Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.33

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

12.33.1

कानि कृत्वेह कर्माणि प्रायश्चित्तीयते नरः ।
किं कृत्वा मुच्यते तत्र तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.३३.१ ॥

ଏଠାରେ କେଉଁ କର୍ମ କଲେ ମଣିଷ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତର ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ? କଣ କରି ସେଠାରେ ସେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ? ହେ ପିତାମହ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।

12.33.2

अकुर्वन्विहितं कर्म प्रतिषिद्धानि चाचरन् ।
प्रायश्चित्तीयते ह्येवं नरो मिथ्याऽनुवर्तयन् ॥ १२.३३.२ ॥

ବିହିତ କର୍ମ ନ କରି, ନିଷିଦ୍ଧ କର୍ମ କରି, ମିଥ୍ୟା ପଥ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ମଣିଷ ଏହିପରି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତର ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।

12.33.3

सूर्येणाभ्युदितो यश्च ब्रह्मचारी भवत्युत ।
तथा सूर्याभिनिर्मुक्तः कुनखी श्यावदन्नपि ॥ १२.३३.३ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ ମଧ୍ୟ ଶୋଉଥିବା, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଏପରି କରୁଥିବା; ସେହିପରି ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପରେ ମଧ୍ୟ ଶୋଉଥିବା, ଦୂଷିତ ନଖ ଥିବା, କଳା ମୁଖ ଥିବା ମଣିଷ ମଧ୍ୟ।

12.33.4

परिवित्तिः परिवेत्ता ब्रह्मेज्यायाश्च दूषकः ।
दिधिषूपतिस्तथा यः स्यादग्रेदिधिषुरेव च ॥ १२.३३.४ ॥

ପରିବିତ୍ତି, ପରିବେତ୍ତା, ବ୍ରାହ୍ମଣର ଯଜ୍ଞକୁ ଦୂଷିତକାରୀ, ପୁନର୍ବିବାହିତା ସ୍ତ୍ରୀର ସ୍ୱାମୀ, ଏବଂ ଯେ ପ୍ରଥମେ ପୁନର୍ବିବାହ କରେ ସେ ମଧ୍ୟ।

12.33.5

अवकीर्णी भवेद्यश्च द्विजातिवधकस्तथा ।
अतीर्थे ब्राह्मणस्त्यागी तीर्थे चाप्रतिपादकः ॥ १२.३३.५ ॥

ଯେ ଅବକୀର୍ଣୀ, ଯେ ଦ୍ୱିଜାତି ବଧ କରେ, ସେହିପରି ଯେ ଅଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଦାନ ଦିଏ ନାହିଁ।

12.33.6

ग्रामयाजी च कौन्तेय मांसस्य परिविक्रयी ।
यश्चाग्नीनपविध्येत तथैव ब्रह्मविक्रयी ॥ १२.३३.६ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଗ୍ରାମ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ମାଂସ ବିକ୍ରୟକାରୀ, ଯେ ଅଗ୍ନିକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରେ, ଏବଂ ସେହିପରି ଯେ ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରେ।

12.33.7

शूद्रस्त्रीवधको यश्च पूर्वः पूर्वस्तु गर्हितः ।
वृथा पशुसमालम्भी वनदाहस्य कारकः ॥ १२.३३.७ ॥

ଶୂଦ୍ର ସ୍ତ୍ରୀକୁ ବଧ କରୁଥିବା ଲୋକ ପୂର୍ବ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ନିନ୍ଦନୀୟ; ବୃଥା ପଶୁ ବଧ କରୁଥିବା ଏବଂ ବନ ଦାହ କରୁଥିବା ଲୋକ (ମଧ୍ୟ ଦୋଷୀ)।

12.33.8

अनृतेनोपवर्ती च प्रतिषेद्धा गुरोस्तथा ।
स्वदत्तस्यापहर्ता च परदत्तनिरोधकः ॥ १२.३३.८ ॥

ମିଥ୍ୟାରେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରୁଥିବା, ଗୁରୁଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଉଥିବା, ନିଜ ଦତ୍ତ ଦାନ ହରଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ପରଦତ୍ତକୁ ରୋକୁଥିବା ଲୋକ (ମଧ୍ୟ ଦୋଷୀ)।

12.33.9

वाग्दत्तं च मनोदत्तं धारादत्तं च यो हरेत् ।
पाकभेदेन भोक्ता च भुञ्जानस्याप्यनादरः ॥ १२.३३.९ ॥

ବାକ୍ୟରେ ଦତ୍ତ, ମନରେ ଦତ୍ତ ଓ ଧାରାରେ ଦତ୍ତ ଦାନ ଯେ ହରଣ କରେ; ରନ୍ଧାକୁ ଭାଗ କରି ଖାଉଥିବା ଏବଂ ଖାଉଥିବା ଲୋକ ପ୍ରତି ଅନାଦର କରୁଥିବା (ମଧ୍ୟ ଦୋଷୀ)।

12.33.10

स्वजनैः कलहं चैव आश्रितानामरक्षणम् ।
एतान्येनांसि सर्वाणि व्युत्क्रान्तसमयश्च यः ॥ १२.३३.१० ॥

ସ୍ୱଜନଙ୍କ ସହିତ କଳହ ଏବଂ ଆଶ୍ରିତଙ୍କ ରକ୍ଷା ନ କରିବା — ଏସବୁ ପାପ; ଯେ (ଧର୍ମ-ମର୍ଯ୍ୟାଦାର) ସମୟ ଲଙ୍ଘନ କରେ ସେ (ମଧ୍ୟ ଦୋଷୀ)।

12.33.11

अकार्याणि तु वक्ष्यामि यानि तानि निबोध मे ।
लोकवेदविरुद्धानि तान्येकाग्रमनाः शृणु ॥ १२.३३.११ ॥

ଏବେ ମୁଁ ଲୋକ ଓ ବେଦ ବିରୁଦ୍ଧ ଅକାର୍ଯ୍ୟ ସବୁ କହିବି; ତାହା ମୋ ଠାରୁ ବୁଝ, ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଶୁଣ।

12.33.12

स्वधर्मस्य परित्यागः परधर्मस्य च क्रिया ।
अयाज्ययाजनं चैव तथाऽभक्ष्यस्य भक्षणम् ॥ १२.३३.१२ ॥

ସ୍ୱଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ ଓ ପରଧର୍ମ ଆଚରଣ, ଯାହାର ଯଜ୍ଞ କରାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ତାର ଯଜ୍ଞ କରାଇବା, ଏବଂ ଅଭକ୍ଷ୍ୟ ଭୋଜନ — (ଏହିସବୁ ଅକାର୍ଯ୍ୟ)।

12.33.13

शरणागतसंत्यागो भृत्यस्याभरणं तथा ।
रसानां विक्रयश्चापि तिर्यग्योनिवधस्तथा ॥ १२.३३.१३ ॥

ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ, ଭୃତ୍ୟକୁ ଅଳଙ୍କାର ଦେବା, ରସ ବିକ୍ରୟ ଏବଂ ପଶୁବଧ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

12.33.14

आधानादीनि कर्माणि शक्तिमान्न करोति यः ।
अप्रयच्छंश्च सर्वाणि नित्यदेयानि भारत ॥ १२.३३.१४ ॥

ଆଧାନ ଆଦି କର୍ମ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଯିଏ କରେ ନାହିଁ, ଏବଂ ନିତ୍ୟଦେୟ ସମସ୍ତ ଦାନ ଯିଏ ଦିଏ ନାହିଁ — ହେ ଭାରତ!

12.33.15

दक्षिणानामदानं च ब्राह्मणस्वाभिमर्शनम् ।
सर्वाण्येतान्यकार्याणि प्राहुर्धर्मविदो जनाः ॥ १२.३३.१५ ॥

ଦକ୍ଷିଣା ନ ଦେବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣର ଧନ ଛୁଇଁବା (ଅପହରଣ) — ଏସବୁ ଅକାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ କହନ୍ତି।

12.33.16

पित्रा विवदते पुत्रो यश्च स्याद्गुरुतल्पगः ।
अप्रजायन्नरव्याघ्र भवत्यधार्मिको नरः ॥ १२.३३.१६ ॥

ପିତା ସହ ବିବାଦ କରୁଥିବା ପୁତ୍ର ଏବଂ ଗୁରୁପତ୍ନୀଗାମୀ — ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର! ସନ୍ତାନହୀନ ମନୁଷ୍ୟ ଅଧାର୍ମିକ ହୁଏ।

12.33.17

उक्तान्येतानि कर्माणि विस्तरेणेतरेण च ॥ १२.३३.१७ ॥

ଏହି କର୍ମସମୂହ ବିସ୍ତାରରେ ଓ ସଂକ୍ଷେପରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାରରେ କୁହାଯାଇଛି।

12.33.18

यानि कुर्वन्निकुर्वंश्च प्रायश्चित्तीयते नरः ।
एतान्येव तु कर्माणि क्रियमाणानि मानवैः।
येषुयेषु निमित्तेषु न लिप्यन्तेऽथ ताञ्शृणु ॥ १२.३३.१८ ॥

କଲେ କିମ୍ବା ନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ, ସେହି କର୍ମସମୂହ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯିବା ସମୟରେ କେଉଁ କେଉଁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଲିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ — ଏବେ ତାହା ଶୁଣ।

12.33.19

प्रगृह्य शस्त्रमायान्तमपि वेदान्तगं रणे ।
जिघांसन्तं जिघांसीयान्न तेन ब्रह्महा भवेत् ॥ १२.३३.१९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଆସୁଥିବା, ବେଦାନ୍ତପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ମାରିଲେ ସେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ହୁଏ ନାହିଁ।

12.33.20

इति चाप्यत्र कौन्तेय मन्त्रो वेदेषु पठ्यते ।
वेदप्रमाणविहितं धर्मं च प्रब्रवीमि ते ॥ १२.३३.२० ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଏ ବିଷୟରେ ବେଦରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରଟି ମଧ୍ୟ ପଢାଯାଏ। ବେଦପ୍ରମାଣରେ ବିହିତ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।

12.33.21

अपेतं ब्राह्मणं वृत्ताद्यो हन्यादाततायिनम् ।
न तेन ब्रह्महा स स्यान्मन्युस्तन्मन्युमृच्छति ॥ १२.३३.२१ ॥

ଆଚାରରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି ଆତତାୟୀ ହୋଇ ଆସେ, ତେବେ ଯିଏ ତାକୁ ମାରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ହୁଏ ନାହିଁ। କ୍ରୋଧ ସେହି କ୍ରୋଧକୁ ପହଞ୍ଚେ।

12.33.22

प्राणात्यये तथा ज्ञानादाचरन्मदिरामपि ।
आदेशितो धर्मपरैः पुनः संस्कारमर्हति ॥ १२.३३.२२ ॥

ପ୍ରାଣ ସଂକଟରେ, କିମ୍ବା ଜାଣିଶୁଣି ମଦ୍ୟପାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ, ଧର୍ମପରାୟଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇଲେ ପୁନର୍ବାର ସଂସ୍କାରର ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।

12.33.23

एतत्ते सर्वमाख्यातं कौन्तेयाभक्ष्यभक्षणम् ।
प्रायश्चित्तविधानेन सर्वमेतेन शुद्ध्यति ॥ १२.३३.२३ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଅଭକ୍ଷ୍ୟ ଭକ୍ଷଣ ବିଷୟରେ ଏ ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି। ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବିଧାନରେ ଏହା ଦ୍ୱାରା ସବୁକିଛି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

12.33.24

गुरुतल्पं हि गुर्वर्थं न दूषयति मानवम् ।
उद्दालकः श्वेतकेतुं जनयामास शिष्यतः ॥ १२.३३.२४ ॥

ଗୁରୁଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ ଯିବା ମନୁଷ୍ୟକୁ ଦୂଷିତ କରେ ନାହିଁ। ଉଦ୍ଦାଳକ ନିଜ ଶିଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱେତକେତୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

12.33.25

स्तेयं कुर्वंश्च गुर्वर्थमापत्सु न निषिध्यते ।
बहुशः कामकारेण न चेद्यः संप्रवर्तते ॥ १२.३३.२५ ॥

ଗୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଦ କାଳରେ ଚୋରି କରୁଥିବା ଲୋକକୁ ତାହା ନିଷିଦ୍ଧ ନୁହେଁ, ଯଦି ତାହା ବାରମ୍ବାର କାମନାରେ ନ ହୁଏ।

12.33.26

अन्यत्र ब्राह्मणस्वेभ्य आददानो न दुष्यति ।
स्वयमप्राशिता यश्च न स पापेन लिप्यते ॥ १२.३३.२६ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣର ସମ୍ପତ୍ତି ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଠାରୁ ନେଉଥିବା ଲୋକ ଦୂଷିତ ହୁଏ ନାହିଁ; ଓ ଯାହା ନିଜେ ଖାଇ ନାହିଁ, ତାହା ନେଉଥିବା ଲୋକ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

12.33.27

प्राणत्राणेऽनृतं वाच्यमात्मनो वा परस्य च ।
गुर्वर्थे स्त्रीषु चैव स्याद्विवाहकरणेषु च ॥ १२.३३.२७ ॥

ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷାରେ, ନିଜ ବା ଅନ୍ୟ ପାଇଁ, ଗୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏବଂ ବିବାହ କରାଇବାରେ ମିଛ କହିହେବ।

12.33.28

नावर्तते व्रतं स्वप्ने शुक्रमोक्षे कथंचन ।
आज्यहोमः समिद्धेऽग्नौ प्रायश्चित्तं विधीयते ॥ १२.३३.२८ ॥

ସ୍ୱପ୍ନରେ ବା କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଶୁକ୍ରପାତ ହେଲେ ବ୍ରତ ଭାଙ୍ଗେ ନାହିଁ; ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ଘିଅର ଆହୁତି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ରୂପେ ବିହିତ।

12.33.29

पारिवित्त्यं तु पतिते नास्ति प्रव्रजिते तथा ।
भिक्षिते पारदार्यं च तद्धर्मस्य न दूषकम् ॥ १२.३३.२९ ॥

ପତିତ ଏବଂ ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେଇଥିବା ଲୋକଠାରେ ପାରିବିତ୍ତ୍ୟ ନାହିଁ; ସେହିପରି ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା ଲୋକ ସହ ପାରଦାର୍ଯ୍ୟ ବି ଧର୍ମକୁ ଦୂଷିତ କରେ ନାହିଁ।

12.33.30

वृथा पशुसमालम्भं नैव कुर्यान्न कारयेत् ।
भ्रनुग्रहः पशूनां हि संस्कारो विधिनोदितः ॥ १२.३३.३० ॥

ବୃଥା ପଶୁବଧ ନିଜେ କରିବ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କରାଇବ ନାହିଁ; ପଶୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟା ହିଁ ବିଧି ଅନୁସାରେ କଥିତ ସଂସ୍କାର।

12.33.31

अनर्हे ब्राह्मणे दत्तमज्ञानात्तन्न दूषकम् ।
सत्काराणां तथा तीर्थे नित्यं वा प्रतिपादनम् ॥ १२.३३.३१ ॥

ଅଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଦୋଷପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ। ସେହିପରି ତୀର୍ଥରେ ସତ୍କାରପୂର୍ବକ ଦାନ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଦାନ ମଧ୍ୟ ଦୋଷପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ।

12.33.32

स्त्रियास्तथापचारिण्या निष्कृतिः स्याददूषिका ।
अपि सा पूयते तेन न तु भर्ता प्रदुष्यति ॥ १२.३३.३२ ॥

ସେହିପରି ଅପରାଧ କରିଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୋଷରହିତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ସମ୍ଭବ। ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ତାର ସ୍ୱାମୀ ଦୂଷିତ ହୁଏ ନାହିଁ।

12.33.33

तत्त्वं ज्ञात्वा तु सोमस्य विक्रयः स्याददोषवान् ।
असमर्थस्य भृत्यस्य विसर्गः स्याददोषवान् ॥ १२.३३.३३ ॥

ସୋମର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣି ତାହାର ବିକ୍ରୟ ଦୋଷରହିତ ହୋଇପାରେ। ଅସମର୍ଥ ଭୃତ୍ୟକୁ ଛାଡ଼ିବା ମଧ୍ୟ ଦୋଷରହିତ ହୋଇପାରେ।

12.33.34

वनदाहो गवामर्थे क्रियमाणो न दूषकः ।
उक्तान्येतानि कर्माणि यानि कुर्वन्न दुष्यति ॥ १२.३३.३४ ॥

ଗାଈମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ କରାଯାଉଥିବା ବନଦାହ ଦୂଷଣୀୟ ନୁହେଁ। ଏଠାରେ କୁହାଯାଇଥିବା ଏହି କର୍ମମାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ଦୂଷିତ ହୁଏ ନାହିଁ।

12.33.35

प्रायश्चित्तानि वक्ष्यामि विस्तरेणैव भारत ।
यानि कृत्वा नरः पूतो भविष्यति नराधिप ॥ १२.३३.३५ ॥

ହେ ଭରତବଂଶଜ, ନରାଧିପ, ଯାହା କରି ମଣିଷ ପବିତ୍ର ହେବ, ସେହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ମୁଁ ବିସ୍ତାରରେ କହିବି।