Mahābhārata · Adhyāya 12.318
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.318.1
पादावध्यात्ममित्याहुर्ब्राह्मणास्तत्त्वदर्शिनः ।
गन्तव्यमधिभूतं च विष्णुस्तत्राधिदैवतम् ॥ १२.३१८.१ ॥
Los brahmanes que ven la verdad dicen que los pies son el ádhyātma; el andar es el ádhibhūta, y allí la deidad presidente es Viṣṇu.
12.318.2
पायुरध्यात्ममित्याहुर्यथातत्त्वार्थदर्शिनः ।
विसर्गमधिभूतं च मित्रस्तत्राधिदैवतम् ॥ १२.३१८.२ ॥
Los que ven el sentido verdadero dicen que el ano es el ádhyātma; la excreción es el ádhibhūta, y allí la deidad presidente es Mitra.
12.318.3
उपस्थोऽध्यात्ममित्याहुर्यथायोगप्रदर्शिनः ।
अधिभूतं तथाऽऽनन्दो दैवतं च प्रजापतिः ॥ १२.३१८.३ ॥
Los que enseñan el yoga dicen que el órgano genital es el ádhyātma; el placer es el ádhibhūta, y su deidad es Prajāpati.
12.318.4
हस्तावध्यात्ममित्याहुर्यथासङ्ख्यानदर्शिनः ।
कर्तव्यमधिभूतं तु इन्द्रस्तत्राधिदैवतम् ॥ १२.३१८.४ ॥
Los que ven bien la enumeración dicen que las manos son el ádhyātma; lo que debe hacerse es el ádhibhūta, y allí la deidad presidente es Indra.
12.318.5
वागध्यात्ममिति प्राहुर्यथाश्रुतिनिदर्शिनः ।
वक्तव्यमधिभूतं तु वह्निस्तत्राधिदैवतम् ॥ १२.३१८.५ ॥
Los que enseñan según la revelación dicen que el habla es el ádhyātma; lo que debe decirse es el ádhibhūta, y allí la deidad presidente es Agni.
12.318.6
चक्षुरध्यात्ममित्याहुर्यथाश्रुतिनिदर्शिनः ।
रूपमत्राधिभूतं तु सूर्यश्चाप्यधिदैवतम् ॥ १२.३१८.६ ॥
Los que enseñan según la revelación dicen que el ojo es el ádhyātma; aquí la forma es el ádhibhūta, y la deidad presidente es el sol, Sūrya.
12.318.7
श्रोत्रमध्यात्ममित्याहुर्यथाश्रुतिनिदर्शिनः ।
शब्दस्तत्राधिभूतं तु दिशश्चात्राधिदैवतम् ॥ १२.३१८.७ ॥
El oído es el adhyātma, dicen quienes enseñan según la tradición revelada. Allí el sonido es el adhibhūta, y aquí las direcciones son los adhidaivata.
12.318.8
जिह्वामध्यात्ममित्याहुर्यथाश्रुतिनिदर्शिनः ।
रस एवाधिभूतं तु आपस्तत्राधिदैवतम् ॥ १२.३१८.८ ॥
La lengua es el adhyātma, dicen quienes enseñan según la tradición revelada. El sabor es el adhibhūta, y allí las aguas son el adhidaivata.
12.318.9
घ्राणमध्यात्ममित्याहुर्थथाश्रुतिनिदर्शिनः ।
गन्ध एवाधिभूतं तु पृथिवी चाधिदैवतम् ॥ १२.३१८.९ ॥
La nariz es el adhyātma, dicen quienes enseñan según la tradición revelada. El olor es el adhibhūta, y la tierra es el adhidaivata.
12.318.10
त्वगध्यात्ममिति प्राहुस्तत्त्वबुद्धिविशारदाः ।
स्पर्शमेवाधिभूतं तु पवनश्चाधिदैवतम् ॥ १२.३१८.१० ॥
La piel es el adhyātma, declaran los versados en el conocimiento de la realidad. El tacto es el adhibhūta, y el viento es el adhidaivata.
12.318.11
मनोऽध्यात्ममिति प्राहुर्यथा शास्त्रविशारदाः ।
मन्तव्यमधिभूतं तु चन्द्रमाश्चाधिदैवतम् ॥ १२.३१८.११ ॥
La mente es el adhyātma, declaran los versados en las escrituras. Lo que ha de pensarse es el adhibhūta, y la luna es el adhidaivata.
12.318.12
आहंकारिकमध्यात्ममाहुस्तत्त्वनिदर्शिनः ।
अभिमानोऽधिभूतं तु बुद्धिश्चात्राधिदैवतम् ॥ १२.३१८.१२ ॥
Lo que surge del sentido del yo es el adhyātma, dicen quienes enseñan los principios de la realidad. La soberbia del yo es el adhibhūta, y aquí el intelecto es el adhidaivata.
12.318.13
बुद्धिरध्यात्ममित्याहुर्यथावदभिदर्शिनः ।
बोद्धव्यमधिभूतं तु क्षेत्रज्ञश्चाधिदैवतम् ॥ १२.३१८.१३ ॥
La inteligencia, dicen los videntes de la verdad, es el yo interior (adhyātma); lo que debe conocerse es lo elemental (adhibhūta), y el conocedor del campo es lo divino (adhidaivata).
12.318.14
एषा ते व्यक्तितो राजन्विभूतिरनुदर्शिता ।
आदौ मध्ये तथाऽन्ते च यथा तत्त्वेन तत्त्ववित् ॥ १२.३१८.१४ ॥
Aquí, oh rey, tu gloria (vibhūti) te ha sido mostrada con claridad, al principio, en el medio y al final, tal como la explica en verdad el conocedor de la verdad.
12.318.15
प्रकृतिर्गुणान्विकुरुते स्वच्छन्देनात्मकाम्यया ।
क्रीडार्थे तु महाराज शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १२.३१८.१५ ॥
La prakṛti, por su propia voluntad y deseo, oh gran rey, transforma los guṇas en cientos y miles de formas, solo por el juego.
12.318.16
यथा दीपसहस्राणि दीपान्मर्त्याः प्रकुर्वते ।
प्रकृतिस्तथा विकुरुते पुरुषस्य गुणान्बहून् ॥ १२.३१८.१६ ॥
Así como los mortales encienden mil lámparas desde una sola lámpara, así la prakṛti transforma las muchas cualidades del puruṣa.
12.318.17
सत्वमानन्द उद्रेकः प्रीतिः प्राकाम्यमेव च ।
सुखं शुद्धत्वमारोग्यं संतोषः श्रद्दधानता ॥ १२.३१८.१७ ॥
Bondad (sattva), gozo, exceso, deleite, cumplimiento del deseo, felicidad, pureza, salud, contento y fe.
12.318.18
अकार्पण्यमसंरम्भः क्षमा धृतिरहिंसता ।
समता सत्यमानृण्यमार्जवं ह्रीरचापलम् ॥ १२.३१८.१८ ॥
Generosidad, ausencia de ira, perdón, firmeza, no violencia, ecuanimidad, verdad, libertad de deudas, rectitud, modestia y ausencia de inconstancia.
12.318.19
शौचमार्दवमाचारमलौल्यं हृद्यसंभ्रमः ।
इष्टानिष्टवियोगानां कृतानामविकत्थना ॥ १२.३१८.१९ ॥
Pureza, suavidad, buena conducta, ausencia de avidez, un corazón sin agitación, y, en la separación de lo agradable y lo desagradable, la ausencia de jactancia sobre las acciones realizadas.
12.318.20
दानेन चात्मग्रहणमस्पृहत्वं परार्थता ।
सर्वभूतदया चैव सत्वस्यैते गुणाः स्मृताः ॥ १२.३१८.२० ॥
Por la generosidad, el dominio de sí, la ausencia de anhelo, la dedicación al bien ajeno y la compasión por todos los seres: estas son las cualidades de sattva que se declaran.
12.318.21
रजोगुणानां संघातो रूपमैश्वर्यविग्रहौ ।
अत्यागित्वमकारुण्यं सुखदुःखोपसेवनम् ॥ १२.३१८.२१ ॥
El conjunto de cualidades de rajas: la belleza, el poder y la contienda, la renuencia a renunciar, la falta de compasión y el apego al placer y al dolor.
12.318.22
परापवादेषु रतिर्विवादानां च सेवनम् ।
अहंकारस्त्वसत्कारश्चिन्ता वैरोपसेवनम् ॥ १२.३१८.२२ ॥
Deleite en la calumnia de otros, entrega a las disputas, egoísmo y desprecio, ansiedad y cultivo de la enemistad.
12.318.23
परितापोऽभिहरणं ह्रीनाशोऽनार्जवं तथा ।
भेदः परुषता चैव कामक्रोधो मदस्तथा ॥ १२.३१८.२३ ॥
Tormento, arrebatar, pérdida del pudor, falsedad, división, dureza, deseo e ira, y asimismo embriaguez.
12.318.24
दर्पो द्वेषोऽतिमानश्च एते प्रोक्ता रजोगुणाः ।
तामसानां तुं संघातान्प्रवक्ष्याम्युपधार्यताम् ॥ १२.३१८.२४ ॥
La arrogancia, el odio y el orgullo excesivo: estas son las cualidades de rajas que se declaran. Ahora explicaré los conjuntos de las cualidades tamásicas; que se preste atención.
12.318.25
मोहोऽप्रकाशस्तामिस्रमन्धतामिस्रसंज्ञितम् ।
मरणं चान्धतामिस्रं तामिस्रं क्रोध उज्यते ॥ १२.३१८.२५ ॥
La ilusión y la ausencia de luz se llaman tāmisra, que también recibe el nombre de andhatāmisra. La muerte es andhatāmisra, y la ira se llama tāmisra.
12.318.26
तमसो लक्षणानीह भक्षणाद्यभिरोचनम् ।
भोजनानामपर्याप्तिस्तथा पेयेष्वतृप्तता ॥ १२.३१८.२६ ॥
Los signos del tamas son aquí: deleite en comer y cosas semejantes, insaciabilidad con los alimentos y, asimismo, insatisfacción con las bebidas.
12.318.27
गन्धवासो विहारेषु शयनेष्वासनेषु च ।
दिवास्वप्ने विवादे च प्रमादेषु च वै रतिः ॥ १२.३१८.२७ ॥
Surge apego a los perfumes y las vestiduras, a los paseos de placer, a los lechos y asientos, al sueño diurno, a la disputa y a la negligencia.
12.318.28
नृत्यवादित्रगीतानामज्ञानाच्छ्रद्दधानता ।
द्वेषो धर्मविशेषाणामेते वै तामसा गुणाः ॥ १२.३१८.२८ ॥
Confiar ciegamente en la danza, los instrumentos y el canto por ignorancia, y tener aversión hacia ciertos dharmas: estas son en verdad las cualidades tamásicas.