ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.339
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.339.1
सुखदुःखविपर्यासो यदा समनुपद्यते ।
नैनं प्रज्ञा सुनीतं वा त्रायते नापि पौरुषम् ॥ १२.३३९.१ ॥
ಸುಖ-ದುಃಖಗಳ ವಿಪರ್ಯಾಸ ಬಂದಾಗ, ಬುದ್ಧಿಯಾಗಲಿ ಉತ್ತಮ ಯೋಜನೆಯಾಗಲಿ ಪೌರುಷವಾಗಲಿ ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.339.2
स्वभावाद्यत्नमातिष्ठेद्यत्नवान्नावसीदति ।
जरामरणरोगेभ्यः प्रियमात्मानमुद्धरेत् ॥ १२.३३९.२ ॥
ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕು; ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲನು ಕುಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಪ್ಪು, ಸಾವು, ರೋಗಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಆತ್ಮವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಬೇಕು.
12.339.3
रुजन्ति हि शरीराणि रोगाः शारीरमानसाः ।
सायका इव तीक्ष्णाग्राः प्रयुक्ता दृढधन्विभिः ॥ १२.३३९.३ ॥
ದೇಹಗಳನ್ನು ರೋಗಗಳು ಬಾಧಿಸುತ್ತವೆ; ಶಾರೀರಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳು, ದೃಢ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರು ಬಿಟ್ಟ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಂತೆ.
12.339.4
व्यथितस्य विधित्साभिस्त्रस्यतो जीवितैषिणः ।
अवशस्य विनाशाय शरीरमपकृष्यते ॥ १२.३३९.४ ॥
ನೊಂದವನ, ಭಯಗೊಂಡವನ, ಬದುಕಬಯಸುವ, ಅಸಹಾಯಕನ ದೇಹವು ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಎಳೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
12.339.5
स्रवन्ति न निवर्तन्ते स्रोतांसि सरितामिव ।
आयुरादाय मर्त्यानां रात्र्यहानि पुनः पुनः ॥ १२.३३९.५ ॥
ನದಿಗಳ ಪ್ರವಾಹಗಳಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತವೆ, ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ; ರಾತ್ರಿ-ಹಗಲುಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ಆಯುಸ್ಸನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾ.
12.339.6
व्यत्ययो ह्ययमत्यन्तं पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः ।
जातान्मर्त्याञ्जरयति निमेषान्नावतिष्ठते ॥ १२.३३९.६ ॥
ಶುಕ್ಲ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷಗಳ ಈ ಪರ್ಯಾಯ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿದೆ; ಅದು ಹುಟ್ಟಿದ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಮುಪ್ಪಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ಒಂದು ನಿಮಿಷವೂ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.
12.339.7
सुखदुःखानि भूतानामजरो जरयत्यसौ ।
आदित्यो ह्यस्तमभ्येति पुनः पुनरुदेति च ॥ १२.३३९.७ ॥
ಜೀವಿಗಳ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳನ್ನು ಆ ಅಜರನು (ಸೂರ್ಯನು) ಜೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮನದತ್ತ ಸಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.339.8
अदृष्टपूर्वानादाय भावानपरिशङ्कितान् ।
इष्टानिष्टान्मनुष्याणामस्तं गच्छन्ति रात्रयः ॥ १२.३३९.८ ॥
ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಾಣದ, ನಿರೀಕ್ಷಿಸದ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಮನುಷ್ಯರ ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳು ಅಸ್ತಮನಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ.
12.339.9
योयदिच्छेद्यथाकाममयत्नाच्च तदाप्नुयात् ।
यदि स्यान्न पराधीनं पुरुषस्य क्रियाफलम् ॥ १२.३३९.९ ॥
ಯಾರು ಏನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೋ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ, ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ — ಮನುಷ್ಯನ ಕ್ರಿಯಾಫಲ ಇತರರ ಅಧೀನವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ.
12.339.10
संयताश्च हि दक्षाश्च मतिमन्तश्च मानवाः ।
दृश्यन्ते निष्फलाः सन्तः प्रहीणाः सर्वकर्मभिः ॥ १२.३३९.१० ॥
ಸಂಯಮಿಗಳು, ಚತುರರು, ಬುದ್ಧಿವಂತರಾದ ಮನುಷ್ಯರೂ ಫಲರಹಿತರಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
12.339.11
अपरे बालिशाः सन्तो निर्गुणाः पुरुषाधमाः ।
अशुभैरपि संयुक्ता दृश्यन्ते सर्वकामिनः ॥ १२.३३९.११ ॥
ಬೇರೆಯವರು — ಮೂಢರು, ಗುಣಹೀನರು, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅಧಮರು — ಅಶುಭಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
12.339.12
भूतानामपरः कश्चिद्धिंसायां सततोत्थितः ।
वञ्चनायां च लोकस्य स सुखेष्वेव जीर्यते ॥ १२.३३९.१२ ॥
ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಸದಾ ಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಲೋಕವನ್ನು ವಂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಸುಖಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಜೀರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.339.13
अचेष्टमानमासीनं श्रीः कंचिदुपतिष्ठते ।
कश्चित्कर्मानुसृत्यान्यो नाप्राप्यमधिगच्छति ॥ १२.३३९.१३ ॥
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕುಳಿತವನ ಬಳಿಗೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಶ್ರೀ ತಾನಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ; ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಕರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಇದುವರೆಗೆ ಸಿಗದಿದ್ದುದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.339.14
अपराधं समाचक्ष्व पुरुषस्य स्वभावतः ।
शुक्रमन्यत्र संभूतं पुनरन्यत्र गच्छति ॥ १२.३३९.१४ ॥
ಪುರುಷನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆ ದೋಷವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ; ಒಂದೆಡೆ ಹುಟ್ಟಿದ ವೀರ್ಯ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
12.339.15
तस्य योनौ प्रसक्तस्य गर्भो भवति वा न वा ।
आम्रपुष्पोपमा यस्य निर्वृत्तिरुपलभ्यते ॥ १२.३३९.१५ ॥
ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವನಿಗೆ ಗರ್ಭ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ ಇಲ್ಲವೋ; ಮಾವಿನ ಹೂವಿನಂತೆ ಅದರ ಫಲ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
12.339.16
केषांचित्पुत्रकामानामनुसन्तानमिच्छताम् ।
सिद्धौ प्रयतमानानां न चाण्डमुपजायते ॥ १२.३३९.१६ ॥
ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಯಸಿ, ವಂಶ ಮುಂದುವರಿಕೆಯನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಕೆಲವರಿಗೆ ಅಂಡ (ಸಂತಾನ ಬೀಜ) ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.339.17
गर्भाच्चोद्विजमानानां क्रुद्धादाशीविषादिव ।
आयुष्माञ्जायते पुत्रः कथं प्रेतः पितेव ह ॥ १२.३३९.१७ ॥
ಗರ್ಭದಿಂದಲೇ ಕೋಪಿಸಿದ ಹಾವಿನಿಂದ ಹೆದರುವವರಂತೆ ಭಯಪಡುವವರಿಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಮಂತ ಮಗ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ? ತಂದೆಯಂತೆ ಸತ್ತವನಂತೆ ಅವನು ಇರುವನಲ್ಲವೇ?
12.339.18
देवानिष्ट्वा तपस्तप्त्वा कृपणैः पुत्रगृद्धिभिः ।
दश मासान्परिधृता जायन्ते कुलपांसनाः ॥ १२.३३९.१८ ॥
ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಪುತ್ರಲೋಭಿ ಕ್ಷುದ್ರರಿಂದ ಹತ್ತು ತಿಂಗಳು ಹೊತ್ತು ಕುಲಕ್ಕೆ ಕಳಂಕ ತರುವವರು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
12.339.19
अपरे धनधान्यानि भोगांश्च पितृसंचितान् ।
विपुलानभिजायन्ते लब्धास्तैरेव मङ्गलैः ॥ १२.३३९.१९ ॥
ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಪಿತೃಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಧನಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಪುಲ ಭೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನ್ನು ಆ ಮಂಗಲ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೇ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
12.339.20
अन्योन्यं समभिप्रेत्य मैथुनस्य समागमे ।
उपद्रव इवाविष्टो योनिं गर्भः प्रपद्यते ॥ १२.३३९.२० ॥
ಪರಸ್ಪರ ಬಯಸಿ ಮೈಥುನ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೋ ಉಪದ್ರವ ಆವರಿಸಿದಂತೆ ಗರ್ಭವು ಯೋನಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
12.339.21
शीर्णं परशरीराणि च्छिन्नबीजं शरीरिणम् ।
प्राणिनं प्राणंसरोधे मांसश्लेष्मविचेष्टितम् ॥ १२.३३९.२१ ॥
ಇತರರ ದೇಹಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತವೆ; ಬೀಜ ಛಿದ್ರವಾಗಿ ದೇಹಧಾರಿ ಜೀವಿ ಆಗುತ್ತದೆ; ಪ್ರಾಣ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅದು ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಕಫದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
12.339.22
निर्दग्धं परदेहेऽपि परदेहं चलाचलम् ।
विनश्यन्तं विनाशान्ते भावि नावमिवाहितम् ॥ १२.३३९.२२ ॥
ಇತರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ನಾಶವಾದರೂ, ಚಂಚಲವಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ; ವಿನಾಶದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುವುದಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಂತೆ.
12.339.23
सङ्गत्या जठरे न्यस्तं रेतोबिन्दुमचेतनम् ।
केन यत्नेन जीवन्तं गर्भं त्वमिह पश्यसि ॥ १२.३३९.२३ ॥
ಸಂಗಮದಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅಚೇತನ ವೀರ್ಯಬಿಂದುವನ್ನು—ಯಾವ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಗರ್ಭವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೀಯ?
12.339.24
अन्नपानानि जीर्यन्ते यत्र भक्षाश्च भक्षिताः ।
तस्मिन्नेवोदरे गर्भः किं नान्नमिव जीर्यते ॥ १२.३३९.२४ ॥
ಅನ್ನಪಾನಗಳು, ತಿಂದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಯಾವ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣವಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಅದೇ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭ ಅನ್ನದಂತೆ ಏಕೆ ಜೀರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ?
12.339.25
गर्भे मूत्रपुरीषाणां स्वभावनियता गतिः ।
धारणे वा विसर्गे वा न कर्ता विद्यतेऽवशः ॥ १२.३३९.२५ ॥
ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರ-ಮಲಗಳ ಚಲನೆ ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ನಿಯತವಾಗಿದೆ; ಅವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅಥವಾ ಹೊರಹಾಕಲು ವಶವರ್ತಿ ಕರ್ತೃ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
12.339.26
स्रवन्ति ह्युदराद्गर्भा जायमानास्तथा परे ।
आगमेन तथाऽन्येषां विनाश उपपद्यते ॥ १२.३३९.२६ ॥
ಕೆಲವು ಗರ್ಭಗಳು ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದಲೇ ಜಾರಿಹೋಗುತ್ತವೆ; ಇತರವು ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಮತ್ತೆ ಇತರರ ನಾಶವೂ ಅವರ ಆಗಮನದಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
12.339.27
एतस्माद्योनिसंबन्धाद्यो जीवः परिमुच्यते ।
प्रजां च लभते कांचित्पुनर्द्वन्द्वेषु सज्जति ॥ १२.३३९.२७ ॥
ಈ ಯೋನಿ-ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಜೀವವು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಸಂತತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ; ಮತ್ತೆ ದ್ವಂದ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
12.339.28
स तस्य सहजातस्य सप्तमीं नवमीं दशाम् ।
प्राप्नुवन्ति ततः पञ्च न भवन्ति शतायुषः ॥ १२.३३९.२८ ॥
ಅವರು ಆ ಸಹಜಾತನ (ಹುಟ್ಟಿದ ಶಿಶುವಿನ) ಏಳನೆಯ ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತನೆಯ ದಶೆಗಳನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ಐದು ಮಂದಿ ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕುವವರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.339.29
नाभ्युत्थाने मनुष्याणां योगाः स्युर्नात्र संशयः ।
व्याधिभिश्च विमथ्यन्ते व्याधैः क्षुद्रमृगा इव ॥ १२.३३९.२९ ॥
ಮನುಷ್ಯರ ದೇಹೋತ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಯೋಗಗಳು (ಸಂಯೋಗ/ಘಟನೆಗಳು) ಸಂಭವಿಸಬಹುದು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ; ವ್ಯಾಧಿಗಳಿಂದ ಅವರು ಬೇಟೆಗಾರನಿಂದ ಸಣ್ಣ ಮೃಗಗಳಂತೆ ಪೀಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
12.339.30
व्याधिभिर्भक्ष्यमाणानां त्यजतां विपुलं धनम् ।
वेदनां नापकर्षन्ति यतमानाश्चिकित्सकाः ॥ १२.३३९.३० ॥
ವ್ಯಾಧಿಗಳಿಂದ ಕಬಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವವರ ಮತ್ತು ವಿಪುಲ ಧನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಿರುವವರ ವೇದನೆಯನ್ನು, ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ವೈದ್ಯರೂ ನಿವಾರಿಸಲಾರರು.
12.339.31
ते चापि निपुणा वैद्याः कुशलाः संभृतौषधाः ।
व्याधिभिः परिकृष्यन्ते मृगा व्याधैरिवार्दिताः ॥ १२.३३९.३१ ॥
ನಿಪುಣರಾದ, ಕೌಶಲ್ಯವುಳ್ಳ ಆ ವೈದ್ಯರೂ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರೂ, ಬೇಡರಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ಜಿಂಕೆಗಳಂತೆ ರೋಗಗಳಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
12.339.32
ते पिबन्तः कषायांश्च सर्पीषि विविधानि च ।
दृश्यन्ते जरया भग्ना नगा नागैरिवोत्तमैः ॥ १२.३३९.३२ ॥
ವಿವಿಧ ಕಷಾಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪಗಳನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವರು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ಮುರಿದವರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನೆಗಳಿಂದ ಮುರಿದ ಮರಗಳಂತೆ.
12.339.33
के वा भुवि चिकित्सन्ते रोगार्तान्मृगपक्षिणः ।
श्वापदानि दरिद्रांश्च प्रायो नार्ता भवन्ति ते ॥ १२.३३९.३३ ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗಪೀಡಿತ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು, ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು, ಕ್ರೂರ ಮೃಗಗಳನ್ನು, ಬಡವರನ್ನು ಯಾರು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ? ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪೀಡೆಯಿಲ್ಲದವರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.339.34
पौरानपि दुराधर्षान्नृपतीनुग्रतेजसः ।
आक्रम्य खादन्ते रोगाः पशून्पशुपचा इव ॥ १२.३३९.३४ ॥
ರೋಗಗಳು ನಾಗರಿಕರನ್ನೂ, ಎದುರಿಸಲಾಗದ, ಉಗ್ರತೇಜಸ್ವಿ ರಾಜರನ್ನೂ ಆಕ್ರಮಿಸಿ ನುಂಗುತ್ತವೆ; ದನಕಾಯುವವರು ಪಶುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವಂತೆ.
12.339.35
इति लोकमनाक्रन्दं मोहशोकपरिप्लुतम् ।
स्रोतसा सहसा क्षिप्तं ह्रियमाणं बलीयसा ॥ १२.३३९.३५ ॥
ಹೀಗೆ ಈ ಲೋಕ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಆಕ್ರಂದನವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಬಲಿಷ್ಠನಿಂದ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದೆ.
12.339.36
न धनेन न राज्येन नोग्रेण तपसा तथा ।
स्वभावमतिवर्तन्ते ये नियुक्ताः शरीरिणः ॥ १२.३३९.३६ ॥
ಧನದಿಂದಲೂ, ರಾಜ್ಯದಿಂದಲೂ, ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಆ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ದೇಹಧಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಮೀರಲಾರರು.
12.339.37
न म्रियेरन्न जीर्येरन्सर्वे स्युः सर्वकामिनः ।
नाप्रियं प्रतिपश्येयुरुत्थानस्य फले सति ॥ १२.३३९.३७ ॥
ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸಾಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಮುಪ್ಪಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲರ ಕಾಮನೆಗಳು ಈಡೇರಿದವರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು, ಅಪ್ರಿಯವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
12.339.38
उपर्युपरि लोकस्य सर्वो भवितुमीहते ।
यतते च यथाशक्ति न च तद्वर्तते तथा ॥ १२.३३९.३८ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಏಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗನುಸಾರ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೂ ಅದು ಆ ರೀತಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.339.39
ऐश्वर्यमदमत्तांश्च मत्तान्मद्यमदेन च ।
अप्रमत्ताश्च शूराश्च विक्रान्ताः पर्युपासते ॥ १२.३३९.३९ ॥
ಐಶ್ವರ್ಯದ ಮದದಿಂದ ಮತ್ತರಾದವರನ್ನು, ಮದ್ಯದ ಮತ್ತಿನಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತರಾದವರನ್ನು, ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರುವವರನ್ನು, ಶೂರರನ್ನು, ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಜನರು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.339.40
क्लेशाः प्रतिनिवर्तन्ते केषांचिदसमीक्षिताः ।
स्वंस्वं न पुनरन्येषां न किंचिदधिगम्यते ॥ १२.३३९.४० ॥
ಕೆಲವರ ಕ್ಲೇಶಗಳು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತವೆ; ಇತರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮದೇ ಆದದ್ದು ಮರಳಿ ಏನೂ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.339.41
महच्च फलवैपम्यं दृश्यते कर्मसिद्धिषु ।
वहन्ति शिविकामन्ये यान्त्यन्ये शिविकागताः ॥ १२.३३९.४१ ॥
ಕರ್ಮಗಳ ಫಲಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವೈಷಮ್ಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ: ಕೆಲವರು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಹೊರುತ್ತಾರೆ, ಇತರರು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
12.339.42
सर्वेषामृद्धिकामानामन्ये रथपुरःसराः ।
मनुजाश्च गतस्त्रीकाः शतशो विविधाः स्त्रियः ॥ १२.३३९.४२ ॥
ಸಮೃದ್ಧಿ ಬಯಸುವ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ರಥಗಳ ಮುಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವರು ಹೆಂಡತಿ ಇಲ್ಲದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವರಿಗೆ ನೂರಾರು ಬಗೆಯ ಸ್ತ್ರೀಯರಿರುತ್ತಾರೆ.
12.339.43
द्वन्द्वारामेषु भूतेषु गच्छन्त्येकैकशो नराः ।
इदमन्यत्परं पश्य माऽत्र मोहं करिष्यसि ॥ १२.३३९.४३ ॥
ದ್ವಂದ್ವಗಳಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಇನ್ನೊಂದು ಪರಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ನೋಡು, ಇಲ್ಲಿ ಮೋಹ ಹೊಂದಬೇಡ.
12.339.44
त्यज धर्ममधर्मं च उभे सत्यानृते त्यज ।
उभे सत्यानृते त्यक्त्वा येन त्यजसि तं त्यज ॥ १२.३३९.४४ ॥
ಧರ್ಮವನ್ನೂ ಅಧರ್ಮವನ್ನೂ ಬಿಡು; ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯ ಎರಡನ್ನೂ ಬಿಡು. ಸತ್ಯಾಸತ್ಯ ಎರಡನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ಯಾವುದರಿಂದ ಬಿಡುತ್ತೀಯೋ ಅದನ್ನೂ ಬಿಡು.
12.339.45
एतत्ते परमं गुह्यमाख्यातमृषिसत्तम ।
येन देवाः परित्यज्य मर्त्यलोकं दिवं गताः ॥ १२.३३९.४५ ॥
ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದು ನಿನಗೆ ಪರಮ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು; ಇದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಮರ್ತ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
12.339.46
नारदस्य वचः श्रुत्वा शुकः परमबुद्धिमान् ।
संचिन्त्य मनसा धीरो निश्चयं नाध्यगच्छत ॥ १२.३३९.४६ ॥
ನಾರದನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಧೀರ ಶುಕನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿದರೂ ನಿಶ್ಚಯಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ.
12.339.47
पुत्रदारैर्महान्क्लेशो विद्याम्नाये महाञ्छ्रमः ।
किंनु स्याच्छाश्वतं स्थानमल्पक्लेशं महोदयम् ॥ १२.३३९.४७ ॥
ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಲೇಶ; ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಶ್ರಮ. ಹಾಗಾದರೆ ಅಲ್ಪ ಕ್ಲೇಶದೊಂದಿಗೆ ಮಹೋದಯವಿರುವ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನ ಯಾವುದು?
12.339.48
ततो मुहूर्तं संचिन्त्य निश्चितां गतिमात्मनः ।
परावरज्ञो धर्मस्य परां नैःश्रेयसीं गतिम् ॥ १२.३३९.४८ ॥
ಆಗ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಪರಾವರಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನಾಗಿ, ಧರ್ಮದ ಪರಮ ನೈಃಶ್ರೇಯಸ ಗತಿಯನ್ನು ಅರಿತು, ತನ್ನ ಆತ್ಮದ ನಿಶ್ಚಿತ ಗತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.
12.339.49
कथं त्वहमसंश्लिष्टो गच्छेयं गतिमुत्तमाम् ।
नावर्तेयं यथा भूयो योनिसंसारसागरे ॥ १२.३३९.४९ ॥
ನಾನು ಹೇಗೆ ಅಸಂಗನಾಗಿ ಆ ಉತ್ತಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ, ಜನ್ಮಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮರಳದಂತೆ?
12.339.50
परं भावं हि काङ्क्षामि यत्र नावर्तते पुनः ।
सर्वसङ्गान्परित्यज्य निश्चितो मनसा गतिम् ॥ १२.३३९.५० ॥
ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ ಮತ್ತೆ ಮರಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲವೋ ಆ ಪರಮ ಭಾವವನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಎಲ್ಲ ಸಂಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಆ ಗತಿಯನ್ನು.
12.339.51
तत्र यास्यामि यत्रात्मा शर्म मेऽधिगमिष्यति ।
अक्षयश्चाव्ययश्चैव यत्र स्थास्यामि शाश्वतः ॥ १२.३३९.५१ ॥
ಎಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುವುದೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ; ಎಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಕ್ಷಯನಾಗಿ, ಅವ್ಯಯನಾಗಿ, ಶಾಶ್ವತನಾಗಿ ನೆಲೆಸುವೆನೋ ಅಲ್ಲಿ.
12.339.52
न तु योगमृते शक्त्या प्राप्नुयां परमां गतिम् ।
अनुबन्धो विमुक्तस्य कर्मभिर्नोपपद्यते ॥ १२.३३९.५२ ॥
ಯೋಗವಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರೆನು; ವಿಮುಕ್ತನಿಗೆ ಕರ್ಮಗಳ ಬಂಧನ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.339.53
यस्माद्योगं समास्थाय त्यक्त्वा गृहकलेवरम् ।
वायुभूतः प्रवेक्ष्यामि तेजोराशिं दिवाकरम् ॥ १२.३३९.५३ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಈ ದೇಹರೂಪದ ಮನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ವಾಯುರೂಪನಾಗಿ ತೇಜೋರಾಶಿಯಾದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆನು.
12.339.54
न ह्येप क्षयतां याति सोमः सुरगणैर्यथा ।
कम्पितः पतते भूमिं पुनश्चैवाधिरोहति ॥ १२.३३९.५४ ॥
ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ಅಲುಗಾಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಂದ್ರನು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಮತ್ತೆ ಮೇಲೇರುವಂತೆ, ಇವನು (ಸೋಮ) ಕ್ಷಯವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
12.339.55
क्षीयते हि सदा सोमः पुनश्चैवाभिपूर्यते ।
नेच्छाम्येवं विदित्वैते ह्रासवृद्धी पुनः पुनः ॥ १२.३३९.५५ ॥
ಚಂದ್ರನು ಸದಾ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತೆ ತುಂಬಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕ್ಷಯ-ವೃದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ತಿಳಿದು ನಾನು ಹೀಗೆ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.339.56
रविस्तु संतापयते लोकान्रश्मिभिरुल्बणैः ।
सर्वतस्तेज आदत्ते नित्यमक्षयमण्डलः ॥ १२.३३९.५६ ॥
ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಪ್ರಚಂಡ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ತಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಮಂಡಲ ಅಕ್ಷಯವಾಗಿದ್ದು ಅವನು ಸದಾ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.339.57
अतो मे रोचते गन्तुमादित्यं दीप्ततेजसम् ।
अत्र वत्स्यामि दुर्धर्षो निःसङ्गेनान्तरात्मना ॥ १२.३३९.५७ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ದೀಪ್ತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಆದಿತ್ಯನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ, ಅಜೇಯನಾಗಿ ನೆಲೆಸುವೆನು.
12.339.58
सूर्यस्यर सदने चाहं निक्षिप्येदं कलेवरम् ।
ऋषिभिः सह वत्स्यामि सौरं तेजोऽतिदुःसहं ॥ १२.३३९.५८ ॥
ಸೂರ್ಯನ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದೇಹವನ್ನು ಇರಿಸಿ, ಋಷಿಗಳ ಸಹಿತ ಅತಿ ದುಸ್ಸಹವಾದ ಸೌರ ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವೆನು.
12.339.59
आपृच्छामि नगान्नागान्गिरीनुर्वी दिशो दश ।
देवदानवगन्धर्वान्पिशाचोरगराक्षसान् ॥ १२.३३९.५९ ॥
ಪರ್ವತಗಳನ್ನು, ನಾಗರನ್ನು, ಗಿರಿಗಳನ್ನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು, ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು; ದೇವ-ದಾನವ-ಗಂಧರ್ವರನ್ನು, ಪಿಶಾಚ-ಉರಗ-ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ವಿದಾಯ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
12.339.60
लोकेषु सर्वभूतानि प्रवेक्ष्यामि न संशयः ।
पश्यन्तु योगवीर्यं मे सर्वे देवाः सहर्षिभिः ॥ १२.३३९.६० ॥
ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಋಷಿಗಳ ಸಹಿತ ನನ್ನ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಲಿ.
12.339.61
अथानुज्ञाप्य तमृषिं नारदं लोकविश्रुतम् ।
तस्मादनुज्ञां संप्राप्य जगाम पितरं प्रति ॥ १२.३३९.६१ ॥
ನಂತರ ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಆ ಋಷಿ ನಾರದನಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಅವನ ಅನುಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿ, ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು।
12.339.62
सोऽभिवाद्य महात्मानं कृष्णद्वैपायनं मुनिम् ।
शुकः प्रदक्षिणं कृत्वा कृष्णमापृष्टवान्मुनिम् ॥ १२.३३९.६२ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಮುನಿ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶುಕನು ಅವರನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಮುನಿ ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆ ಕೇಳಿದನು।
12.339.63
श्रुत्वा चर्षिस्तद्वचनं शुकस्य ।
प्रीतो महात्मा पुनराह चैनम्।
भोभो पुत्र स्थीयतां तावदद्य ।
यावच्चक्षुः प्रीणयामि त्वदर्थे ॥ १२.३३९.६३ ॥
ಶುಕನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು: “ಓ ಮಗನೇ, ಇಂದು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲು; ನಿನ್ನ ಸಲುವಾಗಿ ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ತೃಪ್ತಿಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ.”
12.339.64
निरपेक्षः शुको भूत्वा निःस्नेहो मुक्तसंशयः ।
मोक्षमेवानुसंचिन्त्य गमनाय मनो दधे ॥ १२.३३९.६४ ॥
ನಿರಪೇಕ್ಷನಾಗಿ, ಸ್ನೇಹರಹಿತನಾಗಿ, ಸಂಶಯಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಶುಕನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನೇ ಚಿಂತಿಸಿ ಹೊರಡಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು।
12.339.65
पितरं स परित्यज्य जगाम मुनिसत्तमः ।
कैलासपृष्ठं विपुलं सिद्धसङ्घनिषेवितम् ॥ १२.३३९.६५ ॥
ತಂದೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಸಿದ್ಧ ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶಾಲ ಕೈಲಾಸದ ಶಿಖರಭೂಮಿಗೆ ಹೋದನು।