Mahābhārata · Adhyāya 12.368

12.368.1

अथ तेन नरश्रेष्ठ ब्राह्मणेन तपस्विना ।
निराहारेण वसता दुःखितास्ते भुजङ्गमाः ॥ १२.३६८.१ ॥

Entonces, oh mejor de los hombres, al permanecer en ayuno aquel brahmán asceta, aquellas serpientes se afligieron.

सर्वे संभूय सहिता ह्यस्य नावस्य बान्धवाः ।
भ्रातरस्तनया भार्या ययुस्तं ब्राह्मणं प्रति ॥ १२.३६८.२ ॥

Todos sus parientes, reunidos —hermanos, hijos y esposa— fueron hacia aquel brahmán.

तेऽपश्यन्पुलिने तं वै विविक्ते नियतव्रतम् ।
समासीनं निराहारं द्विजं जप्यपरायणम् ॥ १२.३६८.३ ॥

Lo vieron sentado en una orilla arenosa apartada, firme en sus votos, en ayuno, absorto en la recitación.

ते सर्वे समभिक्रम्य विप्रमभ्यर्च्य चासकृत् ।
ऊचुर्वाक्यमसंदिग्धमातिथेयस्य बान्धवाः ॥ १२.३६८.४ ॥

Todos los parientes se acercaron, honraron repetidamente al brahmán y le dirigieron palabras claras sobre la hospitalidad debida al huésped.

षष्ठो हि दिवसस्तेऽद्य प्राप्तस्येह तपोधन ।
न चाभिभाषसे किंचिदाहारं धर्मवत्सल ॥ १२.३६८.५ ॥

Oh riqueza de ascetismo, hoy es el sexto día desde que llegaste aquí; no dices nada ni tomas alimento, oh amante del dharma.

आमानभिगतश्चासि वयं च त्वामुपस्थिताः ।
कार्यं चातिथ्यमस्माभिरीप्सितं तव ऋद्धिमत् ॥ १२.३६८.६ ॥

Has sido recibido con honor, y nosotros estamos ante ti. Nuestro deber es ofrecerte la hospitalidad que deseas, en plena abundancia.

मूलं फलं वा पर्णं वा पयो वा द्विजसत्तम ।
आहारहेतोरन्नं वा भोक्तुमर्हसि ब्राह्मण ॥ १२.३६८.७ ॥

Oh, el mejor de los nacidos dos veces, una raíz, un fruto, una hoja o leche, o alguna comida: por sustento deberías comer, oh brāhmaṇa.

त्यक्ताहारेण भवता वने निवसता त्वया ।
बालवृद्धमिदं सर्वं पीड्यते धर्मसंकरात् ॥ १२.३६८.८ ॥

Porque tú, que resides en el bosque y has renunciado al alimento, todo esto —también los niños y los ancianos— sufre por la confusión del dharma.

न हि नो भ्रूणहा कश्चित्पन्नगेष्विह विद्यते ।
पूर्वाशी वा कुले ह्यस्मिन्देवतातिथिबन्धुषु ॥ १२.३६८.९ ॥

Aquí, entre las serpientes, en nuestra familia no hay asesino de embriones; ni nadie que coma antes que los dioses, los huéspedes y los parientes.

उपदेशेन युष्माकमाहारोऽयं कृतो मया ।
द्विरूनं दशरात्रं वै नागस्यागमनं प्रति ॥ १२.३६८.१० ॥

Por vuestra instrucción he hecho esta observancia alimentaria: diez noches, menos dos, a la espera de la llegada de la serpiente.

यद्यष्टरात्रेऽतिक्रान्ते नागमिष्यति पन्नगः ।
तदाहारं करिष्यामि तन्निमित्तमिद व्रतम् ॥ १२.३६८.११ ॥

Si, pasadas ocho noches, la serpiente no viene, entonces tomaré alimento; por él es este voto.

कर्तव्यो न च संतापो गम्यतां च यथागतम् ।
तन्निमित्तमिदं सर्वं नैतद्भेत्तुगिहार्हथ ॥ १२.३६८.१२ ॥

No debe haber aflicción; marchaos como llegasteis. Todo esto es por esa razón; no debéis quebrantarlo aquí.

ते तेन समनुज्ञाता ब्राह्मणेन भुजङ्गमाः ।
स्वमेव भवनं जग्मुरकृतार्था नरर्षभ ॥ १२.३६८.१३ ॥

Así despedidas por el brahmín, las serpientes regresaron a su propia morada, oh toro entre los hombres, sin haber cumplido su propósito.