マハーバーラタ · 章 12.359
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.359.1
साख्यं योगः पाञ्चरात्रं वेदारण्यकमेव च ।
ज्ञानान्येतानि ब्रह्मर्षे लोकेषु प्रचरन्ति ह ॥ १२.३५९.१ ॥
サーンキヤ、ヨーガ、パーンチャラートラ、そしてヴェーダとアーラニヤカ――梵仙よ、これらの知は諸世界に広く行われている。
12.359.2
किमेतान्येकनिष्ठानिं पृथङ्निष्ठानि वा मुने ।
प्रब्रूहि वै मया पृष्टः प्रवृत्तिं च यथाक्रमम् ॥ १२.३५९.२ ॥
これらは一つの目的を持つのか、それとも別々の目的を持つのか。聖者よ、私が尋ねたので、それらの展開を順序立てて説いてください。
12.359.3
कथं वैकारिको गच्छेत्पुरुषः पुरुषोत्तमम् ।
वदस्व त्वं मया पृष्टः प्रवृत्तिं च यथाक्रमम् ॥ १२.३५९.३ ॥
造られた人はどのようにしてプルショッタマに至るのか。私が尋ねたので、その道筋を順に説いてください。
12.359.4
जज्ञे बहुज्ञं परमत्युदारं ।
यं द्वीपमध्ये सुतमात्मवन्तम्।
पराशरात्सत्यवती महर्षि ।
तस्मै नमोऽज्ञानतमोनुदाय ॥ १२.३५९.४ ॥
パラーシャラによりサティヤヴァティーが島の中で生んだ子――きわめて寛大で、博学、自制心があり、大仙である。無明の闇を払う彼に礼拝する。
12.359.5
पितामहाद्यं प्रवदन्ति षष्ठं ।
महर्षिमार्षेयविभूतियुक्तम्।
नारायणस्यांशजमेकपुत्रं ।
द्वैपायनं वेदमहानिधानम् ॥ १२.३५९.५ ॥
祖父の系譜で最初から数えて六番目と言われる大仙――仙人の家系の栄光を備え、ナーラーヤナの分身から生まれた唯一の子、ドヴァイパーヤナ、ヴェーダの大宝庫。
12.359.6
तमादिकालेषु महाविभूति ।
र्नारायणो ब्रह्म महानिधानम्।
ससर्ज पुत्रार्थमुदारतेजा ।
व्यासं महात्मानमजं पुराणम् ॥ १२.३५९.६ ॥
太古に、大いなる威光をもつナーラーヤナ――梵であり大宝庫である者――は、寛大な輝きをもって息子を得るために、あの偉大な魂ヴィヤーサ、不生にして太古の者を創造した。
12.359.7
त्वयैव कथितः पूर्वं संभवो द्विजसत्तम ।
वसिष्ठस्य सुतः शक्तिः शक्तिपुत्रः पराशरः ॥ १२.३५९.७ ॥
再生者の中で最もすぐれた方よ、彼の出生はすでにお話しいただきました。ヴァシシュタの子シャクティ、そしてシャクティの子パラーシャラです。
12.359.8
पराशरस्य दायादः कृष्णद्वैपायनो मुनिः ।
भूयो नारायणसुतं त्वमेवैनं प्रभाषसे ॥ १२.३५९.८ ॥
パラーシャラの後継者である聖者クリシュナ・ドヴァイパーヤナ、その人を、あなたは再びナーラーヤナの子と呼んでいます。
12.359.9
किमतः पूर्वकं जन्म व्यासस्यामिततेजसः ।
कथयस्वोत्तममते जन्म नारायणोद्भवम् ॥ १२.३५९.९ ॥
無量の威光を持つヴィヤーサの、これ以前の生まれはどのようなものでしたか。最も賢明な方よ、ナーラーヤナから生じた彼の誕生をお話しください。
12.359.10
वेदार्थवेत्तुव्यासस्य धर्मिष्ठस्य तपोनिधेः ।
गुरोर्मे ज्ञाननिष्ठस्य हिमवत्पाद आसतः ॥ १२.३५९.१० ॥
私の師ヴィヤーサは、ヴェーダの意味を知り、最も法に忠実で、苦行の宝庫、知識に専念する方で、ヒマーラヤの麓に座しておられました。
12.359.11
कृत्वा भारतमाख्यानं तपः श्रान्तस्य धीमतः ।
शुश्रूषां तत्परा राजन्कृतवन्तो वयं तदा ॥ १२.३५९.११ ॥
王よ、バーラタの物語を編纂した後、賢者ヴィヤーサは苦行に疲れておられ、私たちはその頃、彼にお仕えすることに専念していました。
12.359.12
सुमन्तुर्जैमिनिश्चैव पैलश्च सुदृढव्रतः ।
अहं चतुर्थः शिष्यो वै शुको व्यासात्मजस्तथा ॥ १२.३५९.१२ ॥
スマントゥ、ジャイミニ、堅固な誓いのパイラ、そして第四の弟子である私、さらにヴィヤーサの子シュカもおりました。
12.359.13
एभिः परिवृतो व्यासः शिष्यैः पञ्चभिरुत्तमैः ।
शुशुभे हिमवत्पादे भूतैर्भूतपतिर्यथा ॥ १२.३५९.१३ ॥
この五人の優れた弟子に囲まれたヴィヤーサは、ヒマラヤの麓で、精霊たちに囲まれた精霊の主のように輝いた。
12.359.14
वेदानावर्तयन्साङ्गान्भारतार्थांश्च सर्वशः ।
तमेकमनसं दान्तं युक्ता वयमुपास्महे ॥ १२.३५९.१४ ॥
支分とともにヴェーダとバーラタの意味を余すところなく誦していた、一心で自制した彼を、我々は帰依して仕えた。
12.359.15
कथान्तरेऽथकस्मिंश्चित्पृष्टोऽस्माभिर्द्विजोत्तमः ।
वेदार्थान्भारतार्थांश्च जन्म नारायणात्तथा ॥ १२.३५९.१५ ॥
ある会話の折、我々はその再生者の中の最上の人に、ヴェーダの意味、バーラタの意味、そしてナーラーヤナからの誕生について尋ねた。
12.359.16
स पूर्वमुक्त्वा वेदार्थान्भारतार्थांश्च तत्त्ववित् ।
नारायणादिदं जन्म व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ १२.३५९.१६ ॥
真理に通じたその人は、まずヴェーダの意味とバーラタの意味を語ってから、ナーラーヤナからのこの誕生を語り始めた。
12.359.17
शृणुध्वमाख्यानवरमिदमार्षेयमुत्तमम् ।
आदिकालोद्भवं विप्रास्तपसाऽधिगतं मया ॥ १२.३५९.१७ ॥
バラモンたちよ、太古に生じた、聖仙伝来の優れた至上の物語を聞け。私は苦行によってこれを得たのだ。
12.359.18
प्राप्ते प्रजाविसर्गे वै सप्तमे पद्मसंभवे ।
नारायणो महायोगी शभाशुभविवर्जितः ॥ १२.३५९.१८ ॥
蓮華より生じた者による生類の七度目の創造が訪れたとき、善悪を離れた大ヨーギンのナーラーヤナが現れた。
12.359.19
ससृजे नाभितः पूर्वं ब्रह्माणममितप्रभः ।
ततः स प्रादुरभवदथैनं वाक्यमब्रवीत् ॥ १२.३५९.१९ ॥
無限の輝きを持つ者は、まず臍からブラフマーを創造した。そして彼は現れ、この言葉を語った。
12.359.20
मम त्वं नाभितो जातः प्रजासर्गकरः प्रभुः ।
सृज प्रजास्त्वं विविधा ब्रह्मन्सजडपण्डिताः ॥ १२.३५९.२० ॥
私の臍から生まれたあなたは、生き物を創造する主である。ブラフマンよ、愚かな者も賢い者も含む多様な生き物を創造せよ。
12.359.21
स एवमुक्तो विमुखश्चिन्ताव्याकुलमानसः ।
प्रणम्य वरदं देवमुवाच हरिमीश्वरम् ॥ १२.३५९.२१ ॥
このように言われると、彼は不安に心を乱され、顔をそむけ、恩恵を与える神に礼拝して、主ハリに語った。
12.359.22
का शक्तिर्मम देवेश प्रजाः स्रष्टुं नमोस्तु ते ।
अप्रज्ञावानहं देव विधत्स्व यदनन्तरम् ॥ १२.३५९.२२ ॥
神々の主よ、私に生き物を創造する力がどこにあるのでしょう。あなたに礼拝します。神よ、私は知恵がありません。その後に何をすべきか、あなたがお定めください。
12.359.23
स एवमुक्तो भगवान्भूत्वाऽथान्तर्हितस्ततः ।
चिन्तयामास देवेशो बुद्धिं बुद्धिमतांवरः।
स्वरूपिणी ततो बुद्धिरुपतस्थे हरिं प्रभुम् ॥ १२.३५९.२३ ॥
このように言われると、尊き主は姿を消した。そこで賢者の中で最も優れた神は知性について思いを巡らした。すると形をとった知性が主ハリのもとに近づいた。
12.359.24
योगेन चैनां निर्योगः स्वयं नियुयुजे तदा ।
स तामैश्वर्ययोगस्थां बुद्धिं गतिमतीं सतीम् ॥ १२.३५९.२४ ॥
すると、執着なき者は自ら瑜伽によって彼女を結びつけた。支配のヨーガに立ち、動きを持つ貞淑な知性を、彼は働かせた。
12.359.25
उवाच वचनं देवो बुद्धिं वै प्रभुरव्ययः ।
ब्रह्माणं प्रविशस्वेति लोकसृष्ट्यर्थसिद्धये।
ततस्तमीश्वरादिष्टा बुद्धिः क्षिप्रं विवेश सा ॥ १२.३५९.२५ ॥
不滅の主なる神は覚性にこう言われた。「世界創造を成し遂げるために、ブラフマーに入れ。」すると主の命によって、その覚性はたちまち彼の中に入った。
12.359.26
अथैनं बुद्धिसंयुक्तं पुनः स ददृशे हरिः ।
भूयश्चैव वचः प्राह सृजेमा विविधाः प्रजाः ॥ १२.३५९.२६ ॥
するとハリは、覚性と結ばれた彼を再び見て、また言われた。「これら多様な生き物を創造せよ。」
12.359.27
बाढमित्येव कृत्वाऽसौ यथाऽऽज्ञां शिरसा हरेः ।
एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधायत ॥ १२.३५९.२७ ॥
「承知しました」と言って、彼はハリの命に頭を垂れた。そう言い終えると、その尊き方はその場で姿を消した。
12.359.28
प्राप चैनं मुहूर्तेन स्वं स्थानं देवसंज्ञितम् ।
तां चैव प्रकृतिं प्राप्य एकीभावगतोऽभवत् ॥ १२.३५९.२८ ॥
一瞬のうちに彼は、神聖と呼ばれる自らの住処に至った。その本性を得て、彼はそれと一つになった。
12.359.29
अथास्य बुद्धिरभवत्पुनरन्या तदा किल ।
सृष्टाः प्रजा इमाः सर्वा ब्रह्मणा परमेष्ठिना ॥ १२.३५९.२९ ॥
そのとき彼の覚性に、また別の考えが生じた。これらすべての生き物は、至高の座にある梵天によってすでに創造されている、と。
12.359.30
दैत्यदानवगन्धर्वरक्षोगणसमाकुला ।
जाता हीयं वसुमती भाराक्रान्ता तपस्विनी ॥ १२.३५९.३० ॥
ダイティヤ、ダーナヴァ、ガンダルヴァ、ラークシャサの群れに満ちたこの大地ヴァスマティーが生じた——重荷に押しひしがれた苦行者なる大地が。
12.359.31
बहवो बलिनः पृथ्व्यां दैत्यदानवराक्षसाः ।
भविष्यन्ति तपोयुक्ता वरानप्राप्स्यन्ति चोत्तमान् ॥ १२.३५९.३१ ॥
大地には多くの強力なダイティヤ、ダーナヴァ、ラークシャサが現れるだろう。苦行に励み、優れた恩恵を得るであろう。
12.359.32
अवश्यमेव तैः सर्वैर्वरदानेन दर्पितैः ।
बाधितव्याः सुरगणा ऋषयश्च तपोधनाः ॥ १२.३५९.३२ ॥
恩恵によって傲慢になった彼らは皆、必ずや神々の群れと、苦行を富とする聖仙たちを苦しめるだろう。
12.359.33
तत्र न्याय्यमिदं कर्तुं भारावतरणं मया ।
अथ नानासमुद्भूतैर्वसुधायां यथाक्रमम् ॥ १२.३५९.३३ ॥
ゆえに、大地に様々な姿で生まれる者たちを通じて、順序に従って重荷を降ろすことは、私にとって正しいことである。
12.359.34
निग्रहेण च पापानां साधूनां प्रग्रहेण च ।
इदं तपस्विनी सत्या धारयिष्यति मेदिनी ॥ १२.३५९.३४ ॥
悪人を抑え、善人を支えることによって、この苦行する真実の大地がこれを支えるであろう。
12.359.35
मया ह्येषा हि ध्रियते पातालस्थेन भोगिना ।
तस्मात्पृथ्व्याः परित्राणं करिष्ये संभवं गतः ॥ १२.३५९.३५ ॥
冥界に住む蛇である私によって、これは支えられている。ゆえに生まれて、大地を救おう。
12.359.36
एवं स चिन्तयित्वा तु भगवान्मघधुसूदनः ।
रुपाण्यनेकान्यसृजत्प्रादुर्भावभवाय सः ॥ १२.३५९.३६ ॥
このように考えて、尊きマドゥスーダナは、顕現と誕生のために多くの姿を創り出された。
12.359.37
वाराहं नारसिहं च वामनं मानुषं तथा ।
एभिर्मया निहन्तव्याः दुर्विनीताः सुरारयः ॥ १२.३५९.३७ ॥
猪、人獅子、侏儒、人間の姿によって、私はこの傲慢な神々の敵を討つべきである。
12.359.38
अथ भूयो जगत्स्रष्टा भोःशब्देनानुनादयन् ।
सरस्वतीमुच्चचार तत्र सारस्वतोऽभवत् ॥ १२.३५९.३८ ॥
さらに世界の創造者は「ボーッ」の音を響かせ、サラスヴァティーを高らかに唱えた。そこにサーラスヴァタが生じた。
12.359.39
अपान्तरतमा नाम सुतो वाक्संभवः प्रभोः ।
भूतभव्यभविष्यज्ञः सत्यवादी दृढव्रतः ॥ १२.३५९.३९ ॥
主の言葉から生じた、アパーンタラタマという名の息子がいた。彼は過去・現在・未来を知り、真実を語り、誓いに堅固であった。
12.359.40
तमुवाच नतं मूर्ध्ना देवानामादिवरव्ययः ।
वेदाख्याने श्रुतिः कार्या त्वया मतिमतांवर ॥ १२.३५९.४० ॥
神々の最初にして最高、不滅の御方は、頭を垂れる彼に言った。「賢者の中で最も優れた者よ、ヴェーダの説明においてお前はシュルティを確立せよ。」
12.359.41
तस्मात्कुरु यथाज्ञप्तं ममैतद्वचनं मुने ।
तेन भिन्नास्तदा वेदा मनोः स्वायंभुवेन्तरे ॥ १२.३५९.४१ ॥
ゆえに、聖者よ、私が命じたこの言葉を行え。それによってこそ、スヴァーヤンブヴァ・マヌの時代にヴェーダは分けられたのである。
12.359.42
ततस्तुतोष भगवान्हरिस्तेनास्य कर्मणा ।
तपसा च सुतप्तेन यमेन नियमेन च ॥ १२.३५९.४२ ॥
そのとき、世尊ハリは彼の行い、よく積んだ苦行、ヤマとニヤマによって満足された。
12.359.43
मन्वन्तरेषु पुत्र त्वमेवं लोकप्रवर्तकः ।
भविष्यस्यचलो ब्रह्मन्नप्रधृष्यश्च नित्यशः ॥ १२.३५९.४३ ॥
息子よ、マヌンタラの時代を通じて、あなたはこのように世界を導く者となるだろう。ブラフマンよ、あなたは常に動じず、侵されることもないだろう。
12.359.44
पुनस्तिष्ये च संप्राप्ते कुरवो नाम भारताः ।
भविष्यन्ति महात्मानो राजानः प्रथिता भुवि ॥ १२.३५९.४४ ॥
再びティシュヤの時代が訪れると、クルという名のバーラタたちが現れるだろう。彼らは大いなる魂の、地上に名高い王となるであろう。
12.359.45
तेषां त्वत्तः प्रसूतानां कुलभेदो भविष्यति ।
परस्परविनाशार्थं त्वामृते द्विजसत्तम ॥ १२.३५९.४५ ॥
あなたから生まれる彼らの間に一族の分裂が起こり、互いの滅亡をもたらすだろう。二度生まれた者の中で最も優れた者よ、あなただけは別である。
12.359.46
तत्राप्यनेकधा वेदान्भेत्स्यसे तपसाऽन्वितः ।
कृष्णे युगे च संप्राप्ते कृष्णवर्णो भविष्यसि ॥ १२.३५९.४६ ॥
そこでも苦行を備えたあなたはヴェーダを様々に分けるだろう。黒の時代が訪れると、あなたは黒い肌の者となるだろう。
12.359.47
धर्माणां विविधानां च कर्ता ज्ञानकरस्तथा ।
भविष्यसि तपोयुक्तो न च रागाद्विमोक्ष्यसे ॥ १२.३५९.४७ ॥
あなたは多様なダルマを行い、また知識を生み出す者となるだろう。苦行を備えていても、あなたは執着から解放されないだろう。
12.359.48
वीतरागश्च पुत्रस्ते परमात्मा भविष्यति ।
महेश्वरप्रसादेन नैतद्वचनमन्यथा ॥ १२.३५९.४८ ॥
そしてあなたの息子は、情欲を離れた至高の自己となるだろう。マヘーシュヴァラの恩寵により、この言葉は違うことがない。
12.359.49
यं मानसं वै प्रवदन्ति विप्राः ।
पितामहस्योत्तमबुद्धियुक्तम्।
वसिष्ठमग्र्यं च तपोनिधानं ।
यस्यातिसूर्यं व्यरिरिच्यते भाः ॥ १२.३५९.४९ ॥
バラモンたちが心生者と呼ぶ者、祖父（梵天）の至高の知性を備えた最勝のヴァシシュタ、苦行の宝庫、その輝きは太陽をも凌ぐ。
12.359.50
तस्यान्वपे चापि ततो महर्षिः ।
पराशरो नाम महाप्रभावः।
पिता स ते वेदनिधिर्वरिष्ठो ।
महातपा वै तपसो निवासः ॥ १२.३५९.५० ॥
その系譜から後に、大いなる威力を持つ大仙パラーシャラが現れた。彼はおまえの父である。ヴェーダの宝庫、最勝者、大苦行者、苦行の住処。
12.359.51
कानीनगर्भः पितृकन्यकायां ।
तस्मादृषेस्त्वं भविता च पुत्रः ॥ १२.३५९.५१ ॥
未婚の娘の胎から生まれ、おまえはその聖仙の息子となるであろう。
12.359.52
भूतभव्यभविष्याणां ज्ञानानां वेत्स्यसे गतिम् ।
ये ह्यतिक्रान्तकाः पूर्वं सहस्रसुगपर्ययाः ॥ १२.३५९.५२ ॥
過去・未来・現在の知の行方を、そして以前に過ぎ去った幾千もの劫の循環を、おまえは知るであろう。
12.359.53
तांश्च सर्वान्मयोद्दिष्टान्द्रक्ष्यसे तपसाऽन्वितः ।
पुनर्द्रक्ष्यसि चानेकसहस्रयुगपर्ययान् ॥ १२.३५९.५३ ॥
私が告げたそれら一切を、苦行に満ちたおまえは見るであろう。さらに幾千の劫の循環をも再び見るであろう。
12.359.54
अनादिनिधनं लोके चक्रहस्तं च मां मुने ।
अनुध्यानान्मम मुने नैतद्वचनमन्यथा।
भविष्यति महासत्व ख्यातिश्चाप्यतुला तव ॥ १२.३५९.५४ ॥
聖仙よ、世において私は始まりも終わりもなく、円盤を手にする者だと知れ。聖仙よ、私の瞑想によって、この言葉は違わぬであろう。大いなる魂よ、おまえの名声もまた比類なきものとなるであろう。
12.359.55
शनैश्चरः सूर्यपुत्रो भविष्यति मनुर्महान् ।
तस्मिन्मन्वन्तरे चैव मन्वादिगणपूर्वकः।
त्वमेव भविता वत्स मत्प्रसादान्न संशयः ॥ १२.३५९.५५ ॥
太陽の子シャナイシュチャラは偉大なマヌとなろう。そのマンヴァンタラにおいて、マヌとそれに始まる諸存在の群れとともに、愛しい子よ、お前自身がなるであろう。私の恩寵によって、疑いはない。
12.359.56
यत्किंचिद्विद्यते लोके सर्वं तन्मद्विचेष्टितम् ।
अन्यो ह्यन्यं चिन्तयति स्वच्छन्दं विदधाम्यहम् ॥ १२.३५९.५६ ॥
世界に存在するものはすべて、私の働きの現れである。一方が他方を思うが、私は自らの意志によって定める。
12.359.57
एवं सारस्वतमृषिमपांतरतमं तथा ।
युक्त्वा वचनमीशानः साधयस्वेत्यथाब्रवीत् ॥ १२.३५९.५७ ॥
このように、サーラスヴァタの聖者アパーンタラタマスにこれらの言葉を告げた後、主は言った。「これを成し遂げよ。」
12.359.58
सोहं तस्य प्रसादेन देवस्य हरिमेधसः ।
अपांतरतमो नाम्ना ततो जातोऽऽज्ञया हरेः ॥ १२.३५९.५८ ॥
私は、あのハリ・メーダス神の恩寵により、そのときハリの命によってアパーンタラタマスという名で生まれた。
12.359.59
पुनश्च जातो विख्यातो वसिष्ठकुलनन्दनः ॥ १२.३५९.५९ ॥
再び私は生まれた。名高く、ヴァシシュタの家の喜びとして。
12.359.60
तदेतत्कथितं जन्म मया पूर्वकमात्ममः ।
नारायणप्रसादेन तदा नारायणांशजम् ॥ १२.३५९.६० ॥
このように私は前世の生を語った。ナーラーヤナの恩寵により、そのときナーラーヤナの分身として生まれたのである。
12.359.61
मया हि सुमहत्तप्तं तपः परमदारुणम् ।
पुरा मतिमतां श्रेष्ठाः परमेण समाधिना ॥ १२.३५९.६१ ॥
智者の中で最も優れた方々よ、私はかつて、最高の三昧によって、非常に大きく極めて厳しい苦行を行いました。
12.359.62
एतद्वः कथितं सर्वं यन्मां पृच्छत पुत्रकाः ।
पूर्वजन्म भविष्यं च भक्तानां स्नेहतो मया ॥ १२.३५९.६२ ॥
息子たちよ、あなたがたが私に尋ねたことはすべて、前世も未来も、信者への愛情からあなたがたに語られました。
12.359.63
एष ते कथितः पूर्वः संभवोऽस्मद्गुरोर्नृप ।
व्यासस्याक्लिष्टमनसो यथा पृष्टः पुनः शृणु ॥ १२.३५९.६३ ॥
王よ、わが師ヴャーサの、乱れなき心の起源に関するこの前史はあなたに語られました。今、尋ねられたとおり、もう一度お聞きなさい。
12.359.64
साङ्ख्यं योगः पाञ्चरात्रं वेदाः पाशुपतं तथा ।
ज्ञानान्येतानि राजर्षे विद्धि नानामतानि वै ॥ १२.३५९.६४ ॥
サーンキャ、ヨーガ、パーンチャラートラ、ヴェーダ、そしてパーシュパタ——王仙よ、これらは異なる教義の知識であると知れ。
12.359.65
साङ्ख्यस्य वक्ता कपिलः परमर्षिः स उच्यते ।
हिरण्यगर्भो योगस्य वेत्ता नान्यः पुरातनः ॥ १२.३५९.६५ ॥
サーンキャの説者は最高仙人カピラと呼ばれる。ヨーガを知る者はヒラニヤガルバであり、彼より古い者はない。
12.359.66
अपांतपतमाश्चैव वेदाचार्यः स उच्यते ।
प्राचीनगर्भं तमृषिं प्रवदन्तीह केचन ॥ १२.३५९.६६ ॥
アパーンタラタマスもヴェーダの師と呼ばれる。ここでは、その聖仙をプラーチーナガルバと呼ぶ人もいる。
12.359.67
उमापतिर्भूतपतिः श्रीकण्ठो ब्रह्मणः सुतः ।
उक्तवानिदमव्यग्रो ज्ञानं पाशुपतं शिवः ॥ १२.३५९.६७ ॥
ウマーの主、万有の主、美しい喉の者、梵天の子シヴァは、動じることなくこのパーシュパタの智を説いた。
12.359.68
पाञ्चरात्रस्य कृत्स्नस्य वक्ता तु भगवान्स्वयम् ।
सर्वेषु च नृपश्रेष्ठ ज्ञानेष्वेतेषु दृश्यते ॥ १२.३५९.६८ ॥
王者の中の最上の者よ、パーンチャラートラ全体を説く者は世尊ご自身であり、これらすべての智の中にその姿が見られる。
12.359.69
यथागमं यथाज्ञानं निष्ठा नारायणः प्रभुः ।
न चैनमेवं जानन्ति तमोभूता विशांपते ॥ १२.३५९.६९ ॥
聖典と智慧に従えば、主ナーラーヤナこそが至上の拠り所である。しかし闇に覆われた者たちは彼をこのようには知らない、民の主よ。
12.359.70
तमेव शास्त्रकर्तारं प्रवदन्ति मनीषिणः ।
निष्ठां नारायणमृषिं नान्योस्तीति च वादिनः ॥ १२.३५९.७० ॥
賢者たちは彼こそ聖典の作者だと呼ぶ。そう語る者たちは、聖仙ナーラーヤナこそ至上の拠り所であり、他には無いと宣言する。
12.359.71
निःसंशयेषु सर्वेषु नित्यं वसति वै हरिः ।
ससंशयान्हेतुबलान्नाध्यावसति माधवः ॥ १२.३५९.७१ ॥
疑いなきすべてのものの中に、ハリは常に宿る。しかし疑う者たちの論理の力によっては、マーダヴァはそこに宿らない。
12.359.72
पाञ्चरात्रविदो ये तु यथाक्रमपरा नृप ।
एकान्तभावोपगतास्ते हरिं प्रविशन्ति वै ॥ १२.३५९.७२ ॥
王よ、パーンチャラートラを知り、順序に従って専心する者たちは、ひたすらな信愛に達して、まさにハリへと入る。
12.359.73
साङ्ख्यं च योगं च सनातने द्वे ।
वेदाश्च सर्वे निखिलेन राजन्।
सर्वैः समस्तैर्ऋषिभिर्निरुक्तो ।
नारायणो विश्वमिदं पुराणम् ॥ १२.३५९.७३ ॥
サーンキヤとヨーガ、この二つは永遠である。王よ、すべてのヴェーダは余すところなく（彼に関わる）。すべての聖仙たちによって、ナーラーヤナがこの古き宇宙であると説かれた。
12.359.74
शुभाशुभं कर्म समीरितं य ।
त्प्रवर्तते सर्वलोकेषु किंचित्।
तस्मादृपेस्तद्भवतीति विद्या ।
द्दिव्यन्तरिक्षे भुवि चाप्सु चेति ॥ १२.३५९.७४ ॥
善と悪の業として説かれたものは、すべての世界で起こるいかなるものの中にも働く。ゆえにそれは聖仙から生じるという知識である——天において、虚空において、地上において、そして水中において。