Mahābhārata · Adhyāya 12.327

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

12.327.1

यद्भवानाह किं व्यक्तिं किमव्यक्तमिति अत्र ब्रूमः ॥ १२.३२७.१ ॥

Lo que preguntaste: qué es lo manifiesto y qué es lo no manifiesto, aquí lo explicamos.

12.327.2

अव्यक्तमग्राह्यमतर्क्यमपरिमेयमव्यक्तं व्यक्तमुपलक्ष्यते यथर्तवो मूर्तयस्तेषु पुष्पफलैर्व्यक्तिरुपलक्ष्यते तद्वद्व्यक्तगुणैरुपलक्ष्यते ॥ १२.३२७.२ ॥

Lo no manifiesto no puede ser aprehendido, está más allá del razonamiento y es inconmensurable; lo manifiesto es lo que se percibe. Como las estaciones se reconocen por sus formas, y su manifestación se ve en flores y frutos, así se percibe por medio de cualidades manifiestas.

12.327.3

प्राग्गतं प्रत्यग्गतमूर्ध्वमधस्तिर्यक्च शतश्चानुग्राह्यत्वात्साऽकृतिः ॥ १२.३२७.३ ॥

Lo que avanza, retrocede, asciende, desciende, va de lado y se extiende en cien direcciones; por ser aprehensible, eso es la forma.

12.327.4

व्यक्त उत्तमो रजः सत्वं तत्प्रधानं तत्वमक्षमजरमित्येवमादीन्यव्यक्तनामानि भवन्ति ।
एवमाह ॥ १२.३२७.४ ॥

Lo manifiesto es lo supremo; rajas, sattva, aquel pradhāna, aquel principio, lo imperecedero, lo inmortal y otros son nombres de lo no manifiesto. Así habló.

12.327.5

अव्यक्तं बीजधर्माणं महाग्राहमचेतनम् ।
तस्मादेकगुणो जज्ञे तद्व्यक्तं तत्वमीश्वरः ॥ १२.३२७.५ ॥

Lo no manifiesto, de naturaleza de semilla, gran aprehensor e inconsciente; de él surgió el único atributo; ese principio manifiesto es el Señor.

12.327.6

तदेतदव्यक्तम्। प्रस्नवा घारणादानस्वभावमापोधारणे प्रजनने दाने गुणानां प्रकृतिः सपराप्रमत्तं तदेतदस्मिन्कार्यकरणे ॥ १२.३२७.६ ॥

Eso es lo no manifiesto: manantiales, sostén, de naturaleza de dar; en sostener el agua, en la generación, en el dar, es la naturaleza de los atributos; está alerta con lo supremo; esto está en este efecto e instrumento.

12.327.7

यदप्युक्तं किमव्यक्तमिति तत्र ब्रूमः। व्यक्तं नामाऽऽसुरे यत्पूर्वमव्यक्तादुत्पन्नतत्वमीश्वरमप्रतिबुद्धगुणस्यगेतत्पुरुषसंज्ञिकं महदित्युक्तं बुद्धिरिति च। सत्ता स्मृतिर्धृतिर्मेधा व्यवसायः समाधिप्राप्तिरित्येवमादीनि व्यक्तपर्याये नामानि वदन्त्येवमाह ॥ १२.३२७.७ ॥

Respecto a qué es lo no manifestado, respondemos: en la enseñanza de Āsurī, lo que se llama manifestado es el principio que surgió primero de lo no manifestado; el Señor, cuyas cualidades aún no se han discernido, lo llama Puruṣa, lo grande, y también intelecto. Existencia, memoria, firmeza, inteligencia, determinación, logro de la concentración y similares, dijo, son los nombres de la categoría de lo manifestado.

12.327.8

मम व्यक्तादुपात्तासिद्धिरागता संयमश्च महद्यतः ।
परसर्गश्च दीप्त्यर्थमौत्सुक्यं च परं तथा ॥ १२.३२७.८ ॥

Del manifestado ha llegado la perfección que he alcanzado, y la restricción, de la cual surge lo grande; y la creación superior para el resplandor, y también el supremo anhelo.

12.327.9

यदेषोर्ध्यस्रोताभिर्महत्वादप्रतिबुद्धत्वाच्चात्मनः यकरोत्यहंकारमव्यक्ताव्यक्ततरम् ॥ १२.३२७.९ ॥

Esto, por medio de las corrientes que fluyen hacia arriba, por su grandeza y por la falta de discernimiento del yo, produce el sentido del 'yo': es lo no manifestado y lo más no manifestado.

12.327.10

यदप्युक्तं किमव्यक्ततरमिति अत्र ब्रूमः ॥ १२.३२७.१० ॥

Respecto a qué es lo más no manifestado, aquí respondemos.

12.327.11

व्यक्ताव्यक्ततरं नाम तृतीयं पुरुषसंज्ञकम् ।
तदेतदुभयोर्विरिञ्चवैरिञ्चयोरेकैक उत्पत्तिः ॥ १२.३२७.११ ॥

El tercero, llamado lo manifestado-y-más-no-manifestado, de nombre Puruṣa: esto surge de cada uno de los dos, Virinci y Vairiñca, uno por uno.

12.327.12

विरिञ्चोऽभिमानिन्यविवेक ईर्ष्या कामः क्रोधो लोभो मदो दर्पो ममकारश्चैतान्यहंकारपर्यायनामानि भवन्त्येवमाह ॥ १२.३२७.१२ ॥

Viriñca dice que el orgullo, la falta de discernimiento, la envidia, el deseo, la ira, la codicia, la embriaguez, la arrogancia y el sentido de «mío» son todos sinónimos del egoísmo.

12.327.13

अहं कर्तेत्यहंकर्ता ससृजे विश्वमीश्वरः ।
तृतीयमेनं पुरुषमभिमानगुणं विदुः ॥ १२.३२७.१३ ॥

«Yo soy el hacedor»: el Señor, que es el hacedor por el ahamkāra, creó el universo. A este tercer puruṣa lo conocen como poseedor de la cualidad del orgullo.

12.327.14

अहंकाराद्युगपदुन्मादयामास पञ्च महाभूतानि शब्दस्पर्शरूपरसगन्धलक्षणानि। तान्येव बुद्ध्यन्त इत्येवमाह ॥ १२.३२७.१४ ॥

Del ahamkāra hizo surgir simultáneamente los cinco grandes elementos, caracterizados por el sonido, el tacto, la forma, el sabor y el olor. Son estos los que se perciben, dice.

12.327.15

भूतसङ्घमहङ्काराद्यो विद्वानवबुध्यसे ।
अभिमानमतिक्रम्य महान्तं प्रतितिष्ठते ॥ १२.३२७.१५ ॥

Si tú, siendo sabio, comprendes el conjunto de elementos surgido del ahamkāra, trasciendes el orgullo y te estableces en el gran principio (mahat).

12.327.16

भूतेषु चाप्यहंकारमश्वरूपस्तथोच्यते ।
पुनर्विषयहेत्वर्थे स मनस्संज्ञकः स्मृतः ॥ १२.३२७.१६ ॥

El ahaṃkāra entre los elementos también se llama de forma de caballo; y de nuevo, por causa de los objetos sensoriales, se le recuerda con el nombre de manas (mente).

12.327.17

विखराद्वैखरं युगपदिन्द्रियैः सहोत्पादयति। श्रोत्रं घ्राणं चक्षुर्जिह्वा त्वगित्येतानि शब्दस्पर्शरूपरसगन्धानवबुध्यन्त इति पञ्च बुद्धीन्द्रियाणि वदन्त्येवमाहुराचार्याः ॥ १२.३२७.१७ ॥

Desde vikhara produce vaikhara junto con los sentidos. El oído, el olfato, la vista, el gusto y el tacto son aquellos por los que se perciben el sonido, el tacto, la forma, el sabor y el olor; a estos cinco los llaman órganos de la percepción los maestros.