మహాభారతం · అధ్యాయం 12.334
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.334.1
ततः स राजा जनको मन्त्रिभिः सह भारत ।
पुरोहितं पुरस्कृत्य सर्वाण्यन्तः पुराणि च ॥ १२.३३४.१ ॥
అప్పుడు ఆ రాజు జనకుడు, ఓ భారతా, మంత్రులతో కలిసి, పురోహితుడిని ముందు ఉంచి, తన అంతఃపురాలన్నింటితో (ఎదురేగాడు).
12.334.2
आसनं च पुरस्कृत्य रत्नानि विविधानि च ।
शिरसा चार्ध्यमादाय गुरुपुत्रं समभ्यगात् ॥ १२.३३४.२ ॥
ఆసనాన్ని, వివిధ రత్నాలను ముందుంచి, తల వంచి అర్ఘ్యాన్ని తీసుకొని గురుపుత్రుని వద్దకు వెళ్లాడు.
12.334.3
स तदासनमादाय बहुरत्नविभूषितम् ।
स्पर्ध्यास्तरणसंस्तीर्णं सर्वतोभद्रमृद्धिमत् ॥ १२.३३४.३ ॥
అతడు ఆ ఆసనాన్ని తీసుకున్నాడు—అనేక రత్నాలతో అలంకరించబడినది, అసూయ కలిగించే పరుపులతో పరచబడినది, అన్నివైపులా శుభప్రదమైనది, సమృద్ధిగలది.
12.334.4
पुरोधसा संगृहीतं हस्तेनालभ्य पार्थिवः ।
प्रददौ गुरुपुत्राय शुकाय परमार्चितम् ॥ १२.३३४.४ ॥
పురోహితుడు పట్టుకొని ఉంచిన దానిని రాజు చేతితో తాకి, అత్యంత గౌరవించబడిన ఆ ఆసనాన్ని గురుపుత్రుడు శుకునికి సమర్పించాడు.
12.334.5
तत्रोपविष्टं तं कार्ष्णि शास्त्रतः प्रतिपूज्य च ।
पाद्यं निवेद्य प्रथममर्ध्यं गां च न्यवेदयत् ॥ १२.३३४.५ ॥
అక్కడ కూర్చున్న కృష్ణుని కుమారుడిని శాస్త్రానుసారం గౌరవించి, మొదట పాద్యాన్ని సమర్పించి, అర్ఘ్యాన్ని మరియు గోవును కూడా సమర్పించాడు.
12.334.6
स च तां मन्त्रवत्पूजां प्रत्यगृह्णाद्यथाविधि ।
प्रतिगृह्य तु तां पूजां जनकाद्द्विजसत्तमः ॥ १२.३३४.६ ॥
ఆయన ఆ పూజను మంత్రపూర్వకంగా, విధి ప్రకారం స్వీకరించాడు. జనకుని నుండి ఆ పూజను స్వీకరించి, ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు (సంతుష్టుడయ్యాడు).
12.334.7
गां चैव समनुज्ञाय राजानमनुमान्य च ।
पर्यपृच्छन्महातेजा राज्ञः कुशलमव्ययम् ॥ १२.३३४.७ ॥
ఆవును అనుమతించి, రాజును గౌరవించి, మహాతేజస్వి రాజుయొక్క నశించని క్షేమాన్ని అడిగాడు.
12.334.8
अनामयं च राजेन्द्र शुकः सानुचरस्य ह ।
अनुज्ञातः स तेनाथ निषसाद सहानुगः ॥ १२.३३४.८ ॥
రాజేంద్రా, శుకునికి, ఆయన పరివారానికి కూడా క్షేమమే. అప్పుడు ఆయన అనుమతితో ఆయన అనుచరులతో కలిసి కూర్చున్నాడు.
12.334.9
कुशलं चाव्ययं चैव पृष्ट्वा वैयासकिं नृपः ।
किमागमनमित्येवं पर्यपृच्छत पार्थिवः ॥ १२.३३४.९ ॥
వైయాసకిని అవ్యయ క్షేమం అడిగి, రాజు 'మీ రాక ఎందుకు?' అని ఇలా అడిగాడు.
12.334.10
पित्राऽहमुक्तो भद्रं ते मोक्षधर्मार्थकोविदः ।
विदेहराजो याज्यो मे जनको नाम विश्रुतः ॥ १२.३३४.१० ॥
నా తండ్రి నాతో ఇలా చెప్పాడు: 'నీకు శుభమగుగాక. మోక్షధర్మార్థ కోవిదుడు, విదేహ రాజు, నా యాజ్యుడు, ప్రసిద్ధుడైన జనకుడు.'
12.334.11
तत्र गच्छस्व वै तूर्णं यदि ते हृदि संशयः ।
प्रवृत्तौ वा निवृत्तौ वा स ते च्छेत्स्यति संशयं ॥ १२.३३४.११ ॥
నీ హృదయంలో సందేహం ఉంటే, వెంటనే అక్కడికి వెళ్ళు. ప్రవృత్తిలోనైనా నివృత్తిలోనైనా అతడు నీ సందేహాన్ని తొలగిస్తాడు.
12.334.12
सोहं पितुर्नियोगात्त्वामुपप्रष्टुमिहागतः ।
तन्मे धर्मभृतां श्रेष्ठ यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ १२.३३४.१२ ॥
అందుకే నా తండ్రి ఆజ్ఞతో నిన్ను అడగడానికి ఇక్కడికి వచ్చాను. ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడా, అది నాకు యథావిధిగా చెప్పుటకు నీవు అర్హుడవు.
12.334.13
किं कार्यं ब्राह्मणेनेह मोक्षार्थश्च किमात्मकः ।
कथं च मोक्षः प्राप्तव्यो ज्ञानेन तपसाऽथवा ॥ १२.३३४.१३ ॥
ఇక్కడ బ్రాహ్మణుని కర్తవ్యం ఏమిటి? మోక్షం కోసం అతడు ఎలాంటి స్వభావంతో ఉండాలి? మోక్షం ఎలా పొందాలి, జ్ఞానం ద్వారా లేదా తపస్సు ద్వారా?
12.334.14
यत्कार्यं ब्राह्मणेनेह जन्मप्रभृति तच्छृणु ।
कृतोपनयनस्तात भवेद्वेदपरायणः ॥ १२.३३४.१४ ॥
బ్రాహ్మణుడు జన్మ నుండి ఆచరించవలసిన కర్తవ్యాన్ని వినుము. ఓ కుమారా, ఉపనయనం పొందిన తర్వాత అతడు వేదపరాయణుడై ఉండాలి.
12.334.15
तपसा गुरुवृत्त्या च ब्रह्मचर्येण चाभिभो ।
देवतानामृषीणां चाप्यनृणो ह्यनसूयकः ॥ १२.३३४.१५ ॥
ఓ సమర్థుడా, తపస్సు, గురుసేవ, బ్రహ్మచర్యంతో దేవతలకు, ఋషులకు ఋణం లేనివాడై, అసూయ లేకుండా ఉండాలి.
12.334.16
वेदानधीत्य नियतो दक्षिणामपवर्ज्य च ।
अभ्यनुज्ञामथ प्राप्य समावर्तेत वै द्विजः ॥ १२.३३४.१६ ॥
వేదాలను అభ్యసించి, నియమంతో, గురుదక్షిణను విడిచి, అనుమతి పొంది, ద్విజుడు ఇంటికి తిరిగి రావాలి.
12.334.17
समावृत्तश्च गार्हस्थ्ये स्वदारनिरतो वसेत् ।
अनसूयुर्यथान्यायमाहिताग्निरनावृतः ॥ १२.३३४.१७ ॥
ఇంటికి తిరిగి వచ్చి గృహస్థ జీవితంలో తన భార్యపై అనురక్తుడై, అసూయ లేకుండా, న్యాయానుసారంగా, అగ్నిని ఆరాధిస్తూ, అడ్డులేకుండా జీవించాలి.
12.334.18
उत्पाद्य पुत्रं पौत्रं तु वन्याश्रमपदे वसेत् ।
तानेवाग्नीन्यथाशास्त्रमर्चयन्नतिथिप्रियः ॥ १२.३३४.१८ ॥
కొడుకును, మనవణ్ణి కని, అరణ్యాశ్రమంలో నివసించాలి; శాస్త్రానుసారంగా ఆ అగ్నులనే పూజిస్తూ, అతిథులను ప్రేమించేవాడిగా.
12.334.19
स वनेऽग्नीन्यथान्यायमात्मन्यारोप्य धर्मवित् ।
निर्द्वन्द्वो बीतरागात्मा ब्रह्माश्रमपदे वसेत् ॥ १२.३३४.१९ ॥
ధర్మం తెలిసినవాడు అడవిలో యథావిధిగా అగ్నులను తనలో నిలిపి, ద్వంద్వాలను దాటి, రాగరహిత ఆత్మతో బ్రహ్మాశ్రమంలో నివసించాలి.
12.334.20
उत्पन्ने ज्ञानविज्ञाने प्रत्यक्षे हृदि शाश्वते ।
किमवश्यं निवस्तव्यमाश्रमेषु वनेषु वा ॥ १२.३३४.२० ॥
హృదయంలో శాశ్వతమైన, ప్రత్యక్షమైన జ్ఞానవిజ్ఞానాలు ఉత్పన్నమైన తర్వాత, ఆశ్రమాలలోనో అడవులలోనో నివసించడం అవసరమా?
12.334.21
एतद्भवन्तं पृच्छामि तद्भवान्वक्तुमर्हति ।
यथा वेदार्थतत्त्वेन ब्रूहि मे त्वं जनाधिप ॥ १२.३३४.२१ ॥
ఇది మిమ్మల్ని అడుగుతున్నాను; కనుక మీరు చెప్పడానికి అర్హులు. ఓ జనాధిపా, వేదార్థ తత్త్వం ప్రకారం నాకు చెప్పండి.
12.334.22
न विना ज्ञानविज्ञाने मोक्षस्याधिगमो भवेत् ।
न विना गुरुसंबन्धं ज्ञानस्याधिगमः स्मृतः ॥ १२.३३४.२२ ॥
జ్ఞానవిజ్ఞానాలు లేకుండా మోక్షప్రాప్తి కలగదు; గురువుతో సంబంధం లేకుండా జ్ఞానప్రాప్తి కలగదని స్మృతి చెబుతుంది.
12.334.23
गुरुः प्लावयिता तस्य ज्ञानं प्लव इहोच्यते ।
विज्ञाय कृतकृत्यस्तु तीर्णस्तदुभयं त्यजेत् ॥ १२.३३४.२३ ॥
గురువు వానిని దాటించేవాడు; ఇక్కడ జ్ఞానం పడవ అని చెప్పబడింది. జ్ఞానాన్ని తెలుసుకొని, కృతకృత్యుడై, దాటిపోయినవాడు ఆ రెండింటినీ విడిచిపెట్టాలి.
12.334.24
अनुच्छेदाय लोकानामनुच्छेदाय कर्मणाम् ।
पूर्वैराचरितो धर्मश्चातुराश्रम्यसंश्रितः ॥ १२.३३४.२४ ॥
లోకాల అవిచ్ఛిన్నత కోసం, కర్మల అవిచ్ఛిన్నత కోసం పూర్వులు ఆచరించిన ధర్మం చాతురాశ్రమ్యాన్ని ఆశ్రయించి ఉంది.
12.334.25
अनेन क्रमयोगेन बहुजातिषु कर्मणाम् ।
कृत्वा शुभाशुभं कर्म मोक्षो नामेह लभ्यते ॥ १२.३३४.२५ ॥
ఈ క్రమయోగం ద్వారా, అనేక జన్మలలో శుభాశుభ కర్మలు చేసి, ఇక్కడే మోక్షం పొందబడుతుంది.
12.334.26
भावितैः करणैश्चायं बहुसंसारयोनिषु ।
आसादयति शुद्धात्मा मोक्षं वै प्रथमाश्रमे ॥ १२.३३४.२६ ॥
అనేక సంసార యోనులలో పరిపక్వం చేసిన ఇంద్రియాలతో, ఈ శుద్ధాత్మ ప్రథమాశ్రమంలోనే మోక్షాన్ని పొందుతుంది.
12.334.27
तमासाद्य तु मुक्तस्य दृष्टार्थस्य विपश्चितः ।
त्रिष्वाश्रमेषु कोऽन्वर्थो भवेत्परमभीप्सतः ॥ १२.३३४.२७ ॥
దానిని పొంది ముక్తుడై, సత్యాన్ని దర్శించిన విద్వాంసునికి, పరమాన్ని కోరేవానికి, మూడు ఆశ్రమాలలో ఏ ప్రయోజనం ఉంటుంది?
12.334.28
राजसांस्तामसांश्चैव नित्यं दोषान्विवर्जयेत् ।
सात्विकं मार्गमास्थाय पश्येदात्मानमात्मना ॥ १२.३३४.२८ ॥
రాజస, తామస దోషాలను ఎల్లప్పుడూ విడిచిపెట్టాలి; సాత్విక మార్గాన్ని ఆశ్రయించి, ఆత్మను ఆత్మ ద్వారానే చూడాలి.
12.334.29
सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि ।
संपश्यन्नोपलिप्येत जले वारिचरो यथा ॥ १२.३३४.२९ ॥
అన్ని ప్రాణులలో ఆత్మను, ఆత్మలో అన్ని ప్రాణులను సంపూర్ణంగా చూసేవాడు, నీటిలో సంచరించే జీవిలా అంటుకోడు.
12.334.30
पक्षिवत्प्रायणादूर्ध्वममुत्रानन्त्यमश्नुते ।
विहाय देहान्निर्मुक्तो निर्द्वन्द्वः प्रशमं गतः ॥ १२.३३४.३० ॥
పక్షిలా మరణానంతరం పైకి ఎగిరి, అక్కడ అనంతత్వాన్ని పొందుతాడు; దేహాలను విడిచి, విముక్తుడై, ద్వంద్వాలకు అతీతుడై, శాంతిని పొందినవాడు.
12.334.31
अत्र गाथाः पुरा गीताः शृणु राज्ञा ययातिना ।
धार्यन्तो या द्विजैस्तात मोक्षशास्त्रविशारदैः ॥ १२.३३४.३१ ॥
ఇక్కడ పూర్వం రాజు యయాతి పాడిన గాథలను విను, అవి మోక్షశాస్త్రంలో నిపుణులైన ద్విజులచే ధరించబడినవి, ప్రియ కుమారా.
12.334.32
ज्योतिरात्मनि नान्यत्र सर्वजन्तुषु तत्समम् ।
स्वयं च शक्यते द्रष्टुं सुसमाहितचेतसा ॥ १२.३३४.३२ ॥
ఆ జ్యోతి ఆత్మలోనే ఉంది, మరెక్కడా కాదు; సర్వ ప్రాణులలోనూ దానితో సమానమైనది ఉంది; సుసమాహిత చిత్తంతో దానిని స్వయంగా చూడవచ్చు.
12.334.33
न बिभेति परो यस्मान्न बिभेति पराच्च यः ।
यश्च नेच्छति न द्वेष्टि ब्रह्म संपद्यते तु सः ॥ १२.३३४.३३ ॥
ఎవరివల్ల ఇతరులు భయపడరో, ఎవడు ఇతరులవల్ల భయపడడో, ఎవడు కోరడో ద్వేషించడో, అతడే బ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.
12.334.34
यदा भावं न कुरुते सर्वभूतेषु पापकम् ।
कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.३३४.३४ ॥
ఎప్పుడు సర్వ ప్రాణులపట్ల పాపభావాన్ని కలిగి ఉండడో, కర్మతో, మనస్సుతో, వాక్కుతో, అప్పుడు అతడు బ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.
12.334.35
संयोज्य मनसाऽऽत्मानमीर्ष्यामुत्सृज्य मोहनीम् ।
त्यक्त्वा कामं च मोहं च ततो ब्रह्मत्वमश्नुते ॥ १२.३३४.३५ ॥
మనస్సుతో ఆత్మను సంయోజించి, మోహకరమైన ఈర్ష్యను విడిచి, కామాన్ని మోహాన్ని త్యజించి, అప్పుడు బ్రహ్మత్వాన్ని పొందుతాడు.
12.334.36
यदा श्राव्ये च दृश्ये च सर्वभूतेषु चाप्ययम् ।
समो भवति निर्द्वन्द्वो ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.३३४.३६ ॥
వినదగినవాటిలో, చూడదగినవాటిలో, సర్వ ప్రాణులలోనూ ఇతడు సమభావం కలిగి ద్వంద్వరహితుడైనప్పుడు, అప్పుడు అతడు బ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.
12.334.37
यदा स्तुतिं च निन्दां च समत्वेनैव पश्यति ।
काञ्चनं चायसं चैव सुखं दुःखं तथैव च ॥ १२.३३४.३७ ॥
ఎవరైతే స్తుతిని, నిందను సమభావంతో చూస్తాడో, బంగారాన్ని, ఇనుమును, సుఖాన్ని, దుఃఖాన్ని కూడా అలాగే చూస్తాడో,
12.334.38
शीतमुष्णं तथैवार्थमनर्थं प्रियमप्रियम् ।
जीवितं मरणं चैव ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.३३४.३८ ॥
శీతోష్ణాలు, లాభనష్టాలు, ప్రియాప్రియాలు, జీవితం మరణం కూడా సమానంగా చూసినప్పుడు అప్పుడు అతడు బ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.
12.334.39
प्रसार्येह यथाङ्गानि कूर्मः संहरते पुनः ।
तथेन्द्रियाणि मनसा संयन्तव्यानि भिक्षुणा ॥ १२.३३४.३९ ॥
తాబేలు తన అవయవాలను చాపి మళ్ళీ ముడుచుకున్నట్లు, భిక్షువు మనస్సుతో ఇంద్రియాలను నియంత్రించాలి.
12.334.40
तमः परिगतं वेश्म यथा दीपेन दृश्यते ।
तथा बुद्धिप्रदीपेन शक्य आत्मा निरीक्षितुम् ॥ १२.३३४.४० ॥
చీకటి కమ్మిన ఇల్లు దీపంతో కనిపించినట్లు, బుద్ధి అనే దీపంతో ఆత్మను చూడటం సాధ్యం.
12.334.41
एतत्सर्वं च पश्यामि त्वयि बुद्धिमतां वर ।
यच्चान्यदपि नोक्तं मे तत्त्वतो वेद तद्भवान् ॥ १२.३३४.४१ ॥
బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడా! వీటన్నింటినీ నేను నీలో చూస్తున్నాను; నేను చెప్పనివాటిని కూడా మీరు యథార్థంగా తెలుసుకుంటారు.
12.334.42
ब्रह्मर्षे विदितश्चासि विषयान्तमुपागतः ।
गुरोस्तव प्रसादेन तव चैवोपशिक्षया ॥ १२.३३४.४२ ॥
బ్రహ్మర్షీ! మీరు ప్రసిద్ధులు, విషయాల అంతాన్ని చేరుకున్నవారు; మీ గురువు అనుగ్రహం వల్ల, మీ స్వీయ ఉపదేశం వల్ల.
12.334.43
तस्यैव च प्रसादेन प्रादुर्भूतं महात्मनः ।
ज्ञानं दिव्यं ममापीदं तेनासि विदितो मम ॥ १२.३३४.४३ ॥
ఆ మహాత్ముని అనుగ్రహం వల్లనే నాలో కూడా ఈ దివ్య జ్ఞానం ప్రకటితమైంది; ఆయన ద్వారానే మీరు నాకు తెలిసారు.
12.334.44
अधिकं तव विज्ञानमधिका च गतिस्तव ।
अधिकं तव चैश्वर्यं तच्च त्वं नावबुध्यसे ॥ १२.३३४.४४ ॥
మీ విజ్ఞానం అధికం, మీ గతి అధికం, మీ ఐశ్వర్యం అధికం; కానీ మీరు దానిని గ్రహించడం లేదు.
12.334.45
बाल्याद्वा संशयाद्वापि भयाद्वाऽप्यविमोक्षणात् ।
उत्पन्ने चापि विज्ञाने नाधिगच्छति तां गतिं ॥ १२.३३४.४५ ॥
బాల్యం వల్ల, సందేహం వల్ల, భయం వల్ల, లేదా విముక్తి పొందకపోవడం వల్ల—విజ్ఞానం ఉదయించినా మనిషి ఆ గతిని పొందడు.
12.334.46
व्यवसायेन शुद्धेन मद्विधैश्छिन्नसंशयः ।
विमुच्य हृदयग्रन्थीनासादयति तां गतिम् ॥ १२.३३४.४६ ॥
శుద్ధమైన నిశ్చయ ప్రయత్నంతో, నా వంటివారి చేత సంశయం ఛిన్నమై, హృదయ గ్రంథులను విడిచి, అతడు ఆ గతిని పొందుతాడు.
12.334.47
भवांश्चोत्पन्नविज्ञानः स्थिरबुद्धिरलोलुपः ।
व्यवसायादृते ब्रह्मन्नासादयति तत्परम् ॥ १२.३३४.४७ ॥
మీరు విజ్ఞానం ఉదయించినవారు, స్థిరబుద్ధి గలవారు, లోభరహితులు; ఓ బ్రహ్మన్, నిశ్చయ ప్రయత్నం లేకుండా మనిషి ఆ పరమ గతిని పొందడు.
12.334.48
नास्ति ते सुखदुःखेषु विशेषो नास्ति लोलुपः ।
नौत्सुक्यं नृत्यगीतेषु न राग उपजायते ॥ १२.३३४.४८ ॥
సుఖదుఃఖాల్లో మీకు భేదం లేదు, మీకు లోభం లేదు; నృత్యగీతాల పట్ల ఉత్సుకత లేదు, ఆసక్తీ పుట్టదు.
12.334.49
न बन्धुष्वनुबन्धस्ते न भयेष्वस्ति ते भयम् ।
पश्यामि त्वां महाभाग तुल्यलोष्टाश्मकाञ्चनम् ॥ १२.३३४.४९ ॥
ఓ మహాభాగా, బంధువులపై నీకు అనుబంధం లేదు, భయాలలో నీకు భయం లేదు. మట్టిగడ్డ, రాయి, బంగారం సమానంగా చూసే నిన్ను నేను చూస్తున్నాను.
12.334.50
अहं त्वामनुपश्यामि ये चाप्यन्ते मनीषिणः ।
आस्थितं परमं मार्गमक्षयं तमनामयम् ॥ १२.३३४.५० ॥
చివరకు మనీషులను చూసినట్లే నేను నిన్ను చూస్తున్నాను. ఆ పరమ, అక్షయ, నిరామయ మార్గాన్ని నువ్వు అనుసరించావు.
12.334.51
यत्फलं ब्राह्मणस्येह मोक्षार्थश्च यदात्मकः ।
तस्मिन्वै वर्तसे विप्र किमन्यत्परिपृच्छसि ॥ १२.३३४.५१ ॥
ఇక్కడ బ్రాహ్మణునికి ఫలమైనది, మోక్షార్థమైన ఆత్మస్వరూపమైనది ఏదో, ఓ విప్రా, నువ్వు దానిలోనే ఉన్నావు; మరి ఇంకేమి అడుగుతున్నావు?