ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.368

12.368.1

अथ तेन नरश्रेष्ठ ब्राह्मणेन तपस्विना ।
निराहारेण वसता दुःखितास्ते भुजङ्गमाः ॥ १२.३६८.१ ॥

ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆಗ ಆ ತಪಸ್ವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಿರಾಹಾರನಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದಾಗ ಆ ಸರ್ಪಗಳು ದುಃಖಿತರಾದವು.

सर्वे संभूय सहिता ह्यस्य नावस्य बान्धवाः ।
भ्रातरस्तनया भार्या ययुस्तं ब्राह्मणं प्रति ॥ १२.३६८.२ ॥

ಅವನ ಬಂಧುಗಳೆಲ್ಲರೂ — ಸಹೋದರರು, ಮಕ್ಕಳು, ಪತ್ನಿ — ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.

तेऽपश्यन्पुलिने तं वै विविक्ते नियतव्रतम् ।
समासीनं निराहारं द्विजं जप्यपरायणम् ॥ १२.३६८.३ ॥

ಅವರು ಏಕಾಂತ ಮರಳ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯತವ್ರತನಾಗಿ, ನಿರಾಹಾರನಾಗಿ, ಜಪದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಆ ದ್ವಿಜನನ್ನು ಕಂಡರು.

ते सर्वे समभिक्रम्य विप्रमभ्यर्च्य चासकृत् ।
ऊचुर्वाक्यमसंदिग्धमातिथेयस्य बान्धवाः ॥ १२.३६८.४ ॥

ಬಂಧುಗಳೆಲ್ಲರೂ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಪೂಜಿಸಿ, ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರದ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದರು.

षष्ठो हि दिवसस्तेऽद्य प्राप्तस्येह तपोधन ।
न चाभिभाषसे किंचिदाहारं धर्मवत्सल ॥ १२.३६८.५ ॥

ಓ ತಪೋಧನನೇ, ಇಂದು ನೀವು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಆರನೇ ದಿನ; ನೀವು ಏನನ್ನೂ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆಹಾರವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ಧರ್ಮವತ್ಸಲನೇ!

आमानभिगतश्चासि वयं च त्वामुपस्थिताः ।
कार्यं चातिथ्यमस्माभिरीप्सितं तव ऋद्धिमत् ॥ १२.३६८.६ ॥

ನೀವು ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು; ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ, ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಮಾಡುವುದು.

मूलं फलं वा पर्णं वा पयो वा द्विजसत्तम ।
आहारहेतोरन्नं वा भोक्तुमर्हसि ब्राह्मण ॥ १२.३६८.७ ॥

ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಬೇರು, ಹಣ್ಣು, ಎಲೆ ಅಥವಾ ಹಾಲು, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಅನ್ನ — ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಸೇವಿಸಬಹುದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ.

त्यक्ताहारेण भवता वने निवसता त्वया ।
बालवृद्धमिदं सर्वं पीड्यते धर्मसंकरात् ॥ १२.३६८.८ ॥

ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಆಹಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ನಿನ್ನಿಂದ ಇದೆಲ್ಲವೂ — ಮಕ್ಕಳೂ ವೃದ್ಧರೂ — ಧರ್ಮಸಂಕರದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

न हि नो भ्रूणहा कश्चित्पन्नगेष्विह विद्यते ।
पूर्वाशी वा कुले ह्यस्मिन्देवतातिथिबन्धुषु ॥ १२.३६८.९ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಪನ್ನಗರಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆಗಾರನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ದೇವತೆಗಳು, ಅತಿಥಿಗಳು, ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನ ತಿನ್ನುವವರೂ ಇಲ್ಲ.

उपदेशेन युष्माकमाहारोऽयं कृतो मया ।
द्विरूनं दशरात्रं वै नागस्यागमनं प्रति ॥ १२.३६८.१० ॥

ನಿಮ್ಮ ಉಪದೇಶದಿಂದ ನಾನು ಈ ಆಹಾರ ನಿಯಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದೆನು; ನಾಗನ ಆಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಹತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳು, ಎರಡು ಕಡಿಮೆ.

यद्यष्टरात्रेऽतिक्रान्ते नागमिष्यति पन्नगः ।
तदाहारं करिष्यामि तन्निमित्तमिद व्रतम् ॥ १२.३६८.११ ॥

ಎಂಟು ರಾತ್ರಿಗಳು ಕಳೆದರೂ ನಾಗ ಬಾರದಿದ್ದರೆ, ಆಗ ನಾನು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವೆನು; ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಈ ವ್ರತ.

कर्तव्यो न च संतापो गम्यतां च यथागतम् ।
तन्निमित्तमिदं सर्वं नैतद्भेत्तुगिहार्हथ ॥ १२.३६८.१२ ॥

ಸಂತಾಪ ಪಡಬಾರದು; ಬಂದಂತೆಯೇ ಹೋಗಿ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇದೆಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸಬಾರದು.

ते तेन समनुज्ञाता ब्राह्मणेन भुजङ्गमाः ।
स्वमेव भवनं जग्मुरकृतार्था नरर्षभ ॥ १२.३६८.१३ ॥

ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದ ಹೀಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಸರ್ಪಗಳು, ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರದೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ನೆಲೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದವು.