摩诃婆罗多 · 章 12.350
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.350.1
अस्तौषीद्वैदिकैर्व्यासः सशिष्यो मधुसूदनम् ।
नामभिर्विविधैरेषां निरुक्तं भगवन्मम ॥ १२.३५०.१ ॥
毗耶娑与弟子以吠陀颂歌赞美摩图苏陀那。尊者啊，请为我解说这些各种名号的词源。
12.350.2
वक्तुमर्हसि शुश्रूषोः प्रजापतिपतेर्हरः ।
श्रुत्वा भवेयं यत्पूतः शरच्चन्द्र इवामलः ॥ १२.३५०.२ ॥
哈利啊，众生之主的主宰，请您为我这渴望聆听的人讲说，使我闻后变得纯净无垢，如秋月一般。
12.350.3
शृणु राजन्यथाचष्ट फल्गुनस्य हरिः प्रभुः ।
प्रसन्नात्मात्मनो नाम्नां निरुक्तं गुणकर्मजम् ॥ १२.३५०.३ ॥
大王请听，正如主哈利心怀欢喜，向法尔古那（阿周那）讲说他自己名号的词源，这些名号源于其德性与事业。
12.350.4
नामभिः कीर्तितैस्तस्य केशवस्य महात्मनः ।
पृष्टवान्केशवं राजन्फगुनः परवीरहा ॥ १२.३५०.४ ॥
大王，灭敌英雄的法尔古那就那位大心的罗斯婆（Keśava）所被赞颂的名号，询问了罗斯婆。
12.350.5
भगवन्भूतभव्येश सर्वभूतसृगव्यय ।
लोकधाम जगन्नाथ लोकानामभयप्रद ॥ १२.३५०.५ ॥
尊者啊，过去与未来之主，一切众生的创造者，不灭者，诸世界之所依，世界之主，赐予众世界无畏者！
12.350.6
यानि नामानि ते देव कीर्तितानि महर्षिभिः ।
वेदेषु सपुराणेषु यानि गुह्यानि कर्मभिः ॥ १२.३५०.६ ॥
天神啊，您那些被大仙在吠陀与往世书中所赞颂、因您的事业而隐秘的名号。
12.350.7
तेषां निरुक्तं त्वत्तोऽहं श्रोतुमिच्छामि केशव ।
न ह्यन्यो वर्णयेन्नाम्नां निरुक्तं त्वामृते प्रभो ॥ १२.३५०.७ ॥
哦，羯舍婆，我希望从你那里听到这些名字的词源解释。主啊，除你之外，没有人能够阐述这些名字的词源。
12.350.8
ऋग्वेदे सयजुर्वेदे तथैवाथर्वसामसु ।
पुराणे सोपनिषदे तथैव ज्योतिषेऽर्जुन ॥ १२.३५०.८ ॥
在《梨俱吠陀》中，连同《夜柔吠陀》；同样在《阿闼婆吠陀》和《娑摩吠陀》中；在往世书中，连同奥义书；同样在天文学中，阿周那啊。
12.350.9
साङ्ख्ये च योगशास्त्रे च आयुर्वेदे तथैव च ।
बहूनि मम नामानि कीर्तितानि महर्षिभिः ॥ १२.३५०.९ ॥
在数论与瑜伽论典中，同样在阿育吠陀中，我的许多名字已被大仙人们宣说。
12.350.10
गौणानि तत्र नामानि कर्मजानि च कानिचित् ।
निरुक्तं कर्मजानां त्वं शृणुष्व प्रयतोऽनघ ॥ १२.३५०.१० ॥
其中一些名字源于德性，另一些则源于事业。无垢者啊，请专心听那些源于事业的名字的词源。
12.350.11
कथ्यमानं मया तात त्वं हि मेऽर्धं स्मृतः पुरा ।
नमोऽतियशमे तस्मै देवानां परमात्मने ॥ १२.३५०.११ ॥
在我宣说之时，亲爱的，你从前被忆念为我的一半。向那荣耀超越一切的神，诸天神的至上我致敬。
12.350.12
नारायणाय विश्वाय निर्गुणाय गुणात्मने ।
यस्य प्रसादजो ब्रह्मा रुद्रस्य क्रोधसंभवः ॥ १२.३५०.१२ ॥
向那纳罗衍那致敬，他是宇宙，是无属性者，是诸德的自我；因他的恩惠，梵天得以诞生，因他的愤怒，楼陀罗得以产生。
12.350.13
योसौ योनिर्हि सर्वस्य स्थावरस्य चरस्य च ।
अष्टादशगुणं यत्तत्सत्वं सत्ववतांवर ॥ १२.३५०.१३ ॥
他是一切不动与能动之物的胎藏；他也是具有十八种德性的悉多，是具悉多者中最上的。
12.350.14
प्रकृतिः सा परा मह्यं रोदसी लोकधारिणी ।
ऋता सत्याऽमरा जय्या लोकानामात्मसंज्ञिता ॥ १२.३५०.१४ ॥
那至上的本性属于我；它就是承载诸世界的天地。它被称为理、真、不死、胜者，也被称为诸世界的自我。
12.350.15
तस्मात्सर्वाः प्रवर्तन्ते सर्गप्रलयविक्रियाः ।
तपो यज्ञश्च यष्टा च पुराणः पुरुषो विराट् ॥ १२.३५०.१५ ॥
因此，创造与毁灭的一切变化由此生起：苦行、祭祀、祭主，以及古老的补鲁沙——毗罗吒。
12.350.16
अनिरुद्ध इति प्रोक्तो लोकानां प्रभवाप्ययः ।
ब्राह्मे रात्रिक्षये प्राप्ते तस्य ह्यमिततेजसः ॥ १२.३५०.१६ ॥
他被称为阿尼鲁达，是诸世界的生起与消散。当梵天之夜终结之时，那具无量光辉者——
12.350.17
प्रसादात्प्रादुरभवत्पद्ममर्कनिभं क्षणात् ।
तत्र ब्रह्मा समभवत्स तस्यैव प्रसादजः ॥ १२.३५०.१७ ॥
凭他的恩典，刹那间生出一朵如太阳般的莲花；梵天便生于其中，正是由他的恩典而生。
12.350.18
अह्नः क्षये ललाटाच्च सुतो देवस्य वै तथा ।
क्रोधाविष्टस्य संजज्ञे रुद्रः संहारकारकः ॥ १२.३५०.१८ ॥
日终之时，又从神的额头生出一子；从那被愤怒所攫的他，生出了施行毁灭的楼陀罗。
12.350.19
एतौ द्वौ विबुधश्रेष्ठौ प्रसादक्रोधजावुभौ ।
तदादर्शितपन्थानौ सृष्टिसंहारकारकौ ॥ १२.३५०.१९ ॥
这二位是诸天中最优秀者，生于恩惠与愤怒，是创造与毁灭的执行者，已显示了那条道路。
12.350.20
निमित्तमात्रं तावत्र सर्वप्राणिवरप्रदौ ।
कपदीं जटिलो मुण्डः श्मशानगृहसेवकः ॥ १२.३५०.२० ॥
此处他们仅是因缘，是赐予一切众生恩惠者：披发、结辫、剃头，住于火葬场。
12.350.21
उग्रव्रतचरो रुद्रो योगी त्रिपुरदारणः ।
दक्षक्रतुहरश्चैव भगनेत्रहरस्तथा ॥ १२.३५०.२१ ॥
行持猛烈誓愿的楼陀罗，瑜伽行者，摧毁三城者，毁坏达刹祭祀者，同样也是夺取薄伽眼睛者。
12.350.22
नारायणात्मको ज्ञेयः पाण्डवेय युगेयुगे ।
तस्मिन्हि पूज्यमाने वै देवदेवे महेश्वरे ॥ १२.३५०.२२ ॥
般度之子啊，每一个时代都应知他具有那罗延之性；因为当被崇拜神中之神、大自在天时。
12.350.23
संपूजितो भवत्पार्थ देवो नारायणः प्रभुः ।
अहमात्मा हि लोकानां विश्वेषां पाण्डुनन्दन ॥ १२.३५०.२३ ॥
阿周那啊，你所恭敬供养的神，即那罗延主。般度之子啊，我实为一切世界的自我。
12.350.24
तस्मादात्मानमेवाग्रे रुद्रं संपूजयाम्यहम् ।
यद्यहं नार्चयेयं वै ईशानं वरदं शिवम् ॥ १२.३५०.२४ ॥
因此我先恭敬供养楼陀罗，他即是我的自我。若我不供养赐予恩惠、吉祥的伊舍那，
12.350.25
आत्मानं नार्चयेत्कश्चिदिति मे भावितात्मनः ।
मया प्रमाणं हि कृतं लोकः समनुवर्तते ॥ १२.३५०.२५ ॥
无人应当崇拜自身——此乃我这自制之人所定。我已立下准则，世间便遵循之。
12.350.26
प्रमाणानि हि पूज्यानि ततस्तं पूजयाम्यहम् ।
यस्तं वेत्ति स मां वेत्ति योऽनु तं स हि मामनु ॥ १२.३५०.२६ ॥
准则值得崇拜，故我崇拜他。知他者即知我；随他者，确实随我。
12.350.27
रुद्रो नारायणश्चैव सत्वमेकं द्विधा कृतम् ।
लोके चरति कौन्तेय व्यक्तिस्थं सर्वकर्मसु ॥ १२.३५०.२७ ॥
楼陀罗与那罗延实为一体，分而为二。拘蒂之子啊，它以显现之形居于其中，在世间一切行为中流转。
12.350.28
न हि मे केनचिद्देयो वरः पाण्डवनन्दन ।
इति संचिन्त्य मनसा पुराणं रुद्रमीश्वरम् ॥ १२.३५०.२८ ॥
般度之子的喜悦啊，不应由任何人赐我恩惠。心中如此思量之后，我便（归向）古老的主宰楼陀罗。
12.350.29
पुत्रार्थमाराधितवानहमात्मानमात्मना ।
न हि विष्णुः प्रणमति कस्मैचिद्विबुधाय च ॥ १२.३५०.२९ ॥
为求子嗣，我以自身礼拜自身；因毗湿奴不向任何人、任何天神下拜。
12.350.30
ऋते आत्मानमेवेति ततो रुद्रं नमाम्यहम् ।
सब्रह्मकाः सरुद्राश्च सेन्द्रा देवाः सहर्षिभिः ॥ १२.३५०.३० ॥
除自身之外别无他者——故我礼拜楼陀罗。梵天、楼陀罗众、因陀罗领众天神，以及诸仙人，也皆如此。
12.350.31
अर्चयन्ति सुरश्रेष्ठं देवं नारायणं हरिम् ।
भविष्यतां वर्ततां च भूतानां चैव भारत ॥ १२.३५०.३१ ॥
婆罗多啊！未来与现存的众生都崇拜神中最优秀的哈里·那罗延天。
12.350.32
सर्वेषामग्रणीर्विष्णुः सेव्यः पूज्यश्च नित्यशः ।
नमस्व हव्यदं विष्णुं तथा शरणदं नमः। ॥ १२.३५०.३२ ॥
毗湿奴是一切之首，应常加侍奉与礼敬。向施予供品、施予皈依的毗湿奴致敬。
12.350.33
वरदं नमस्व कौन्तेय हव्यकव्यभुजं नमः ।
चतुर्विधा मम जना भक्ता एव हि मे श्रुतम् ॥ १२.३५०.३३ ॥
贡蒂之子啊！向赐予恩惠者致敬；向享用祭品与供物者致敬。我的信徒有四类，此我已闻知。
12.350.34
तेषामेकान्तिनः श्रेष्ठा ये चैवानन्यदेवताः ।
अहमेव गतिस्तेषां निराशीः कर्मकारिणाम् ॥ १२.३५०.३४ ॥
在他们之中，专一的、最优秀的、无他神的人，对于行事而不求果报者，我便是他们的归宿。
12.350.35
ये च शिष्टास्त्रयो भक्ताः फलकामा हि ते मताः ।
सर्वे च्यवनधर्माणः प्रतिबुद्धस्तु श्रेष्ठभाक् ॥ १२.३५०.३५ ॥
其余三类信徒被视为求果报者；所有人都受制于衰落。但觉醒者分享最高的果报。
12.350.36
ब्रह्माणं शितिकण्ठं च याश्चान्या देवताः स्मृताः ।
प्रबुद्धचर्याः सेवन्तो मामेवैष्यन्ति यत्फलम् ॥ १२.३५०.३६ ॥
以觉醒的品行侍奉梵天、蓝颈神及其他被称颂的神明者，将唯独来到我这里；这便是他们的果报。
12.350.37
भक्तं प्रति विशेषस्ते एष पार्थानुकीर्तितः ।
त्वं चैवाहं च कौन्तेय नरनारायणौ स्मृतौ ॥ १२.३५०.३७ ॥
这对信徒的特殊恩典已向帕尔塔宣说。昆蒂之子啊，你和我被称为那罗与那罗衍那。
12.350.38
भारावतरणार्थं तु प्रविष्टौ मानुषीं तनुम् ।
नानीभ्यध्यात्मयोगांश्च योऽहं यस्माच्च भारत ॥ १२.३५०.३८ ॥
为了减轻大地的重负，我们二人降生于人身。婆罗多之后啊，正因此，我这位宣说种种自我瑜伽之人才来到此世。
12.350.39
निवृत्तिलक्षणो धर्मस्तथाऽऽभ्यदयिकोऽपि च ।
नराणामयनं ख्यातमहमेकः सनातनः ॥ १२.३५०.३९ ॥
以出离为特征的法，以及带来兴盛的法，都被称为众人的归宿；而他们唯一的永恒归宿，唯有我。
12.350.40
आपो नारा इति प्रोक्ता आपो वै नरसूनवः ।
अयनं मम ताः पूर्वमतो नारायणोस्म्यहम् ॥ १२.३५०.४० ॥
水被称为“那罗”，水确实是那罗之子。它们从前是我的居所，因此我是那罗衍那。
12.350.41
छादयामि जगद्विश्वं भूत्वा सूर्य इवांशुभिः ।
सर्वभूताधिवासश्च वासुदेवस्ततो ह्यहम् ॥ १२.३५०.४१ ॥
我化作如太阳般以光芒遍覆整个世界。因我是一切众生的居所，故我即是婆苏提婆。
12.350.42
गतिश्च सर्वभूतानां प्रजनश्चापि भारत ।
व्याप्ते म रोदसी पार्थ कान्तिश्चाभ्यधिका मम। ॥ १२.३५०.४२ ॥
婆罗多之后啊，我也是一切众生的归趣与本源。普利塔之子啊，天与地都被我所遍满，我的光辉殊胜。
12.350.43
अधिभूतनिविष्टश्च तद्विश्वं चास्मि भारत ।
क्रमणाच्चाप्यहं पार्थ विष्णुरित्यभिसंज्ञितः ॥ १२.३५०.४३ ॥
婆罗多啊，我遍入一切众生，那整个宇宙也是我。帕尔塔啊，因我的跨步，我被称为毗湿奴。
12.350.44
दमात्सिद्धिं परीप्सन्तो मां जनाः कामयन्ति ह ।
दिवं चोर्वी च मध्यं च तस्माद्दामोदरो ह्यहम् ॥ १२.३५०.४४ ॥
以克己求成就的人确实渴求于我。天、地与中界都属于我，因此我是达摩陀罗。
12.350.45
पृश्निरित्युच्यते चान्नं वेदा आपोऽमृतं तथा ।
ममैतानि सदा गर्भः पृश्निगर्भस्ततो ह्यहम् ॥ १२.३५०.४५ ॥
食物称为普利什尼，吠陀、水与甘露也是如此。这些都永远在我的胎中；因此我是普利什尼迦尔巴。
12.350.46
ऋषयः प्राहुरेवं मां त्रितं कूपनिपातितम् ।
पृश्निगर्भ त्रितं पाहीत्येकतद्वितपातितम् ॥ १२.३५०.४६ ॥
诸仙人这样对我说：“特利多坠入井中——请保护特利多，哦普利什尼迦尔巴！”于是那坠入坑中的特利多获救了。
12.350.47
ततः स ब्रह्मणः पुत्र आद्यो ह्यृषिवरस्त्रितः ।
उत्ततारोदपानाद्वै पृश्निगर्भानुकीर्तनात् ॥ १२.३५०.४७ ॥
于是梵天的长子、最优秀的仙人特利多，单凭念诵普利什尼迦尔巴之名，便从井中升起。
12.350.48
सूर्यस्य तपतो लोकानग्नेः सोमस्य चाप्युत ।
अंशवो यत्प्रकाशन्ते ममैते केशसंज्ञिताः ॥ १२.३५०.४८ ॥
灼热的太阳、火与月亮的光线照耀诸界，这些被称为我的“发”。
12.350.49
सर्वज्ञाः केशवं तस्मान्मामाहुर्द्विजसत्तमाः ।
स्वपत्न्यामाहितो गर्भ उचथ्येन महात्मना ॥ १२.३५०.४९ ॥
因此，通晓一切的最优秀婆罗门称我为Keśava。伟大的乌贾提耶在其自己的妻子中植入了胚胎。
12.350.50
उचथ्येऽन्तहिंते चैव कदाचिद्देवताज्ञया ।
बृहस्पतिरथाविन्दत्तां पत्नीं तस्य धीमतः ॥ १२.३५०.५० ॥
乌贾提耶消失后，有一次，依诸神之命，布里哈斯帕提得到了那位智者的妻子。
12.350.51
ततो वै तमृषिश्रेष्ठं मैथुनोपगतं तथा ।
उवाच गर्भः कौन्तेय पञ्चभूतगुणात्मकः ॥ १२.३५०.५१ ॥
于是，俱卢之子啊，由五大元素之性构成的胚胎，对前来交合的那位最优秀的仙人这样说道。
12.350.52
पूर्वागतोऽहं वरद नार्हस्यम्बां प्रबाधितुम् ।
एतद्बृहस्पतिः श्रुत्वा चुक्रोध च शशाप च ॥ १२.३५०.५२ ॥
"我先到了，赐予恩惠者啊；你不应当骚扰母亲。"布里哈斯帕提听后大怒，并且诅咒了他。
12.350.53
मैथुनायागतो यस्मात्त्वयाऽहं विनिवारितः ।
तस्मादन्धो यास्यसि त्वं मच्छापान्नात्र संशयः ॥ १२.३५०.५३ ॥
因为你阻止了为交合而来的我，所以你将变成盲人；由于我的诅咒，此事毫无疑问。
12.350.54
स शापादृषिमुख्यस्य दीर्घं तम उपेयिवान् ।
स हि दीर्घतमा नाम नाम्ना ह्यासीदृषिः पुरा ॥ १२.३५०.५४ ॥
因那位首要仙人的诅咒，他陷入了长久的黑暗。他在往昔是一位名叫长暗的仙人。
12.350.55
वेदानवाप्य चतुरः साङ्गोपाङ्गान्सनातनान् ।
प्रयोजयामास तदा नाम गुह्यमिदं मम ॥ १२.३५०.५५ ॥
他获得了四部永恒的吠陀及其支分和附分,于是便使用了我这个秘密的名字。
12.350.56
आनुपूर्व्येण विधिना केशवेति पुनः पुनः ।
स चक्षुष्मान्समभवद्गौतमश्चाभवत्पुनः ॥ १२.३५०.५६ ॥
按照次第和仪轨,反复称念'Keśava',他便重获视力,又成为了乔达摩。
12.350.57
एवं हि वरदं नाम केशवेति ममार्जुन ।
देवानामथ सर्वेषामृषीणां च महात्मनाम् ॥ १२.३५०.५७ ॥
如此,阿周那啊,我的名字'Keśava'能赐予恩惠,对于一切天神和大德仙人亦然。
12.350.58
अग्निः सोमेन संयुक्त एकयोनिर्मुखं कृतम् ।
अग्नीषोममयं तस्माज्जगत्कृत्स्नं चराचरम् ॥ १२.३५०.५८ ॥
与苏摩相结合、同源的阿耆尼被造为面;因此,这整个动与不动的世界都由阿耆尼与苏摩所成。
12.350.59
अपि हि पुराणे भवति एकयोन्यावग्नीषोमौ देवाश्चाग्निमुखा इति। एकयोनित्वाच्च परस्परं हर्षयन्तो लोकान्धारयन्त इति ॥ १२.३५०.५९ ॥
《往世书》中也说,阿耆尼与苏摩同源,诸神以阿耆尼为面;因同源之故,彼此欢喜,护持诸世界。