మహాభారతం · అధ్యాయం 12.339
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.339.1
सुखदुःखविपर्यासो यदा समनुपद्यते ।
नैनं प्रज्ञा सुनीतं वा त्रायते नापि पौरुषम् ॥ १२.३३९.१ ॥
సుఖదుఃఖాల తారుమారు వచ్చినప్పుడు, బుద్ధిగానీ మంచి ఆలోచనగానీ పౌరుషంగానీ అతన్ని రక్షించజాలవు.
12.339.2
स्वभावाद्यत्नमातिष्ठेद्यत्नवान्नावसीदति ।
जरामरणरोगेभ्यः प्रियमात्मानमुद्धरेत् ॥ १२.३३९.२ ॥
స్వభావరీత్యా ప్రయత్నం చేయాలి; ప్రయత్నశీలుడు కుంగిపోడు. ముసలితనం, మరణం, రోగాల నుండి తనకు ప్రియమైన ఆత్మను ఉద్ధరించుకోవాలి.
12.339.3
रुजन्ति हि शरीराणि रोगाः शारीरमानसाः ।
सायका इव तीक्ष्णाग्राः प्रयुक्ता दृढधन्विभिः ॥ १२.३३९.३ ॥
శరీరాలను రోగాలు బాధిస్తాయి; శారీరక, మానసిక రోగాలు, దృఢ ధనుర్ధారులు వేసిన వాడి బాణాల్లా.
12.339.4
व्यथितस्य विधित्साभिस्त्रस्यतो जीवितैषिणः ।
अवशस्य विनाशाय शरीरमपकृष्यते ॥ १२.३३९.४ ॥
బాధితుడైన, భయపడుతున్న, జీవించాలనుకునే, నిస్సహాయుడైన మనిషి శరీరం వినాశం కోసం లాగబడుతుంది.
12.339.5
स्रवन्ति न निवर्तन्ते स्रोतांसि सरितामिव ।
आयुरादाय मर्त्यानां रात्र्यहानि पुनः पुनः ॥ १२.३३९.५ ॥
నదుల ప్రవాహాల్లా ప్రవహిస్తాయి, తిరిగి రావు; మానవుల ఆయుష్షును రాత్రింబవళ్లు మళ్ళీ మళ్ళీ హరిస్తూ.
12.339.6
व्यत्ययो ह्ययमत्यन्तं पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः ।
जातान्मर्त्याञ्जरयति निमेषान्नावतिष्ठते ॥ १२.३३९.६ ॥
శుక్ల, కృష్ణ పక్షాల ఈ మార్పు నిజంగా నిరంతరమైనది; అది జన్మించిన మానవులను జీర్ణింపజేస్తుంది, ఒక్క క్షణమూ నిలవదు.
12.339.7
सुखदुःखानि भूतानामजरो जरयत्यसौ ।
आदित्यो ह्यस्तमभ्येति पुनः पुनरुदेति च ॥ १२.३३९.७ ॥
ప్రాణుల సుఖదుఃఖాలను, ఆ అజరుడు (సూర్యుడు) జీర్ణింపజేస్తాడు. సూర్యుడు నిశ్చయంగా అస్తమయం వైపు వెళ్ళి మళ్ళీ మళ్ళీ ఉదయిస్తాడు.
12.339.8
अदृष्टपूर्वानादाय भावानपरिशङ्कितान् ।
इष्टानिष्टान्मनुष्याणामस्तं गच्छन्ति रात्रयः ॥ १२.३३९.८ ॥
ముందెన్నడూ చూడని, ఊహించని స్థితులను తీసుకుని, మనుషుల ఇష్టానిష్టాలను మోసుకొని రాత్రులు అస్తమయానికి వెళ్తాయి.
12.339.9
योयदिच्छेद्यथाकाममयत्नाच्च तदाप्नुयात् ।
यदि स्यान्न पराधीनं पुरुषस्य क्रियाफलम् ॥ १२.३३९.९ ॥
ఎవడు ఏది కోరుకుంటాడో, కోరిక ప్రకారం, ప్రయత్నం లేకుండానే దానిని పొందుతాడు — మనిషి కర్మఫలం ఇతరులపై ఆధారపడకపోతే.
12.339.10
संयताश्च हि दक्षाश्च मतिमन्तश्च मानवाः ।
दृश्यन्ते निष्फलाः सन्तः प्रहीणाः सर्वकर्मभिः ॥ १२.३३९.१० ॥
సంయమం గలవారు, నేర్పరులు, బుద్ధిమంతులైన మనుషులు కూడా ఫలితం లేనివారుగా, అన్ని కర్మలనుండి వంచితులుగా కనిపిస్తారు.
12.339.11
अपरे बालिशाः सन्तो निर्गुणाः पुरुषाधमाः ।
अशुभैरपि संयुक्ता दृश्यन्ते सर्वकामिनः ॥ १२.३३९.११ ॥
ఇతరులు — మూర్ఖులు, గుణహీనులు, మనుషులలో అధములు — అశుభాలతో కూడినవారైనా, అన్ని కోరికలూ నెరవేరినవారుగా కనిపిస్తారు.
12.339.12
भूतानामपरः कश्चिद्धिंसायां सततोत्थितः ।
वञ्चनायां च लोकस्य स सुखेष्वेव जीर्यते ॥ १२.३३९.१२ ॥
ప్రాణులలో మరొకడు నిరంతరం హింసలోనూ, లోకాన్ని మోసగించడంలోనూ నిమగ్నమై ఉంటాడు; అతడు సుఖాలలోనే జీర్ణమవుతాడు.
12.339.13
अचेष्टमानमासीनं श्रीः कंचिदुपतिष्ठते ।
कश्चित्कर्मानुसृत्यान्यो नाप्राप्यमधिगच्छति ॥ १२.३३९.१३ ॥
నిష్క్రియంగా కూర్చున్న కొందరి వద్దకు శ్రీ స్వయంగా వస్తుంది; మరికొందరు కర్మను అనుసరించి, ఇంతవరకు పొందనిదాన్ని పొందుతారు.
12.339.14
अपराधं समाचक्ष्व पुरुषस्य स्वभावतः ।
शुक्रमन्यत्र संभूतं पुनरन्यत्र गच्छति ॥ १२.३३९.१४ ॥
పురుషుని స్వభావంవల్ల కలిగే ఆ దోషాన్ని వివరించండి; ఒకచోట పుట్టిన శుక్రం మళ్లీ మరోచోటికి వెళ్తుంది.
12.339.15
तस्य योनौ प्रसक्तस्य गर्भो भवति वा न वा ।
आम्रपुष्पोपमा यस्य निर्वृत्तिरुपलभ्यते ॥ १२.३३९.१५ ॥
యోనిలో నిమగ్నుడైన అతనికి గర్భం కలుగుతుందో లేదో; మామిడిపూవు వంటి దాని ఫలితం కనిపిస్తుంది.
12.339.16
केषांचित्पुत्रकामानामनुसन्तानमिच्छताम् ।
सिद्धौ प्रयतमानानां न चाण्डमुपजायते ॥ १२.३३९.१६ ॥
కొడుకులను కోరి, వంశ కొనసాగింపును ఆశించి, సిద్ధి కోసం ప్రయత్నించే కొందరికి కూడా అండం (సంతాన బీజం) పుట్టదు.
12.339.17
गर्भाच्चोद्विजमानानां क्रुद्धादाशीविषादिव ।
आयुष्माञ्जायते पुत्रः कथं प्रेतः पितेव ह ॥ १२.३३९.१७ ॥
గర్భం నుండే కోపించిన సర్పానికి భయపడినట్లుగా భయపడేవారికి దీర్ఘాయువు గల కొడుకు ఎలా పుడతాడు? అతడు తండ్రివలె మృతుడిలా ఉండడా?
12.339.18
देवानिष्ट्वा तपस्तप्त्वा कृपणैः पुत्रगृद्धिभिः ।
दश मासान्परिधृता जायन्ते कुलपांसनाः ॥ १२.३३९.१८ ॥
దేవతలను ఆరాధించి, తపస్సు చేసి, కొడుకులపై ఆశగల దీనులచే పది నెలలు గర్భంలో మోయబడి, కులాన్ని మలినపరిచేవారు పుడతారు.
12.339.19
अपरे धनधान्यानि भोगांश्च पितृसंचितान् ।
विपुलानभिजायन्ते लब्धास्तैरेव मङ्गलैः ॥ १२.३३९.१९ ॥
ఇతరులు పితృులు కూడబెట్టిన ధనధాన్యాలు, విపులమైన భోగాలతో జన్మిస్తారు; అవి ఆ శుభకర్మల వల్లనే లభించినవి.
12.339.20
अन्योन्यं समभिप्रेत्य मैथुनस्य समागमे ।
उपद्रव इवाविष्टो योनिं गर्भः प्रपद्यते ॥ १२.३३९.२० ॥
పరస్పర కోరికతో మైథున సంగమంలో, ఒక ఉపద్రవం ఆవహించినట్లుగా గర్భం యోనిలోకి ప్రవేశిస్తుంది.
12.339.21
शीर्णं परशरीराणि च्छिन्नबीजं शरीरिणम् ।
प्राणिनं प्राणंसरोधे मांसश्लेष्मविचेष्टितम् ॥ १२.३३९.२१ ॥
ఇతరుల శరీరాలు శిథిలమవుతాయి; బీజం ఛిన్నమై శరీరధారి జీవి ఏర్పడుతుంది; ప్రాణం అడ్డుకోబడినప్పుడు అది మాంసం, శ్లేష్మంలో కదులుతుంది.
12.339.22
निर्दग्धं परदेहेऽपि परदेहं चलाचलम् ।
विनश्यन्तं विनाशान्ते भावि नावमिवाहितम् ॥ १२.३३९.२२ ॥
ఇతర దేహంలో దహించి నశించినా, చంచలంగా మరో దేహం వైపు సాగుతుంది; వినాశ అంతంలో నశించేదిగా ఉండి, పడవలో ఉంచినట్లుగా.
12.339.23
सङ्गत्या जठरे न्यस्तं रेतोबिन्दुमचेतनम् ।
केन यत्नेन जीवन्तं गर्भं त्वमिह पश्यसि ॥ १२.३३९.२३ ॥
సంగమం వల్ల కడుపులో ఉంచబడిన అచేతనమైన వీర్యబిందువు—ఏ ప్రయత్నంతో నీవు ఇక్కడ జీవించిన గర్భాన్ని చూస్తున్నావు?
12.339.24
अन्नपानानि जीर्यन्ते यत्र भक्षाश्च भक्षिताः ।
तस्मिन्नेवोदरे गर्भः किं नान्नमिव जीर्यते ॥ १२.३३९.२४ ॥
అన్నపానాలు, తిన్న భక్ష్యాలు ఏ కడుపులో జీర్ణమవుతాయో, ఆ కడుపులోనే గర్భం అన్నంలా ఎందుకు జీర్ణం కాదు?
12.339.25
गर्भे मूत्रपुरीषाणां स्वभावनियता गतिः ।
धारणे वा विसर्गे वा न कर्ता विद्यतेऽवशः ॥ १२.३३९.२५ ॥
గర్భంలో మూత్ర-మలాల గమనం వాటి స్వభావం చేతనే నియతమై ఉంది; వాటిని ఆపడానికి లేదా విడుదల చేయడానికి వశపడిన కర్త ఎవరూ లేరు.
12.339.26
स्रवन्ति ह्युदराद्गर्भा जायमानास्तथा परे ।
आगमेन तथाऽन्येषां विनाश उपपद्यते ॥ १२.३३९.२६ ॥
కొన్ని గర్భాలు కడుపు నుండే జారిపోతాయి; మరికొన్ని జన్మిస్తున్నప్పుడే నశిస్తాయి; ఇతరుల వినాశం కూడా వారి రాకతోనే కలుగుతుంది.
12.339.27
एतस्माद्योनिसंबन्धाद्यो जीवः परिमुच्यते ।
प्रजां च लभते कांचित्पुनर्द्वन्द्वेषु सज्जति ॥ १२.३३९.२७ ॥
ఈ యోని-సంబంధం నుండి విడుదలయ్యే జీవుడు ఏదో ఒక సంతానాన్ని పొందుతాడు; మళ్ళీ ద్వంద్వాలలో అంటుకుంటాడు.
12.339.28
स तस्य सहजातस्य सप्तमीं नवमीं दशाम् ।
प्राप्नुवन्ति ततः पञ्च न भवन्ति शतायुषः ॥ १२.३३९.२८ ॥
వారు ఆ సహజాతుడి (పుట్టిన శిశువు) ఏడవ, తొమ్మిదవ దశలను చేరుకుంటారు; తరువాత ఐదుగురు వంద సంవత్సరాలు జీవించరు.
12.339.29
नाभ्युत्थाने मनुष्याणां योगाः स्युर्नात्र संशयः ।
व्याधिभिश्च विमथ्यन्ते व्याधैः क्षुद्रमृगा इव ॥ १२.३३९.२९ ॥
మనుషుల శరీరోత్థానంలో యోగాలు (సంయోగాలు/సంఘటనలు) కలుగవచ్చు—ఇందులో సందేహం లేదు; వ్యాధులచే వారు వేటగాడి చేత చిన్న జంతువుల వలె బాధించబడుతున్నారు.
12.339.30
व्याधिभिर्भक्ष्यमाणानां त्यजतां विपुलं धनम् ।
वेदनां नापकर्षन्ति यतमानाश्चिकित्सकाः ॥ १२.३३९.३० ॥
వ్యాధులచే తినబడుతున్నవారూ, విపులమైన ధనాన్ని వదులుకుంటున్నవారూ అయిన వారి వేదనను ప్రయత్నిస్తున్న వైద్యులు కూడా తగ్గించలేరు.
12.339.31
ते चापि निपुणा वैद्याः कुशलाः संभृतौषधाः ।
व्याधिभिः परिकृष्यन्ते मृगा व्याधैरिवार्दिताः ॥ १२.३३९.३१ ॥
నిపుణులైన, నేర్పరులైన ఆ వైద్యులు కూడా ఔషధాలను సమకూర్చుకున్నప్పటికీ, వేటగాళ్లచే బాధింపబడే జింకల వలె వ్యాధులచే ఈడ్చబడుతున్నారు.
12.339.32
ते पिबन्तः कषायांश्च सर्पीषि विविधानि च ।
दृश्यन्ते जरया भग्ना नगा नागैरिवोत्तमैः ॥ १२.३३९.३२ ॥
వివిధ కషాయాలను, నేతులను సేవిస్తున్నా వారు ముసలితనంతో విరిగిపోయినవారిగా కనిపిస్తారు; గొప్ప ఏనుగులచే విరిగిన చెట్లవలె.
12.339.33
के वा भुवि चिकित्सन्ते रोगार्तान्मृगपक्षिणः ।
श्वापदानि दरिद्रांश्च प्रायो नार्ता भवन्ति ते ॥ १२.३३९.३३ ॥
భూమిపై రోగంతో బాధపడే జింకలను, పక్షులను, క్రూర జంతువులను, దరిద్రులను ఎవరు చికిత్స చేస్తారు? వారు చాలావరకు బాధలేకుండా ఉండరు.
12.339.34
पौरानपि दुराधर्षान्नृपतीनुग्रतेजसः ।
आक्रम्य खादन्ते रोगाः पशून्पशुपचा इव ॥ १२.३३९.३४ ॥
రోగాలు పౌరులను, ఎదిరింపరాని, ఉగ్రతేజస్వులైన రాజులను కూడా దాడిచేసి మ్రింగుతాయి; పశువులను పశుపాలకులు తినేవారిలా.
12.339.35
इति लोकमनाक्रन्दं मोहशोकपरिप्लुतम् ।
स्रोतसा सहसा क्षिप्तं ह्रियमाणं बलीयसा ॥ १२.३३९.३५ ॥
ఇలా ఈ లోకం, మోహశోకాలలో మునిగి, ఏడ్వలేకుండా, అకస్మాత్తుగా ప్రవాహంలో విసిరివేయబడి, బలవంతుని చేత కొట్టుకుపోతోంది.
12.339.36
न धनेन न राज्येन नोग्रेण तपसा तथा ।
स्वभावमतिवर्तन्ते ये नियुक्ताः शरीरिणः ॥ १२.३३९.३६ ॥
ధనంతోనూ, రాజ్యంతోనూ, ఉగ్రమైన తపస్సుతోనూ కూడా, ఆ నియమానికి లోబడిన దేహధారులు తమ స్వభావాన్ని అతిక్రమించలేరు.
12.339.37
न म्रियेरन्न जीर्येरन्सर्वे स्युः सर्वकामिनः ।
नाप्रियं प्रतिपश्येयुरुत्थानस्य फले सति ॥ १२.३३९.३७ ॥
ప్రయత్నఫలం ఉంటే అందరూ మరణించరు, వృద్ధులు కారు, అందరి కోరికలు తీరినవారై ఉంటారు, అప్రియమైనదాన్ని చూడరు.
12.339.38
उपर्युपरि लोकस्य सर्वो भवितुमीहते ।
यतते च यथाशक्ति न च तद्वर्तते तथा ॥ १२.३३९.३८ ॥
లోకంలో ప్రతి ఒక్కరూ మరింత మరింత ఎదగాలని కోరుకుంటారు; తమ శక్తి మేరకు ప్రయత్నిస్తారు, అయినా అది అలా జరగదు.
12.339.39
ऐश्वर्यमदमत्तांश्च मत्तान्मद्यमदेन च ।
अप्रमत्ताश्च शूराश्च विक्रान्ताः पर्युपासते ॥ १२.३३९.३९ ॥
ఐశ్వర్యమద మత్తులైనవారిని, మద్యమత్తులైనవారిని, అప్రమత్తులను, శూరులను, పరాక్రమవంతులను కూడా ప్రజలు సేవిస్తారు.
12.339.40
क्लेशाः प्रतिनिवर्तन्ते केषांचिदसमीक्षिताः ।
स्वंस्वं न पुनरन्येषां न किंचिदधिगम्यते ॥ १२.३३९.४० ॥
కొందరికి అనూహ్యంగా కష్టాలు తొలగిపోతాయి; ఇతరులకు తమ స్వంతది ఏదీ మళ్లీ లభించదు.
12.339.41
महच्च फलवैपम्यं दृश्यते कर्मसिद्धिषु ।
वहन्ति शिविकामन्ये यान्त्यन्ये शिविकागताः ॥ १२.३३९.४१ ॥
కర్మల ఫలసిద్ధిలో గొప్ప భేదం కనిపిస్తుంది: కొందరు పల్లకీ మోస్తారు, మరికొందరు పల్లకీలో వెళ్తారు.
12.339.42
सर्वेषामृद्धिकामानामन्ये रथपुरःसराः ।
मनुजाश्च गतस्त्रीकाः शतशो विविधाः स्त्रियः ॥ १२.३३९.४२ ॥
సంపద కోరేవారిలో కొందరు రథాల ముందు నడుస్తారు; కొందరు భార్యలు లేనివారుగా ఉంటారు; కొందరికి వందల రకాల స్త్రీలు ఉంటారు.
12.339.43
द्वन्द्वारामेषु भूतेषु गच्छन्त्येकैकशो नराः ।
इदमन्यत्परं पश्य माऽत्र मोहं करिष्यसि ॥ १२.३३९.४३ ॥
ద్వంద్వాలలో ఆనందించే ప్రాణులలో మనుషులు ఒక్కొక్కరుగా వెళ్తారు. ఈ మరొక పరమ సత్యాన్ని చూడు, ఇక్కడ మోహం పొందకు.
12.339.44
त्यज धर्ममधर्मं च उभे सत्यानृते त्यज ।
उभे सत्यानृते त्यक्त्वा येन त्यजसि तं त्यज ॥ १२.३३९.४४ ॥
ధర్మాన్ని, అధర్మాన్ని వదులు; సత్యాన్ని, అసత్యాన్ని రెండింటినీ వదులు. సత్యాసత్యాలు రెండింటినీ వదిలి, దేనితో వదులుతున్నావో దాన్నీ వదులు.
12.339.45
एतत्ते परमं गुह्यमाख्यातमृषिसत्तम ।
येन देवाः परित्यज्य मर्त्यलोकं दिवं गताः ॥ १२.३३९.४५ ॥
ఋషిశ్రేష్ఠా, ఇదే నీకు పరమ రహస్యంగా చెప్పబడింది; దీని ద్వారా దేవతలు మర్త్యలోకాన్ని వదిలి స్వర్గానికి వెళ్లారు.
12.339.46
नारदस्य वचः श्रुत्वा शुकः परमबुद्धिमान् ।
संचिन्त्य मनसा धीरो निश्चयं नाध्यगच्छत ॥ १२.३३९.४६ ॥
నారదుని మాటలు విని, అత్యంత బుద్ధిమంతుడైన ధీరుడు శుకుడు మనసులో బాగా ఆలోచించి కూడా నిశ్చయానికి రాలేకపోయాడు.
12.339.47
पुत्रदारैर्महान्क्लेशो विद्याम्नाये महाञ्छ्रमः ।
किंनु स्याच्छाश्वतं स्थानमल्पक्लेशं महोदयम् ॥ १२.३३९.४७ ॥
పుత్రులు, భార్యల వల్ల గొప్ప క్లేశం; విద్య, వేదాధ్యయనంలో గొప్ప శ్రమ. అయితే అల్పక్లేశంతో మహోదయాన్ని కలిగించే శాశ్వత స్థానం ఏదై ఉంటుంది?
12.339.48
ततो मुहूर्तं संचिन्त्य निश्चितां गतिमात्मनः ।
परावरज्ञो धर्मस्य परां नैःश्रेयसीं गतिम् ॥ १२.३३९.४८ ॥
అప్పుడు ఒక క్షణం ఆలోచించి, పరావరాలను తెలిసినవాడై, ధర్మం యొక్క పరమ నైఃశ్రేయస గతిని, ఆత్మ యొక్క నిశ్చిత గతిని నిర్ణయించాడు.
12.339.49
कथं त्वहमसंश्लिष्टो गच्छेयं गतिमुत्तमाम् ।
नावर्तेयं यथा भूयो योनिसंसारसागरे ॥ १२.३३९.४९ ॥
నేను ఎలా అనాసక్తుడనై ఆ ఉత్తమ గతిని పొందగలను, జన్మసంసారసాగరంలో మళ్ళీ తిరిగిరాకుండా?
12.339.50
परं भावं हि काङ्क्षामि यत्र नावर्तते पुनः ।
सर्वसङ्गान्परित्यज्य निश्चितो मनसा गतिम् ॥ १२.३३९.५० ॥
ఎక్కడికి చేరితే తిరిగి రావలసిన పని ఉండదో ఆ పరమ భావాన్ని నేను కోరుతున్నాను; అన్ని సంగాలను విడిచి, మనసుతో దృఢంగా ఆ గతిని.
12.339.51
तत्र यास्यामि यत्रात्मा शर्म मेऽधिगमिष्यति ।
अक्षयश्चाव्ययश्चैव यत्र स्थास्यामि शाश्वतः ॥ १२.३३९.५१ ॥
ఎక్కడ నా ఆత్మ శాంతిని పొందుతుందో అక్కడికి నేను వెళ్తాను; ఎక్కడ నేను అక్షయుడిగా, అవ్యయుడిగా, శాశ్వతుడిగా నిలిచి ఉంటానో అక్కడ.
12.339.52
न तु योगमृते शक्त्या प्राप्नुयां परमां गतिम् ।
अनुबन्धो विमुक्तस्य कर्मभिर्नोपपद्यते ॥ १२.३३९.५२ ॥
యోగం లేకుండా నా శక్తితో ఆ పరమ గతిని పొందలేను; విముక్తుడైన వానికి కర్మలతో బంధం కలగదు.
12.339.53
यस्माद्योगं समास्थाय त्यक्त्वा गृहकलेवरम् ।
वायुभूतः प्रवेक्ष्यामि तेजोराशिं दिवाकरम् ॥ १२.३३९.५३ ॥
అందుచేత యోగాన్ని అవలంబించి, ఈ శరీరమనే గృహాన్ని విడిచి, వాయువుగా మారి తేజోరాశియైన సూర్యునిలో ప్రవేశిస్తాను.
12.339.54
न ह्येप क्षयतां याति सोमः सुरगणैर्यथा ।
कम्पितः पतते भूमिं पुनश्चैवाधिरोहति ॥ १२.३३९.५४ ॥
దేవగణాలచే కంపించిన చంద్రుడు భూమిపై పడి మళ్ళీ పైకి ఎక్కినట్లు, ఇతడు (సోముడు) క్షయాన్ని పొందడు.
12.339.55
क्षीयते हि सदा सोमः पुनश्चैवाभिपूर्यते ।
नेच्छाम्येवं विदित्वैते ह्रासवृद्धी पुनः पुनः ॥ १२.३३९.५५ ॥
చంద్రుడు ఎల్లప్పుడూ క్షీణిస్తాడు, మళ్లీ పూర్తిగా నిండుతాడు. ఈ క్షయ-వృద్ధులను మళ్లీ మళ్లీ తెలుసుకుని నేను ఈ విధంగా కోరుకోను.
12.339.56
रविस्तु संतापयते लोकान्रश्मिभिरुल्बणैः ।
सर्वतस्तेज आदत्ते नित्यमक्षयमण्डलः ॥ १२.३३९.५६ ॥
సూర్యుడు తన భయంకర కిరణాలతో లోకాలను తపింపజేస్తాడు. అతని మండలం నశించనిది; అతడు నిత్యం అన్ని వైపుల నుండి తేజస్సును గ్రహిస్తాడు.
12.339.57
अतो मे रोचते गन्तुमादित्यं दीप्ततेजसम् ।
अत्र वत्स्यामि दुर्धर्षो निःसङ्गेनान्तरात्मना ॥ १२.३३९.५७ ॥
అందువల్ల ప్రకాశించే తేజస్సు గల ఆదిత్యుని వద్దకు వెళ్లడం నాకు ఇష్టమైంది. ఇక్కడ అనాసక్త అంతరాత్మతో, జయించరానివాడిగా నివసిస్తాను.
12.339.58
सूर्यस्यर सदने चाहं निक्षिप्येदं कलेवरम् ।
ऋषिभिः सह वत्स्यामि सौरं तेजोऽतिदुःसहं ॥ १२.३३९.५८ ॥
సూర్యుని నివాసంలో ఈ శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి, ఋషులతో కలిసి అత్యంత దుర్భరమైన సౌర తేజస్సులో నివసిస్తాను.
12.339.59
आपृच्छामि नगान्नागान्गिरीनुर्वी दिशो दश ।
देवदानवगन्धर्वान्पिशाचोरगराक्षसान् ॥ १२.३३९.५९ ॥
పర్వతాలను, నాగులను, కొండలను, భూమిని, పది దిక్కులను; దేవతలను, దానవులను, గంధర్వులను, పిశాచులను, ఉరగులను, రాక్షసులను వీడ్కోలు అడుగుతున్నాను.
12.339.60
लोकेषु सर्वभूतानि प्रवेक्ष्यामि न संशयः ।
पश्यन्तु योगवीर्यं मे सर्वे देवाः सहर्षिभिः ॥ १२.३३९.६० ॥
లోకాలలో సర్వ ప్రాణులలోకి నేను ప్రవేశిస్తాను, ఇందులో సందేహం లేదు. దేవతలంతా ఋషులతో కలిసి నా యోగబలాన్ని చూడనివ్వండి.
12.339.61
अथानुज्ञाप्य तमृषिं नारदं लोकविश्रुतम् ।
तस्मादनुज्ञां संप्राप्य जगाम पितरं प्रति ॥ १२.३३९.६१ ॥
అప్పుడు లోకప్రసిద్ధుడైన ఆ ఋషి నారదుని అనుమతి తీసుకొని, ఆయన అనుజ్ఞ పొంది తన తండ్రి వైపు వెళ్ళాడు।
12.339.62
सोऽभिवाद्य महात्मानं कृष्णद्वैपायनं मुनिम् ।
शुकः प्रदक्षिणं कृत्वा कृष्णमापृष्टवान्मुनिम् ॥ १२.३३९.६२ ॥
ఆ మహాత్ముడైన ముని కృష్ణద్వైపాయనునకు నమస్కరించి, శుకుడు ఆయనకు ప్రదక్షిణం చేసి, ముని కృష్ణుని అనుమతి అడిగాడు।
12.339.63
श्रुत्वा चर्षिस्तद्वचनं शुकस्य ।
प्रीतो महात्मा पुनराह चैनम्।
भोभो पुत्र स्थीयतां तावदद्य ।
यावच्चक्षुः प्रीणयामि त्वदर्थे ॥ १२.३३९.६३ ॥
శుకుని మాటలు విని మహాత్ముడైన ఋషి సంతోషించి మళ్ళీ అతనితో ఇలా అన్నాడు: “ఓ కుమారా, ఇప్పుడు కొంతసేపు ఆగు; నీ కోసం నా కళ్ళు తృప్తి పొందే వరకు.”
12.339.64
निरपेक्षः शुको भूत्वा निःस्नेहो मुक्तसंशयः ।
मोक्षमेवानुसंचिन्त्य गमनाय मनो दधे ॥ १२.३३९.६४ ॥
అపేక్ష లేనివాడై, స్నేహరహితుడై, సందేహముక్తుడై శుకుడు మోక్షాన్నే నిరంతరం ధ్యానించి, వెళ్లాలని మనసు నిలిపాడు।
12.339.65
पितरं स परित्यज्य जगाम मुनिसत्तमः ।
कैलासपृष्ठं विपुलं सिद्धसङ्घनिषेवितम् ॥ १२.३३९.६५ ॥
తండ్రిని విడిచి ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు సిద్ధ సమూహాలచే సేవింపబడే విశాలమైన కైలాస శిఖరభూమికి వెళ్ళాడు।