มหาภารตะ · อัธยายะ 12.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.63.1
चातुराश्रम्यधर्माश्च यतिधर्माश्च पाण्डव ।
लोकवेदोत्तराश्चैव क्षात्रधर्मे समाहिताः ॥ १२.६३.१ ॥
ปาณฑุบุตรเอ๋ย ธรรมของอาศรมทั้งสี่ ธรรมของผู้สละโลก และสิ่งที่ล่วงพ้นโลกและพระเวทนั้น ล้วนรวมอยู่ในธรรมของกษัตริย์
12.63.2
सर्वाण्येतानि कर्माणि क्षात्रे भरतसत्तम ।
निराशिषो जीवलोकाः क्षत्रधर्मे व्यवस्थिते ॥ १२.६३.२ ॥
ภรตสัตตมะเอ๋ย กรรมทั้งหมดนี้เป็นของกษัตริย์ เมื่อธรรมของกษัตริย์ตั้งมั่นแล้ว โลกทั้งหลายย่อมปราศจากความปรารถนาในผลของกรรม
12.63.3
अप्रत्यक्षं बहुफलं धर्ममाश्रमवासिनाम् ।
प्ररूपयन्ति तद्भावमागमैरेव शाश्वतम् ॥ १२.६३.३ ॥
ธรรมของผู้อยู่ในอาศรมนั้นมองไม่เห็นโดยตรง แต่ผลของธรรมนั้นยิ่งใหญ่ ท่านทั้งหลายพรรณนาสภาวะอันยั่งยืนของธรรมนั้นได้ด้วยคัมภีร์เท่านั้น
12.63.4
अपरे वचनैः पुण्यैर्वादिनो लोकनिश्चये ।
अनिश्चयज्ञा धर्माणामदृष्टान्ते परे रताः ॥ १२.६३.४ ॥
ผู้กล่าวบางพวกใช้ถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์โต้เถียงถึงความแน่นอนของโลก บางพวกรู้ถึงความไม่แน่นอนของธรรม ส่วนอีกพวกยินดีในสิ่งที่อยู่เหนือสิ่งที่มองไม่เห็น
12.63.5
प्रत्यक्षं फलभूयिष्ठमात्मसाक्षिकमच्छलम् ।
सर्वलोकहितं धर्मं क्षत्रियेषु प्रतिष्ठितम् ॥ १२.६३.५ ॥
ธรรมที่มองเห็นได้ ให้ผลอันอุดม มีตนเองเป็นพยาน ปราศจากการหลอกลวง และเป็นประโยชน์แก่โลกทั้งปวง ย่อมตั้งมั่นอยู่ในหมู่กษัตริย์
12.63.6
धर्माश्रमेऽध्यवसिनां ब्राह्मणानां युधिष्ठिर ।
यथा त्रयाणां वर्णानां संख्यातोपश्रुतिः पुरा।
राजधर्मेष्वनुमता लोकाः सुचरितैः सह ॥ १२.६३.६ ॥
ยุธิษฐิระเอ๋ย สำหรับพราหมณ์ผู้มุ่งมั่นในธรรมของอาศรม เช่นที่ในกาลก่อนได้สั่งสอนการฟังคำสอนที่ตกลงกันแล้วสำหรับวรรณะทั้งสาม โลกทั้งหลายที่ได้รับการรับรองในหน้าที่ของพระราชาย่อมประกอบด้วยความประพฤติอันดี
12.63.7
उदाहृतं ते राजेन्द्र यथा विष्णुं महौजसम् ।
सर्वभूतेश्वरं देवं ब्राह्मं नारायणं पुरा।
जग्मुः सुबहुशः शूरा राजानो दण्डनीतये ॥ १२.६३.७ ॥
ราชินทร์เอ๋ย ดังที่เราได้เล่าให้ท่านฟังถึงพระวิษณุผู้ทรงพลังมหาศาล ผู้เป็นเจ้าแห่งสรรพสัตว์ เทพผู้มีสภาวะแห่งพระพรหม คือพระนารายณ์ ในกาลก่อนกษัตริย์ผู้กล้าหาญจำนวนมากได้ไปเฝ้าพระองค์เพื่อศึกษาศาสตร์แห่งการลงทัณฑ์
12.63.8
एकैकमात्मनः कर्म तुलयित्वाश्रमं पुरा ।
जानः पर्युपासन्त दृष्टान्तवचने स्थिताः ॥ १२.६३.८ ॥
ในกาลก่อน ผู้คนชั่งน้ำหนักกรรมและอาศรมของตนแต่ละคน แล้วตั้งมั่นอยู่ในถ้อยคำแห่งอุทาหรณ์ ต่างเข้าไปปรนนิบัติพระองค์
12.63.9
साध्या देवा वसवश्चाश्विनौ च ।
रुद्राश्च विश्वे मरुतां गणाश्च।
सृष्टाः पुरा ह्यादिदेवेन देवाः ।
क्षात्रे धर्मे वर्तयन्ते च सिद्धाः ॥ १२.६३.९ ॥
เทพสาธยะ เทวดา วสุ ทั้งสองอัศวิน รุทรทั้งหลาย วิศเวเทพ และหมู่มรุตทั้งหลาย ตลอดจนเทพที่พระเทพผู้เป็นต้นกำเนิดได้สร้างไว้ในกาลก่อน และเหล่าสิทธะ ล้วนดำรงอยู่ในธรรมของกษัตริย์
12.63.10
अत्र ते वर्तयिष्यामि धर्ममर्थविनिश्चये ।
निर्मर्यादे वर्तमाने दानवैकार्णवे पुरा ॥ १२.६३.१० ॥
ที่นี่เราจะแสดงธรรมแก่ท่านในการตัดสินว่าอะไรถูกต้อง เมื่อในกาลก่อนขอบเขตแห่งความเหมาะสมสูญหายไปในมหาสมุทรแห่งทานพ
12.63.11
बभूव राजा राजेन्द्र मान्धाता नाम वीर्यवान् ।
पुरा वसुमतीपालो यज्ञं चक्रे दिदृक्षया ॥ १२.६३.११ ॥
มีพระราชาผู้ทรงพลังพระองค์หนึ่งพระนามว่ามานธาตฤ ราชินทร์เอ๋ย ผู้คุ้มครองแผ่นดินในกาลก่อน พระองค์ได้ประกอบยัญพิธีด้วยความปรารถนาจะได้เห็น
12.63.12
अनादिमध्यनिधनं देवं नारायणं प्रभुम् ।
स राजा राजशार्दूल मान्धाता परमेश्वरम् ॥ १२.६३.१२ ॥
พระนารายณ์ผู้ไร้ต้นไร้กลางไร้ที่สิ้นสุด ผู้เป็นเจ้า พระราชาพระองค์นั้น มานธาตฤ เสือแห่งหมู่กษัตริย์ ได้ถวายความเคารพแด่พระผู้เป็นเจ้าสูงสุด
12.63.13
जगाम शिरसा पादौ यज्ञे विष्णोर्महात्मनः ।
दर्शयामास तं विष्णू रूपमास्थाय वासवम् ॥ १२.६३.१३ ॥
พระองค์เสด็จไปก้มศีรษะลงแทบพระบาทของพระวิษณุผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ในยัญพิธี พระวิษณุทรงแปลงพระองค์เป็นรูปหนึ่ง แล้วทรงปรากฏแก่วาสวะ
12.63.14
स पार्थिवैर्वृतः सद्भिरर्चयामास तं प्रभुम् ।
तस्य पार्थिवसङ्घस्य तस्य चैव महात्मनः।
संवादोऽयं महानासीद्विष्णुं प्रति महाद्युतिम् ॥ १२.६३.१४ ॥
พระองค์ล้อมรอบด้วยกษัตริย์และผู้ทรงคุณธรรม แล้วบูชาพระผู้เป็นเจ้านั้น ระหว่างหมู่กษัตริย์นั้นกับผู้ยิ่งใหญ่พระองค์นั้น ได้เกิดบทสนทนาอันยิ่งใหญ่นี้ว่าด้วยพระวิษณุผู้มีรัศมีอันรุ่งโรจน์
12.63.15
किमिष्यसे धर्मभूतां वरिष्ठ ।
यं द्रष्टुकामोऽसि तमप्रमेयम्।
अनन्तमायामितमन्त्रवीर्यं ।
नारायणं ह्यादिदेवं पुराणम् ॥ १२.६३.१५ ॥
ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ทรงธรรม ท่านปรารถนาสิ่งใด ท่านปรารถนาจะเห็นพระองค์ผู้หาประมาณมิได้ ผู้มีมายาไม่สิ้นสุด มีพลังมนตร์ไร้ขอบเขต คือพระนารายณ์ เทพผู้เป็นต้นเดิม ผู้เก่าแก่
12.63.16
नासौ देवो विश्वरूपो मयाऽपि ।
शक्यो द्रष्टुं ब्रह्मणा वाऽपि साक्षात्
येऽन्ये कामास्तव राजन्हृदिस्था ।
दास्ये चैतांस्त्वं हि मर्त्येषु राजा ॥ १२.६३.१६ ॥
เทพผู้มีรูปทั้งหมดนั้น แม้แต่เราหรือพระพรหมก็ไม่อาจเห็นได้โดยตรง ราชาเอ๋ย ความปรารถนาอื่นใดที่ตั้งอยู่ในใจของท่าน เราจะประทานให้ เพราะท่านเป็นราชาในหมู่มนุษย์
12.63.17
सत्ये स्थितो धर्मपरो जितेन्द्रियः ।
शूरो दृढप्रीतिरतः सुराणाम्।
बुद्ध्या भक्त्या चोत्तमः श्रद्धया च ।
ततस्तेऽहं दझि वरान्यथेष्टम् ॥ १२.६३.१७ ॥
ท่านตั้งมั่นในสัตย์ ยึดมั่นในธรรม ข่มอินทรีย์ได้ กล้าหาญ มีความรักอันมั่นคงต่อเทพทั้งหลาย และประเสริฐที่สุดทั้งในปัญญา ความภักดีและศรัทธา เพราะเหตุนี้ เราจะประทานพรแก่ท่านตามที่ปรารถนา
12.63.18
असंशयं भगवन्नादिदेवं ।
वक्ष्यामि त्वाऽहं शिरसा संप्रसाद्य।
त्यक्त्वा कामान्धर्मकामो ह्यरण्य ।
मिच्छे गन्तुं सत्पथं साधुजुष्टम् ॥ १२.६३.१८ ॥
ไม่ต้องสงสัยเลย ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้าผู้เป็นเทพเบื้องต้น ข้าพระองค์จะกราบทูลพระองค์ ก้มศีรษะลงและทำให้พระองค์พอพระทัย ข้าพระองค์ละความปรารถนาทั้งหลาย ปรารถนาธรรม จึงประสงค์จะไปสู่ป่า บนทางอันดีที่ผู้ประเสริฐเดินกัน
12.63.19
क्षात्राद्धर्माद्विपुलादप्रमेया ।
श्लोकाः प्राप्ताः स्थापितं स्वं यशश्च।
धर्मो योऽसावादिदेवात्प्रवृत्तो ।
लोकश्रेष्ठं तं न जानामि कर्तुम् ॥ १२.६३.१९ ॥
ด้วยธรรมของกษัตริย์อันกว้างใหญ่ที่หาประมาณมิได้ ข้าพระองค์ได้รับบทสรรเสริญอันนับไม่ถ้วน และตั้งชื่อเสียงของตนไว้ แต่ธรรมอันประเสริฐที่สุดในโลก ซึ่งเกิดจากเทพผู้เป็นต้นเดิมนั้น ข้าพระองค์ไม่รู้วิธีปฏิบัติ
12.63.20
असैनिका धर्मपराश्च धर्मे ।
परां गतिं न नयन्ते ह्ययुक्तम्।
क्षात्रो धर्मो ह्यादिदेवात्प्रवृत्तः ।
पश्चादन्ये शेषभूताश्च धर्माः ॥ १२.६३.२० ॥
ผู้ไร้กองทัพแม้จะยึดมั่นในธรรม ก็ไม่อาจบรรลุคติอันสูงสุดด้วยธรรมนั้น เพราะธรรมนั้นไม่เหมาะกับพวกเขา ธรรมของกษัตริย์เกิดขึ้นจากเทพผู้เป็นต้นเดิมโดยแท้ ภายหลังจึงเกิดธรรมอื่นๆ ที่เป็นของสัตว์ที่เหลือ
12.63.21
शेषाः सृष्टा ह्यन्तवन्तो ह्यनन्ताः ।
सप्रस्थानाः क्षात्रधर्मा विशिष्टाः।
अस्मिन्धर्मे सर्वधर्माः प्रविष्टाः ।
क्षात्रं धर्मं श्रेष्ठतमं वदन्ति ॥ १२.६३.२१ ॥
ธรรมอื่นที่เหลืออยู่ ทั้งที่ถูกสร้างขึ้น มีจุดสิ้นสุด และที่ไม่มีที่สิ้นสุด พร้อมทั้งแนวทางของตน หน้าที่ของกษัตริย์เป็นสิ่งที่โดดเด่น ธรรมทั้งปวงเข้ามารวมอยู่ในธรรมนี้ ท่านกล่าวว่าหน้าที่ของกษัตริย์เป็นสิ่งประเสริฐที่สุด
12.63.22
कर्मणा वै पुरा देवा ऋषयश्चामितौजसः ।
त्राताः सर्वे प्रसह्यारीन्क्षत्रधर्मेण विष्णुना ॥ १२.६३.२२ ॥
ในกาลก่อน เทวดาและฤๅษีผู้มีเดชานุภาพไร้ขอบเขต ทั้งหมดได้รับการคุ้มครองโดยพระวิษณุ ด้วยหน้าที่ของกษัตริย์ และด้วยการกระทำของตนเอง ที่เอาชนะศัตรูด้วยกำลัง
12.63.23
यदि ह्यसौ भगवन्नाहनिष्य ।
द्रिपू सर्वानसुरानप्रमेयः।
न च ब्रह्मा नैव लोकादिकर्ता ।
सन्तो धर्माश्चादिधर्माश्च न स्युः ॥ १२.६३.२३ ॥
ข้าแต่ผู้มีโชค หากพระองค์ผู้หาประมาณมิได้นั้นมิได้สังหารศัตรูและอสูรทั้งปวงแล้ว ก็จะไม่มีพระพรหม ไม่มีผู้สร้างโลกในเบื้องต้น และธรรมของผู้ดีและธรรมดั้งเดิมก็จะไม่มีอยู่
12.63.24
इमामुर्वी नाजयद्विक्रमेण ।
देवश्रेष्ठः सासुरामादिदेवः।
चातुर्वर्ण्यं चातुराश्रम्यधर्माः ।
सर्वे न स्युर्ब्राह्मणानां विनाशात् ॥ १२.६३.२४ ॥
หากเทพผู้ประเสริฐที่สุด ผู้เป็นเทพดั้งเดิม มิได้ด้วยวีรภาพพิชิตแผ่นดินนี้พร้อมด้วยอสูร ก็เพราะการทำลายพราหมณ์ วรรณะทั้งสี่และหน้าที่ของอาศรมทั้งสี่ก็จะไม่มีอยู่เลย
12.63.25
नष्टा धर्माः शतधा शाश्वतास्ते ।
क्षात्रेण धर्मेण पुनः प्रवृद्धाः।
युगेयुगे ह्यादिधर्माः प्रवृत्ता ।
लोकज्येष्ठं क्षात्रधर्मं वदन्ति ॥ १२.६३.२५ ॥
ธรรมอันนิรันดร์เหล่านั้นถูกทำลายไปร้อยประการ แต่ด้วยหน้าที่ของกษัตริย์ ธรรมเหล่านั้นก็เจริญขึ้นอีก ในยุคแล้วยุคเล่า ธรรมดั้งเดิมย่อมดำเนินไป ดังนั้นหน้าที่ของกษัตริย์จึงได้รับการประกาศว่าเป็นผู้เก่าแก่ที่สุดของโลก
12.63.26
आत्मत्यागः सर्वभूतानुकम्पा ।
लोकज्ञानं पालनं मोक्षणं च।
विषण्णानां मोक्षणं पीडितानां ।
क्षात्रे धर्मे विद्यते पार्थिवानाम् ॥ १२.६३.२६ ॥
การสละตน ความกรุณาต่อสรรพสัตว์ ความรู้เกี่ยวกับโลก การคุ้มครอง และการปลดเปลื้องผู้ท้อแท้และผู้ถูกเบียดเบียน สิ่งเหล่านี้มีอยู่ในหน้าที่ของกษัตริย์ผู้ปกครองแผ่นดิน
12.63.27
निर्मर्यादाः काममन्युप्रवृत्ता ।
भीता राज्ञो नाधिगच्छन्ति पापम्।
शिष्टाश्चान्ये सर्वधर्मोपपन्नाः ।
साध्वाचाराः साधुधर्मं वदन्ति ॥ १२.६३.२७ ॥
ผู้ปราศจากขอบเขต ถูกกามและความโกรธขับเคลื่อน ย่อมเกรงกลัวพระราชาและไม่ก่อบาป ส่วนผู้มีวินัยอื่น ๆ ที่ประกอบด้วยธรรมทั้งปวงและมีความประพฤติดี ย่อมกล่าวถึงธรรมอันดี
12.63.28
पुत्रवत्पाल्यमानानि धर्मलिङ्गानि पार्थिवैः ।
लोके भूतानि सर्वाणि चरन्ते नात्र संशयः ॥ १२.६३.२८ ॥
เมื่อกษัตริย์ทั้งหลายคุ้มครองเหมือนบุตร เครื่องหมายแห่งธรรมก็ยังคงอยู่ และสรรพสัตว์ทั้งปวงในโลกก็ดำรงชีวิตอยู่ตามนั้น ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย
12.63.29
सर्वधर्मपरं क्षात्रं लोकश्रेष्ठं सनातनम् ।
शश्वदक्षरपर्यन्तमक्षरं सर्वतोमुखम् ॥ १२.६३.२९ ॥
หน้าที่ของกษัตริย์ เป็นสิ่งสูงสุดเหนือหน้าที่ทั้งปวง ประเสริฐที่สุดในโลก และเป็นนิรันดร์ ดำรงอยู่จนถึงที่สุดอันไม่เสื่อมสลาย ไม่เสื่อมสลาย และหันหน้าไปทุกทิศ