మహాభారతం · అధ్యాయం 12.368

12.368.1

अथ तेन नरश्रेष्ठ ब्राह्मणेन तपस्विना ।
निराहारेण वसता दुःखितास्ते भुजङ्गमाः ॥ १२.३६८.१ ॥

ఓ నరశ్రేష్ఠా, అప్పుడు ఆ తపస్వి అయిన బ్రాహ్మణుడు ఆహారం లేకుండా ఉండగా ఆ సర్పాలు దుఃఖితులయ్యాయి.

सर्वे संभूय सहिता ह्यस्य नावस्य बान्धवाः ।
भ्रातरस्तनया भार्या ययुस्तं ब्राह्मणं प्रति ॥ १२.३६८.२ ॥

అతని బంధువులందరూ — సోదరులు, కుమారులు, భార్య — కలిసి ఆ బ్రాహ్మణుని వద్దకు వెళ్లారు.

तेऽपश्यन्पुलिने तं वै विविक्ते नियतव्रतम् ।
समासीनं निराहारं द्विजं जप्यपरायणम् ॥ १२.३६८.३ ॥

వారు ఏకాంతమైన ఇసుక తిన్నెపై నియమ వ్రతంతో, ఆహారం లేకుండా, జపంలో నిమగ్నుడై కూర్చున్న ఆ ద్విజుని చూశారు.

ते सर्वे समभिक्रम्य विप्रमभ्यर्च्य चासकृत् ।
ऊचुर्वाक्यमसंदिग्धमातिथेयस्य बान्धवाः ॥ १२.३६८.४ ॥

బంధువులందరూ దగ్గరకు వెళ్లి, ఆ బ్రాహ్మణుని పదే పదే పూజించి, అతిథి సత్కారం గురించి స్పష్టమైన మాటలు పలికారు.

षष्ठो हि दिवसस्तेऽद्य प्राप्तस्येह तपोधन ।
न चाभिभाषसे किंचिदाहारं धर्मवत्सल ॥ १२.३६८.५ ॥

ఓ తపోధనా, ఈరోజు మీరు ఇక్కడికి వచ్చి ఆరవ రోజు; మీరు ఏమీ మాట్లాడరు, ఆహారమూ తీసుకోరు. ఓ ధర్మప్రియా!

आमानभिगतश्चासि वयं च त्वामुपस्थिताः ।
कार्यं चातिथ्यमस्माभिरीप्सितं तव ऋद्धिमत् ॥ १२.३६८.६ ॥

మీరు గౌరవానికి అర్హులు; మేము మీ సమీపంలో ఉన్నాము. మా కర్తవ్యం, మీకు ఇష్టమైన అతిథి సత్కారాన్ని సమృద్ధిగా చేయడం.

मूलं फलं वा पर्णं वा पयो वा द्विजसत्तम ।
आहारहेतोरन्नं वा भोक्तुमर्हसि ब्राह्मण ॥ १२.३६८.७ ॥

ద్విజశ్రేష్ఠా, వేరు, పండు, ఆకు లేదా పాలు, లేదా ఏదైనా అన్నం — ఆహారం కోసం నీవు తినదగినది, బ్రాహ్మణా.

त्यक्ताहारेण भवता वने निवसता त्वया ।
बालवृद्धमिदं सर्वं पीड्यते धर्मसंकरात् ॥ १२.३६८.८ ॥

అడవిలో నివసిస్తూ ఆహారాన్ని త్యజించిన నీవల్ల ఇదంతా — బాలురు, వృద్ధులు కూడా — ధర్మసంకరంవల్ల బాధపడుతున్నారు.

न हि नो भ्रूणहा कश्चित्पन्नगेष्विह विद्यते ।
पूर्वाशी वा कुले ह्यस्मिन्देवतातिथिबन्धुषु ॥ १२.३६८.९ ॥

ఇక్కడ పన్నగులలో, మా కులంలో భ్రూణహంతకుడెవ్వరూ లేరు; దేవతలు, అతిథులు, బంధువులకు ముందుగా తినేవారూ లేరు.

उपदेशेन युष्माकमाहारोऽयं कृतो मया ।
द्विरूनं दशरात्रं वै नागस्यागमनं प्रति ॥ १२.३६८.१० ॥

మీ ఉపదేశం వల్ల నేను ఈ ఆహార నియమాన్ని చేశాను; నాగుని రాక కోసం పది రాత్రులు, రెండు తక్కువ.

यद्यष्टरात्रेऽतिक्रान्ते नागमिष्यति पन्नगः ।
तदाहारं करिष्यामि तन्निमित्तमिद व्रतम् ॥ १२.३६८.११ ॥

ఎనిమిది రాత్రులు గడిచినా నాగుడు రాకపోతే, అప్పుడు నేను ఆహారం తీసుకుంటాను; అందుకే ఈ వ్రతం.

कर्तव्यो न च संतापो गम्यतां च यथागतम् ।
तन्निमित्तमिदं सर्वं नैतद्भेत्तुगिहार्हथ ॥ १२.३६८.१२ ॥

చింతించకూడదు; వచ్చినట్లే వెళ్ళండి. దాని కోసమే ఇదంతా; ఇక్కడ దీన్ని భంగం చేయరాదు.

ते तेन समनुज्ञाता ब्राह्मणेन भुजङ्गमाः ।
स्वमेव भवनं जग्मुरकृतार्था नरर्षभ ॥ १२.३६८.१३ ॥

ఆ బ్రాహ్మణుడు అలా వీడ్కోలు ఇవ్వగా ఆ సర్పాలు, ఓ నరశ్రేష్ఠా, తమ ప్రయోజనం నెరవేరకుండానే తమ స్వస్థానానికి వెళ్లిపోయాయి.