マハーバーラタ · 章 12.318
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.318.1
पादावध्यात्ममित्याहुर्ब्राह्मणास्तत्त्वदर्शिनः ।
गन्तव्यमधिभूतं च विष्णुस्तत्राधिदैवतम् ॥ १२.३१८.१ ॥
真理を見る婆羅門は、足を内的自己（アディヤートマ）と言う。歩行は外的要素（アディブータ）であり、そこでの主宰神はヴィシュヌである。
12.318.2
पायुरध्यात्ममित्याहुर्यथातत्त्वार्थदर्शिनः ।
विसर्गमधिभूतं च मित्रस्तत्राधिदैवतम् ॥ १२.३१८.२ ॥
真の意味を見る者は、肛門を内的自己（アディヤートマ）と言う。排泄は外的要素（アディブータ）であり、そこでの主宰神はミトラである。
12.318.3
उपस्थोऽध्यात्ममित्याहुर्यथायोगप्रदर्शिनः ।
अधिभूतं तथाऽऽनन्दो दैवतं च प्रजापतिः ॥ १२.३१८.३ ॥
ヨーガを示す者は、生殖器を内的自己（アディヤートマ）と言う。歓喜は外的要素（アディブータ）であり、その神はプラジャーパティである。
12.318.4
हस्तावध्यात्ममित्याहुर्यथासङ्ख्यानदर्शिनः ।
कर्तव्यमधिभूतं तु इन्द्रस्तत्राधिदैवतम् ॥ १२.३१८.४ ॥
列挙の正しさを見る者は、両手を内的自己（アディヤートマ）と言う。なすべきことは外的要素（アディブータ）であり、そこでの主宰神はインドラである。
12.318.5
वागध्यात्ममिति प्राहुर्यथाश्रुतिनिदर्शिनः ।
वक्तव्यमधिभूतं तु वह्निस्तत्राधिदैवतम् ॥ १२.३१८.५ ॥
聖典に従って示す者は、言葉を内的自己（アディヤートマ）と言う。語るべきことは外的要素（アディブータ）であり、そこでの主宰神はアグニである。
12.318.6
चक्षुरध्यात्ममित्याहुर्यथाश्रुतिनिदर्शिनः ।
रूपमत्राधिभूतं तु सूर्यश्चाप्यधिदैवतम् ॥ १२.३१८.६ ॥
聖典に従って示す者は、眼を内的自己（アディヤートマ）と言う。ここで形色は外的要素（アディブータ）であり、その主宰神もまた太陽スーリヤである。
12.318.7
श्रोत्रमध्यात्ममित्याहुर्यथाश्रुतिनिदर्शिनः ।
शब्दस्तत्राधिभूतं तु दिशश्चात्राधिदैवतम् ॥ १२.३१८.७ ॥
聖典に従って教える者たちは、聴覚を内なる自己（アディヤートマ）と言う。そこでは音が外的対象（アディブータ）であり、ここでは方位が司る神々（アディダイヴァタ）である。
12.318.8
जिह्वामध्यात्ममित्याहुर्यथाश्रुतिनिदर्शिनः ।
रस एवाधिभूतं तु आपस्तत्राधिदैवतम् ॥ १२.३१८.८ ॥
聖典に従って教える者たちは、舌を内なる自己（アディヤートマ）と言う。味こそが外的対象（アディブータ）であり、そこでは水が司る神である。
12.318.9
घ्राणमध्यात्ममित्याहुर्थथाश्रुतिनिदर्शिनः ।
गन्ध एवाधिभूतं तु पृथिवी चाधिदैवतम् ॥ १२.३१८.९ ॥
聖典に従って教える者たちは、鼻を内なる自己（アディヤートマ）と言う。香りこそが外的対象（アディブータ）であり、大地が司る神である。
12.318.10
त्वगध्यात्ममिति प्राहुस्तत्त्वबुद्धिविशारदाः ।
स्पर्शमेवाधिभूतं तु पवनश्चाधिदैवतम् ॥ १२.३१८.१० ॥
真理の理解に通じた者たちは、皮膚を内なる自己（アディヤートマ）と言う。触覚こそが外的対象（アディブータ）であり、風が司る神である。
12.318.11
मनोऽध्यात्ममिति प्राहुर्यथा शास्त्रविशारदाः ।
मन्तव्यमधिभूतं तु चन्द्रमाश्चाधिदैवतम् ॥ १२.३१८.११ ॥
経典に通じた者たちは、心を内なる自己（アディヤートマ）と言う。思惟されるものが外的対象（アディブータ）であり、月が司る神である。
12.318.12
आहंकारिकमध्यात्ममाहुस्तत्त्वनिदर्शिनः ।
अभिमानोऽधिभूतं तु बुद्धिश्चात्राधिदैवतम् ॥ १२.३१८.१२ ॥
真理の原理を教える者たちは、我執（アハンカーラ）から生じるものを内なる自己（アディヤートマ）と言う。慢心が外的対象（アディブータ）であり、ここでは知性（ブッディ）が司る神である。
12.318.13
बुद्धिरध्यात्ममित्याहुर्यथावदभिदर्शिनः ।
बोद्धव्यमधिभूतं तु क्षेत्रज्ञश्चाधिदैवतम् ॥ १२.३१८.१३ ॥
真実を見る者たちは、知性を内なる自己（アディヤートマ）と言う。知るべきものは要素（アディブータ）、場の知る者こそ神性（アディダイヴァタ）である。
12.318.14
एषा ते व्यक्तितो राजन्विभूतिरनुदर्शिता ।
आदौ मध्ये तथाऽन्ते च यथा तत्त्वेन तत्त्ववित् ॥ १२.३१८.१४ ॥
王よ、汝のヴィブーティ（威光）はここに明らかに示された。始め、中、終わりにおいて、真理を知る者が真実のままに説くように。
12.318.15
प्रकृतिर्गुणान्विकुरुते स्वच्छन्देनात्मकाम्यया ।
क्रीडार्थे तु महाराज शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १२.३१८.१५ ॥
大王よ、プラクリティは自由意志と自らの欲望によって、ただ遊戯のために、グナを百となく千となく変化させる。
12.318.16
यथा दीपसहस्राणि दीपान्मर्त्याः प्रकुर्वते ।
प्रकृतिस्तथा विकुरुते पुरुषस्य गुणान्बहून् ॥ १२.३१८.१६ ॥
人々が一つの灯火から千の灯火をともすように、プラクリティはプルシャの多くのグナを変化させる。
12.318.17
सत्वमानन्द उद्रेकः प्रीतिः प्राकाम्यमेव च ।
सुखं शुद्धत्वमारोग्यं संतोषः श्रद्दधानता ॥ १२.३१८.१७ ॥
善性（サットヴァ）、歓喜、充溢、喜び、願望の成就、幸福、清浄、健康、満足、信。
12.318.18
अकार्पण्यमसंरम्भः क्षमा धृतिरहिंसता ।
समता सत्यमानृण्यमार्जवं ह्रीरचापलम् ॥ १२.३१८.१८ ॥
無慳、怒りのないこと、寛恕、堅忍、非暴力、平等心、真実、負債のないこと、正直、慎み、軽薄さのないこと。
12.318.19
शौचमार्दवमाचारमलौल्यं हृद्यसंभ्रमः ।
इष्टानिष्टवियोगानां कृतानामविकत्थना ॥ १२.३१८.१९ ॥
清浄、柔和、善い行い、貪らないこと、心の動揺のないこと、そして好ましいものと好ましくないものとの別れにおいて、為した行為を自慢しないこと。
12.318.20
दानेन चात्मग्रहणमस्पृहत्वं परार्थता ।
सर्वभूतदया चैव सत्वस्यैते गुणाः स्मृताः ॥ १२.३१८.२० ॥
布施、自制、無欲、他者の利益への専心、そして一切の衆生への慈悲——これらが純質（サットヴァ）の性質と説かれる。
12.318.21
रजोगुणानां संघातो रूपमैश्वर्यविग्रहौ ।
अत्यागित्वमकारुण्यं सुखदुःखोपसेवनम् ॥ १२.३१८.२१ ॥
ラジャス（激質）の諸性質の集まり：美貌、権勢と争い、捨てることができないこと、慈悲の欠如、苦楽への執着。
12.318.22
परापवादेषु रतिर्विवादानां च सेवनम् ।
अहंकारस्त्वसत्कारश्चिन्ता वैरोपसेवनम् ॥ १२.३१८.२२ ॥
他人を中傷することを喜び、論争に耽り、高慢と軽蔑、憂い、そして敵意を育むこと。
12.318.23
परितापोऽभिहरणं ह्रीनाशोऽनार्जवं तथा ।
भेदः परुषता चैव कामक्रोधो मदस्तथा ॥ १२.३१८.२३ ॥
苦悩、奪うこと、恥の喪失、不正直、分裂、粗暴さ、欲と怒り、そして同様に慢心。
12.318.24
दर्पो द्वेषोऽतिमानश्च एते प्रोक्ता रजोगुणाः ।
तामसानां तुं संघातान्प्रवक्ष्याम्युपधार्यताम् ॥ १२.३१८.२४ ॥
傲慢、憎しみ、過度の自負——これらがラジャスの性質と説かれる。今、タマス（暗質）の集まりを説こう。心して聴け。
12.318.25
मोहोऽप्रकाशस्तामिस्रमन्धतामिस्रसंज्ञितम् ।
मरणं चान्धतामिस्रं तामिस्रं क्रोध उज्यते ॥ १२.३१८.२५ ॥
迷いと光の欠如はターミスラと呼ばれ、アンダターミスラとも名づけられる。死はアンダターミスラであり、怒りはターミスラと言われる。
12.318.26
तमसो लक्षणानीह भक्षणाद्यभिरोचनम् ।
भोजनानामपर्याप्तिस्तथा पेयेष्वतृप्तता ॥ १२.३१८.२६ ॥
ここでのタマスの特徴は、食べることなどへの耽溺、食物に対する満足のなさ、そして同様に飲み物に対する不満足である。
12.318.27
गन्धवासो विहारेषु शयनेष्वासनेषु च ।
दिवास्वप्ने विवादे च प्रमादेषु च वै रतिः ॥ १२.३१८.२७ ॥
香りと衣服、遊興、寝床と座席、昼寝、論争、そして怠慢にも執着が生じる。
12.318.28
नृत्यवादित्रगीतानामज्ञानाच्छ्रद्दधानता ।
द्वेषो धर्मविशेषाणामेते वै तामसा गुणाः ॥ १२.३१८.२८ ॥
無知から舞踊・楽器・歌謡を盲信し、特定のダルマを嫌うこと。これこそがタマスの性質である。