ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.54.1
अथाव्रवीन्महातेजा वाक्यं कौरवनन्दनः ।
हन्त धर्मान्प्रवक्ष्यामि दृढे वाङ्भनसी मम ॥ १२.५४.१ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਕੌਰਵਨੰਦਨ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: ਚੰਗਾ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਮੇਰੀ ਵਾਣੀ ਅਤੇ ਮਨ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹਨ.
12.54.2
तव प्रसादाद्गोविन्द भूतात्मा ह्यसि शाश्वतः ।
युधिष्ठिरस्तु धर्मात्मा मां धर्माननुपृच्छतु।
एवं प्रीतो भविष्यामि धर्मान्वक्ष्यामि चाखिलान् ॥ १२.५४.२ ॥
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਤੂੰ ਸਦੀਵੀ ਭੂਤਾਤਮਾ ਹੈਂ। ਧਰਮਾਤਮਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਮੈਨੂੰ ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ।
12.54.3
यस्मिन्राजर्षभे जाते धर्मात्मनि महात्मनि ।
अहृष्यन्नृषयः सर्वे स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.३ ॥
ਜਿਸ ਰਾਜਰਿਸ਼ਭ ਦੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛੇ।
12.54.4
सर्वेषां दीप्तयशसां कुरूणां धर्मचारिणाम् ।
यस्य नास्ति समः कश्चित्स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.४ ॥
ਚਮਕਦੇ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛੇ।
12.54.5
धृतिर्दमो ब्रह्मचर्यं क्षमा धर्मश्च नित्यदा ।
यस्मिन्नोजश्च तेजश्च स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.५ ॥
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧੀਰਜ, ਦਮ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ, ਖਿਮਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸਦਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਓਜ ਤੇ ਤੇਜ ਵੀ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛੇ।
12.54.6
संबन्धिनोऽतिथीन्भृत्यान्संश्रितांश्चैव यो भृशम् ।
संमानयति सत्कृत्य स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.६ ॥
ਜੋ ਸੰਬੰਧੀਆਂ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ, ਨੌਕਰਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਿਤਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛੇ।
12.54.7
सत्यं दानं तपः शौर्यं शान्तिर्दाक्ष्यमसंभ्रमः ।
यस्मिन्नेतानि सर्वाणि स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.७ ॥
ਸੱਚ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਸ਼ੌਰਜ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਦਕਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਅਡੋਲਤਾ — ਇਹ ਸਭ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛੇ।
12.54.8
यो न कामान्न संरम्भान्न भयान्नार्थकारणात् ।
कुर्यादधर्मं धर्मात्मा स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.८ ॥
ਕਾਮ ਨਾਲ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ, ਡਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਧਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਜੋ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛੇ।
12.54.9
सत्यनित्यः क्षमानित्यो ज्ञाननित्योऽतिथिप्रियः ।
यो ददाति सतां नित्यं स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.९ ॥
ਜੋ ਸਦਾ ਸੱਚ, ਖਿਮਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਜਣਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛੇ।
12.54.10
इज्याध्ययननित्यश्च धर्मे च निरतः सदा ।
क्षान्तः श्रुतरहस्यश्च स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.१० ॥
ਯਗ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਲੱਗਿਆ, ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਖਿਮਾਵਾਨ ਅਤੇ ਗੁਹਿਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛੇ।
12.54.11
लज्जया परयोपेतो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
अभिशापभयाद्भीतो भवन्तं नोपसर्पति ॥ १२.५४.११ ॥
ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸਰਾਪ ਦੇ ਡਰੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
12.54.12
लोकस्य कदनं कृत्वा लोकनाथो विशांपते ।
अभिशापभयाद्भीतो भवन्तं नोपसर्पति ॥ १२.५४.१२ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਮਪਤੇ! ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਲੋਕਨਾਥ ਸਰਾਪ ਦੇ ਡਰੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
12.54.13
पूज्यान्मान्यांश्च भक्तांश्च गुरून्संबन्धिबान्धवान् ।
अर्घार्हानिषुभिर्भित्त्वा भवन्तं नोपसर्पति ॥ १२.५४.१३ ॥
ਪੂਜਨੀਕਾਂ, ਮਾਨਯੋਗਾਂ, ਭਗਤਾਂ, ਗੁਰੂਆਂ, ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਤੇ ਬਾਂਧਵਾਂ, ਅਰਘ ਦੇ ਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
12.54.14
ब्राह्मणानां यथा धर्मो दानमध्ययनं तपः ।
क्षत्रियाणां तथा कृष्ण समरे देहपातनम् ॥ १२.५४.१४ ॥
ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਦਾਨ, ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਤਪ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਹ ਤਿਆਗਣਾ ਹੈ।
12.54.15
पितॄन्पितामहान्भ्रातॄन्गुरून्संबन्धिबान्धवान् ।
मिथ्याप्रवृत्तान्यः सख्ये निहन्याद्धर्म एव सः ॥ १२.५४.१५ ॥
ਪਿਤਾਵਾਂ, ਦਾਦਿਆਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਗੁਰੂਆਂ, ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਤੇ ਬਾਂਧਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਝੂਠਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਧਰਮ ਹੈ।
12.54.16
समयत्यागिनो लुब्धान्गुरूनपि च केशव ।
निहन्ति समरे पापान्क्षत्रियो यः स धर्मवित् ॥ १२.५४.१६ ॥
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਜੋ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ ਵਚਨ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ, ਲਾਲਚੀ, ਪਾਪੀ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਧਰਮਵੇਤਾ ਹੈ।
12.54.17
यो लोभान्न समीक्षेत धर्मसेतुं सनातनम् ।
निहन्ति यस्तं समरे क्षत्रियो वै स धर्मवित् ॥ १२.५४.१७ ॥
ਜੋ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ-ਸੇਤੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧਰਮਵੇਤਾ ਹੈ।
12.54.18
लोहितोदां केशतृणां गजशैलां ध्वजद्रुमाम् ।
महीं करोति युद्धेषु क्षत्रियो यः स धर्मवित् ॥ १२.५४.१८ ॥
ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਘਾਹ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪਰਬਤ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਧਰਮਵੇਤਾ ਹੈ।
12.54.19
आहूतेन रणे नित्यं योद्धव्यं क्षत्रबन्धुना ।
धर्म्यं स्वर्ग्यं च लोक्यं च युद्धं हि मनुरब्रवीत् ॥ १२.५४.१९ ॥
ਯੁੱਧ ਲਈ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਬੰਧੂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਧਰਮਯੋਗ, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਲੋਕ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਯੁੱਧ ਮਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ।
12.54.20
एवमुक्तस्तु भीष्मेण धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
विनीतवदुपागम्य तस्थै संदर्शनेऽग्रतः ॥ १२.५४.२० ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
12.54.21
अथास्य पादौ जग्राह भीष्मश्चापि ननन्द तम् ।
मूर्ध्निं चैनमुपाघ्राय निषीदेत्यब्रवीत्तदा ॥ १२.५४.२१ ॥
ਤਦ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਸੁੰਘ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਬੈਠ।"
12.54.22
तमुवाचाथ गाङ्गेयो वृषभः सर्वधन्विनाम् ।
मां पृच्छ तात विस्रब्धं मा भैस्त्वं कुरुसत्तम ॥ १२.५४.२२ ॥
ਤਦ ਸਾਰੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦ ਵਰਗੇ ਗਾਂਗੇਯ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਬਿਨਾਂ ਡਰ ਮੈਥੋਂ ਪੁੱਛ। ਨਾ ਡਰ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।"