ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.63.1
चातुराश्रम्यधर्माश्च यतिधर्माश्च पाण्डव ।
लोकवेदोत्तराश्चैव क्षात्रधर्मे समाहिताः ॥ १२.६३.१ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ! ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਧਰਮ, ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਲੋਕ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੇ ਧਰਮ ਵੀ ਕਸ਼ਾਤਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
12.63.2
सर्वाण्येतानि कर्माणि क्षात्रे भरतसत्तम ।
निराशिषो जीवलोकाः क्षत्रधर्मे व्यवस्थिते ॥ १२.६३.२ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਸ਼ਾਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਕਸ਼ਾਤਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਜੀਵਲੋਕ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.63.3
अप्रत्यक्षं बहुफलं धर्ममाश्रमवासिनाम् ।
प्ररूपयन्ति तद्भावमागमैरेव शाश्वतम् ॥ १२.६३.३ ॥
ਆਸ਼ਰਮਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੱਖ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਸੁਭਾਅ ਕੇਵਲ ਆਗਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
12.63.4
अपरे वचनैः पुण्यैर्वादिनो लोकनिश्चये ।
अनिश्चयज्ञा धर्माणामदृष्टान्ते परे रताः ॥ १२.६३.४ ॥
ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕ ਨਿਸ਼ਚੇ ਬਾਰੇ ਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਮਦੇ ਹਨ।
12.63.5
प्रत्यक्षं फलभूयिष्ठमात्मसाक्षिकमच्छलम् ।
सर्वलोकहितं धर्मं क्षत्रियेषु प्रतिष्ठितम् ॥ १२.६३.५ ॥
ਪ੍ਰਤੱਖ, ਬਹੁਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਆਤਮ-ਸਾਖੀ, ਛਲ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੈ।
12.63.6
धर्माश्रमेऽध्यवसिनां ब्राह्मणानां युधिष्ठिर ।
यथा त्रयाणां वर्णानां संख्यातोपश्रुतिः पुरा।
राजधर्मेष्वनुमता लोकाः सुचरितैः सह ॥ १२.६३.६ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ! ਧਰਮ-ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨਾਂ ਵਰਨਾਂ ਲਈ ਦੱਸੀ ਸ਼ਰੂਤੀ ਵਾਂਗ, ਰਾਜਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨੇ ਗਏ ਲੋਕ ਸਦਾਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ।
12.63.7
उदाहृतं ते राजेन्द्र यथा विष्णुं महौजसम् ।
सर्वभूतेश्वरं देवं ब्राह्मं नारायणं पुरा।
जग्मुः सुबहुशः शूरा राजानो दण्डनीतये ॥ १२.६३.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸਰਬਭੂਤਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ, ਬ੍ਰਾਹਮ ਰੂਪ ਦੇਵ ਨਾਰਾਇਣ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਰਬੀਰ ਰਾਜੇ ਦੰਡਨੀਤੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਏ।
12.63.8
एकैकमात्मनः कर्म तुलयित्वाश्रमं पुरा ।
जानः पर्युपासन्त दृष्टान्तवचने स्थिताः ॥ १२.६३.८ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਤੋਲ ਕੇ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਵਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
12.63.9
साध्या देवा वसवश्चाश्विनौ च ।
रुद्राश्च विश्वे मरुतां गणाश्च।
सृष्टाः पुरा ह्यादिदेवेन देवाः ।
क्षात्रे धर्मे वर्तयन्ते च सिद्धाः ॥ १२.६३.९ ॥
ਸਾਧਯ ਦੇਵਤੇ, ਵਸੂ, ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ, ਰੁਦਰ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਅਤੇ ਮਰੁਤਗਣ—ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਆਦਿਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਕਸ਼ਤ੍ਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
12.63.10
अत्र ते वर्तयिष्यामि धर्ममर्थविनिश्चये ।
निर्मर्यादे वर्तमाने दानवैकार्णवे पुरा ॥ १२.६३.१० ॥
ਏਥੇ ਅਰਥ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਤੈਨੂੰ ਕਰਾਂਗਾ—ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆਦਾ ਨਾ ਰਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ।
12.63.11
बभूव राजा राजेन्द्र मान्धाता नाम वीर्यवान् ।
पुरा वसुमतीपालो यज्ञं चक्रे दिदृक्षया ॥ १२.६३.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਮਾਂਧਾਤਾ ਨਾਮਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ; ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਉਸਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਯਗ ਕੀਤਾ।
12.63.12
अनादिमध्यनिधनं देवं नारायणं प्रभुम् ।
स राजा राजशार्दूल मान्धाता परमेश्वरम् ॥ १२.६३.१२ ॥
ਆਦਿ, ਮੱਧ ਅਤੇ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਦੇਵ, ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ—ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ (ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ)।
12.63.13
जगाम शिरसा पादौ यज्ञे विष्णोर्महात्मनः ।
दर्शयामास तं विष्णू रूपमास्थाय वासवम् ॥ १२.६३.१३ ॥
ਉਹ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਣ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਵਾਸਵ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ।
12.63.14
स पार्थिवैर्वृतः सद्भिरर्चयामास तं प्रभुम् ।
तस्य पार्थिवसङ्घस्य तस्य चैव महात्मनः।
संवादोऽयं महानासीद्विष्णुं प्रति महाद्युतिम् ॥ १२.६३.१४ ॥
ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਰਾਜ-ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਬਾਰੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਸੰਵਾਦ ਹੋਇਆ।
12.63.15
किमिष्यसे धर्मभूतां वरिष्ठ ।
यं द्रष्टुकामोऽसि तमप्रमेयम्।
अनन्तमायामितमन्त्रवीर्यं ।
नारायणं ह्यादिदेवं पुराणम् ॥ १२.६३.१५ ॥
ਹੇ ਧਰਮ ਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਤੂੰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਜਿਸ ਅਪ੍ਰਮੇਯ, ਅਨੰਤ ਮਾਇਆ ਤੇ ਅਮਿਤ ਮੰਤਰ-ਬਲ ਵਾਲੇ ਪੁਰਾਣ ਆਦਿਦੇਵ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਤੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
12.63.16
नासौ देवो विश्वरूपो मयाऽपि ।
शक्यो द्रष्टुं ब्रह्मणा वाऽपि साक्षात्
येऽन्ये कामास्तव राजन्हृदिस्था ।
दास्ये चैतांस्त्वं हि मर्त्येषु राजा ॥ १२.६३.१६ ॥
ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦੇਵਤਾ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਰ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਆਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਹੈਂ।
12.63.17
सत्ये स्थितो धर्मपरो जितेन्द्रियः ।
शूरो दृढप्रीतिरतः सुराणाम्।
बुद्ध्या भक्त्या चोत्तमः श्रद्धया च ।
ततस्तेऽहं दझि वरान्यथेष्टम् ॥ १२.६३.१७ ॥
ਤੂੰ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਰਮ-ਪਰਾਇਣ, ਜਿਤੇਂਦਰੀ, ਸੂਰਮਾ ਹੈਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦ੍ਰਿੜ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈਂ; ਬੁੱਧੀ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਮਨਚਾਹੇ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ।
12.63.18
असंशयं भगवन्नादिदेवं ।
वक्ष्यामि त्वाऽहं शिरसा संप्रसाद्य।
त्यक्त्वा कामान्धर्मकामो ह्यरण्य ।
मिच्छे गन्तुं सत्पथं साधुजुष्टम् ॥ १२.६३.१८ ॥
ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਆਦਿਦੇਵ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਾਂਗਾ; ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਸੇਵੇ ਸਤਪੰਥ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
12.63.19
क्षात्राद्धर्माद्विपुलादप्रमेया ।
श्लोकाः प्राप्ताः स्थापितं स्वं यशश्च।
धर्मो योऽसावादिदेवात्प्रवृत्तो ।
लोकश्रेष्ठं तं न जानामि कर्तुम् ॥ १२.६३.१९ ॥
ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਅਪਰਿਮਿਤ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਧਰਮ ਦੁਆਰਾ ਬੇਅੰਤ ਉਸਤਤੀ ਗੀਤ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ; ਪਰ ਆਦਿਦੇਵ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਰਤਿਤ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਨਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
12.63.20
असैनिका धर्मपराश्च धर्मे ।
परां गतिं न नयन्ते ह्ययुक्तम्।
क्षात्रो धर्मो ह्यादिदेवात्प्रवृत्तः ।
पश्चादन्ये शेषभूताश्च धर्माः ॥ १२.६३.२० ॥
ਫੌਜ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਪਰਾਇਣ ਲੋਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੈ। ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਧਰਮ ਆਦਿਦੇਵ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਵਰਤਿਤ ਹੋਇਆ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਧਰਮ ਆਏ।
12.63.21
शेषाः सृष्टा ह्यन्तवन्तो ह्यनन्ताः ।
सप्रस्थानाः क्षात्रधर्मा विशिष्टाः।
अस्मिन्धर्मे सर्वधर्माः प्रविष्टाः ।
क्षात्रं धर्मं श्रेष्ठतमं वदन्ति ॥ १२.६३.२१ ॥
ਬਾਕੀ ਸਿਰਜੇ ਹੋਏ, ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਵੀ ਹਨ; ਆਪਣੇ ਮਾਰਗਾਂ ਸਹਿਤ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਧਰਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ। ਇਸ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਧਰਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਆਖਦੇ ਹਨ।
12.63.22
कर्मणा वै पुरा देवा ऋषयश्चामितौजसः ।
त्राताः सर्वे प्रसह्यारीन्क्षत्रधर्मेण विष्णुना ॥ १२.६३.२२ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸਭ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੁਆਰਾ ਕਸ਼ਾਤ੍ਰਧਰਮ ਨਾਲ ਰੱਖੇ ਗਏ।
12.63.23
यदि ह्यसौ भगवन्नाहनिष्य ।
द्रिपू सर्वानसुरानप्रमेयः।
न च ब्रह्मा नैव लोकादिकर्ता ।
सन्तो धर्माश्चादिधर्माश्च न स्युः ॥ १२.६३.२३ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਜੇ ਉਹ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਦਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਕਰਤਾ ਵੀ ਨਾ ਹੁੰਦਾ; ਸੱਜਣਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਆਦਿਧਰਮ ਵੀ ਨਾ ਹੁੰਦੇ।
12.63.24
इमामुर्वी नाजयद्विक्रमेण ।
देवश्रेष्ठः सासुरामादिदेवः।
चातुर्वर्ण्यं चातुराश्रम्यधर्माः ।
सर्वे न स्युर्ब्राह्मणानां विनाशात् ॥ १२.६३.२४ ॥
ਦੇਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਦਿਦੇਵ ਜੇ ਬਲ ਨਾਲ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਸਮੇਤ ਨਾ ਜਿੱਤਦਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਾਲ ਚਾਤੁਰਵਰਣ ਅਤੇ ਚਾਤੁਰਾਸ਼ਰਮ ਧਰਮ ਸਭ ਨਾ ਹੁੰਦੇ।
12.63.25
नष्टा धर्माः शतधा शाश्वतास्ते ।
क्षात्रेण धर्मेण पुनः प्रवृद्धाः।
युगेयुगे ह्यादिधर्माः प्रवृत्ता ।
लोकज्येष्ठं क्षात्रधर्मं वदन्ति ॥ १२.६३.२५ ॥
ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਧਰਮ ਸੌ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ; ਪਰ ਕਸ਼ਾਤ੍ਰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਫਿਰ ਵਧੇ। ਯੁਗ-ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਆਦਿਧਰਮ ਪ੍ਰਵਰਤਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਠਾ ਕਸ਼ਾਤ੍ਰਧਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.63.26
आत्मत्यागः सर्वभूतानुकम्पा ।
लोकज्ञानं पालनं मोक्षणं च।
विषण्णानां मोक्षणं पीडितानां ।
क्षात्रे धर्मे विद्यते पार्थिवानाम् ॥ १२.६३.२६ ॥
ਆਤਮ-ਤਿਆਗ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ, ਲੋਕ-ਗਿਆਨ, ਪਾਲਣਾ, ਅਤੇ ਦੁਖੀਆਂ ਤੇ ਪੀੜਿਤਾਂ ਦਾ ਛੁਟਕਾਰਾ — ਇਹ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕਸ਼ਾਤ੍ਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹਨ।
12.63.27
निर्मर्यादाः काममन्युप्रवृत्ता ।
भीता राज्ञो नाधिगच्छन्ति पापम्।
शिष्टाश्चान्ये सर्वधर्मोपपन्नाः ।
साध्वाचाराः साधुधर्मं वदन्ति ॥ १२.६३.२७ ॥
ਮਰਿਆਦਾਹੀਣ, ਕਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਗਏ ਲੋਕ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਹੋਰ ਸ਼ਿਸ਼ਟ ਲੋਕ, ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਸਾਧੂ ਆਚਾਰ ਵਾਲੇ, ਸਾਧੂ ਧਰਮ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
12.63.28
पुत्रवत्पाल्यमानानि धर्मलिङ्गानि पार्थिवैः ।
लोके भूतानि सर्वाणि चरन्ते नात्र संशयः ॥ १२.६३.२८ ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਧਰਮ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਸਹਿਤ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
12.63.29
सर्वधर्मपरं क्षात्रं लोकश्रेष्ठं सनातनम् ।
शश्वदक्षरपर्यन्तमक्षरं सर्वतोमुखम् ॥ १२.६३.२९ ॥
ਖੱਤਰੀ ਧਰਮ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਹੈ; ਸਦਾ ਅਕਸ਼ਰ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ, ਅਕਸ਼ਰ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ।