Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.359

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

12.359.1

साख्यं योगः पाञ्चरात्रं वेदारण्यकमेव च ।
ज्ञानान्येतानि ब्रह्मर्षे लोकेषु प्रचरन्ति ह ॥ १२.३५९.१ ॥

സാംഖ്യം, യോഗം, പാഞ്ചരാത്രം, വേദവും ആരണ്യകവും — ഈ ജ്ഞാനങ്ങൾ, ഹേ ബ്രഹ്മർഷേ, ലോകങ്ങളിൽ പ്രചരിക്കുന്നു.

12.359.2

किमेतान्येकनिष्ठानिं पृथङ्निष्ठानि वा मुने ।
प्रब्रूहि वै मया पृष्टः प्रवृत्तिं च यथाक्रमम् ॥ १२.३५९.२ ॥

ഇവ ഏകനിഷ്ഠമോ, അതോ വെവ്വേറെ നിഷ്ഠകളുള്ളവയോ? ഹേ മുനേ, ഞാൻ ചോദിച്ചതുപോലെ അവയുടെ പ്രവൃത്തി ക്രമത്തിൽ പറയൂ.

12.359.3

कथं वैकारिको गच्छेत्पुरुषः पुरुषोत्तमम् ।
वदस्व त्वं मया पृष्टः प्रवृत्तिं च यथाक्रमम् ॥ १२.३५९.३ ॥

വൈകാരികനായ പുരുഷൻ പുരുഷോത്തമനെ എങ്ങനെ പ്രാപിക്കുന്നു? ഞാൻ ചോദിച്ചതുപോലെ നീ അതിന്റെ പ്രവൃത്തി ക്രമത്തിൽ പറയൂ.

12.359.4

जज्ञे बहुज्ञं परमत्युदारं ।
यं द्वीपमध्ये सुतमात्मवन्तम्।
पराशरात्सत्यवती महर्षि ।
तस्मै नमोऽज्ञानतमोनुदाय ॥ १२.३५९.४ ॥

പരാശരനിൽനിന്ന് സത്യവതി ദ്വീപമധ്യത്തിൽ പ്രസവിച്ച, അത്യുദാരനും ബഹുജ്ഞനും ആത്മസംയമിയുമായ പുത്രൻ. അജ്ഞാനാന്ധകാരം നീക്കുന്നവന് നമസ്കാരം.

12.359.5

पितामहाद्यं प्रवदन्ति षष्ठं ।
महर्षिमार्षेयविभूतियुक्तम्।
नारायणस्यांशजमेकपुत्रं ।
द्वैपायनं वेदमहानिधानम् ॥ १२.३५९.५ ॥

പിതാമഹവംശത്തിൽ ആദിമുതൽ ആറാമനെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന മഹർഷി — ഋഷികുലത്തിന്റെ വിഭൂതിയോടുകൂടിയവൻ, നാരായണാംശത്തിൽ ജനിച്ച ഏകപുത്രൻ, വേദത്തിന്റെ മഹാനിധിയായ ദ്വൈപായനൻ.

12.359.6

तमादिकालेषु महाविभूति ।
र्नारायणो ब्रह्म महानिधानम्।
ससर्ज पुत्रार्थमुदारतेजा ।
व्यासं महात्मानमजं पुराणम् ॥ १२.३५९.६ ॥

ആദികാലങ്ങളിൽ മഹാവിഭൂതിയുള്ള, ബ്രഹ്മവും മഹാനിധിയുമായ നാരായണൻ, ഉദാര തേജസ്സോടെ, പുത്രനുവേണ്ടി ആ മഹാത്മാവും അജനും പുരാതനനുമായ വ്യാസനെ സൃഷ്ടിച്ചു.

12.359.7

त्वयैव कथितः पूर्वं संभवो द्विजसत्तम ।
वसिष्ठस्य सुतः शक्तिः शक्तिपुत्रः पराशरः ॥ १२.३५९.७ ॥

ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അവരുടെ ജന്മം നിങ്ങൾ മുമ്പേ പറഞ്ഞിരുന്നു: വസിഷ്ഠന്റെ പുത്രൻ ശക്തി, ശക്തിയുടെ പുത്രൻ പരാശരൻ.

12.359.8

पराशरस्य दायादः कृष्णद्वैपायनो मुनिः ।
भूयो नारायणसुतं त्वमेवैनं प्रभाषसे ॥ १२.३५९.८ ॥

പരാശരന്റെ പുത്രനായ മുനി കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ; ഇദ്ദേഹത്തെയാണ് നിങ്ങൾ വീണ്ടും നാരായണന്റെ പുത്രനെന്ന് പറയുന്നത്.

12.359.9

किमतः पूर्वकं जन्म व्यासस्यामिततेजसः ।
कथयस्वोत्तममते जन्म नारायणोद्भवम् ॥ १२.३५९.९ ॥

ഉത്തമബുദ്ധിയായവനേ, അനന്തതേജസ്വിയായ വ്യാസന്റെ ഇതിനു മുമ്പുള്ള ജന്മമെന്ത്? നാരായണനിൽ നിന്നുണ്ടായ ആ ജന്മം പറയൂ.

12.359.10

वेदार्थवेत्तुव्यासस्य धर्मिष्ठस्य तपोनिधेः ।
गुरोर्मे ज्ञाननिष्ठस्य हिमवत्पाद आसतः ॥ १२.३५९.१० ॥

വേദാർത്ഥം അറിയുന്നവനും ധർമ്മിഷ്ഠനും തപസ്സിന്റെ നിധിയും ജ്ഞാനനിഷ്ഠനുമായ എന്റെ ഗുരു വ്യാസൻ ഹിമാലയപാദത്തിൽ ഇരുന്നു.

12.359.11

कृत्वा भारतमाख्यानं तपः श्रान्तस्य धीमतः ।
शुश्रूषां तत्परा राजन्कृतवन्तो वयं तदा ॥ १२.३५९.११ ॥

രാജാവേ, ഭാരത ആഖ്യാനം രചിച്ച്, തപസ്സിനാൽ ക്ഷീണിച്ച ആ ധീമാനായ വ്യാസന്റെ ശുശ്രൂഷയിൽ അന്ന് ഞങ്ങൾ മുഴുകിയിരുന്നു.

12.359.12

सुमन्तुर्जैमिनिश्चैव पैलश्च सुदृढव्रतः ।
अहं चतुर्थः शिष्यो वै शुको व्यासात्मजस्तथा ॥ १२.३५९.१२ ॥

സുമന്തുവും ജൈമിനിയും ദൃഢവ്രതനായ പൈലനും, നാലാമത്തെ ശിഷ്യനായ ഞാനും, വ്യാസപുത്രനായ ശുകനും.

12.359.13

एभिः परिवृतो व्यासः शिष्यैः पञ्चभिरुत्तमैः ।
शुशुभे हिमवत्पादे भूतैर्भूतपतिर्यथा ॥ १२.३५९.१३ ॥

ഈ അഞ്ച് ഉത്തമ ശിഷ്യന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട വ്യാസൻ ഹിമാലയത്തിന്റെ അടിവാരത്തിൽ ഭൂതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഭൂതപതിയെപ്പോലെ ശോഭിച്ചു.

12.359.14

वेदानावर्तयन्साङ्गान्भारतार्थांश्च सर्वशः ।
तमेकमनसं दान्तं युक्ता वयमुपास्महे ॥ १२.३५९.१४ ॥

അംഗങ്ങളോടുകൂടി വേദങ്ങളും ഭാരതാർത്ഥങ്ങളും പൂർണ്ണമായി ആവർത്തിച്ചുചൊല്ലിയ, ഏകാഗ്രമനസ്കനും ദാന്തനുമായ അദ്ദേഹത്തെ ഞങ്ങൾ ഭക്തിയോടെ ഉപാസിച്ചു.

12.359.15

कथान्तरेऽथकस्मिंश्चित्पृष्टोऽस्माभिर्द्विजोत्तमः ।
वेदार्थान्भारतार्थांश्च जन्म नारायणात्तथा ॥ १२.३५९.१५ ॥

ഒരു സംഭാഷണത്തിനിടയിൽ ഒരിക്കൽ ഞങ്ങൾ ആ ദ്വിജോത്തമനോട് വേദാർത്ഥങ്ങളെയും ഭാരതാർത്ഥങ്ങളെയും നാരായണനിൽ നിന്നുള്ള ജന്മത്തെയും കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.

12.359.16

स पूर्वमुक्त्वा वेदार्थान्भारतार्थांश्च तत्त्ववित् ।
नारायणादिदं जन्म व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ १२.३५९.१६ ॥

തത്ത്വജ്ഞനായ അദ്ദേഹം ആദ്യം വേദാർത്ഥങ്ങളും ഭാരതാർത്ഥങ്ങളും പറഞ്ഞശേഷം നാരായണനിൽ നിന്നുള്ള ഈ ജന്മത്തെ വിവരിക്കാൻ തുടങ്ങി.

12.359.17

शृणुध्वमाख्यानवरमिदमार्षेयमुत्तमम् ।
आदिकालोद्भवं विप्रास्तपसाऽधिगतं मया ॥ १२.३५९.१७ ॥

ഹേ വിപ്രരേ, ആദികാലത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ, ഋഷിപരമ്പരയിലെ ഈ ഉത്തമമായ ആഖ്യാനം കേൾക്കുക; ഞാൻ തപസ്സിനാൽ ഇത് നേടിയതാണ്.

12.359.18

प्राप्ते प्रजाविसर्गे वै सप्तमे पद्मसंभवे ।
नारायणो महायोगी शभाशुभविवर्जितः ॥ १२.३५९.१८ ॥

പദ്മസംഭവൻ (ബ്രഹ്മാവ്) സൃഷ്ടിയുടെ ഏഴാമത്തെ കാലം വന്നപ്പോൾ, ശുഭാശുഭങ്ങളില്ലാത്ത മഹായോഗിയായ നാരായണൻ പ്രത്യക്ഷനായി.

12.359.19

ससृजे नाभितः पूर्वं ब्रह्माणममितप्रभः ।
ततः स प्रादुरभवदथैनं वाक्यमब्रवीत् ॥ १२.३५९.१९ ॥

അമിത തേജസ്സുള്ളവൻ ആദ്യം നാഭിയിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവിനെ സൃഷ്ടിച്ചു. അനന്തരം അവൻ പ്രത്യക്ഷനായി അവനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

12.359.20

मम त्वं नाभितो जातः प्रजासर्गकरः प्रभुः ।
सृज प्रजास्त्वं विविधा ब्रह्मन्सजडपण्डिताः ॥ १२.३५९.२० ॥

എന്റെ നാഭിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച നീ പ്രജാസൃഷ്ടി ചെയ്യുന്ന പ്രഭുവാണ്. ബ്രഹ്മാവേ, മൂഢരും പണ്ഡിതരുമടങ്ങിയ വിവിധ പ്രജകളെ നീ സൃഷ്ടിക്കുക.

12.359.21

स एवमुक्तो विमुखश्चिन्ताव्याकुलमानसः ।
प्रणम्य वरदं देवमुवाच हरिमीश्वरम् ॥ १२.३५९.२१ ॥

ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടവൻ, ചിന്തയാൽ വ്യാകുലമായ മനസ്സോടെ മുഖം തിരിച്ച്, വരദാതാവായ ദേവനെ വണങ്ങി, ഈശ്വരനായ ഹരിയോടു പറഞ്ഞു.

12.359.22

का शक्तिर्मम देवेश प्रजाः स्रष्टुं नमोस्तु ते ।
अप्रज्ञावानहं देव विधत्स्व यदनन्तरम् ॥ १२.३५९.२२ ॥

ദേവേശാ, പ്രജകളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ എനിക്ക് എന്ത് ശക്തിയുണ്ട്? നിനക്ക് നമസ്കാരം. ദേവാ, ഞാൻ അജ്ഞനാണ്; അനന്തരം എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് നീ തന്നെ വിധിക്കുക.

12.359.23

स एवमुक्तो भगवान्भूत्वाऽथान्तर्हितस्ततः ।
चिन्तयामास देवेशो बुद्धिं बुद्धिमतांवरः।
स्वरूपिणी ततो बुद्धिरुपतस्थे हरिं प्रभुम् ॥ १२.३५९.२३ ॥

ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ഭഗവാൻ മറഞ്ഞു. അനന്തരം ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദേവേശൻ ബുദ്ധിയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചു. അപ്പോൾ രൂപം പൂണ്ട ബുദ്ധി പ്രഭുവായ ഹരിയെ സമീപിച്ചു.

12.359.24

योगेन चैनां निर्योगः स्वयं नियुयुजे तदा ।
स तामैश्वर्ययोगस्थां बुद्धिं गतिमतीं सतीम् ॥ १२.३५९.२४ ॥

അപ്പോൾ നിർയോഗൻ (ബന്ധമില്ലാത്തവൻ) സ്വയം യോഗത്താൽ അവളെ നിയോഗിച്ചു. ഐശ്വര്യയോഗത്തിൽ സ്ഥിതയായ, ഗതിമതിയും സതിയുമായ ആ ബുദ്ധിയെ അവൻ നിയോഗിച്ചു.

12.359.25

उवाच वचनं देवो बुद्धिं वै प्रभुरव्ययः ।
ब्रह्माणं प्रविशस्वेति लोकसृष्ट्यर्थसिद्धये।
ततस्तमीश्वरादिष्टा बुद्धिः क्षिप्रं विवेश सा ॥ १२.३५९.२५ ॥

അവ്യയനായ പ്രഭുവായ ദേവൻ ബുദ്ധിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'ലോകസൃഷ്ടിയുടെ സിദ്ധിക്കായി ബ്രഹ്മാവിൽ പ്രവേശിക്കുക.' അപ്പോൾ ഈശ്വരന്റെ ആജ്ഞയാൽ ആ ബുദ്ധി വേഗത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

12.359.26

अथैनं बुद्धिसंयुक्तं पुनः स ददृशे हरिः ।
भूयश्चैव वचः प्राह सृजेमा विविधाः प्रजाः ॥ १२.३५९.२६ ॥

അപ്പോൾ ബുദ്ധിയോടു ചേർന്ന അദ്ദേഹത്തെ ഹരി വീണ്ടും കണ്ടു; പിന്നെയും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'ഈ വിവിധ പ്രജകളെ സൃഷ്ടിക്കുക.'

12.359.27

बाढमित्येव कृत्वाऽसौ यथाऽऽज्ञां शिरसा हरेः ।
एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधायत ॥ १२.३५९.२७ ॥

'ശരി' എന്നു പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം ഹരിയുടെ കല്പന ശിരസാ വഹിച്ചു. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ ഭഗവാൻ അവിടെത്തന്നെ അന്തർധാനം ചെയ്തു.

12.359.28

प्राप चैनं मुहूर्तेन स्वं स्थानं देवसंज्ञितम् ।
तां चैव प्रकृतिं प्राप्य एकीभावगतोऽभवत् ॥ १२.३५९.२८ ॥

ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അദ്ദേഹം തന്റെ ദേവനാമമുള്ള സ്ഥാനത്തെത്തി; ആ സ്വഭാവം പ്രാപിച്ച് ഏകീഭാവം പൂണ്ടു.

12.359.29

अथास्य बुद्धिरभवत्पुनरन्या तदा किल ।
सृष्टाः प्रजा इमाः सर्वा ब्रह्मणा परमेष्ठिना ॥ १२.३५९.२९ ॥

അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബുദ്ധിയിൽ മറ്റൊരു ചിന്ത ഉദിച്ചു — പരമേഷ്ഠിയായ ബ്രഹ്മാവിനാൽ ഈ പ്രജകളെല്ലാം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്ന്.

12.359.30

दैत्यदानवगन्धर्वरक्षोगणसमाकुला ।
जाता हीयं वसुमती भाराक्रान्ता तपस्विनी ॥ १२.३५९.३० ॥

ദൈത്യന്മാർ, ദാനവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, രാക്ഷസഗണങ്ങൾ എന്നിവരാൽ നിറഞ്ഞ ഈ വസുമതി ജനിച്ചിരിക്കുന്നു — ഭാരത്താൽ അമർന്ന തപസ്വിനി.

12.359.31

बहवो बलिनः पृथ्व्यां दैत्यदानवराक्षसाः ।
भविष्यन्ति तपोयुक्ता वरानप्राप्स्यन्ति चोत्तमान् ॥ १२.३५९.३१ ॥

ഭൂമിയിൽ അനേകം ബലവാന്മാരായ ദൈത്യന്മാരും ദാനവന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും ഉണ്ടാകും; അവർ തപസ്സോടുകൂടിയവരായി ഉത്തമ വരങ്ങൾ നേടും.

12.359.32

अवश्यमेव तैः सर्वैर्वरदानेन दर्पितैः ।
बाधितव्याः सुरगणा ऋषयश्च तपोधनाः ॥ १२.३५९.३२ ॥

വരദാനത്താൽ ഗർവിതരായ അവരെല്ലാവരും തീർച്ചയായും ദേവഗണങ്ങളെയും തപോധനരായ ഋഷിമാരെയും പീഡിപ്പിക്കും.

12.359.33

तत्र न्याय्यमिदं कर्तुं भारावतरणं मया ।
अथ नानासमुद्भूतैर्वसुधायां यथाक्रमम् ॥ १२.३५९.३३ ॥

അതിനാൽ ഭാരം ഇറക്കുന്ന ഈ കാര്യം ഞാൻ ചെയ്യുന്നത് ന്യായമാണ്; ഭൂമിയിൽ പലവിധ രൂപങ്ങളിൽ ജനിക്കുന്നവരാൽ യഥാക്രമം അത് സാധിക്കും.

12.359.34

निग्रहेण च पापानां साधूनां प्रग्रहेण च ।
इदं तपस्विनी सत्या धारयिष्यति मेदिनी ॥ १२.३५९.३४ ॥

പാപികളെ നിഗ്രഹിക്കുന്നതിനാലും സാധുക്കളെ പരിപാലിക്കുന്നതിനാലും ഈ തപസ്വിനിയും സത്യവതിയുമായ ഭൂമി ഇതിനെ താങ്ങും.

12.359.35

मया ह्येषा हि ध्रियते पातालस्थेन भोगिना ।
तस्मात्पृथ्व्याः परित्राणं करिष्ये संभवं गतः ॥ १२.३५९.३५ ॥

പാതാളത്തിൽ വസിക്കുന്ന എന്നാൽ തന്നെയാണ് ഇത് താങ്ങപ്പെടുന്നത്; അതിനാൽ ജന്മമെടുത്ത് ഭൂമിയുടെ രക്ഷ ഞാൻ ചെയ്യും.

12.359.36

एवं स चिन्तयित्वा तु भगवान्मघधुसूदनः ।
रुपाण्यनेकान्यसृजत्प्रादुर्भावभवाय सः ॥ १२.३५९.३६ ॥

ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച ശേഷം ഭഗവാൻ മധുസൂദനൻ പ്രത്യക്ഷനാകുന്നതിനും ജനിക്കുന്നതിനുമായി അനേകം രൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു.

12.359.37

वाराहं नारसिहं च वामनं मानुषं तथा ।
एभिर्मया निहन्तव्याः दुर्विनीताः सुरारयः ॥ १२.३५९.३७ ॥

വരാഹ, നരസിംഹ, വാമന, മാനുഷ രൂപങ്ങളാൽ ഞാൻ ദുർവിനീതരായ സുരശത്രുക്കളെ വധിക്കണം.

12.359.38

अथ भूयो जगत्स्रष्टा भोःशब्देनानुनादयन् ।
सरस्वतीमुच्चचार तत्र सारस्वतोऽभवत् ॥ १२.३५९.३८ ॥

പിന്നീട് ജഗത്സ്രഷ്ടാവ് 'ഭോഃ' ശബ്ദത്താൽ പ്രതിധ്വനിപ്പിച്ച് സരസ്വതിയെ ഉച്ചരിച്ചു; അവിടെ സാരസ്വതൻ ഉണ്ടായി.

12.359.39

अपान्तरतमा नाम सुतो वाक्संभवः प्रभोः ।
भूतभव्यभविष्यज्ञः सत्यवादी दृढव्रतः ॥ १२.३५९.३९ ॥

അപാന്തരതമസ് എന്ന പേരുള്ള, പ്രഭുവിന്റെ വാക്കിൽ നിന്നുണ്ടായ ഒരു പുത്രനുണ്ടായിരുന്നു; അവൻ ഭൂതഭാവിഭവ്യങ്ങൾ അറിയുന്നവനും സത്യവാദിയും ദൃഢവ്രതനുമായിരുന്നു.

12.359.40

तमुवाच नतं मूर्ध्ना देवानामादिवरव्ययः ।
वेदाख्याने श्रुतिः कार्या त्वया मतिमतांवर ॥ १२.३५९.४० ॥

ദേവന്മാരുടെ ആദിയും ശ്രേഷ്ഠനും അവ്യയനുമായവൻ ശിരസ്സു നമിച്ചു നിന്ന അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, വേദവിവരണത്തിൽ നീ ശ്രുതി സ്ഥാപിക്കണം.'

12.359.41

तस्मात्कुरु यथाज्ञप्तं ममैतद्वचनं मुने ।
तेन भिन्नास्तदा वेदा मनोः स्वायंभुवेन्तरे ॥ १२.३५९.४१ ॥

അതിനാൽ, മുനേ, ഞാൻ കല്പിച്ചതുപോലെ എന്റെ ഈ വചനം ചെയ്യുക; അതിനാലാണ് സ്വായംഭുവ മനുവിന്റെ കാലത്ത് വേദങ്ങൾ അന്ന് വിഭജിക്കപ്പെട്ടത്.

12.359.42

ततस्तुतोष भगवान्हरिस्तेनास्य कर्मणा ।
तपसा च सुतप्तेन यमेन नियमेन च ॥ १२.३५९.४२ ॥

അപ്പോൾ ഭഗവാൻ ഹരി അവന്റെ ആ കർമ്മത്താലും, നന്നായി ചെയ്ത തപസ്സും യമവും നിയമവുമാലും സന്തുഷ്ടനായി.

12.359.43

मन्वन्तरेषु पुत्र त्वमेवं लोकप्रवर्तकः ।
भविष्यस्यचलो ब्रह्मन्नप्रधृष्यश्च नित्यशः ॥ १२.३५९.४३ ॥

മകനേ, മന്വന്തരങ്ങളിൽ നീ ഇങ്ങനെ തന്നെ ലോകങ്ങളെ നയിക്കുന്നവനാകും. ബ്രാഹ്മണാ, നീ എന്നും ഇളകാത്തവനും ആർക്കും തോൽപ്പിക്കാനാവാത്തവനുമായിരിക്കും.

12.359.44

पुनस्तिष्ये च संप्राप्ते कुरवो नाम भारताः ।
भविष्यन्ति महात्मानो राजानः प्रथिता भुवि ॥ १२.३५९.४४ ॥

വീണ്ടും തിഷ്യയുഗം വരുമ്പോൾ കുരുക്കൾ എന്ന പേരുള്ള ഭാരതന്മാരുണ്ടാകും. അവർ ഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധരായ മഹാത്മാക്കളായ രാജാക്കന്മാരാകും.

12.359.45

तेषां त्वत्तः प्रसूतानां कुलभेदो भविष्यति ।
परस्परविनाशार्थं त्वामृते द्विजसत्तम ॥ १२.३५९.४५ ॥

നിന്നിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്ന അവർക്കിടയിൽ കുലഭേദമുണ്ടാകും; പരസ്പര വിനാശത്തിനായി. ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, നിന്നെ ഒഴികെ.

12.359.46

तत्राप्यनेकधा वेदान्भेत्स्यसे तपसाऽन्वितः ।
कृष्णे युगे च संप्राप्ते कृष्णवर्णो भविष्यसि ॥ १२.३५९.४६ ॥

അവിടെയും തപസ്സോടുകൂടിയ നീ വേദങ്ങളെ പലവിധത്തിൽ വിഭജിക്കും. കൃഷ്ണയുഗം വരുമ്പോൾ നീ കറുത്ത വർണ്ണമുള്ളവനാകും.

12.359.47

धर्माणां विविधानां च कर्ता ज्ञानकरस्तथा ।
भविष्यसि तपोयुक्तो न च रागाद्विमोक्ष्यसे ॥ १२.३५९.४७ ॥

വിവിധ ധർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നവനും ജ്ഞാനം ഉണ്ടാക്കുന്നവനുമായിരിക്കും നീ; തപസ്സോടുകൂടിയവനായിട്ടും രാഗത്തിൽ നിന്ന് നീ മോചിതനാവില്ല.

12.359.48

वीतरागश्च पुत्रस्ते परमात्मा भविष्यति ।
महेश्वरप्रसादेन नैतद्वचनमन्यथा ॥ १२.३५९.४८ ॥

നിന്റെ പുത്രൻ രാഗരഹിതനായ പരമാത്മാവാകും. മഹേശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഈ വാക്ക് മറ്റൊന്നാവുകയില്ല.

12.359.49

यं मानसं वै प्रवदन्ति विप्राः ।
पितामहस्योत्तमबुद्धियुक्तम्।
वसिष्ठमग्र्यं च तपोनिधानं ।
यस्यातिसूर्यं व्यरिरिच्यते भाः ॥ १२.३५९.४९ ॥

പിതാമഹന്റെ (ബ്രഹ്മാവിന്റെ) ഉത്തമ ബുദ്ധിയോടു കൂടിയവനും മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവനെന്ന് ബ്രാഹ്മണർ പറയുന്നവനും ശ്രേഷ്ഠനുമായ വസിഷ്ഠൻ, തപസ്സിന്റെ നിധി; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രഭ സൂര്യനെയും അതിശയിക്കുന്നു.

12.359.50

तस्यान्वपे चापि ततो महर्षिः ।
पराशरो नाम महाप्रभावः।
पिता स ते वेदनिधिर्वरिष्ठो ।
महातपा वै तपसो निवासः ॥ १२.३५९.५० ॥

അദ്ദേഹത്തിന്റെ വംശത്തിൽ പിന്നീട് മഹാപ്രഭാവനായ മഹർഷി പരാശരൻ ജനിച്ചു. അദ്ദേഹം നിന്റെ പിതാവാണ്; വേദങ്ങളുടെ നിധി, ശ്രേഷ്ഠൻ, മഹാതപസ്വി, തപസ്സിന്റെ വാസസ്ഥലം.

12.359.51

कानीनगर्भः पितृकन्यकायां ।
तस्मादृषेस्त्वं भविता च पुत्रः ॥ १२.३५९.५१ ॥

കന്യകയിൽ (വിവാഹിതയല്ലാത്ത മകളിൽ) ഉണ്ടായ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ആ ഋഷിയുടെ പുത്രനായി നീ ഭവിക്കും.

12.359.52

भूतभव्यभविष्याणां ज्ञानानां वेत्स्यसे गतिम् ।
ये ह्यतिक्रान्तकाः पूर्वं सहस्रसुगपर्ययाः ॥ १२.३५९.५२ ॥

ഭൂത, ഭാവി, വർത്തമാന ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഗതി നീ അറിയും; മുമ്പ് കഴിഞ്ഞുപോയ ആയിരക്കണക്കായ യുഗചക്രങ്ങളെയും.

12.359.53

तांश्च सर्वान्मयोद्दिष्टान्द्रक्ष्यसे तपसाऽन्वितः ।
पुनर्द्रक्ष्यसि चानेकसहस्रयुगपर्ययान् ॥ १२.३५९.५३ ॥

ഞാൻ പറഞ്ഞ അവയെല്ലാം തപസ്സോടു കൂടിയവനായി നീ കാണും; വീണ്ടും അനേകായിരം യുഗചക്രങ്ങളും നീ കാണും.

12.359.54

अनादिनिधनं लोके चक्रहस्तं च मां मुने ।
अनुध्यानान्मम मुने नैतद्वचनमन्यथा।
भविष्यति महासत्व ख्यातिश्चाप्यतुला तव ॥ १२.३५९.५४ ॥

മുനേ, ലോകത്തിൽ ആദിയും അന്ത്യവുമില്ലാത്തവനും ചക്രം ധരിച്ചവനുമായി എന്നെ അറിയുക. മുനേ, എന്റെ ധ്യാനത്താൽ ഈ വാക്ക് വ്യത്യസ്തമാകില്ല. മഹാസത്വനേ, നിന്റെ കീർത്തിയും അതുല്യമാകും.

12.359.55

शनैश्चरः सूर्यपुत्रो भविष्यति मनुर्महान् ।
तस्मिन्मन्वन्तरे चैव मन्वादिगणपूर्वकः।
त्वमेव भविता वत्स मत्प्रसादान्न संशयः ॥ १२.३५९.५५ ॥

ശനൈശ്ചരൻ, സൂര്യപുത്രൻ, മഹാനായ മനുവാകും. ആ മന്വന്തരത്തിൽ, മനു മുതലായ ഗണങ്ങളോടൊപ്പം, വത്സാ, നീ തന്നെയാകും; എന്റെ പ്രസാദത്താൽ, സംശയമില്ല.

12.359.56

यत्किंचिद्विद्यते लोके सर्वं तन्मद्विचेष्टितम् ।
अन्यो ह्यन्यं चिन्तयति स्वच्छन्दं विदधाम्यहम् ॥ १२.३५९.५६ ॥

ലോകത്തിൽ എന്തുണ്ടോ അതെല്ലാം എന്റെ പ്രവൃത്തിയാണ്. ഒരാൾ മറ്റൊരാളെ ചിന്തിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഞാൻ എന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം വിധിക്കുന്നു.

12.359.57

एवं सारस्वतमृषिमपांतरतमं तथा ।
युक्त्वा वचनमीशानः साधयस्वेत्यथाब्रवीत् ॥ १२.३५९.५७ ॥

ഇങ്ങനെ സാരസ്വത മുനിയായ അപാന്തരതമനോട് പറഞ്ഞ ശേഷം ഈശാനൻ 'ഇത് സാധിക്കുക' എന്ന് പറഞ്ഞു.

12.359.58

सोहं तस्य प्रसादेन देवस्य हरिमेधसः ।
अपांतरतमो नाम्ना ततो जातोऽऽज्ञया हरेः ॥ १२.३५९.५८ ॥

ആ ഞാൻ, ഹരിമേധസ് ദേവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, അപാന്തരതമൻ എന്ന പേരിൽ, അന്ന് ഹരിയുടെ ആജ്ഞയാൽ ജനിച്ചു.

12.359.59

पुनश्च जातो विख्यातो वसिष्ठकुलनन्दनः ॥ १२.३५९.५९ ॥

വീണ്ടും വസിഷ്ഠ കുലത്തിന്റെ ആനന്ദമായി, പ്രസിദ്ധനായി ജനിച്ചു.

12.359.60

तदेतत्कथितं जन्म मया पूर्वकमात्ममः ।
नारायणप्रसादेन तदा नारायणांशजम् ॥ १२.३५९.६० ॥

എന്റെ മുൻ ജന്മം ഞാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു; നാരായണന്റെ പ്രസാദത്താൽ, അന്ന് നാരായണാംശത്തിൽ ജനിച്ചവനായി.

12.359.61

मया हि सुमहत्तप्तं तपः परमदारुणम् ।
पुरा मतिमतां श्रेष्ठाः परमेण समाधिना ॥ १२.३५९.६१ ॥

ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, മുൻപ് ഞാൻ അത്യന്തം കഠിനവും ഘോരവുമായ തപസ്സ് പരമസമാധിയോടെ ചെയ്തിരുന്നു.

12.359.62

एतद्वः कथितं सर्वं यन्मां पृच्छत पुत्रकाः ।
पूर्वजन्म भविष्यं च भक्तानां स्नेहतो मया ॥ १२.३५९.६२ ॥

മക്കളേ, നിങ്ങൾ എന്നോട് ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; ഭക്തരോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ പൂർവജന്മവും ഭാവിയും ഞാൻ പറഞ്ഞു.

12.359.63

एष ते कथितः पूर्वः संभवोऽस्मद्गुरोर्नृप ।
व्यासस्याक्लिष्टमनसो यथा पृष्टः पुनः शृणु ॥ १२.३५९.६३ ॥

രാജാവേ, നമ്മുടെ ഗുരുവായ വ്യാസന്റെ അകളങ്കമനസ്സിന്റെ ഉത്ഭവത്തിന്റെ പൂർവവൃത്താന്തം നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; ഇപ്പോൾ ചോദിച്ചതുപോലെ വീണ്ടും കേൾക്കുക.

12.359.64

साङ्ख्यं योगः पाञ्चरात्रं वेदाः पाशुपतं तथा ।
ज्ञानान्येतानि राजर्षे विद्धि नानामतानि वै ॥ १२.३५९.६४ ॥

സാംഖ്യം, യോഗം, പാഞ്ചരാത്രം, വേദങ്ങൾ, പാശുപതം — രാജർഷേ, ഇവയെ വ്യത്യസ്ത മതങ്ങളുള്ള ജ്ഞാനങ്ങളായി അറിയുക.

12.359.65

साङ्ख्यस्य वक्ता कपिलः परमर्षिः स उच्यते ।
हिरण्यगर्भो योगस्य वेत्ता नान्यः पुरातनः ॥ १२.३५९.६५ ॥

സാംഖ്യത്തിന്റെ വക്താവ് പരമർഷിയായ കപിലനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; യോഗത്തെ അറിയുന്നവൻ ഹിരണ്യഗർഭൻ — അവനേക്കാൾ പുരാതനനായി മറ്റാരുമില്ല.

12.359.66

अपांतपतमाश्चैव वेदाचार्यः स उच्यते ।
प्राचीनगर्भं तमृषिं प्रवदन्तीह केचन ॥ १२.३५९.६६ ॥

അപാംതരതമസ് വേദാചാര്യനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ഇവിടെ ചിലർ ആ ഋഷിയെ പ്രാചീനഗർഭൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

12.359.67

उमापतिर्भूतपतिः श्रीकण्ठो ब्रह्मणः सुतः ।
उक्तवानिदमव्यग्रो ज्ञानं पाशुपतं शिवः ॥ १२.३५९.६७ ॥

ഉമാപതിയും ഭൂതപതിയും ശ്രീകണ്ഠനും ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനുമായ ശിവൻ ശാന്തമായി ഈ പാശുപത ജ്ഞാനം പറഞ്ഞു.

12.359.68

पाञ्चरात्रस्य कृत्स्नस्य वक्ता तु भगवान्स्वयम् ।
सर्वेषु च नृपश्रेष्ठ ज्ञानेष्वेतेषु दृश्यते ॥ १२.३५९.६८ ॥

രാജശ്രേഷ്ഠാ, സമ്പൂർണ പാഞ്ചരാത്രത്തിന്റെ വക്താവ് ഭഗവാൻ തന്നെയാണ്; ഈ എല്ലാ ജ്ഞാനങ്ങളിലും അദ്ദേഹം കാണപ്പെടുന്നു.

12.359.69

यथागमं यथाज्ञानं निष्ठा नारायणः प्रभुः ।
न चैनमेवं जानन्ति तमोभूता विशांपते ॥ १२.३५९.६९ ॥

ആഗമവും ജ്ഞാനവും അനുസരിച്ച് പ്രഭുവായ നാരായണനാണ് പരമ ആശ്രയം; എന്നാൽ അജ്ഞാനത്താൽ മൂടപ്പെട്ടവർ അദ്ദേഹത്തെ ഇങ്ങനെ അറിയുന്നില്ല, ജനപാലകാ.

12.359.70

तमेव शास्त्रकर्तारं प्रवदन्ति मनीषिणः ।
निष्ठां नारायणमृषिं नान्योस्तीति च वादिनः ॥ १२.३५९.७० ॥

ബുദ്ധിമാന്മാർ അദ്ദേഹത്തെയാണ് ശാസ്ത്രകർത്താവ് എന്ന് പറയുന്നത്; പരമ ആശ്രയമായ നാരായണ ഋഷിയാണ് എന്നും അദ്ദേഹത്തിൽ മറ്റൊരാളില്ലെന്നും പറയുന്നവർ പറയുന്നു.

12.359.71

निःसंशयेषु सर्वेषु नित्यं वसति वै हरिः ।
ससंशयान्हेतुबलान्नाध्यावसति माधवः ॥ १२.३५९.७१ ॥

സംശയമില്ലാത്ത എല്ലാറ്റിലും ഹരി എന്നും വസിക്കുന്നു; സംശയമുള്ളവരുടെ തർക്കബലത്താൽ മാധവൻ അവിടെ വസിക്കുന്നില്ല.

12.359.72

पाञ्चरात्रविदो ये तु यथाक्रमपरा नृप ।
एकान्तभावोपगतास्ते हरिं प्रविशन्ति वै ॥ १२.३५९.७२ ॥

രാജാവേ, പാഞ്ചരാത്രം അറിയുന്നവരും ക്രമപ്രകാരം നിഷ്ഠയുള്ളവരും ഏകാന്ത ഭക്തിയെ പ്രാപിച്ചവരും ഹരിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.

12.359.73

साङ्ख्यं च योगं च सनातने द्वे ।
वेदाश्च सर्वे निखिलेन राजन्।
सर्वैः समस्तैर्ऋषिभिर्निरुक्तो ।
नारायणो विश्वमिदं पुराणम् ॥ १२.३५९.७३ ॥

സാംഖ്യവും യോഗവും ശാശ്വതമായ രണ്ടുമാണ്; ഓ രാജാവേ, സകല വേദങ്ങളും പൂർണ്ണമായി (അവനെക്കുറിച്ചുള്ളവയാണ്). എല്ലാ ഋഷിമാരും നാരായണനെയാണ് ഈ പുരാതന വിശ്വമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്.

12.359.74

शुभाशुभं कर्म समीरितं य ।
त्प्रवर्तते सर्वलोकेषु किंचित्।
तस्मादृपेस्तद्भवतीति विद्या ।
द्दिव्यन्तरिक्षे भुवि चाप्सु चेति ॥ १२.३५९.७४ ॥

ശുഭവും അശുഭവുമായ കർമ്മം എന്ന് പറയപ്പെട്ടത്, സർവ്വലോകങ്ങളിലും എന്തെല്ലാം സംഭവിക്കുന്നുവോ അതിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അതിനാൽ അത് ഋഷിയിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്നു എന്നതാണ് ഈ വിദ്യ — സ്വർഗ്ഗത്തിലും അന്തരീക്ഷത്തിലും ഭൂമിയിലും ജലത്തിലും.