
12.315.6
प्रभवं चाप्ययं चैव कालसङ्ख्यां तथैव च ।
वक्तुमर्हसि विप्रेन्द्र त्वदनुग्रहकाङ्क्षिणः ॥ १२.३१५.६ ॥
起源と帰滅、そして時の計算についても——バラモンの中で最も優れた方よ、あなたの恩寵を求める私に、それを説くにふさわしい。
12.315.7
अज्ञानात्परिपृच्छामि त्वं हि ज्ञानमयो निधिः ।
तदहं श्रोतुमिच्छामि सर्वमेतदसंशयम् ॥ १२.३१५.७ ॥
無知ゆえにあなたに尋ねます。あなたは知識の宝庫だからです。ですからこのすべてを疑いなく聞きたいのです。
12.315.8
श्रूयतामवनीपाल यदेतदनुपृच्छसि ।
योगानां परमं ज्ञानं साङ्ख्यानां च विशेषतः ॥ १२.३१५.८ ॥
大地の守護者よ、あなたの問うことを聞きなさい。これはヨーガの最高の知識であり、とりわけサーンキャの知識です。
12.315.9
त तवाविदितं किंचिन्मां तु जिज्ञासते भवान् ।
पृष्टेन चापि वक्तव्यमेष धर्मः सनातनः ॥ १२.३१५.९ ॥
あなたに知らないことは何もないのに、私から知りたいと望まれる。尋ねられたら答えること、それが永遠の法です。
12.315.10
अष्टौ प्रकृतयः प्रोक्ता विकाराश्चापि षोडश ।
आसां तु सप्त व्यक्तानि प्राहुरध्यात्मचिन्तकाः ॥ १२.३१५.१० ॥
八つの根本原質と十六の変異が説かれる。そのうち七つを内面を省察する人々は顕れたものと呼ぶ。
12.315.11
अव्यक्तं च महांश्चैव तथाऽहंकार एव च ।
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ॥ १२.३१५.११ ॥
未顕現、大（マハット）、そして同じく我執；地、風、虚空、水、そして第五に光。
12.315.12
एताः प्रकृतयस्त्वष्टौ विकारानपि मे शृणु ।
श्रोत्रं त्वक्चैव चक्षुश्च जिह्वा घ्राणं च पञ्चमम् ॥ १२.३१५.१२ ॥
これら八つが根本原質である。さらに変異についても私から聞きなさい。耳、皮膚、眼、舌、そして第五に鼻。
12.315.13
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धस्तथैव च ।
वाक्च हस्तौ च पादौ च पायुर्मेढ्रं तथैव च ॥ १२.३१५.१३ ॥
音・触・色・味・香、そして言葉、両手、両足、肛門と生殖器も同様である。
12.315.14
एते विशेषा राजेन्द्रा महाभूतेषु पञ्चसु ।
बुद्धीन्द्रियाण्यथैतानि सविशेषाणि मैथिल ॥ १२.३१५.१४ ॥
王中の王よ、これらは五大元素の特性である。ミティラの王よ、これら感覚器官もそれぞれの特性を持つ。
12.315.15
मनः षोडशकं प्राहुरध्यात्मगतिचिन्तकाः ।
त्वं चैवान्ये च विद्वांसस्तत्त्वबुद्धिविशारदाः ॥ १२.३१५.१५ ॥
内なる道を思索する人々は心を第十六の原理と呼ぶ。あなたも、真理の理解に熟達した他の賢者たちもそう言う。
12.315.16
अव्यक्ताच्च महानात्मा समुत्पद्यति पार्थिव ।
प्रथमं सर्गमित्येतदाहुः प्राधानिकं बुधाः ॥ १२.३१५.१६ ॥
王よ、未顕現から偉大なる我が生じる。賢者はこれを第一の創造、根本原質（プラクリティ）から生じたものと呼ぶ。
12.315.17
महतश्चाप्यहंकार उत्पद्यति नराधिप ।
द्वितीयं सर्गमित्याहुरेतद्बुद्ध्यात्मकं स्मृतम् ॥ १२.३१५.१७ ॥
人の王よ、偉大なるもの（マハット）からは我執（アハンカーラ）も生じる。これを第二の創造と呼び、知性の本性を持つと伝えられる。
12.315.18
अहंकाराच्च संभूतं मनो भूतगुणात्मकम् ।
तृतीयः सर्ग इत्येष आहंकारिक उच्यते ॥ १२.३१५.१८ ॥
我執から生じた心は、元素の性質からなるものである。これを第三の創造と呼び、我執から生じたものという。
12.315.19
मनसस्तु समुद्भूता महाभूता नराधिप ।
चतुर्थं सर्गमित्येतन्मानसं चिन्तनात्मकम् ॥ १२.३१५.१९ ॥
人の主よ、偉大な元素は意から生じた。これが第四の創造であり、意に属し、思考を本性とするものである。
12.315.20
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धस्तथैव च ।
पञ्चमं सर्गमित्याहुर्भौतिकं भूतचिन्तकाः ॥ १२.३१५.२० ॥
音・触・色・味・香——元素を考察する者たちはこれを第五の創造、物質的なものと呼ぶ。
12.315.21
श्रोत्रं त्वक्चैव चक्षुश्च जिह्वा घ्राणं च पञ्चमम् ।
सर्गं तु षष्ठमित्याहुर्बहुचिन्तात्मकं स्मृतम् ॥ १२.३१५.२१ ॥
耳・皮膚・眼・舌・鼻——これを第六の創造と呼び、多くの思考を本性とするものと伝えられる。
12.315.22
अधः श्रोत्रेन्द्रियग्राम उत्पद्यदि नराधिप ।
सप्तमं सर्गमित्याहुरेतदैन्द्रियकं स्मृतम् ॥ १२.३१५.२२ ॥
人の主よ、下方より聴覚の諸根の群れが生じる——これを第七の創造と呼び、感覚に属するものと伝えられる。
12.315.23
ऊर्ध्वं स्रोतस्तथा तिर्यगुत्पद्यति नराधिप ।
अष्टमं सर्गमित्याहुरेतदार्जवकं स्मृतम् ॥ १२.३१५.२३ ॥
人の主よ、流れとして上方へ、また横方向にも生じる——これを第八の創造と呼び、直進のものと伝えられる。
12.315.24
तिर्यक्स्रोतस्त्वधःस्रोत उत्पद्यति नराधिप ।
नवमं सर्गमित्याहुरेतदार्जवकं बुधाः ॥ १२.३१५.२४ ॥
人の主よ、横方向と下方への流れとして生じる——これを第九の創造と呼び、賢者はこれを直進と呼ぶ。
12.315.25
एते वै नव सर्गा हि तत्त्वानि च नराधिप ।
चतुर्विशतिरुक्तानि यथाश्रुतिनिदर्शनम् ॥ १२.३१५.२५ ॥
人の主よ、これこそが九つの創造であり、諸原理は二十四と説かれた。シュルティに聞かれたとおりの説明である。
12.315.26
अत ऊर्ध्वं महाराज गुणस्यैतस्य तत्त्वतः ।
महात्मभिरनुप्रोक्तां कालसङ्ख्यां निबोध मे ॥ १२.३१५.२६ ॥
大王よ、ここからは、このグナの真理に従い、偉大な魂の人々が伝えた時の計算を私から聞きなさい。