ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.60.1
आश्रमाणां महाबाहो शृणु सत्यपराक्रम ।
चतुर्णामपि नामानि कर्माणि च युधिष्ठिर ॥ १२.६०.१ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ହେ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ, ଚାରି ଆଶ୍ରମର ନାମ ଓ କର୍ମ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
12.60.2
वानप्रस्थं भैक्षचर्यं गार्हस्थ्यं च महाश्रमम् ।
ब्रह्मचर्याश्रमं प्राहुश्चतुर्थं ब्रह्मणेरितम् ॥ १२.६०.२ ॥
ବାନପ୍ରସ୍ଥ, ଭୈକ୍ଷଚର୍ଯ୍ୟ, ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ମହାଆଶ୍ରମ — ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟାଶ୍ରମକୁ ସେମାନେ କହନ୍ତି; ଚତୁର୍ଥଟି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ।
12.60.3
चूडाकरणसंस्कारं द्विजातित्वमवाप्य च ।
आधानादीनि कर्माणि प्राप्य वेदानधीत्य च ॥ १२.६०.३ ॥
ଚୂଡ଼ାକରଣ ସଂସ୍କାରରେ ଦ୍ୱିଜତ୍ୱ ଲାଭ କରି, ଆଧାନ ଆଦି କର୍ମ କରି ଓ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରି —
12.60.4
सदारो वाऽप्यदारो वा विनीतः संयतेन्द्रियः ।
वानप्रस्थाश्रमं गच्छेत्कृतकृत्यो गृहाश्रमात् ॥ १२.६०.४ ॥
ପତ୍ନୀ ସହିତ ହେଉ ବା ନହେଉ, ବିନୀତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମୀ ହୋଇ — ଗୃହାଶ୍ରମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି ବାନପ୍ରସ୍ଥାଶ୍ରମକୁ ଯାଉ।
12.60.5
तत्रारण्यकशास्त्राणि समधीत्य स धर्मवित् ।
ऊर्ध्वरेताः प्रजा हित्वा गच्छत्यक्षरसात्मताम् ॥ १२.६०.५ ॥
ସେଠାରେ ଆରଣ୍ୟକ ଶାସ୍ତ୍ର ଭଲ ଭାବେ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ସେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଊର୍ଧ୍ୱରେତା ହୋଇ, ସନ୍ତାନ ଛାଡ଼ି ଅକ୍ଷର ସହିତ ଏକତା ଲାଭ କରେ।
12.60.6
एतान्येव निमित्तानि मुनीनामूर्ध्वरेतसाम् ।
कर्तव्यानीह विप्रेण राजन्नादौ विपश्चिता ॥ १२.६०.६ ॥
ଊର୍ଧ୍ୱରେତା ମୁନିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହିସବୁ ହିଁ ନିମିତ୍ତ; ହେ ରାଜନ୍, ଏଠାରେ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରଥମେ ଏଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
12.60.7
चरितब्रह्मचर्यस्य ब्राह्मणस्य विशांपते ।
भैक्षचर्यास्वधीकारः प्रशस्तो देहमोक्षणे ॥ १२.६०.७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ ସମାପ୍ତ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଭିକ୍ଷାଚର୍ଯ୍ୟାରେ ଅଧିକାର ଅଛି; ଦେହମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏହା ପ୍ରଶଂସିତ।
12.60.8
यत्रास्तमितशायी स्यान्निरग्निरनिकेतनः ।
यथोपलब्धजीवी स्यान्मुनिर्दान्तो जितेन्द्रियः ॥ १२.६०.८ ॥
ଯେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଯାଏ ସେଠାରେ ଶୟନ କରୁ; ଅଗ୍ନିରହିତ, ଗୃହହୀନ ହେଉ; ଯାହା ମିଳେ ତାହାରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରୁ; ସେ ମୁନି, ଦାନ୍ତ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ହେଉ।
12.60.9
निराशीर्निर्नमस्कारो निर्भोगो निर्विकारवान् ।
विप्रः क्षेमाश्रमं प्राप्तो गच्छत्यक्षरसात्मताम् ॥ १२.६०.९ ॥
ଆଶାହୀନ, ନମସ୍କାରହୀନ, ଭୋଗହୀନ, ବିକାରହୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ଷେମାଶ୍ରମ ପାଇ ଅକ୍ଷରତତ୍ତ୍ୱ ସହ ଏକତା ଲାଭ କରେ।
12.60.10
अधीत्य वेदान्कृतसर्वकृत्यः ।
संतानमुत्पाद्य सुखानि भुक्त्वा।
समाहितः प्रचरेद्दुश्चरं तं ।
गार्हस्थ्यधर्मं मुनिधर्मजुष्टम् ॥ १२.६०.१० ॥
ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି, ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନ କରି, ସୁଖ ଭୋଗ କରି, ସମାହିତ ଚିତ୍ତରେ ମୁନିଧର୍ମ ସେବିତ ସେହି ଦୁଶ୍ଚର ଗୃହସ୍ଥଧର୍ମ ଆଚରଣ କରୁ।
12.60.11
स्वदारतुष्टस्त्वृतुकालगामी ।
नियोगसेवी न शठो न जिह्नः।
मिताशनो देवरतः कृतज्ञः ।
सत्यो मृदुश्चानृशंसः क्षमावान् ॥ १२.६०.११ ॥
ନିଜ ପତ୍ନୀରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଋତୁକାଳରେ କେବଳ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉଥିବା, ନିଯୁକ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସେବୀ, ଶଠ ଓ ବକ୍ର ନ ହେଉ, ମିତାହାରୀ, ଦେବରତ, କୃତଜ୍ଞ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ମୃଦୁ, ଅନୃଶଂସ ଓ କ୍ଷମାଶୀଳ ହେଉ।
12.60.12
दान्तो विधेयो हव्यकव्याप्रमत्तो ।
ह्यन्नस्य दाता सततं द्विजेभ्यः।
अमत्सरी सर्वलिङ्गप्रदाता ।
वैताननित्यश्च गृहाश्रमी स्यात् ॥ १२.६०.१२ ॥
ସଂଯମୀ, ବିଧେୟ, ହବ୍ୟ-କବ୍ୟରେ ସାବଧାନ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ସତତ ଅନ୍ନଦାତା, ଈର୍ଷାରହିତ, ସର୍ବପ୍ରକାର ଦାନଦାତା ଏବଂ ନିତ୍ୟ ବୈତାନ ଅଗ୍ନିର ସେବକ ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମୀ ହେବା ଉଚିତ।
12.60.13
अथात्र नारायणगीतमाहु ।
र्महर्षयस्तात महानुभावाः।
महार्थमत्यन्ततपः प्रयुक्तं ।
तदुच्यमानं हि मया निबोध ॥ १२.६०.१३ ॥
ହେ ବତ୍ସ, ଏଠାରେ ମହାନୁଭାବ ମହର୍ଷିମାନେ ନାରାୟଣଗୀତା କହନ୍ତି; ତାହା ମହାର୍ଥ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତ। ମୁଁ ଏବେ ଯାହା କହୁଛି ତାହା ବୁଝ।
12.60.14
सत्यार्जवं चातिथिपूजनं च ।
धर्मस्तथार्थश्च रतिः स्वदारैः।
निषेवितव्यानि सुखानि लोके ।
ह्यस्मिन्परे चैव मतं ममैतत् ॥ १२.६०.१४ ॥
ସତ୍ୟ ଓ ଋଜୁତା, ଅତିଥି ପୂଜା, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଏବଂ ନିଜ ପତ୍ନୀ ସହ ରତି—ଏହି ସୁଖଗୁଡ଼ିକ ଏ ଜଗତରେ ସେବନୀୟ। ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମୋର ଏହା ହିଁ ମତ।
12.60.15
भरणं पुत्रदाराणां वेदानां चानुपालनम् ।
सेवतामाश्रमं श्रेष्ठं वदन्ति परमर्षयः ॥ १२.६०.१५ ॥
ପୁତ୍ର ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଭରଣ-ପୋଷଣ ଏବଂ ବେଦର ଅନୁପାଳନ—ଏଗୁଡ଼ିକ ଆଚରଣକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ପରମର୍ଷିମାନେ କହନ୍ତି।
12.60.16
एवं हि यो ब्राह्मणो यज्ञशीलो ।
गार्हस्थ्यमध्यावसते यथावत्।
गृहस्थवृत्तिं प्रतिगाह्य सम्य ।
क्स्वर्गे विशुद्धं फलमश्नुते सः ॥ १२.६०.१६ ॥
ଏହିପରି ଯଜ୍ଞଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଥାବିଧି ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ବାସ କରି, ଗୃହସ୍ଥଧର୍ମକୁ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶୁଦ୍ଧ ଫଳ ପାଏ।
12.60.17
तस्य देहं परित्यज्य इष्टकामाक्षया मताः ।
आनन्त्यायोपकल्पन्ते सर्वतोक्षिशिरोमुखाः ॥ १२.६०.१७ ॥
ତାଙ୍କ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ ଇଷ୍ଟ କାମନା ଅକ୍ଷୟ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ; ସବୁ ଦିଗକୁ ଆଖି, ମୁଣ୍ଡ ଓ ମୁଖ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଅନନ୍ତ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତି।
12.60.18
वसन्नेको जपन्नेकः सर्वान्वेदान्युधिष्ठिर ।
एकस्मिन्नेव चाचार्ये शुश्रूषुर्मलपङ्कवान् ॥ १२.६०.१८ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଜଣେ ବାସ କରନ୍ତି ଓ ଜଣେ ସବୁ ବେଦ ଜପନ୍ତି; ଗୋଟିଏ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସେବା କରି ମଇଳା ଓ କାଦୁଅରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇ।
12.60.19
ब्रह्मचारी व्रती नित्यं नित्यं दीक्षापरो वशी ।
गुरुच्छायानुगो नित्यमधीयानः सुयन्त्रितः।
अविचाल्यव्रतोपेतं कृत्यं कुर्वन्वसेत्सदा ॥ १२.६०.१९ ॥
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ବ୍ରତଧାରୀ, ନିତ୍ୟ ଦୀକ୍ଷାରେ ରତ, ସଂଯମୀ, ଗୁରୁଙ୍କ ଛାୟା ଅନୁସରଣକାରୀ, ନିତ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନକାରୀ, ସୁସଂଯତ ହୋଇ, ଅଚଳ ବ୍ରତଯୁକ୍ତ ହୋଇ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରି ସର୍ବଦା ବାସ କରିବ।
12.60.20
शुश्रूषां सततं कुर्वन्गुरोः संप्रणमेत च ।
षट्कर्मस्वनिवृत्तश्च न प्रवृत्तश्च सर्वशः ॥ १२.६०.२० ॥
ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା ନିରନ୍ତର କରି ତାଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ପ୍ରଣାମ କରିବ; ଛଅ କର୍ମରୁ ନ ଫେରି ଓ ସେଥିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଗ୍ନ ନ ହୋଇ।
12.60.21
नाचरत्यधिकारेण सेवेत द्विषतो न च ।
एषोऽऽश्रमपदस्तात ब्रह्मचारिण इष्यते ॥ १२.६०.२१ ॥
ଅଧିକାରର ବଳରେ ଆଚରଣ ନ କରିବ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସେବା ମଧ୍ୟ ନ କରିବ; ହେ ପୁତ୍ର, ଏହା ହିଁ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କ ଆଶ୍ରମପଦ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।