മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.368

12.368.1

अथ तेन नरश्रेष्ठ ब्राह्मणेन तपस्विना ।
निराहारेण वसता दुःखितास्ते भुजङ्गमाः ॥ १२.३६८.१ ॥

നരശ്രേഷ്ഠാ, ആ തപസ്വിയായ ബ്രാഹ്മണൻ ആഹാരമില്ലാതെ വസിച്ചപ്പോൾ ആ സർപ്പങ്ങൾ ദുഃഖിതരായി.

सर्वे संभूय सहिता ह्यस्य नावस्य बान्धवाः ।
भ्रातरस्तनया भार्या ययुस्तं ब्राह्मणं प्रति ॥ १२.३६८.२ ॥

അവന്റെ ബന്ധുക്കളെല്ലാം — സഹോദരന്മാരും മക്കളും ഭാര്യയും — ഒരുമിച്ചുകൂടി ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.

तेऽपश्यन्पुलिने तं वै विविक्ते नियतव्रतम् ।
समासीनं निराहारं द्विजं जप्यपरायणम् ॥ १२.३६८.३ ॥

ഏകാന്തമായ മണൽത്തിട്ടയിൽ നിയതവ്രതനായി, നിരാഹാരനായി, ജപപരായണനായി ഇരിക്കുന്ന ആ ദ്വിജനെ അവർ കണ്ടു.

ते सर्वे समभिक्रम्य विप्रमभ्यर्च्य चासकृत् ।
ऊचुर्वाक्यमसंदिग्धमातिथेयस्य बान्धवाः ॥ १२.३६८.४ ॥

ബന്ധുക്കളെല്ലാം അടുത്തുചെന്ന് ബ്രാഹ്മണനെ പലതവണ പൂജിച്ച്, അതിഥിസത്കാരത്തെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

षष्ठो हि दिवसस्तेऽद्य प्राप्तस्येह तपोधन ।
न चाभिभाषसे किंचिदाहारं धर्मवत्सल ॥ १२.३६८.५ ॥

തപോധനാ, ഇന്ന് നിങ്ങൾ ഇവിടെയെത്തിയിട്ട് ആറാം ദിവസമാണ്; നിങ്ങൾ ഒന്നും സംസാരിക്കുന്നില്ല, ആഹാരവും കഴിക്കുന്നില്ല. ധർമവത്സലാ!

आमानभिगतश्चासि वयं च त्वामुपस्थिताः ।
कार्यं चातिथ्यमस्माभिरीप्सितं तव ऋद्धिमत् ॥ १२.३६८.६ ॥

നിങ്ങൾ ആദരവിന് അർഹനാണ്; ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ അരികിലുണ്ട്. ഞങ്ങളുടെ കർത്തവ്യം, നിങ്ങൾക്കിഷ്ടമുള്ള അതിഥിസത്കാരം സമൃദ്ധമായി ചെയ്യുക എന്നതാണ്.

मूलं फलं वा पर्णं वा पयो वा द्विजसत्तम ।
आहारहेतोरन्नं वा भोक्तुमर्हसि ब्राह्मण ॥ १२.३६८.७ ॥

ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, വേര്, ഫലം, ഇല അല്ലെങ്കിൽ പാൽ, അല്ലെങ്കിൽ എന്തെങ്കിലും അന്നം — ആഹാരത്തിനായി നിനക്ക് ഭക്ഷിക്കാം, ബ്രാഹ്മണാ.

त्यक्ताहारेण भवता वने निवसता त्वया ।
बालवृद्धमिदं सर्वं पीड्यते धर्मसंकरात् ॥ १२.३६८.८ ॥

കാട്ടിൽ വസിച്ച് ആഹാരം ഉപേക്ഷിച്ച നിന്നാൽ ഇതെല്ലാം — കുട്ടികളും വൃദ്ധരും — ധർമ്മസങ്കരത്താൽ പീഡിതരാകുന്നു.

न हि नो भ्रूणहा कश्चित्पन्नगेष्विह विद्यते ।
पूर्वाशी वा कुले ह्यस्मिन्देवतातिथिबन्धुषु ॥ १२.३६८.९ ॥

ഇവിടെ പന്നഗങ്ങളിൽ, ഞങ്ങളുടെ കുലത്തിൽ ഭ്രൂണഹത്യ ചെയ്യുന്ന ആരുമില്ല; ദേവന്മാർ, അതിഥികൾ, ബന്ധുക്കൾ എന്നിവർക്ക് മുമ്പ് ഭക്ഷിക്കുന്നവരുമില്ല.

उपदेशेन युष्माकमाहारोऽयं कृतो मया ।
द्विरूनं दशरात्रं वै नागस्यागमनं प्रति ॥ १२.३६८.१० ॥

നിങ്ങളുടെ ഉപദേശപ്രകാരം ഞാൻ ഈ ആഹാരവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു; നാഗൻ വരുന്നതിനായി പത്ത് രാത്രികൾ, രണ്ട് കുറച്ച്.

यद्यष्टरात्रेऽतिक्रान्ते नागमिष्यति पन्नगः ।
तदाहारं करिष्यामि तन्निमित्तमिद व्रतम् ॥ १२.३६८.११ ॥

എട്ട് രാത്രികൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും നാഗൻ വന്നില്ലെങ്കിൽ, അപ്പോൾ ഞാൻ ആഹാരം കഴിക്കും; അതിനുവേണ്ടിയാണ് ഈ വ്രതം.

कर्तव्यो न च संतापो गम्यतां च यथागतम् ।
तन्निमित्तमिदं सर्वं नैतद्भेत्तुगिहार्हथ ॥ १२.३६८.१२ ॥

വ്യസനിക്കരുത്; വന്നതുപോലെ മടങ്ങിപ്പോകൂ. അതിനുവേണ്ടിയാണ് ഇതെല്ലാം; ഇവിടെ ഇത് ഭംഗപ്പെടുത്തരുത്.

ते तेन समनुज्ञाता ब्राह्मणेन भुजङ्गमाः ।
स्वमेव भवनं जग्मुरकृतार्था नरर्षभ ॥ १२.३६८.१३ ॥

ആ ബ്രാഹ്മണൻ അങ്ങനെ യാത്രയാക്കിയ ആ സർപ്പങ്ങൾ, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, ലക്ഷ്യം നേടാതെ തങ്ങളുടെ സ്വന്തം വാസസ്ഥലത്തേക്ക് മടങ്ങിപ്പോയി.