マハーバーラタ · 章 12.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.65.1
श्रुता मे कथिताः पूर्वं चत्वारो मानवाश्रमाः ।
व्याख्यानमेषामाचक्ष्व पृच्छतो मे पितामह ॥ १२.६५.१ ॥
人の四つの住期があると以前に聞きました。祖父よ、問う私にそれらの解説をお話しください。
12.65.2
विदिताः सर्व एवेह धर्मास्तव युधिष्ठिर ।
यथा मम महाबाहो विदिताः साधुसंमताः ॥ १२.६५.२ ॥
ユディシュティラよ、ここの法はすべてお前も私と同じく知っている。善人に認められたものも。大腕の者よ。
12.65.3
यत्तु लिङ्गान्तरगतं पृच्छसे मां युधिष्ठिर ।
धर्मं धर्मभृतां श्रेष्ठ तन्निबोध नराधिप। ॥ १२.६५.३ ॥
ユディシュティラよ、別の徴に属する法について私に問うのか。法を保つ者のうち最上の者、人の主よ、それを悟れ。
12.65.4
सर्वाण्येतानि कौन्तेय विद्यन्ते भरतर्षभ ।
साध्वाचारप्रवृत्तानां चातुराश्रम्यकर्मणाम् ॥ १२.६५.४ ॥
クンティーの子よ、バラタの牡牛よ、これらすべては善行に励み四住期の務めを行う者の内にある。
12.65.5
अकामद्वेषसंयुक्तो दण्डनीत्या युधिष्ठिर ।
समदर्शी च भूतेषु भैक्ष्याश्रमपदं भवेत् ॥ १२.६५.५ ॥
ユディシュティラよ、欲と憎しみを離れ、刑罰の政治を備え、一切の生き物を平等に見る者は、乞食の住期の境地となりうる。
12.65.6
वेत्ति दानं विसर्गं च विग्रहानुग्रहौ तथा ।
यथोक्तवृत्तो धीरश्च क्षमाश्रमपदं भवेत् ॥ १२.६५.६ ॥
施しと放棄、戦いと恩恵を知り、説かれた通りに振る舞い、堅固な者は、忍耐の住期の境地となりうる。
12.65.7
अर्हान्पूजयतो नित्यं संविभागेन पाण्डव ।
सर्वतस्तस्य कौन्तेय भैक्ष्याश्रमपदं भवेत् ॥ १२.६५.७ ॥
パーンドゥの子よ、常に尊ぶべき人々を敬い分かち合う者には、クンティーの子よ、あらゆる面で乞食の林住期の境地がある。
12.65.8
ज्ञातिसंबन्धिमित्राणि व्यापन्नानि युधिष्ठिर ।
समभ्युद्धरमाणस्य दीक्षाश्रमपदं भवेत् ॥ १२.६५.८ ॥
ユディシュティラよ、災厄に陥った親族・姻族・友人を十分に救い上げる者には、誓戒の林住期の境地がある。
12.65.9
लोकमुख्येषु सत्कारं लिङ्गिमुख्येषु चासकृत् ।
कुर्वतस्तस्य कौन्तेय वन्याश्रमपदं भवेत् ॥ १२.६५.९ ॥
クンティーの子よ、世の高貴な人々と林住者の長たちを幾度も敬う者には、林住の隠棲の境地がある。
12.65.10
आह्निकं पितृयज्ञांश्च भूतयज्ञान्समानुषान् ।
कुर्वतः पार्थ विपुलान्वन्याश्रमपदं भवेत् ॥ १२.६५.१० ॥
プリター（アルジュナ）よ、日々の務め、祖霊祭、そして人間を含む諸存在への供犠を豊かに行う者には、林住の隠棲の境地がある。
12.65.11
संविभागेन भूतानामतिथीनां तथाऽर्चनात् ।
देवयज्ञैश्च राजेन्द्र वन्याश्रमपदं भवेत् ॥ १२.६५.११ ॥
王の中の王よ、万物と客人に分かち与え、彼らを敬い、神々への供犠によって生きる者には、林住の隠棲の境地がある。
12.65.12
मर्दनं परराष्ट्राणां शिष्टार्थं सत्यविक्रम ।
कुर्वतः पुरुषव्याघ्र वन्याश्रमपदं भवेत् ॥ १२.६५.१२ ॥
真の勇者よ、人中の虎よ、善き秩序のために他国を打ち砕く者には、林住の隠棲の境地がある。
12.65.13
पालनात्सर्वभूतानां स्वराष्ट्रपरिपालनात् ।
दीक्षा बहुविधा राजन्सत्याश्रमपदं भवेत् ॥ १२.६५.१३ ॥
王よ、一切の衆生を守り、自国を護ることによって、多様な誓戒が生じる。そのとき、それは真実の隠棲所となる。
12.65.14
वेदाध्ययननित्यत्वं क्षमाऽथाचार्यपूजनम् ।
तथोपाध्यायशुश्रूषा ब्रह्माश्रमपदं भवेत् ॥ १२.६५.१४ ॥
ヴェーダの絶えざる学習、忍耐、師への崇拝、また教師への奉仕、これがブラフマンの隠棲所となる。
12.65.15
आह्निकाञ्जपमानस्य देवान्पूजयतः सदा ।
धर्मेण पुरुषव्याघ्र धर्माश्रमपदं भवेत् ॥ १२.६५.१५ ॥
人中の虎よ、日々の勤めとして唱え、常に神々を礼拝する者には、ダルマによってそれがダルマの隠棲所となる。
12.65.16
मृत्युर्वा रक्षणं वेति यस्य राज्ञो विनिश्चयः ।
प्राणद्यूते व्यवस्थाप्य ब्रह्माश्रमपदं भवेत् ॥ १२.६५.१६ ॥
「死か守護か」と決意し、命を賭した博打で判断を定める王にとって、それはブラフマンの隠棲所となる。
12.65.17
अजिह्नमशठं मार्गं वर्तमानस्य भारत ।
सर्वदा सर्वभूतेषु ब्रह्माश्रमपदं भवेत् ॥ १२.६५.१७ ॥
バーラタよ、常にすべての生き物に対して曲がらず欺かぬ道を歩む者には、それがブラフマンの隠棲所となる。
12.65.18
वानप्रस्थेषु विप्रेषु त्रैविद्येषु च भारत ।
प्रयच्छतोऽर्थान्विपुलान्वन्याश्रमपदं भवेत् ॥ १२.६५.१८ ॥
バーラタよ、林住者、バラモン、三明に通じた者たちに豊かな財を施す者には、それが森の隠棲所となる。
12.65.19
सर्वभूतेष्वनुक्रोशं कुर्वतस्तव भारत ।
आनृशंस्ये प्रवृत्तस्य नियतः पुण्यसंचयः ॥ १२.६५.१९ ॥
バーラタよ、あらゆる生き物に慈悲を示し、非暴力に励むおまえには、功徳の蓄積が確実である。
12.65.20
बालवृद्धेषु कौन्तेय सर्वावस्थं युधिष्ठिर ।
अनुक्रोशक्रिया पार्थ धर्म एष सनातनः ॥ १२.६५.२० ॥
クンティーの子ユディシュティラよ、プリターの子よ、幼い者と老いた者に、いかなる状況でも慈悲を示すこと、これが永遠のダルマである。
12.65.21
बलात्कृतेषु भूतेषु परित्राणं कुरूद्वह ।
शरणागतेषु कौरव्य परं कारुण्यमाचर ॥ १२.६५.२१ ॥
クルの最良者よ、力で虐げられた者たちを守れ。クルの末裔よ、庇護を求めて来た者たちに至高の慈悲を示せ。
12.65.22
चराचराणां भूतानां रक्षणं चापि सर्वशः ।
यथार्हपूजां च तथा कुर्वन्गार्हस्थ्यमावसेत् ॥ १२.६५.२२ ॥
動くものも動かぬものも含むすべての生き物を、あらゆる面で守り、ふさわしく供養しながら、このように家住期を過ごすべきである。
12.65.23
ज्येष्ठानुज्येष्ठपत्नीनां भ्रातॄणां पुत्रनप्तृणाम् ।
निग्रहानुग्रहौ पार्थ गार्हस्थ्यममितं तपः ॥ १२.६५.२३ ॥
プリターの子よ、兄弟の妻たち、兄弟、息子や孫に対して戒めと恩恵を示すこと、これが家住期の無限の苦行である。
12.65.24
साधूनामर्चनीयानां पूजासु विदितात्मनाम् ।
पालनं पुरुषव्याघ्र गृहाश्रमपदं भवेत् ॥ १२.६५.२४ ॥
人中の虎よ、尊敬に値し自己を知る善人たちを供養し、守ること、それこそが家住期の在り処であるべきだ。
12.65.25
आश्रमस्थानि भूतानि यस्य वेश्मनि भारत ।
भुञ्जते विपुलं भोज्यं तद्गार्हस्थ्यं युधिष्ठिर ॥ १२.६५.२५ ॥
バーラタよ、その家で人生の各段階に住む生き物たちが豊かな食べ物を食べる、それが家長の生活である、ユディシュティラよ。
12.65.26
यः स्थितः पुरुषो धर्मे धात्रा सृष्टे यथार्थवत् ।
आश्रमाणां हि सर्वेषां फलं प्राप्नोत्यनामयम् ॥ १२.६५.२६ ॥
創造主が定めた通りに、真実に法にとどまる人は、すべての生活段階の無傷の果報を得る。
12.65.27
यस्मिन्न नश्यन्ति गुणाः कौन्तेय पुरुषे सदा ।
आश्रमस्थं तमप्याहुर्नरश्रेष्ठं युधिष्ठिर ॥ १२.६५.२७ ॥
クンティーの子よ、徳が決して滅びない人は、人生の段階に住んでいても人中の最上者と呼ばれる、ユディシュティラよ。
12.65.28
स्थानमानं कुलेमानं वयोमानं तथैव च ।
कुर्वन्वसति सर्वेषु ह्याश्रमेषु युधिष्ठिर ॥ १२.६५.२८ ॥
ユディシュティラよ、地位の尊重、家系の尊重、年齢の尊重を守る者は、すべての生活段階に住む。
12.65.29
देशधर्मांश्च कौन्तेय कुलधर्मास्तथैव च ।
पालयन्पुरुषव्याघ्र राजा सर्वाश्रमी भवेत् ॥ १२.६५.२९ ॥
クンティーの子よ、人中の虎よ、国の慣習と家の慣習を守りつつ、王はすべての生活段階を備えた者であるべきである。
12.65.30
काले विभूतिं भूतानामुपहारांस्तथैव च ।
अर्हयन्पुरुषव्याघ्र साधूनामाश्रमे वसेत् ॥ १२.६५.३० ॥
人中の虎よ、適切な時に生き物に富と供え物を与え、善人を敬いつつ、庵に住むべきである。
12.65.31
देशधर्मगतश्चापि यो धर्मं प्रत्यवेक्षते ।
सर्वलोकस्य कौन्तेय राजा भवति सोश्रमी ॥ १२.६५.३१ ॥
自国の義務を得てもなお法を顧みる王——その者こそ、クンティーの子よ、全世界の王となり、また遊行期にある者である。
12.65.32
ये धर्मकुशला लोके धर्मं कुर्वन्ति भारत ।
पालिता यस्य विषये पादांशस्तस्य भूपतेः ॥ १२.६५.३२ ॥
世にあって法に熟達し法を行う人々——バーラタよ、その人々が守られている国の王は、その（功徳の）四分の一の分け前を受ける。
12.65.33
धर्मारामान्धर्मपरान्ये न रक्षन्ति मानवान् ।
पार्थिवाः पुरुषव्याघ्र तेषां पापं हरन्ति ते ॥ १२.६५.३३ ॥
法を楽しみ法に専念する人々を守らない王たち——人中の虎よ、その王たちはその人々の罪を背負うのだ。
12.65.34
ये च रक्षासहायाः स्युः पार्थिवानां युधिष्ठिर ।
ते चैवांशहराः सर्वे धर्मे परकृतेऽनघ ॥ १२.६५.३४ ॥
王を守護する助力者たち——ユディシュティラよ、彼らもみな、その分け前にあずかる。無垢なる者よ、彼らは他者が行う法にも与るのだ。
12.65.35
सर्वाश्रमपदेऽप्याहुर्गार्हस्थ्यं दीप्तनिर्णयम् ।
पावनं पुरुषव्याघ्र यद्वयं पर्युपास्महे ॥ १२.६५.३५ ॥
あらゆる遊行期の場においてさえ、家住期は明晰な決意をもつ清浄なものだと言われる——人中の虎よ、まさにそれを我々は仕えているのだ。
12.65.36
आत्मोपमस्तु भूतेषु यो वै भवति मानवः ।
न्यस्तदण्डो जितक्रोधः प्रेत्येह लभते सुखम् ॥ १२.६५.३६ ॥
すべての存在を自分のように見て、杖を捨て、怒りを克服した人間は、この世でも死後にも幸福を得る。
12.65.37
धर्मोच्छ्रिता सत्यजला शीलयष्टिर्दमध्वजा ।
त्यागवाताध्वगा शीघ्रा नौस्तया सन्तरिष्यति ॥ १२.६५.३७ ॥
法の上に高く掲げられ、真実を水とし、戒行を帆柱とし、自制を旗印とし、捨離の風に乗って進む速い舟がある。それによって人は渡り切るであろう。
12.65.38
यदा सर्वत्र निर्मुक्तः कामो नास्य हृदि स्थितः ।
यदा सत्यान्वितो वृत्तैस्तदा ब्रह्म सम श्नुते ॥ १२.६५.३८ ॥
あらゆる所で欲望が解き放たれ、その心に留まらなくなり、真実と善行を備えたとき、そのとき彼はブラフマンと等しくなる。
12.65.39
सुप्रसन्नस्तु भावेन योगेन च नराधिप ।
धर्मं पुरुषशार्दूल प्राप्स्यसे पालने रतः ॥ १२.६५.३९ ॥
人主よ、心と修行によく満足し、人中の虎よ、守護を喜ぶなら、お前は法を得るであろう。
12.65.40
वेदाध्ययनशीलानां विप्राणां साधुकर्मणाम् ।
पालने यत्नमातिष्ठ सर्वलोकस्य चानघ ॥ १२.६५.४० ॥
罪なき者よ、ヴェーダの学習に専心し、善行を行うバラモンと、全世界を守るよう努めよ。
12.65.41
वने चरन्ति ये धर्ममाश्रमेषु च भारत ।
रक्षणात्तच्छतगुणं धर्मं प्राप्नोति पार्थिवः ॥ १२.६५.४१ ॥
バラタの子孫よ、森や庵で法を行う者を守ることによって、王はその法の百倍を得る。
12.65.42
एष ते विविधो धर्मः पाण्डवश्रेष्ठ कीर्तितः ।
युधिष्ठिर त्वमेनं वै पूर्वं दृष्टं सनातनम् ॥ १२.६५.४२ ॥
パーンダヴァの中で最も優れた者よ、お前にはこの多様な法が説かれた。ユディシュティラよ、お前はこの永遠の法を以前にも見たことがある。
12.65.43
चातुराश्रम्यमैकाग्र्यं चातुर्वर्ण्यं च पाण्डवं ।
धर्मं पुरुषशार्दूल प्राप्स्यसे पालने रतः ॥ १२.६५.४३ ॥
パーンドゥの子よ、人中の虎よ、国土の守護に専心することで、お前は四住期の法、一心の境地、そして四姓の法を得るであろう。