മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.339
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.339.1
सुखदुःखविपर्यासो यदा समनुपद्यते ।
नैनं प्रज्ञा सुनीतं वा त्रायते नापि पौरुषम् ॥ १२.३३९.१ ॥
സുഖ-ദുഃഖങ്ങളുടെ വിപര്യയം വരുമ്പോൾ ബുദ്ധിയോ നല്ല ആസൂത്രണമോ പൗരുഷമോ അവനെ രക്ഷിക്കുന്നില്ല.
12.339.2
स्वभावाद्यत्नमातिष्ठेद्यत्नवान्नावसीदति ।
जरामरणरोगेभ्यः प्रियमात्मानमुद्धरेत् ॥ १२.३३९.२ ॥
സ്വഭാവത്താൽ തന്നെ ശ്രമം ചെയ്യണം; ശ്രമശീലൻ തളരുന്നില്ല. വാർധക്യം, മരണം, രോഗം എന്നിവയിൽ നിന്ന് പ്രിയമായ ആത്മാവിനെ ഉദ്ധരിക്കണം.
12.339.3
रुजन्ति हि शरीराणि रोगाः शारीरमानसाः ।
सायका इव तीक्ष्णाग्राः प्रयुक्ता दृढधन्विभिः ॥ १२.३३९.३ ॥
ശരീരങ്ങളെ രോഗങ്ങൾ വേദനിപ്പിക്കുന്നു; ശാരീരികവും മാനസികവുമായ രോഗങ്ങൾ, ദൃഢധനുർധാരികൾ എയ്ത മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ പോലെ.
12.339.4
व्यथितस्य विधित्साभिस्त्रस्यतो जीवितैषिणः ।
अवशस्य विनाशाय शरीरमपकृष्यते ॥ १२.३३९.४ ॥
വേദനിക്കുന്നവന്റെയും ഭയപ്പെടുന്നവന്റെയും ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവന്റെയും നിസ്സഹായന്റെയും ശരീരം നാശത്തിനായി വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നു.
12.339.5
स्रवन्ति न निवर्तन्ते स्रोतांसि सरितामिव ।
आयुरादाय मर्त्यानां रात्र्यहानि पुनः पुनः ॥ १२.३३९.५ ॥
നദികളുടെ പ്രവാഹങ്ങൾ പോലെ ഒഴുകുന്നു, മടങ്ങുന്നില്ല; രാത്രിയും പകലും മനുഷ്യരുടെ ആയുസ്സ് വീണ്ടുംവീണ്ടും എടുത്തുകൊണ്ടുപോകുന്നു.
12.339.6
व्यत्ययो ह्ययमत्यन्तं पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः ।
जातान्मर्त्याञ्जरयति निमेषान्नावतिष्ठते ॥ १२.३३९.६ ॥
ശുക്ല-കൃഷ്ണ പക്ഷങ്ങളുടെ ഈ മാറ്റം തീർച്ചയായും നിരന്തരമാണ്; ജനിച്ച മനുഷ്യരെ അത് ജീർണിപ്പിക്കുന്നു, ഒരു നിമിഷവും നിൽക്കുന്നില്ല.
12.339.7
सुखदुःखानि भूतानामजरो जरयत्यसौ ।
आदित्यो ह्यस्तमभ्येति पुनः पुनरुदेति च ॥ १२.३३९.७ ॥
ജീവികളുടെ സുഖദുഃഖങ്ങളെ ആ അജരനായവൻ (സൂര്യൻ) ജീർണ്ണിപ്പിക്കുന്നു. സൂര്യൻ അസ്തമനത്തിലേക്ക് പോയി വീണ്ടും വീണ്ടും ഉദിക്കുന്നു.
12.339.8
अदृष्टपूर्वानादाय भावानपरिशङ्कितान् ।
इष्टानिष्टान्मनुष्याणामस्तं गच्छन्ति रात्रयः ॥ १२.३३९.८ ॥
മുമ്പ് കാണാത്തതും സംശയിക്കാത്തതുമായ അവസ്ഥകളെ എടുത്ത്, മനുഷ്യരുടെ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളെ വഹിച്ചുകൊണ്ട് രാത്രികൾ അസ്തമനത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
12.339.9
योयदिच्छेद्यथाकाममयत्नाच्च तदाप्नुयात् ।
यदि स्यान्न पराधीनं पुरुषस्य क्रियाफलम् ॥ १२.३३९.९ ॥
ആരെന്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ, ഇഷ്ടം പോലെ, പ്രയത്നമില്ലാതെ തന്നെ അത് നേടും — മനുഷ്യന്റെ കർമ്മഫലം മറ്റൊരാൾക്ക് അധീനമല്ലെങ്കിൽ.
12.339.10
संयताश्च हि दक्षाश्च मतिमन्तश्च मानवाः ।
दृश्यन्ते निष्फलाः सन्तः प्रहीणाः सर्वकर्मभिः ॥ १२.३३९.१० ॥
സംയമികളും സമർത്ഥരും ബുദ്ധിമാന്മാരുമായ മനുഷ്യരും ഫലശൂന്യരായി, എല്ലാ കർമ്മങ്ങളിൽനിന്നും വഞ്ചിതരായി കാണപ്പെടുന്നു.
12.339.11
अपरे बालिशाः सन्तो निर्गुणाः पुरुषाधमाः ।
अशुभैरपि संयुक्ता दृश्यन्ते सर्वकामिनः ॥ १२.३३९.११ ॥
മറ്റുള്ളവർ — വിഡ്ഢികളും ഗുണഹീനരും മനുഷ്യരിൽ അധമരും — അശുഭങ്ങളോടു ചേർന്നവരായാലും, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടിയവരായി കാണപ്പെടുന്നു.
12.339.12
भूतानामपरः कश्चिद्धिंसायां सततोत्थितः ।
वञ्चनायां च लोकस्य स सुखेष्वेव जीर्यते ॥ १२.३३९.१२ ॥
ജീവികളിൽ മറ്റൊരാൾ എപ്പോഴും ഹിംസയിലും ലോകത്തെ വഞ്ചിക്കുന്നതിലും മുഴുകിയിരിക്കുന്നു; അവൻ സുഖങ്ങളിൽ തന്നെ ജീർണ്ണിക്കുന്നു.
12.339.13
अचेष्टमानमासीनं श्रीः कंचिदुपतिष्ठते ।
कश्चित्कर्मानुसृत्यान्यो नाप्राप्यमधिगच्छति ॥ १२.३३९.१३ ॥
നിഷ്ക്രിയനായിരിക്കുന്ന ചിലരുടെ അടുത്തേക്ക് ശ്രീ സ്വയം വരുന്നു; മറ്റൊരാൾ കർമ്മം പിന്തുടർന്ന് ഇതുവരെ ലഭിക്കാത്തത് നേടുന്നു.
12.339.14
अपराधं समाचक्ष्व पुरुषस्य स्वभावतः ।
शुक्रमन्यत्र संभूतं पुनरन्यत्र गच्छति ॥ १२.३३९.१४ ॥
പുരുഷന്റെ സ്വഭാവത്താലുണ്ടാകുന്ന ആ ദോഷം വിവരിക്കൂ; ഒരിടത്ത് ഉണ്ടായ ശുക്ലം മറ്റൊരിടത്തേക്ക് പോകുന്നു.
12.339.15
तस्य योनौ प्रसक्तस्य गर्भो भवति वा न वा ।
आम्रपुष्पोपमा यस्य निर्वृत्तिरुपलभ्यते ॥ १२.३३९.१५ ॥
യോനിയിൽ ഏർപ്പെട്ടവന് ഗർഭം ഉണ്ടാകുമോ ഇല്ലയോ; മാമ്പൂവിനു തുല്യമായ അതിന്റെ ഫലം കാണപ്പെടുന്നു.
12.339.16
केषांचित्पुत्रकामानामनुसन्तानमिच्छताम् ।
सिद्धौ प्रयतमानानां न चाण्डमुपजायते ॥ १२.३३९.१६ ॥
പുത്രകാമികളായി, വംശം നിലനിൽക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, സിദ്ധിക്കായി പ്രയത്നിക്കുന്ന ചിലർക്ക് അണ്ഡം (സന്താന ബീജം) ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
12.339.17
गर्भाच्चोद्विजमानानां क्रुद्धादाशीविषादिव ।
आयुष्माञ्जायते पुत्रः कथं प्रेतः पितेव ह ॥ १२.३३९.१७ ॥
ഗർഭത്തിൽ നിന്നുതന്നെ കോപിച്ച സർപ്പത്തെപ്പോലെ ഭയപ്പെടുന്നവർക്ക് ദീർഘായുസ്സുള്ള പുത്രൻ എങ്ങനെ ജനിക്കും? പിതാവിനെപ്പോലെ മൃതനായവനാകുമല്ലോ.
12.339.18
देवानिष्ट्वा तपस्तप्त्वा कृपणैः पुत्रगृद्धिभिः ।
दश मासान्परिधृता जायन्ते कुलपांसनाः ॥ १२.३३९.१८ ॥
ദേവന്മാരെ യജിച്ചും തപസ്സു ചെയ്തും, പുത്രാഗ്രഹികളായ ദീനജനങ്ങളാൽ പത്തുമാസം ഗർഭത്തിൽ വഹിക്കപ്പെട്ട്, കുലത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവർ ജനിക്കുന്നു.
12.339.19
अपरे धनधान्यानि भोगांश्च पितृसंचितान् ।
विपुलानभिजायन्ते लब्धास्तैरेव मङ्गलैः ॥ १२.३३९.१९ ॥
മറ്റു ചിലർ പിതൃക്കൾ സമ്പാദിച്ച ധനധാന്യങ്ങളും വിപുലമായ ഭോഗങ്ങളുമായി ജനിക്കുന്നു; അവ ആ മംഗല കർമ്മങ്ങളാൽ തന്നെ ലഭിച്ചവയാണ്.
12.339.20
अन्योन्यं समभिप्रेत्य मैथुनस्य समागमे ।
उपद्रव इवाविष्टो योनिं गर्भः प्रपद्यते ॥ १२.३३९.२० ॥
പരസ്പരം ആഗ്രഹിച്ച് മൈഥുന സംഗമത്തിൽ, ഒരു ഉപദ്രവം ബാധിച്ചതുപോലെ ഗർഭം യോനിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
12.339.21
शीर्णं परशरीराणि च्छिन्नबीजं शरीरिणम् ।
प्राणिनं प्राणंसरोधे मांसश्लेष्मविचेष्टितम् ॥ १२.३३९.२१ ॥
മറ്റുള്ളവരുടെ ശരീരങ്ങൾ ക്ഷയിക്കുന്നു; ബീജം മുറിഞ്ഞ് ശരീരിയായ ജീവി ഉണ്ടാകുന്നു; പ്രാണൻ തടയപ്പെടുമ്പോൾ അത് മാംസത്തിലും കഫത്തിലും ചലിക്കുന്നു.
12.339.22
निर्दग्धं परदेहेऽपि परदेहं चलाचलम् ।
विनश्यन्तं विनाशान्ते भावि नावमिवाहितम् ॥ १२.३३९.२२ ॥
മറ്റൊരു ശരീരത്തിൽ ദഹിച്ച് നശിച്ചാലും അത് ചലിച്ച് മറ്റൊരു ശരീരത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; നാശാവസാനത്തിൽ നശിക്കേണ്ടതായി, തോണിയിൽ വെച്ചതുപോലെ.
12.339.23
सङ्गत्या जठरे न्यस्तं रेतोबिन्दुमचेतनम् ।
केन यत्नेन जीवन्तं गर्भं त्वमिह पश्यसि ॥ १२.३३९.२३ ॥
സംഗമത്താൽ വയറ്റിൽ വെക്കപ്പെട്ട അചേതനമായ ബീജബിന്ദുവിനെ—ഏത് പ്രയത്നത്താൽ നീ ഇവിടെ ജീവിക്കുന്ന ഗർഭമായി കാണുന്നു?
12.339.24
अन्नपानानि जीर्यन्ते यत्र भक्षाश्च भक्षिताः ।
तस्मिन्नेवोदरे गर्भः किं नान्नमिव जीर्यते ॥ १२.३३९.२४ ॥
അന്നപാനങ്ങളും കഴിച്ച ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളും ഏത് വയറ്റിൽ ദഹിക്കുന്നുവോ, അതേ വയറ്റിൽ ഗർഭം ഭക്ഷണംപോലെ എന്തുകൊണ്ട് ദഹിക്കുന്നില്ല?
12.339.25
गर्भे मूत्रपुरीषाणां स्वभावनियता गतिः ।
धारणे वा विसर्गे वा न कर्ता विद्यतेऽवशः ॥ १२.३३९.२५ ॥
ഗർഭത്തിൽ മൂത്രത്തിന്റെയും മലത്തിന്റെയും ഗതി അവയുടെ സ്വഭാവത്താൽത്തന്നെ നിയതമാണ്; അവ തടയുന്നതിനോ പുറന്തള്ളുന്നതിനോ വശപ്പെട്ട ഒരു കർത്താവുമില്ല.
12.339.26
स्रवन्ति ह्युदराद्गर्भा जायमानास्तथा परे ।
आगमेन तथाऽन्येषां विनाश उपपद्यते ॥ १२.३३९.२६ ॥
ചില ഗർഭങ്ങൾ വയറ്റിൽനിന്നുതന്നെ വീണുപോകുന്നു; മറ്റുള്ളവ ജനിക്കുമ്പോൾ നശിക്കുന്നു; അതുപോലെ മറ്റുചിലരുടെ നാശവും അവരുടെ വരവിനാൽത്തന്നെ സംഭവിക്കുന്നു.
12.339.27
एतस्माद्योनिसंबन्धाद्यो जीवः परिमुच्यते ।
प्रजां च लभते कांचित्पुनर्द्वन्द्वेषु सज्जति ॥ १२.३३९.२७ ॥
ഈ യോനി-ബന്ധത്തിൽനിന്ന് മോചിതനാകുന്ന ജീവൻ ഏതോ ഒരു സന്തതിയെ നേടുന്നു; വീണ്ടും ദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽ ആസക്തനാകുന്നു.
12.339.28
स तस्य सहजातस्य सप्तमीं नवमीं दशाम् ।
प्राप्नुवन्ति ततः पञ्च न भवन्ति शतायुषः ॥ १२.३३९.२८ ॥
അവർ ആ ജനിച്ച ശിശുവിന്റെ ഏഴാം, ഒൻപതാം ദശകളിൽ എത്തുന്നു; പിന്നീട് അഞ്ചുപേർ നൂറു വർഷം ജീവിക്കുന്നവരാകുന്നില്ല.
12.339.29
नाभ्युत्थाने मनुष्याणां योगाः स्युर्नात्र संशयः ।
व्याधिभिश्च विमथ्यन्ते व्याधैः क्षुद्रमृगा इव ॥ १२.३३९.२९ ॥
മനുഷ്യരുടെ ശരീരോത്ഥാനത്തിൽ യോഗങ്ങൾ (സംയോഗങ്ങൾ/സംഭവങ്ങൾ) ഉണ്ടാകാം—ഇതിൽ സംശയമില്ല; രോഗങ്ങളാൽ അവർ വേട്ടക്കാരനാൽ ചെറുമൃഗങ്ങൾ പോലെ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
12.339.30
व्याधिभिर्भक्ष्यमाणानां त्यजतां विपुलं धनम् ।
वेदनां नापकर्षन्ति यतमानाश्चिकित्सकाः ॥ १२.३३९.३० ॥
രോഗങ്ങളാൽ ഭക്ഷിക്കപ്പെടുന്നവരുടെയും വിപുലമായ ധനം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവരുടെയും വേദന, ശ്രമിക്കുന്ന ചികിത്സകർപോലും കുറയ്ക്കുന്നില്ല.
12.339.31
ते चापि निपुणा वैद्याः कुशलाः संभृतौषधाः ।
व्याधिभिः परिकृष्यन्ते मृगा व्याधैरिवार्दिताः ॥ १२.३३९.३१ ॥
നിപുണരും കുശലരും മരുന്നുകൾ ശേഖരിച്ചവരുമായ ആ വൈദ്യന്മാരും വേടന്മാരാൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ട മാൻകൂട്ടങ്ങളെപ്പോലെ രോഗങ്ങളാൽ വലിച്ചിഴക്കപ്പെടുന്നു.
12.339.32
ते पिबन्तः कषायांश्च सर्पीषि विविधानि च ।
दृश्यन्ते जरया भग्ना नगा नागैरिवोत्तमैः ॥ १२.३३९.३२ ॥
പലവിധ കഷായങ്ങളും നെയ്യും കുടിക്കുമ്പോഴും അവർ വാർദ്ധക്യത്താൽ ഒടിഞ്ഞവരായി കാണപ്പെടുന്നു; ശ്രേഷ്ഠമായ ആനകളാൽ ഒടിക്കപ്പെട്ട മരങ്ങളെപ്പോലെ.
12.339.33
के वा भुवि चिकित्सन्ते रोगार्तान्मृगपक्षिणः ।
श्वापदानि दरिद्रांश्च प्रायो नार्ता भवन्ति ते ॥ १२.३३९.३३ ॥
ഭൂമിയിൽ രോഗപീഡിതരായ മാനുകളെയും പക്ഷികളെയും, ഹിംസ്രജന്തുക്കളെയും, ദരിദ്രരെയും ആര് ചികിത്സിക്കുന്നു? അവർ പലപ്പോഴും പീഡയില്ലാത്തവരായിരിക്കില്ല.
12.339.34
पौरानपि दुराधर्षान्नृपतीनुग्रतेजसः ।
आक्रम्य खादन्ते रोगाः पशून्पशुपचा इव ॥ १२.३३९.३४ ॥
രോഗങ്ങൾ പൗരന്മാരെയും, ആക്രമിക്കാനാവാത്ത, ഉഗ്രതേജസ്സുള്ള രാജാക്കന്മാരെയും ആക്രമിച്ചു വിഴുങ്ങുന്നു; ഇടയന്മാർ മൃഗങ്ങളെ തിന്നുന്നതുപോലെ.
12.339.35
इति लोकमनाक्रन्दं मोहशोकपरिप्लुतम् ।
स्रोतसा सहसा क्षिप्तं ह्रियमाणं बलीयसा ॥ १२.३३९.३५ ॥
ഇങ്ങനെ ഈ ലോകം, മോഹശോകങ്ങളിൽ മുങ്ങി, നിലവിളിക്കാൻ പോലുമാകാതെ, പെട്ടെന്ന് പ്രവാഹത്തിലേക്ക് എറിയപ്പെട്ട് ബലവാനാൽ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നു.
12.339.36
न धनेन न राज्येन नोग्रेण तपसा तथा ।
स्वभावमतिवर्तन्ते ये नियुक्ताः शरीरिणः ॥ १२.३३९.३६ ॥
ധനംകൊണ്ടോ രാജ്യംകൊണ്ടോ ഉഗ്രമായ തപസ്സുകൊണ്ടോ, ആ നിയമത്തിന് കീഴിൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട ദേഹധാരികൾ തങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തെ അതിലംഘിക്കുന്നില്ല.
12.339.37
न म्रियेरन्न जीर्येरन्सर्वे स्युः सर्वकामिनः ।
नाप्रियं प्रतिपश्येयुरुत्थानस्य फले सति ॥ १२.३३९.३७ ॥
പരിശ്രമത്തിന് ഫലമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ എല്ലാവരും മരിക്കുകയില്ല, വാർധക്യം ബാധിക്കുകയില്ല, എല്ലാവരും സർവകാമങ്ങളും നേടിയവരായിരിക്കും, അപ്രിയമായതൊന്നും കാണുകയുമില്ല.
12.339.38
उपर्युपरि लोकस्य सर्वो भवितुमीहते ।
यतते च यथाशक्ति न च तद्वर्तते तथा ॥ १२.३३९.३८ ॥
ലോകത്തിൽ എല്ലാവരും മേൽക്കുമേൽ ഉയരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; തങ്ങളുടെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് പരിശ്രമിക്കുന്നു, എന്നാൽ അത് അങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നില്ല.
12.339.39
ऐश्वर्यमदमत्तांश्च मत्तान्मद्यमदेन च ।
अप्रमत्ताश्च शूराश्च विक्रान्ताः पर्युपासते ॥ १२.३३९.३९ ॥
ഐശ്വര്യമദം ബാധിച്ചവരെയും മദ്യലഹരിയിൽ മത്തരായവരെയും ജാഗ്രതയുള്ളവരെയും ശൂരന്മാരെയും പരാക്രമികളെയും ആളുകൾ സേവിക്കുന്നു.
12.339.40
क्लेशाः प्रतिनिवर्तन्ते केषांचिदसमीक्षिताः ।
स्वंस्वं न पुनरन्येषां न किंचिदधिगम्यते ॥ १२.३३९.४० ॥
ചിലരുടെ ക്ലേശങ്ങൾ വിചാരിക്കാതെ തന്നെ മടങ്ങിപ്പോകുന്നു; മറ്റുള്ളവർക്കാകട്ടെ, അവരവരുടേതായതൊന്നും വീണ്ടും ലഭിക്കുന്നില്ല.
12.339.41
महच्च फलवैपम्यं दृश्यते कर्मसिद्धिषु ।
वहन्ति शिविकामन्ये यान्त्यन्ये शिविकागताः ॥ १२.३३९.४१ ॥
കർമസിദ്ധികളിൽ ഫലത്തിന്റെ വലിയ വൈഷമ്യം കാണപ്പെടുന്നു: ചിലർ പല്ലക്ക് ചുമക്കുന്നു, മറ്റു ചിലർ പല്ലക്കിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു.
12.339.42
सर्वेषामृद्धिकामानामन्ये रथपुरःसराः ।
मनुजाश्च गतस्त्रीकाः शतशो विविधाः स्त्रियः ॥ १२.३३९.४२ ॥
ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരിൽ ചിലർ രഥങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ നടക്കുന്നു; ചിലർ ഭാര്യയില്ലാത്തവരായിരിക്കുന്നു; ചിലർക്ക് നൂറുകണക്കിന് തരം സ്ത്രീകളുണ്ട്.
12.339.43
द्वन्द्वारामेषु भूतेषु गच्छन्त्येकैकशो नराः ।
इदमन्यत्परं पश्य माऽत्र मोहं करिष्यसि ॥ १२.३३९.४३ ॥
ദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽ രമിക്കുന്ന ജീവികളിൽ മനുഷ്യർ ഓരോരുത്തരായി പോകുന്നു. ഈ മറ്റൊരു പരമസത്യം കാണുക, ഇവിടെ മോഹം കൊള്ളരുത്.
12.339.44
त्यज धर्ममधर्मं च उभे सत्यानृते त्यज ।
उभे सत्यानृते त्यक्त्वा येन त्यजसि तं त्यज ॥ १२.३३९.४४ ॥
ധർമ്മത്തെയും അധർമ്മത്തെയും ഉപേക്ഷിക്കുക; സത്യത്തെയും അസത്യത്തെയും ഉപേക്ഷിക്കുക. സത്യാസത്യങ്ങൾ രണ്ടും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഏതിനാൽ ഉപേക്ഷിക്കുന്നുവോ അതും ഉപേക്ഷിക്കുക.
12.339.45
एतत्ते परमं गुह्यमाख्यातमृषिसत्तम ।
येन देवाः परित्यज्य मर्त्यलोकं दिवं गताः ॥ १२.३३९.४५ ॥
ഋഷിശ്രേഷ്ഠാ, ഇതാണ് നിനക്ക് പരമരഹസ്യമായി പറയപ്പെട്ടത്; ഇതിനാൽ ദേവന്മാർ മർത്ത്യലോകം ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു.
12.339.46
नारदस्य वचः श्रुत्वा शुकः परमबुद्धिमान् ।
संचिन्त्य मनसा धीरो निश्चयं नाध्यगच्छत ॥ १२.३३९.४६ ॥
നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അത്യന്തം ബുദ്ധിമാനായ ധീരനായ ശുകൻ മനസ്സിൽ നന്നായി ചിന്തിച്ചിട്ടും ഒരു നിശ്ചയത്തിലെത്തിയില്ല.
12.339.47
पुत्रदारैर्महान्क्लेशो विद्याम्नाये महाञ्छ्रमः ।
किंनु स्याच्छाश्वतं स्थानमल्पक्लेशं महोदयम् ॥ १२.३३९.४७ ॥
പുത്രന്മാരും ഭാര്യമാരും മൂലം വലിയ ക്ലേശം; വിദ്യയിലും വേദപഠനത്തിലും വലിയ പ്രയത്നം. എങ്കിൽ അൽപ്പക്ലേശവും മഹോദയവുമുള്ള ശാശ്വത സ്ഥാനം ഏതായിരിക്കും?
12.339.48
ततो मुहूर्तं संचिन्त्य निश्चितां गतिमात्मनः ।
परावरज्ञो धर्मस्य परां नैःश्रेयसीं गतिम् ॥ १२.३३९.४८ ॥
അനന്തരം ഒരു നിമിഷം ചിന്തിച്ച്, പരാവരങ്ങളെ അറിയുന്നവനായ അവൻ ധർമ്മത്തിന്റെ പരമമായ നൈശ്രേയസഗതി തന്റെ ആത്മാവിന്റെ നിശ്ചിതഗതിയായി തീരുമാനിച്ചു.
12.339.49
कथं त्वहमसंश्लिष्टो गच्छेयं गतिमुत्तमाम् ।
नावर्तेयं यथा भूयो योनिसंसारसागरे ॥ १२.३३९.४९ ॥
ഞാൻ എങ്ങനെ ആസക്തിയില്ലാതെ ആ ഉത്തമ ഗതി പ്രാപിക്കും, ജനനസംസാരസാഗരത്തിൽ വീണ്ടും മടങ്ങാതെ?
12.339.50
परं भावं हि काङ्क्षामि यत्र नावर्तते पुनः ।
सर्वसङ्गान्परित्यज्य निश्चितो मनसा गतिम् ॥ १२.३३९.५० ॥
എവിടെ എത്തിയാൽ വീണ്ടും മടങ്ങേണ്ടതില്ലയോ ആ പരമഭാവം ഞാൻ കൊതിക്കുന്നു; എല്ലാ സംഗങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, മനസ്സാൽ ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ ആ ഗതി.
12.339.51
तत्र यास्यामि यत्रात्मा शर्म मेऽधिगमिष्यति ।
अक्षयश्चाव्ययश्चैव यत्र स्थास्यामि शाश्वतः ॥ १२.३३९.५१ ॥
എവിടെ എന്റെ ആത്മാവിന് ശാന്തി ലഭിക്കുമോ അവിടേക്കു ഞാൻ പോകും; എവിടെ ഞാൻ അക്ഷയനും അവ്യയനും ശാശ്വതനുമായി നിലകൊള്ളുമോ അവിടെ.
12.339.52
न तु योगमृते शक्त्या प्राप्नुयां परमां गतिम् ।
अनुबन्धो विमुक्तस्य कर्मभिर्नोपपद्यते ॥ १२.३३९.५२ ॥
യോഗമില്ലാതെ എന്റെ ശക്തികൊണ്ട് ആ പരമഗതി പ്രാപിക്കാനാവില്ല; മോചിതനായവന് കർമ്മങ്ങളാൽ ബന്ധം ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
12.339.53
यस्माद्योगं समास्थाय त्यक्त्वा गृहकलेवरम् ।
वायुभूतः प्रवेक्ष्यामि तेजोराशिं दिवाकरम् ॥ १२.३३९.५३ ॥
അതിനാൽ യോഗം സ്വീകരിച്ച്, ഈ ശരീരമാകുന്ന ഗൃഹം ഉപേക്ഷിച്ച്, വായുരൂപനായി തേജോരാശിയായ സൂര്യനിൽ പ്രവേശിക്കും.
12.339.54
न ह्येप क्षयतां याति सोमः सुरगणैर्यथा ।
कम्पितः पतते भूमिं पुनश्चैवाधिरोहति ॥ १२.३३९.५४ ॥
ദേവഗണങ്ങളാൽ കുലുക്കപ്പെട്ട ചന്ദ്രൻ ഭൂമിയിൽ വീണ് വീണ്ടും ഉയരുന്നതുപോലെ, ഇവൻ (സോമൻ) ക്ഷയിക്കുന്നില്ല.
12.339.55
क्षीयते हि सदा सोमः पुनश्चैवाभिपूर्यते ।
नेच्छाम्येवं विदित्वैते ह्रासवृद्धी पुनः पुनः ॥ १२.३३९.५५ ॥
ചന്ദ്രൻ എപ്പോഴും ക്ഷയിക്കുന്നു, വീണ്ടും നിറയുന്നു. ഈ ക്ഷയവും വളർച്ചയും പലതവണ അറിഞ്ഞതിനാൽ ഞാൻ ഇങ്ങനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
12.339.56
रविस्तु संतापयते लोकान्रश्मिभिरुल्बणैः ।
सर्वतस्तेज आदत्ते नित्यमक्षयमण्डलः ॥ १२.३३९.५६ ॥
സൂര്യൻ തന്റെ ഉഗ്രമായ രശ്മികളാൽ ലോകങ്ങളെ ചൂടാക്കുന്നു. അവന്റെ മണ്ഡലം അക്ഷയമാണ്; അവൻ എല്ലായിടത്തുനിന്നും നിത്യം തേജസ്സ് സ്വീകരിക്കുന്നു.
12.339.57
अतो मे रोचते गन्तुमादित्यं दीप्ततेजसम् ।
अत्र वत्स्यामि दुर्धर्षो निःसङ्गेनान्तरात्मना ॥ १२.३३९.५७ ॥
അതിനാൽ ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സുള്ള ആദിത്യന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകുന്നത് എനിക്ക് ഇഷ്ടമാണ്. ഇവിടെ ആസക്തിയില്ലാത്ത അന്തരാത്മാവോടെ അജേയനായി ഞാൻ വസിക്കും.
12.339.58
सूर्यस्यर सदने चाहं निक्षिप्येदं कलेवरम् ।
ऋषिभिः सह वत्स्यामि सौरं तेजोऽतिदुःसहं ॥ १२.३३९.५८ ॥
സൂര്യന്റെ വാസസ്ഥാനത്ത് ഈ ശരീരം വെച്ചശേഷം, ഋഷിമാരോടൊപ്പം അതിദുസ്സഹമായ സൗര തേജസ്സിൽ ഞാൻ വസിക്കും.
12.339.59
आपृच्छामि नगान्नागान्गिरीनुर्वी दिशो दश ।
देवदानवगन्धर्वान्पिशाचोरगराक्षसान् ॥ १२.३३९.५९ ॥
പർവതങ്ങളോടും നാഗങ്ങളോടും മലകളോടും ഭൂമിയോടും പത്തു ദിക്കുകളോടും; ദേവന്മാരോടും ദാനവന്മാരോടും ഗന്ധർവന്മാരോടും പിശാചുക്കളോടും ഉരഗങ്ങളോടും രാക്ഷസന്മാരോടും ഞാൻ വിടചോദിക്കുന്നു.
12.339.60
लोकेषु सर्वभूतानि प्रवेक्ष्यामि न संशयः ।
पश्यन्तु योगवीर्यं मे सर्वे देवाः सहर्षिभिः ॥ १२.३३९.६० ॥
ലോകങ്ങളിൽ സകല ഭൂതങ്ങളിലും ഞാൻ പ്രവേശിക്കും; സംശയമില്ല. ദേവന്മാരെല്ലാം ഋഷിമാരോടൊപ്പം എന്റെ യോഗവീര്യം കാണട്ടെ.
12.339.61
अथानुज्ञाप्य तमृषिं नारदं लोकविश्रुतम् ।
तस्मादनुज्ञां संप्राप्य जगाम पितरं प्रति ॥ १२.३३९.६१ ॥
അനന്തരം ലോകപ്രസിദ്ധനായ ആ ഋഷി നാരദനോട് അനുവാദം ചോദിച്ച്, അനുജ്ഞ ലഭിച്ച ശേഷം അവൻ പിതാവിന്റെ അടുത്തേക്കു പോയി।
12.339.62
सोऽभिवाद्य महात्मानं कृष्णद्वैपायनं मुनिम् ।
शुकः प्रदक्षिणं कृत्वा कृष्णमापृष्टवान्मुनिम् ॥ १२.३३९.६२ ॥
ആ മഹാത്മാവായ മുനി കൃഷ്ണദ്വൈപായനനെ വന്ദിച്ച്, ശുകൻ അദ്ദേഹത്തെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, മുനി കൃഷ്ണനോട് യാത്രാനുവാദം ചോദിച്ചു।
12.339.63
श्रुत्वा चर्षिस्तद्वचनं शुकस्य ।
प्रीतो महात्मा पुनराह चैनम्।
भोभो पुत्र स्थीयतां तावदद्य ।
यावच्चक्षुः प्रीणयामि त्वदर्थे ॥ १२.३३९.६३ ॥
ശുകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് മഹാത്മാവായ ഋഷി സന്തോഷിച്ച് അവനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: “ഓ മകനേ, ഇന്ന് അൽപസമയം നിൽക്കൂ; നിനക്കുവേണ്ടി എന്റെ കണ്ണുകൾ തൃപ്തിപ്പെടുന്നതുവരെ.”
12.339.64
निरपेक्षः शुको भूत्वा निःस्नेहो मुक्तसंशयः ।
मोक्षमेवानुसंचिन्त्य गमनाय मनो दधे ॥ १२.३३९.६४ ॥
ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനായി, സ്നേഹമില്ലാത്തവനായി, സംശയമുക്തനായി, ശുകൻ മോക്ഷത്തെ മാത്രം ധ്യാനിച്ച് പോകാൻ മനസ്സ് ഉറപ്പിച്ചു।
12.339.65
पितरं स परित्यज्य जगाम मुनिसत्तमः ।
कैलासपृष्ठं विपुलं सिद्धसङ्घनिषेवितम् ॥ १२.३३९.६५ ॥
പിതാവിനെ വിട്ട് ആ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ സിദ്ധസംഘങ്ങൾ സേവിക്കുന്ന വിശാലമായ കൈലാസപ്രദേശത്തേക്ക് പോയി।