महाभारत · अध्याय 12.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.4.1
कर्णस्तु समवाप्यैवमस्त्रं भार्गवनन्दनात् ।
दुर्योधनेन सहितो मुमुदे भरतर्षभ ॥ १२.४.१ ॥
अशा प्रकारे भार्गवनंदन (परशुराम) यांच्याकडून अस्त्रे मिळवून कर्ण दुर्योधनासह आनंदित झाला, हे भरतर्षभ.
12.4.2
ततः कदाचिदाजातः समाजग्मुः स्वयंवरे ।
कलिङ्गविषये राजन्राज्ञश्चित्राङ्गदस्य च ॥ १२.४.२ ॥
नंतर एके दिवशी, हे राजन, कलिंग देशात राजा चित्राङ्गदाच्या स्वयंवरात ते एकत्र जमले.
12.4.3
श्रीमद्राजपुरं नाम नगरं तत्र भारत ।
राजानः शतशस्तत्र कन्यार्थे समुपागमन् ॥ १२.४.३ ॥
तेथे श्रीमत् राजपुर नावाचे नगर होते, हे भारता. तेथे कन्येसाठी शेकडो राजे आले.
12.4.4
श्रुत्वा दुर्योधनस्तत्र समेतान्सर्वपार्थिवान् ।
रथेन काञ्चनाङ्गेन कर्णेन सहितो ययौ ॥ १२.४.४ ॥
तेथे जमलेल्या सर्व राजांबद्दल ऐकून दुर्योधन सोन्याने सजलेल्या रथातून कर्णासह गेला.
12.4.5
ततः स्वयंवरे तस्मिन्नानादेश्या महारथाः ।
समाजग्मुर्नृपतयः कन्यार्थे नृपसत्तम ॥ १२.४.५ ॥
नंतर त्या स्वयंवरात विविध देशांतून आलेले महारथी राजे कन्येसाठी एकत्र जमले, हे नृपश्रेष्ठा.
12.4.6
शिशुपालो जरासन्धो भीष्मको वक्र एव च ।
कपोतरोमा नीलश्च रुक्मी च दृढविक्रमः ॥ १२.४.६ ॥
शिशुपाल, जरासंध, भीष्मक, वक्र, कपोतरोमा, नील आणि दृढविक्रम रुक्मी हेही.
12.4.7
सृगालश्च महाराजः स्त्रीराज्याधिपतिश्च यः ।
विशोकः शतधन्वा च भोजो वीरश्च नामतः ॥ १२.४.७ ॥
सृगाल, महाराज, जो स्त्रीराज्याचा अधिपती आहे, विशोक, शतधन्वा आणि वीर भोज—नावानिशी.
12.4.8
एते चान्ये च बहवो दक्षिणां दिशमाश्रिताः ।
म्लेच्छाश्चार्याश्च राजानः प्राच्योदीच्यास्तथैव च ॥ १२.४.८ ॥
हे आणि इतर अनेक, जे दक्षिण दिशेला आश्रित आहेत; म्लेच्छ व आर्य राजे, पूर्व व उत्तरेचे राजेही तसेच.
12.4.9
काञ्चनाङ्गदिनः सर्वे शुद्धजाम्बूनदप्रभाः ।
सर्वे भास्वरदेहाश्च व्याघ्रा इव बलोत्कटाः ॥ १२.४.९ ॥
सोन्याचे बाजूबंद धारण केलेले सर्व, शुद्ध जांबूनद सोन्यासारखे तेजस्वी, सर्व प्रकाशमान देहाचे, वाघांसारखे बलाने उग्र.
12.4.10
ततः समुपविष्टेषु तेषु राजसु भारत ।
विवेश रङ्गं सा कन्या धात्रीवर्षवरान्विता ॥ १२.४.१० ॥
मग, हे भारता, ते राजे बसल्यावर, धात्री आणि श्रेष्ठ अंतःपुरस्त्रियांसह ती कन्या रंगभूमीत प्रवेशली.
12.4.11
ततः संश्राव्यमाणेषु राज्ञां नामसु भारत ।
अत्यक्रामद्धार्तराष्ट्रं सा कन्या वरवर्णिनी ॥ १२.४.११ ॥
मग, हे भारता, राजांची नावे घोषित होत असताना, ती सुंदर वर्णाची कन्या धृतराष्ट्रपुत्राला ओलांडून पुढे गेली.
12.4.12
दुर्योधनस्तु कौरव्यो नामर्षयत लङ्घनम् ।
प्रत्यपेधच्च तां कन्यामसत्कृत्य नराधिपान् ॥ १२.४.१२ ॥
पण कौरव दुर्योधनाने ते उल्लंघन सहन केले नाही; त्या कन्येला नाकारले आणि राजांचा अनादर करून तिला दूर केले.
12.4.13
स वीर्यमदमत्तत्वाद्भीष्मद्रोणावुपाश्रितः ।
रथमारोप्य तां कन्यामाजुहाव नराधिपान् ॥ १२.४.१३ ॥
वीर्यमदाने उन्मत्त होऊन, भीष्म व द्रोण यांचा आश्रय घेऊन त्याने त्या कन्येला रथावर चढवले आणि राजांना आव्हान दिले.
12.4.14
तमन्वगाद्रथी खङ्गी बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ।
कर्णः शस्त्रभृतां श्रेष्ठः पृष्ठतः पुरुषर्षभ ॥ १२.४.१४ ॥
त्याच्या मागून रथी, खड्गधारी, बोटांना गोधाचे रक्षक बांधलेला, शस्त्रधारींमध्ये श्रेष्ठ कर्ण आला, हे पुरुषर्षभा.
12.4.15
ततो विमर्दः सुमहान्राज्ञामासीद्युयुत्सताम् ।
सन्नह्यतां तनुत्राणि रथान्योजयतामपि। ॥ १२.४.१५ ॥
तेव्हा लढू इच्छिणाऱ्या राजांमध्ये मोठा गोंधळ उडाला; ते चिलखत चढवू लागले आणि रथांना घोडे जुंपू लागले.
12.4.16
तेऽभ्यधावन्त संक्रुद्धाः कर्णदुर्योधनावुभौ ।
शरवर्षाणि मुञ्चन्तो मेघाः पर्वतयोरिव ॥ १२.४.१६ ॥
संतप्त होऊन ते कर्ण आणि दुर्योधन दोघांवर धावून गेले; पर्वतांवरील मेघांसारखा बाणांचा वर्षाव करत.
12.4.17
कर्णस्तेषामापततामेकैकेन शरेण ह ।
धनूंषि च शरव्रातान्पातयामास भूतले ॥ १२.४.१७ ॥
कर्णाने आक्रमण करणाऱ्या प्रत्येकाला एकेक बाणानेच रोखले आणि त्यांची धनुष्ये व बाणांचे समूह भूमीवर पाडले.
12.4.18
ततो विधनुषः कांश्चित्कांश्चिदुद्यतकार्मुकान् ।
कांश्चिदुत्सृजतो बाणान्रथशक्तिगदास्तथा ॥ १२.४.१८ ॥
मग काही धनुष्यहीन झाले, काही उगारलेले धनुष्य धरत होते, काही बाण सोडत होते, आणि काही रथ, शक्ती व गदा घेऊन होते.
12.4.19
लाघवाव्द्याकुलीकृत्य कर्णः प्रहरतां वरः ।
हतसूतांश्च भूयिष्ठान्स विजिग्ये नराधिपान् ॥ १२.४.१९ ॥
चपळाईने त्यांना गोंधळात टाकणारा कर्ण, प्रहार करणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ, सारथी मारले गेलेल्या बहुतेक राजांना जिंकून घेतला.
12.4.20
ते स्वयं वाहयन्तोऽश्वान्याहि याहीति वादिनः ।
व्यपेयुस्ते रणं हित्वा राजानो भग्नमानसाः ॥ १२.४.२० ॥
स्वतः घोडे हाकत 'चला, चला' म्हणत, खचलेल्या मनाचे ते राजे रणांगण सोडून पळून गेले.
12.4.21
दुर्योधनस्तु कर्णेन पाल्यमानोऽभ्ययात्तदा ।
हृष्टः कन्यामुपादाय नगरं नागसाह्वयम् ॥ १२.४.२१ ॥
तेव्हा कर्णाने रक्षिलेला दुर्योधन आनंदाने त्या कन्येला घेऊन नागसाह्वय नगराकडे गेला.