Mahābhārata · Adhyāya 12.359
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.359.1
साख्यं योगः पाञ्चरात्रं वेदारण्यकमेव च ।
ज्ञानान्येतानि ब्रह्मर्षे लोकेषु प्रचरन्ति ह ॥ १२.३५९.१ ॥
El Sāṃkhya, el yoga, el Pāñcarātra y el Veda con su Āraṇyaka: estos sistemas de conocimiento, oh sabio brahmín, circulan entre los mundos.
12.359.2
किमेतान्येकनिष्ठानिं पृथङ्निष्ठानि वा मुने ।
प्रब्रूहि वै मया पृष्टः प्रवृत्तिं च यथाक्रमम् ॥ १२.३५९.२ ॥
¿Son estos de una sola meta, o de metas separadas? Oh sabio, al preguntarte, explícame también su curso en orden.
12.359.3
कथं वैकारिको गच्छेत्पुरुषः पुरुषोत्तमम् ।
वदस्व त्वं मया पृष्टः प्रवृत्तिं च यथाक्रमम् ॥ १२.३५९.३ ॥
¿Cómo llega la persona creada al Puruṣottama? Dime, como te he preguntado, su curso en orden.
12.359.4
जज्ञे बहुज्ञं परमत्युदारं ।
यं द्वीपमध्ये सुतमात्मवन्तम्।
पराशरात्सत्यवती महर्षि ।
तस्मै नमोऽज्ञानतमोनुदाय ॥ १२.३५९.४ ॥
El hijo nacido de Parāśara en Satyavatī en medio de la isla: sumamente magnánimo, muy instruido, dueño de sí mismo, el gran sabio. Homenaje a él, disipador de la oscuridad de la ignorancia.
12.359.5
पितामहाद्यं प्रवदन्ति षष्ठं ।
महर्षिमार्षेयविभूतियुक्तम्।
नारायणस्यांशजमेकपुत्रं ।
द्वैपायनं वेदमहानिधानम् ॥ १२.३५९.५ ॥
Dicen que es el sexto desde el primero de la línea del abuelo: el gran sabio dotado del esplendor de la estirpe de los ṛṣi, el único hijo nacido de una porción de Nārāyaṇa, Dvaipāyana, el gran tesoro del Veda.
12.359.6
तमादिकालेषु महाविभूति ।
र्नारायणो ब्रह्म महानिधानम्।
ससर्ज पुत्रार्थमुदारतेजा ।
व्यासं महात्मानमजं पुराणम् ॥ १२.३५९.६ ॥
En las edades primeras, Nārāyaṇa —de gran gloria, Brahman y gran tesoro— con esplendor magnánimo creó, para tener un hijo, a aquel gran espíritu Vyāsa, no nacido y antiguo.
12.359.7
त्वयैव कथितः पूर्वं संभवो द्विजसत्तम ।
वसिष्ठस्य सुतः शक्तिः शक्तिपुत्रः पराशरः ॥ १२.३५९.७ ॥
Mejor de los dos veces nacidos, ya nos contaste su origen: Śakti, hijo de Vasiṣṭha, y Parāśara, hijo de Śakti.
12.359.8
पराशरस्य दायादः कृष्णद्वैपायनो मुनिः ।
भूयो नारायणसुतं त्वमेवैनं प्रभाषसे ॥ १२.३५९.८ ॥
El sabio Kṛṣṇa Dvaipāyana, heredero de Parāśara, es aquel a quien ahora vuelves a llamar hijo de Nārāyaṇa.
12.359.9
किमतः पूर्वकं जन्म व्यासस्यामिततेजसः ।
कथयस्वोत्तममते जन्म नारायणोद्भवम् ॥ १२.३५९.९ ॥
¿Cuál fue el nacimiento previo de Vyāsa, de esplendor sin límite? Oh sabio de mente excelsa, cuenta su nacimiento surgido de Nārāyaṇa.
12.359.10
वेदार्थवेत्तुव्यासस्य धर्मिष्ठस्य तपोनिधेः ।
गुरोर्मे ज्ञाननिष्ठस्य हिमवत्पाद आसतः ॥ १२.३५९.१० ॥
Mi maestro Vyāsa, conocedor del sentido de los Vedas, el más justo, tesoro de austeridad, dedicado al saber, se sentó al pie del Himālaya.
12.359.11
कृत्वा भारतमाख्यानं तपः श्रान्तस्य धीमतः ।
शुश्रूषां तत्परा राजन्कृतवन्तो वयं तदा ॥ १२.३५९.११ ॥
Oh rey, tras componer el relato del Bhārata, el sabio Vyāsa estaba cansado por la austeridad, y nosotros entonces nos dedicábamos a servirlo.
12.359.12
सुमन्तुर्जैमिनिश्चैव पैलश्च सुदृढव्रतः ।
अहं चतुर्थः शिष्यो वै शुको व्यासात्मजस्तथा ॥ १२.३५९.१२ ॥
Sumantu, Jaimini y Paila de voto firme, yo el cuarto discípulo, y también Śuka, hijo de Vyāsa.
12.359.13
एभिः परिवृतो व्यासः शिष्यैः पञ्चभिरुत्तमैः ।
शुशुभे हिमवत्पादे भूतैर्भूतपतिर्यथा ॥ १२.३५९.१३ ॥
Rodeado de estos cinco excelentes discípulos, Vyāsa brillaba al pie del Himālaya, como el señor de los seres entre sus criaturas.
12.359.14
वेदानावर्तयन्साङ्गान्भारतार्थांश्च सर्वशः ।
तमेकमनसं दान्तं युक्ता वयमुपास्महे ॥ १२.३५९.१४ ॥
Recitando completamente los Vedas con sus anexos y los significados del Bhārata, lo servíamos devotamente a él, de mente única y dominado en sí mismo.
12.359.15
कथान्तरेऽथकस्मिंश्चित्पृष्टोऽस्माभिर्द्विजोत्तमः ।
वेदार्थान्भारतार्थांश्च जन्म नारायणात्तथा ॥ १२.३५९.१५ ॥
En el curso de una conversación, en cierto momento, preguntamos a aquel mejor de los dos veces nacidos sobre los significados de los Vedas y del Bhārata, y sobre el nacimiento de Nārāyaṇa.
12.359.16
स पूर्वमुक्त्वा वेदार्थान्भारतार्थांश्च तत्त्ववित् ।
नारायणादिदं जन्म व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ १२.३५९.१६ ॥
Habiendo expuesto primero los significados de los Vedas y del Bhārata, aquel conocedor de la verdad comenzó a relatar este nacimiento a partir de Nārāyaṇa.
12.359.17
शृणुध्वमाख्यानवरमिदमार्षेयमुत्तमम् ।
आदिकालोद्भवं विप्रास्तपसाऽधिगतं मया ॥ १२.३५९.१७ ॥
Escuchad, oh brahmanes, esta excelente y suprema narración de los videntes, nacida desde el tiempo primordial, que yo he obtenido mediante la austeridad.
12.359.18
प्राप्ते प्रजाविसर्गे वै सप्तमे पद्मसंभवे ।
नारायणो महायोगी शभाशुभविवर्जितः ॥ १२.३५९.१८ ॥
Cuando llegó la séptima emanación de los seres, nacida del loto, apareció Nārāyaṇa, el gran yogin, libre de lo bueno y lo malo.
12.359.19
ससृजे नाभितः पूर्वं ब्रह्माणममितप्रभः ।
ततः स प्रादुरभवदथैनं वाक्यमब्रवीत् ॥ १२.३५९.१९ ॥
El de resplandor inmenso creó primero a Brahmā desde el ombligo. Luego apareció y le dirigió estas palabras.
12.359.20
मम त्वं नाभितो जातः प्रजासर्गकरः प्रभुः ।
सृज प्रजास्त्वं विविधा ब्रह्मन्सजडपण्डिताः ॥ १२.३५९.२० ॥
Tú, nacido de mi ombligo, eres el señor que crea a los seres. ¡Oh Brahmán, crea los seres diversos, tanto los necios como los sabios!
12.359.21
स एवमुक्तो विमुखश्चिन्ताव्याकुलमानसः ।
प्रणम्य वरदं देवमुवाच हरिमीश्वरम् ॥ १२.३५९.२१ ॥
Así interpelado, se apartó con la mente turbada por la angustia, se inclinó ante el dios concedor de dones y habló a Hari, el Señor.
12.359.22
का शक्तिर्मम देवेश प्रजाः स्रष्टुं नमोस्तु ते ।
अप्रज्ञावानहं देव विधत्स्व यदनन्तरम् ॥ १२.३५९.२२ ॥
¡Oh señor de los dioses, qué poder tengo yo para crear los seres? Homenaje a ti. ¡Oh dios, carezco de sabiduría; ordena tú lo que sigue!
12.359.23
स एवमुक्तो भगवान्भूत्वाऽथान्तर्हितस्ततः ।
चिन्तयामास देवेशो बुद्धिं बुद्धिमतांवरः।
स्वरूपिणी ततो बुद्धिरुपतस्थे हरिं प्रभुम् ॥ १२.३५९.२३ ॥
Así interpelado, el bienaventurado señor desapareció. Entonces el dios, el mejor de los sabios, meditó en el intelecto, y el intelecto encarnado se acercó al señor Hari.
12.359.24
योगेन चैनां निर्योगः स्वयं नियुयुजे तदा ।
स तामैश्वर्ययोगस्थां बुद्धिं गतिमतीं सतीम् ॥ १२.३५९.२४ ॥
Entonces el no ligado la unció él mismo mediante el yoga: a aquel intelecto, situado en el yoga de la soberanía, activo y fiel, lo puso en obra.
12.359.25
उवाच वचनं देवो बुद्धिं वै प्रभुरव्ययः ।
ब्रह्माणं प्रविशस्वेति लोकसृष्ट्यर्थसिद्धये।
ततस्तमीश्वरादिष्टा बुद्धिः क्षिप्रं विवेश सा ॥ १२.३५९.२५ ॥
El dios, el señor imperecedero, habló estas palabras a Buddhi: 'Entra en Brahmā para el cumplimiento de la creación de los mundos.' Entonces, dirigida por el Señor, aquella inteligencia entró rápidamente en él.
12.359.26
अथैनं बुद्धिसंयुक्तं पुनः स ददृशे हरिः ।
भूयश्चैव वचः प्राह सृजेमा विविधाः प्रजाः ॥ १२.३५९.२६ ॥
Entonces Hari lo vio de nuevo, unido a la inteligencia, y habló otra vez: 'Crea estas diversas criaturas.'
12.359.27
बाढमित्येव कृत्वाऽसौ यथाऽऽज्ञां शिरसा हरेः ।
एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधायत ॥ १२.३५९.२७ ॥
Diciendo 'Muy bien', inclinó la cabeza ante la orden de Hari. Habiendo hablado así, el bienaventurado señor desapareció allí mismo.
12.359.28
प्राप चैनं मुहूर्तेन स्वं स्थानं देवसंज्ञितम् ।
तां चैव प्रकृतिं प्राप्य एकीभावगतोऽभवत् ॥ १२.३५९.२८ ॥
En un instante llegó a su propia morada, llamada divina; y habiendo alcanzado aquella naturaleza, se volvió uno con ella.
12.359.29
अथास्य बुद्धिरभवत्पुनरन्या तदा किल ।
सृष्टाः प्रजा इमाः सर्वा ब्रह्मणा परमेष्ठिना ॥ १२.३५९.२९ ॥
Entonces surgió en su inteligencia otro pensamiento: que todas estas criaturas habían sido creadas por Brahmā, el de asiento supremo.
12.359.30
दैत्यदानवगन्धर्वरक्षोगणसमाकुला ।
जाता हीयं वसुमती भाराक्रान्ता तपस्विनी ॥ १२.३५९.३० ॥
Esta Vasumatī, abarrotada de huestes de Daityas, Dānavas, Gandharvas y Rākṣasas, ha surgido: abrumada por el peso, la asceta.
12.359.31
बहवो बलिनः पृथ्व्यां दैत्यदानवराक्षसाः ।
भविष्यन्ति तपोयुक्ता वरानप्राप्स्यन्ति चोत्तमान् ॥ १२.३५९.३१ ॥
Muchos poderosos daityas, dānavas y rākṣasas habrá en la tierra; dotados de austeridad, obtendrán excelentes dones.
12.359.32
अवश्यमेव तैः सर्वैर्वरदानेन दर्पितैः ।
बाधितव्याः सुरगणा ऋषयश्च तपोधनाः ॥ १२.३५९.३२ ॥
Ensoberbecidos por sus dones, todos ellos sin duda oprimirán a las huestes de los dioses y a los sabios cuya riqueza es la austeridad.
12.359.33
तत्र न्याय्यमिदं कर्तुं भारावतरणं मया ।
अथ नानासमुद्भूतैर्वसुधायां यथाक्रमम् ॥ १२.३५९.३३ ॥
Por eso es justo que yo lleve a cabo este descargo del peso, por medio de quienes nacen en muchas formas sobre la tierra, en el orden debido.
12.359.34
निग्रहेण च पापानां साधूनां प्रग्रहेण च ।
इदं तपस्विनी सत्या धारयिष्यति मेदिनी ॥ १२.३५९.३४ ॥
Mediante la restricción de los malvados y el apoyo a los buenos, esta austera y verdadera tierra lo sostendrá.
12.359.35
मया ह्येषा हि ध्रियते पातालस्थेन भोगिना ।
तस्मात्पृथ्व्याः परित्राणं करिष्ये संभवं गतः ॥ १२.३५९.३५ ॥
Es sostenida por mí, la serpiente que habita el inframundo; por eso, habiendo nacido, protegeré la tierra.
12.359.36
एवं स चिन्तयित्वा तु भगवान्मघधुसूदनः ।
रुपाण्यनेकान्यसृजत्प्रादुर्भावभवाय सः ॥ १२.३५९.३६ ॥
Habiendo reflexionado así, el bienaventurado Madhusūdana creó muchas formas para su manifestación y nacimiento.
12.359.37
वाराहं नारसिहं च वामनं मानुषं तथा ।
एभिर्मया निहन्तव्याः दुर्विनीताः सुरारयः ॥ १२.३५९.३७ ॥
Con las formas de jabalí, hombre-león, enano y humano debo matar a estos arrogantes enemigos de los dioses.
12.359.38
अथ भूयो जगत्स्रष्टा भोःशब्देनानुनादयन् ।
सरस्वतीमुच्चचार तत्र सारस्वतोऽभवत् ॥ १२.३५९.३८ ॥
Entonces el creador del mundo, haciendo resonar el sonido 'bhoḥ', pronunció en voz alta a Sarasvatī, y allí surgió Sārasvata.
12.359.39
अपान्तरतमा नाम सुतो वाक्संभवः प्रभोः ।
भूतभव्यभविष्यज्ञः सत्यवादी दृढव्रतः ॥ १२.३५९.३९ ॥
Había un hijo del Señor, nacido de la palabra, llamado Apāntaratamas, que conocía el pasado, el presente y el futuro, decía la verdad y era firme en sus votos.
12.359.40
तमुवाच नतं मूर्ध्ना देवानामादिवरव्ययः ।
वेदाख्याने श्रुतिः कार्या त्वया मतिमतांवर ॥ १२.३५९.४० ॥
El primero, el mejor y el imperecedero de los dioses le habló, inclinado él con la cabeza: 'Mejor de los sabios, en la exposición de los Vedas debes establecer la śruti.'
12.359.41
तस्मात्कुरु यथाज्ञप्तं ममैतद्वचनं मुने ।
तेन भिन्नास्तदा वेदा मनोः स्वायंभुवेन्तरे ॥ १२.३५९.४१ ॥
Por tanto, oh sabio, haz según lo que he ordenado en esta palabra mía; pues por ello los Vedas fueron entonces divididos en el periodo de Manu Svāyambhuva.
12.359.42
ततस्तुतोष भगवान्हरिस्तेनास्य कर्मणा ।
तपसा च सुतप्तेन यमेन नियमेन च ॥ १२.३५९.४२ ॥
Entonces el Señor Hari se complació con su acción, con su austeridad bien practicada, su control y sus observancias.
12.359.43
मन्वन्तरेषु पुत्र त्वमेवं लोकप्रवर्तकः ।
भविष्यस्यचलो ब्रह्मन्नप्रधृष्यश्च नित्यशः ॥ १२.३५९.४३ ॥
Hijo, en los manvantaras serás así el promotor de los mundos. Oh brahmán, siempre serás inmóvil e invencible.
12.359.44
पुनस्तिष्ये च संप्राप्ते कुरवो नाम भारताः ।
भविष्यन्ति महात्मानो राजानः प्रथिता भुवि ॥ १२.३५९.४४ ॥
De nuevo, cuando llegue la edad de Tiṣya, habrá bharatas llamados kurus; serán reyes magnánimos y renombrados en la tierra.
12.359.45
तेषां त्वत्तः प्रसूतानां कुलभेदो भविष्यति ।
परस्परविनाशार्थं त्वामृते द्विजसत्तम ॥ १२.३५९.४५ ॥
Entre quienes nazcan de ti surgirá una división del linaje, para su mutua destrucción; excepto tú, mejor de los dos veces nacidos.
12.359.46
तत्राप्यनेकधा वेदान्भेत्स्यसे तपसाऽन्वितः ।
कृष्णे युगे च संप्राप्ते कृष्णवर्णो भविष्यसि ॥ १२.३५९.४६ ॥
Allí también, dotado de austeridad, dividirás los Vedas de muchas maneras; y cuando llegue la edad Kṛṣṇa, serás de tez oscura.
12.359.47
धर्माणां विविधानां च कर्ता ज्ञानकरस्तथा ।
भविष्यसि तपोयुक्तो न च रागाद्विमोक्ष्यसे ॥ १२.३५९.४७ ॥
Serás el ejecutor de diversos deberes y, asimismo, el productor del conocimiento; dotado de austeridad, sin embargo no serás liberado del apego.
12.359.48
वीतरागश्च पुत्रस्ते परमात्मा भविष्यति ।
महेश्वरप्रसादेन नैतद्वचनमन्यथा ॥ १२.३५९.४८ ॥
Y tu hijo será el ser supremo libre de pasión; por la gracia de Maheśvara, esta palabra no será de otro modo.
12.359.49
यं मानसं वै प्रवदन्ति विप्राः ।
पितामहस्योत्तमबुद्धियुक्तम्।
वसिष्ठमग्र्यं च तपोनिधानं ।
यस्यातिसूर्यं व्यरिरिच्यते भाः ॥ १२.३५९.४९ ॥
Aquel a quien los brahmanes llaman nacido de la mente, dotado de la suprema inteligencia del Abuelo, el excelso Vasiṣṭha, tesoro de austeridad, cuyo esplendor supera incluso al sol.
12.359.50
तस्यान्वपे चापि ततो महर्षिः ।
पराशरो नाम महाप्रभावः।
पिता स ते वेदनिधिर्वरिष्ठो ।
महातपा वै तपसो निवासः ॥ १२.३५९.५० ॥
En su linaje surgió después el gran sabio Parāśara, de gran poder. Él es tu padre: tesoro de los Vedas, el más excelso, de gran austeridad, morada de la ascesis.
12.359.51
कानीनगर्भः पितृकन्यकायां ।
तस्मादृषेस्त्वं भविता च पुत्रः ॥ १२.३५९.५१ ॥
Nacido del vientre de una doncella, serás hijo de aquel sabio.
12.359.52
भूतभव्यभविष्याणां ज्ञानानां वेत्स्यसे गतिम् ।
ये ह्यतिक्रान्तकाः पूर्वं सहस्रसुगपर्ययाः ॥ १२.३५९.५२ ॥
Conocerás el curso del conocimiento del pasado, futuro y presente, y de aquellos miles de ciclos de edades que pasaron antes.
12.359.53
तांश्च सर्वान्मयोद्दिष्टान्द्रक्ष्यसे तपसाऽन्वितः ।
पुनर्द्रक्ष्यसि चानेकसहस्रयुगपर्ययान् ॥ १२.३५९.५३ ॥
Todas esas cosas que yo he declarado las verás, dotado de austeridad; y de nuevo verás los ciclos de muchos miles de edades.
12.359.54
अनादिनिधनं लोके चक्रहस्तं च मां मुने ।
अनुध्यानान्मम मुने नैतद्वचनमन्यथा।
भविष्यति महासत्व ख्यातिश्चाप्यतुला तव ॥ १२.३५९.५४ ॥
Oh sabio, sábeme en el mundo como sin principio ni fin, y que sostengo el disco. Oh sabio, por mi meditación esta palabra no será de otra manera. Oh de gran espíritu, tu fama también será incomparable.
12.359.55
शनैश्चरः सूर्यपुत्रो भविष्यति मनुर्महान् ।
तस्मिन्मन्वन्तरे चैव मन्वादिगणपूर्वकः।
त्वमेव भविता वत्स मत्प्रसादान्न संशयः ॥ १२.३५९.५५ ॥
Śanaiścara, hijo del Sol, será el gran Manu. En ese manvantara, junto con Manu y la hueste de seres que comienza con él, tú mismo, querido hijo, lo serás, por mi gracia; no hay duda.
12.359.56
यत्किंचिद्विद्यते लोके सर्वं तन्मद्विचेष्टितम् ।
अन्यो ह्यन्यं चिन्तयति स्वच्छन्दं विदधाम्यहम् ॥ १२.३५९.५६ ॥
Todo lo que existe en el mundo es un movimiento de mi actividad. Uno piensa en otro, pero yo ordeno a mi voluntad.
12.359.57
एवं सारस्वतमृषिमपांतरतमं तथा ।
युक्त्वा वचनमीशानः साधयस्वेत्यथाब्रवीत् ॥ १२.३५९.५७ ॥
Así, tras dirigirse con estas palabras al sabio sārasvata Apāṃtaratamas, el Señor dijo: 'Cúmplelo.'
12.359.58
सोहं तस्य प्रसादेन देवस्य हरिमेधसः ।
अपांतरतमो नाम्ना ततो जातोऽऽज्ञया हरेः ॥ १२.३५९.५८ ॥
Yo, por la gracia de aquel dios Hari-medhas, nací entonces por mandato de Hari con el nombre de Apāṃtaratamas.
12.359.59
पुनश्च जातो विख्यातो वसिष्ठकुलनन्दनः ॥ १२.३५९.५९ ॥
Y de nuevo nací, renombrado, la alegría de la familia de Vasiṣṭha.
12.359.60
तदेतत्कथितं जन्म मया पूर्वकमात्ममः ।
नारायणप्रसादेन तदा नारायणांशजम् ॥ १२.३५९.६० ॥
Así he contado mi nacimiento anterior, por la gracia de Nārāyaṇa, cuando nací de una porción de Nārāyaṇa.
12.359.61
मया हि सुमहत्तप्तं तपः परमदारुणम् ।
पुरा मतिमतां श्रेष्ठाः परमेण समाधिना ॥ १२.३५९.६१ ॥
Yo mismo, en tiempos antiguos, realicé una austeridad muy grande y sumamente severa, oh mejores de los sabios, con suprema concentración.
12.359.62
एतद्वः कथितं सर्वं यन्मां पृच्छत पुत्रकाः ।
पूर्वजन्म भविष्यं च भक्तानां स्नेहतो मया ॥ १२.३५९.६२ ॥
Todo esto os ha sido contado, oh hijos, todo lo que me preguntasteis: el nacimiento anterior y también el futuro, por afecto a los devotos.
12.359.63
एष ते कथितः पूर्वः संभवोऽस्मद्गुरोर्नृप ।
व्यासस्याक्लिष्टमनसो यथा पृष्टः पुनः शृणु ॥ १२.३५९.६३ ॥
Os ha sido narrado este origen anterior de nuestro maestro Vyāsa, de mente serena, oh rey; ahora escuchad de nuevo, como se pidió.
12.359.64
साङ्ख्यं योगः पाञ्चरात्रं वेदाः पाशुपतं तथा ।
ज्ञानान्येतानि राजर्षे विद्धि नानामतानि वै ॥ १२.३५९.६४ ॥
Sāṅkhya, yoga, Pāñcarātra, los Vedas y asimismo el Pāśupata: sabed, oh real sabio, que son conocimientos de diversas doctrinas.
12.359.65
साङ्ख्यस्य वक्ता कपिलः परमर्षिः स उच्यते ।
हिरण्यगर्भो योगस्य वेत्ता नान्यः पुरातनः ॥ १२.३५९.६५ ॥
Se dice que el maestro del Sāṅkhya es Kapila, el sabio supremo; el conocedor del yoga es Hiraṇyagarbha, ningún otro es más antiguo.
12.359.66
अपांतपतमाश्चैव वेदाचार्यः स उच्यते ।
प्राचीनगर्भं तमृषिं प्रवदन्तीह केचन ॥ १२.३५९.६६ ॥
Apāntaratamas también es llamado maestro de los Vedas; y aquí algunos llaman a ese sabio Prācīnagarbha.
12.359.67
उमापतिर्भूतपतिः श्रीकण्ठो ब्रह्मणः सुतः ।
उक्तवानिदमव्यग्रो ज्ञानं पाशुपतं शिवः ॥ १२.३५९.६७ ॥
Umāpati, Bhūtapati, Śrīkaṇṭha, Śiva, hijo de Brahmā, expuso con serenidad este conocimiento pāśupata.
12.359.68
पाञ्चरात्रस्य कृत्स्नस्य वक्ता तु भगवान्स्वयम् ।
सर्वेषु च नृपश्रेष्ठ ज्ञानेष्वेतेषु दृश्यते ॥ १२.३५९.६८ ॥
Oh, mejor de los reyes, el propio Señor es el narrador de todo el Pāñcarātra, y en todos estos conocimientos se le ve.
12.359.69
यथागमं यथाज्ञानं निष्ठा नारायणः प्रभुः ।
न चैनमेवं जानन्ति तमोभूता विशांपते ॥ १२.३५९.६९ ॥
Según las escrituras y el conocimiento, el Señor Nārāyaṇa es el refugio supremo; pero quienes están cegados por la oscuridad no lo conocen así, oh señor del pueblo.
12.359.70
तमेव शास्त्रकर्तारं प्रवदन्ति मनीषिणः ।
निष्ठां नारायणमृषिं नान्योस्तीति च वादिनः ॥ १२.३५९.७० ॥
Los sabios lo llaman ciertamente el autor de la escritura; quienes lo afirman declaran que Nārāyaṇa, el vidente, es el refugio supremo, y que no hay otro.
12.359.71
निःसंशयेषु सर्वेषु नित्यं वसति वै हरिः ।
ससंशयान्हेतुबलान्नाध्यावसति माधवः ॥ १२.३५९.७१ ॥
En todas las cosas libres de duda, Hari siempre habita; pero Mādhava no reside en quienes dudan, por la fuerza del argumento.
12.359.72
पाञ्चरात्रविदो ये तु यथाक्रमपरा नृप ।
एकान्तभावोपगतास्ते हरिं प्रविशन्ति वै ॥ १२.३५९.७२ ॥
Oh rey, quienes conocen el Pāñcarātra y se dedican en el orden debido, alcanzada la devoción exclusiva, ciertamente entran en Hari.
12.359.73
साङ्ख्यं च योगं च सनातने द्वे ।
वेदाश्च सर्वे निखिलेन राजन्।
सर्वैः समस्तैर्ऋषिभिर्निरुक्तो ।
नारायणो विश्वमिदं पुराणम् ॥ १२.३५९.७३ ॥
Sāṅkhya y yoga, ambos son eternos; y todos los Vedas, oh rey, por completo (le conciernen). Por todos los sabios Nārāyaṇa ha sido declarado este antiguo universo.
12.359.74
शुभाशुभं कर्म समीरितं य ।
त्प्रवर्तते सर्वलोकेषु किंचित्।
तस्मादृपेस्तद्भवतीति विद्या ।
द्दिव्यन्तरिक्षे भुवि चाप्सु चेति ॥ १२.३५९.७४ ॥
Cualquier acción buena y mala que se haya declarado, procede en lo que sea que ocurra en todos los mundos. Por tanto, este es el conocimiento de que proviene del vidente: en el cielo, en la atmósfera, en la tierra y en las aguas.