മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.327
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.327.1
यद्भवानाह किं व्यक्तिं किमव्यक्तमिति अत्र ब्रूमः ॥ १२.३२७.१ ॥
വ്യക്തം എന്താണെന്നും അവ്യക്തം എന്താണെന്നും അങ്ങ് പറഞ്ഞതിനെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങൾ ഇവിടെ പറയുന്നു.
12.327.2
अव्यक्तमग्राह्यमतर्क्यमपरिमेयमव्यक्तं व्यक्तमुपलक्ष्यते यथर्तवो मूर्तयस्तेषु पुष्पफलैर्व्यक्तिरुपलक्ष्यते तद्वद्व्यक्तगुणैरुपलक्ष्यते ॥ १२.३२७.२ ॥
അവ്യക്തം ഗ്രഹിക്കാനാവാത്തതും തർക്കത്തിന് അതീതവും അളക്കാനാവാത്തതുമാണ്; വ്യക്തം അറിയപ്പെടുന്നതാണ്. ഋതുക്കൾ അവയുടെ രൂപങ്ങളാൽ അറിയപ്പെടുന്നതുപോലെ, പൂക്കളും ഫലങ്ങളും വഴി അവയിൽ പ്രകടനം കാണുന്നതുപോലെ, അതുപോലെ വ്യക്തഗുണങ്ങളാൽ അത് അറിയപ്പെടുന്നു.
12.327.3
प्राग्गतं प्रत्यग्गतमूर्ध्वमधस्तिर्यक्च शतश्चानुग्राह्यत्वात्साऽकृतिः ॥ १२.३२७.३ ॥
മുന്നോട്ട് പോകുന്നതും പിന്നോട്ട് പോകുന്നതും മുകളിലേക്കും താഴേക്കും കുറുകെയും നൂറുകണക്കിന് ദിശകളിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്നതും; ഗ്രഹിക്കാവുന്നതായതിനാൽ അത് ആകൃതിയാണ്.
12.327.4
व्यक्त उत्तमो रजः सत्वं तत्प्रधानं तत्वमक्षमजरमित्येवमादीन्यव्यक्तनामानि भवन्ति ।
एवमाह ॥ १२.३२७.४ ॥
വ്യക്തം ഉത്തമമാണ്; രജസ്, സത്വം, ആ പ്രധാനം, ആ തത്വം, അക്ഷരം, അജരം മുതലായവ അവ്യക്തത്തിന്റെ നാമങ്ങളാണ്. ഇപ്രകാരം അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
12.327.5
अव्यक्तं बीजधर्माणं महाग्राहमचेतनम् ।
तस्मादेकगुणो जज्ञे तद्व्यक्तं तत्वमीश्वरः ॥ १२.३२७.५ ॥
അവ്യക്തം ബീജസ്വഭാവമുള്ളതും മഹാഗ്രാഹകവും അചേതനവുമാണ്; അതിൽനിന്ന് ഏകഗുണം ഉണ്ടായി; അത് വ്യക്തതത്വവും ഈശ്വരനുമാണ്.
12.327.6
तदेतदव्यक्तम्। प्रस्नवा घारणादानस्वभावमापोधारणे प्रजनने दाने गुणानां प्रकृतिः सपराप्रमत्तं तदेतदस्मिन्कार्यकरणे ॥ १२.३२७.६ ॥
അത് ഈ അവ്യക്തമാണ്. ഉറവകൾ, ധാരണം, ദാനസ്വഭാവം; വെള്ളം ധരിക്കുന്നതിലും പ്രജനനത്തിലും ദാനത്തിലും ഗുണങ്ങളുടെ പ്രകൃതി; പരത്തോടൊപ്പം ജാഗ്രതയുള്ളത്; ഇത് ഈ കർമ്മത്തിലും കരണത്തിലുമുണ്ട്.
12.327.7
यदप्युक्तं किमव्यक्तमिति तत्र ब्रूमः। व्यक्तं नामाऽऽसुरे यत्पूर्वमव्यक्तादुत्पन्नतत्वमीश्वरमप्रतिबुद्धगुणस्यगेतत्पुरुषसंज्ञिकं महदित्युक्तं बुद्धिरिति च। सत्ता स्मृतिर्धृतिर्मेधा व्यवसायः समाधिप्राप्तिरित्येवमादीनि व्यक्तपर्याये नामानि वदन्त्येवमाह ॥ १२.३२७.७ ॥
അവ്യക്തം എന്താണെന്ന് ചോദിച്ചതിന് ഞങ്ങൾ പറയുന്നു: ആസുരിയുടെ വാക്കിൽ വ്യക്തം എന്നത് മുമ്പ് അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച തത്ത്വമാണ്; ഗുണങ്ങൾ തിരിച്ചറിയപ്പെടാത്ത ഈശ്വരൻ ഇതിനെ പുരുഷൻ എന്ന പേരുള്ള മഹത്തെന്നും ബുദ്ധിയെന്നും പറഞ്ഞു. സത്ത, സ്മൃതി, ധൃതി, മേധ, വ്യവസായം, സമാധിപ്രാപ്തി തുടങ്ങിയവ വ്യക്ത പര്യായത്തിലെ പേരുകളാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
12.327.8
मम व्यक्तादुपात्तासिद्धिरागता संयमश्च महद्यतः ।
परसर्गश्च दीप्त्यर्थमौत्सुक्यं च परं तथा ॥ १२.३२७.८ ॥
വ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ നേടിയ സിദ്ധി വന്നു; സംയമനവും വന്നു, അതിൽ നിന്ന് മഹത്ത് ഉണ്ടാകുന്നു; പ്രകാശത്തിനായി പരമമായ സൃഷ്ടിയും, പരമമായ ഉത്സുകതയും അങ്ങനെതന്നെ.
12.327.9
यदेषोर्ध्यस्रोताभिर्महत्वादप्रतिबुद्धत्वाच्चात्मनः यकरोत्यहंकारमव्यक्ताव्यक्ततरम् ॥ १२.३२७.९ ॥
ഇത് ഊർധ്വസ്രോതസ്സുകളാൽ, മഹത്വം കൊണ്ടും ആത്മാവിന്റെ അപ്രതിബുദ്ധത കൊണ്ടും, അഹങ്കാരത്തെ ഉണ്ടാക്കുന്നു; അവ്യക്തവും അവ്യക്തതരവും.
12.327.10
यदप्युक्तं किमव्यक्ततरमिति अत्र ब्रूमः ॥ १२.३२७.१० ॥
അവ്യക്തതരം എന്താണെന്ന് ചോദിച്ചതിന് ഇവിടെ ഞങ്ങൾ പറയുന്നു.
12.327.11
व्यक्ताव्यक्ततरं नाम तृतीयं पुरुषसंज्ञकम् ।
तदेतदुभयोर्विरिञ्चवैरिञ्चयोरेकैक उत्पत्तिः ॥ १२.३२७.११ ॥
വ്യക്താവ്യക്തതരം എന്ന, പുരുഷൻ എന്ന പേരുള്ള മൂന്നാമത്തേത്. അത് വിരിഞ്ചനും വൈരിഞ്ചനും ഓരോരുത്തരിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിക്കുന്നു.
12.327.12
विरिञ्चोऽभिमानिन्यविवेक ईर्ष्या कामः क्रोधो लोभो मदो दर्पो ममकारश्चैतान्यहंकारपर्यायनामानि भवन्त्येवमाह ॥ १२.३२७.१२ ॥
വിരിഞ്ചൻ അഭിമാനം, അവിവേകം, ഈർഷ്യ, കാമം, ക്രോധം, ലോഭം, മദം, ദർപ്പം, മമകാരം എന്നിവ അഹങ്കാരത്തിന്റെ പര്യായനാമങ്ങളാണെന്ന് ഇങ്ങനെ പറയുന്നു.
12.327.13
अहं कर्तेत्यहंकर्ता ससृजे विश्वमीश्वरः ।
तृतीयमेनं पुरुषमभिमानगुणं विदुः ॥ १२.३२७.१३ ॥
'ഞാൻ കർത്താവ്' എന്ന അഹങ്കാരകർത്താവായ ഈശ്വരൻ ലോകം സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ മൂന്നാമത്തെ പുരുഷനെ അഭിമാനഗുണമുള്ളവനായി അറിയുന്നു.
12.327.14
अहंकाराद्युगपदुन्मादयामास पञ्च महाभूतानि शब्दस्पर्शरूपरसगन्धलक्षणानि। तान्येव बुद्ध्यन्त इत्येवमाह ॥ १२.३२७.१४ ॥
അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് ഒരേസമയം ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം, രസം, ഗന്ധം എന്നീ ലക്ഷണങ്ങളുള്ള അഞ്ചു മഹാഭൂതങ്ങളെ ഉണർത്തി. അവ തന്നെയാണ് അറിയപ്പെടുന്നത് എന്ന് ഇങ്ങനെ പറയുന്നു.
12.327.15
भूतसङ्घमहङ्काराद्यो विद्वानवबुध्यसे ।
अभिमानमतिक्रम्य महान्तं प्रतितिष्ठते ॥ १२.३२७.१५ ॥
അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ഭൂതസംഘത്തെ നീ വിദ്വാനായി അറിയുന്നുവെങ്കിൽ, അഭിമാനത്തെ കടന്ന് മഹത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
12.327.16
भूतेषु चाप्यहंकारमश्वरूपस्तथोच्यते ।
पुनर्विषयहेत्वर्थे स मनस्संज्ञकः स्मृतः ॥ १२.३२७.१६ ॥
ഭൂതങ്ങളിലെ അഹങ്കാരവും അശ്വരൂപമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. വിഷയങ്ങളുടെ കാരണത്താൽ അത് മനസ്സ് എന്ന പേരിൽ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
12.327.17
विखराद्वैखरं युगपदिन्द्रियैः सहोत्पादयति। श्रोत्रं घ्राणं चक्षुर्जिह्वा त्वगित्येतानि शब्दस्पर्शरूपरसगन्धानवबुध्यन्त इति पञ्च बुद्धीन्द्रियाणि वदन्त्येवमाहुराचार्याः ॥ १२.३२७.१७ ॥
വിഖരത്തിൽ നിന്ന് വൈഖരത്തെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളോടൊപ്പം ഒരേസമയം ഉണ്ടാക്കുന്നു. ശ്രോത്രം, ഘ്രാണം, ചക്ഷുസ്, ജിഹ്വ, ത്വക്ക് — ഇവയാൽ ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം, രസം, ഗന്ധം അറിയപ്പെടുന്നു; ഈ അഞ്ചിനെ ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങൾ എന്ന് ആചാര്യന്മാർ പറയുന്നു.
12.327.18
वाग्घस्तौ पादपायुरानन्दश्चेति पञ्चेन्द्रियाणि विशेषमादित्योश्वीनि नक्षत्राणीत्येतानीन्द्रियाणां पर्यायनामानि वदन्त्येवमाह ॥ १२.३२७.१८ ॥
വാക്ക്, രണ്ടു കൈകൾ, രണ്ടു കാലുകൾ, ഗുദം, ആനന്ദം എന്നീ അഞ്ചും കർമേന്ദ്രിയങ്ങളാണ്. ഇവയ്ക്ക് വിശേഷമായി ആദിത്യന്മാർ, അശ്വിനികൾ, നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്നീ പേരുകളും ഉണ്ട്; ഇവ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പര്യായനാമങ്ങളാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
12.327.19
अहंकारात्तथा भूतान्युत्पाद्य महदात्मनोः ।
वैखरत्वं ततो राज्ञा वैखर्यो विषयात्मकः ॥ १२.३२७.१९ ॥
അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നും അതുപോലെ മഹത്തിൽ നിന്നും ആത്മാവിൽ നിന്നും ഭൂതങ്ങളെ ഉണ്ടാക്കി, രാജാവേ, പിന്നീട് വൈഖരത്വം (സ്ഥൂലത) ഉണ്ടാകുന്നു; വൈഖരി വിഷയസ്വരൂപമാണ്.
12.327.20
विकारस्थमहंकारमवबुध्याथ मानवः ।
महदैश्वर्यमाप्नोति यावदाचन्द्रतारकम् ॥ १२.३२७.२० ॥
വികാരങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അഹങ്കാരത്തെ അറിഞ്ഞ മനുഷ്യൻ ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും ഉള്ളിടത്തോളം മഹത്തായ ഐശ്വര്യം നേടുന്നു.