మహాభారతం · అధ్యాయం 12.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.54.1
अथाव्रवीन्महातेजा वाक्यं कौरवनन्दनः ।
हन्त धर्मान्प्रवक्ष्यामि दृढे वाङ्भनसी मम ॥ १२.५४.१ ॥
అప్పుడు మహాతేజస్వి కౌరవ నందనుడు ఇలా పలికాడు: సరే, ధర్మాలను చెబుతాను; నా వాక్కు, నా మనస్సు స్థిరంగా ఉన్నాయి.
12.54.2
तव प्रसादाद्गोविन्द भूतात्मा ह्यसि शाश्वतः ।
युधिष्ठिरस्तु धर्मात्मा मां धर्माननुपृच्छतु।
एवं प्रीतो भविष्यामि धर्मान्वक्ष्यामि चाखिलान् ॥ १२.५४.२ ॥
నీ అనుగ్రహంతో, ఓ గోవిందా, నీవు శాశ్వతుడైన భూతాత్మవు. ధర్మాత్ముడైన యుధిష్ఠిరుడు నన్ను ధర్మాలను అడగనివ్వు; ఇలా సంతోషించి అన్ని ధర్మాలను చెబుతాను.
12.54.3
यस्मिन्राजर्षभे जाते धर्मात्मनि महात्मनि ।
अहृष्यन्नृषयः सर्वे स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.३ ॥
ఏ రాజర్షభుడు జన్మించినప్పుడు ధర్మాత్ములు, మహాత్ములైన ఋషులందరూ ఆనందించారో, ఆ పాండవుడు నన్ను అడగనివ్వు.
12.54.4
सर्वेषां दीप्तयशसां कुरूणां धर्मचारिणाम् ।
यस्य नास्ति समः कश्चित्स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.४ ॥
ప్రకాశించే కీర్తి గల, ధర్మాన్ని ఆచరించే కురువులందరిలో ఎవరికీ సమానుడు లేని ఆ పాండవుడు నన్ను అడగనివ్వు.
12.54.5
धृतिर्दमो ब्रह्मचर्यं क्षमा धर्मश्च नित्यदा ।
यस्मिन्नोजश्च तेजश्च स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.५ ॥
ఎవరిలో ధైర్యం, దమం, బ్రహ్మచర్యం, క్షమ, ధర్మం ఎల్లప్పుడూ ఉన్నాయో, ఓజస్సు తేజస్సు ఉన్నాయో, ఆ పాండవుడు నన్ను అడగనివ్వు.
12.54.6
संबन्धिनोऽतिथीन्भृत्यान्संश्रितांश्चैव यो भृशम् ।
संमानयति सत्कृत्य स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.६ ॥
బంధువులను, అతిథులను, సేవకులను, ఆశ్రితులను అత్యంత గౌరవంతో సత్కరించే ఆ పాండవుడు నన్ను అడగనివ్వు.
12.54.7
सत्यं दानं तपः शौर्यं शान्तिर्दाक्ष्यमसंभ्रमः ।
यस्मिन्नेतानि सर्वाणि स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.७ ॥
సత్యం, దానం, తపస్సు, శౌర్యం, శాంతి, దక్షత, అసంభ్రమం ఇవన్నీ ఎవనిలో ఉన్నాయో, ఆ పాండవుడు నన్ను అడగాలి.
12.54.8
यो न कामान्न संरम्भान्न भयान्नार्थकारणात् ।
कुर्यादधर्मं धर्मात्मा स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.८ ॥
కోరికచేత గాని, కోపంచేత గాని, భయంచేత గాని, ధనకారణంచేత గాని అధర్మం చేయని ధర్మాత్ముడైన ఆ పాండవుడు నన్ను అడగాలి.
12.54.9
सत्यनित्यः क्षमानित्यो ज्ञाननित्योऽतिथिप्रियः ।
यो ददाति सतां नित्यं स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.९ ॥
సత్యంలో, క్షమలో, జ్ఞానంలో నిత్యుడై, అతిథులకు ప్రియుడై, సత్పురుషులకు ఎల్లప్పుడూ దానమిచ్చే ఆ పాండవుడు నన్ను అడగాలి.
12.54.10
इज्याध्ययननित्यश्च धर्मे च निरतः सदा ।
क्षान्तः श्रुतरहस्यश्च स मां पृच्छतु पाण्डवः ॥ १२.५४.१० ॥
యజ్ఞంలోనూ అధ్యయనంలోనూ నిత్యుడై, ఎల్లప్పుడూ ధర్మంలో నిరతుడై, క్షమాశీలుడై, గుహ్యమైన ఉపదేశాలను విన్న ఆ పాండవుడు నన్ను అడగాలి.
12.54.11
लज्जया परयोपेतो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
अभिशापभयाद्भीतो भवन्तं नोपसर्पति ॥ १२.५४.११ ॥
గొప్ప సిగ్గుతో కూడిన ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు, శాపభయంతో భయపడి నిన్ను సమీపించడం లేదు.
12.54.12
लोकस्य कदनं कृत्वा लोकनाथो विशांपते ।
अभिशापभयाद्भीतो भवन्तं नोपसर्पति ॥ १२.५४.१२ ॥
ఓ విశాంపతీ! లోకాన్ని నాశనం చేసి, లోకనాథుడు శాపభయంతో భయపడి నిన్ను సమీపించడం లేదు.
12.54.13
पूज्यान्मान्यांश्च भक्तांश्च गुरून्संबन्धिबान्धवान् ।
अर्घार्हानिषुभिर्भित्त्वा भवन्तं नोपसर्पति ॥ १२.५४.१३ ॥
పూజ్యులను, మాన్యులను, భక్తులను, గురువులను, బంధువులను, అర్ఘ్యానికి అర్హులైనవారిని బాణాలతో ఛేదించి, అతడు మీ వద్దకు రాడు.
12.54.14
ब्राह्मणानां यथा धर्मो दानमध्ययनं तपः ।
क्षत्रियाणां तथा कृष्ण समरे देहपातनम् ॥ १२.५४.१४ ॥
బ్రాహ్మణులకు ధర్మం దానం, అధ్యయనం, తపస్సు; అలాగే కృష్ణా, క్షత్రియులకు ధర్మం యుద్ధంలో దేహత్యాగం.
12.54.15
पितॄन्पितामहान्भ्रातॄन्गुरून्संबन्धिबान्धवान् ।
मिथ्याप्रवृत्तान्यः सख्ये निहन्याद्धर्म एव सः ॥ १२.५४.१५ ॥
తండ్రులను, తాతలను, సోదరులను, గురువులను, బంధువులను, స్నేహంలో మిథ్యాప్రవర్తన చేసినవారిని ఎవరు చంపుతారో, అదే ధర్మం.
12.54.16
समयत्यागिनो लुब्धान्गुरूनपि च केशव ।
निहन्ति समरे पापान्क्षत्रियो यः स धर्मवित् ॥ १२.५४.१६ ॥
కేశవా, ఒప్పందాన్ని విడిచిన, లోభులైన, పాపులైన గురువులను కూడా యుద్ధంలో చంపే క్షత్రియుడే ధర్మజ్ఞుడు.
12.54.17
यो लोभान्न समीक्षेत धर्मसेतुं सनातनम् ।
निहन्ति यस्तं समरे क्षत्रियो वै स धर्मवित् ॥ १२.५४.१७ ॥
లోభంతో సనాతన ధర్మసేతువును పట్టించుకోనివాడిని యుద్ధంలో చంపే క్షత్రియుడే ధర్మజ్ఞుడు.
12.54.18
लोहितोदां केशतृणां गजशैलां ध्वजद्रुमाम् ।
महीं करोति युद्धेषु क्षत्रियो यः स धर्मवित् ॥ १२.५४.१८ ॥
యుద్ధాలలో రక్తనదులు, కేశాల గడ్డి, గజపర్వతాలు, ధ్వజవృక్షాలతో భూమిని చేసే క్షత్రియుడే ధర్మజ్ఞుడు.
12.54.19
आहूतेन रणे नित्यं योद्धव्यं क्षत्रबन्धुना ।
धर्म्यं स्वर्ग्यं च लोक्यं च युद्धं हि मनुरब्रवीत् ॥ १२.५४.१९ ॥
యుద్ధానికి పిలువబడినప్పుడు క్షత్రియ బంధువు ఎల్లప్పుడూ పోరాడాలి; ధర్మబద్ధమైన, స్వర్గాన్నిచ్చే, లోకాలనిచ్చే యుద్ధాన్ని మనువు చెప్పాడు.
12.54.20
एवमुक्तस्तु भीष्मेण धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
विनीतवदुपागम्य तस्थै संदर्शनेऽग्रतः ॥ १२.५४.२० ॥
భీష్ముడు ఇలా చెప్పగా, ధర్మపుత్రుడైన యుధిష్ఠిరుడు వినయంగా దగ్గరకు వచ్చి ఆయన ఎదుట కనిపించే చోట నిలిచాడు.
12.54.21
अथास्य पादौ जग्राह भीष्मश्चापि ननन्द तम् ।
मूर्ध्निं चैनमुपाघ्राय निषीदेत्यब्रवीत्तदा ॥ १२.५४.२१ ॥
అప్పుడు భీష్ముడు ఆయన పాదాలు పట్టుకుని, సంతోషించి, తల మీద ముద్దాడి, "కూర్చో" అని అన్నాడు.
12.54.22
तमुवाचाथ गाङ्गेयो वृषभः सर्वधन्विनाम् ।
मां पृच्छ तात विस्रब्धं मा भैस्त्वं कुरुसत्तम ॥ १२.५४.२२ ॥
అప్పుడు సర్వ ధనుర్ధరులలో వృషభమైన గంగాపుత్రుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: "తాతా, నిర్భయంగా నన్ను అడుగు. భయపడకు, కురుశ్రేష్ఠుడా."