Mahābhārata · Adhyāya 12.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.67.1
किमाहुर्दैवतं विप्रा राजानं भरतर्षभ ।
मनुष्याणामधिपतिं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.६७.१ ॥
Stier der Bharatas, was sagen die Brahmanen, welche Gottheit der König ist, der Herr der Menschen? Sag es mir, Großvater.
12.67.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
बृहस्पतिं वसुमना यथा पप्रच्छ भारत ॥ १२.६७.२ ॥
Auch hier erzählt man diese alte Geschichte, Bhārata, wie Vasumanas Bṛhaspati befragte.
12.67.3
राजा वसुमना नाम कौसल्यो धीमतां वरः ।
महर्षि किल पप्रच्छ कृतप्रज्ञं बृहस्पतिम् ॥ १२.६७.३ ॥
König Vasumanas aus dem Geschlecht der Kosala, der Beste unter den Weisen, befragte fürwahr den großen Weisen Bṛhaspati, dessen Einsicht vollkommen war.
12.67.4
सर्वं वैनयिकं कृत्वा विनयज्ञो बृहस्पतिम् ।
दक्षिणानन्तरो भूत्वा प्रणम्य विधिपूर्वकम् ॥ १२.६७.४ ॥
Nachdem er alle Ehrerbietungen erwiesen hatte, das rechte Verhalten kennend, stand er zur Rechten Bṛhaspatis und verneigte sich der Vorschrift gemäß.
12.67.5
विधिं पप्रच्छ राजस्य सर्वलोकहिते रतः ।
प्रजानां सुखमन्विच्छन्धर्मशीलं बृहस्पतिम् ॥ १२.६७.५ ॥
Dem Wohl aller Welten ergeben, das Glück seiner Untertanen suchend, befragte er Bṛhaspati, der tugendhaften Wesens war, nach der Regel des Königtums.
12.67.6
केन भूतानि वर्धन्ते क्षयं गच्छन्ति केन वा ।
कमर्चन्तो महाप्राज्ञ सुखमव्ययमाप्नुयुः
एतन्मे शंस देवर्षे धर्मकामार्थसंशयम् ॥ १२.६७.६ ॥
Wodurch gedeihen die Wesen, und wodurch vergehen sie? Großer Weiser, durch die Verehrung wessen erlangen die Menschen unvergängliches Glück? Göttlicher Weiser, erkläre mir diesen Zweifel über Dharma, Begierde und Reichtum.
12.67.7
एवं पृष्टो महाप्राज्ञः कौसल्येनामितौजसा ।
राजसत्कारमव्यग्रो राज्यस्य च विवर्धनम्।
दण्डनीतिं समाश्रित्य शशंसास्मै बृहस्पतिः ॥ १२.६७.७ ॥
So befragt von Kauśalya von unermesslicher Kraft, legte der sehr weise Bṛhaspati, gelassen, ihm dar, wie Könige zu ehren und das Reich zu mehren sei, indem er sich auf die Lehre der Herrschaft durch Strafe (daṇḍanīti) stützte.
12.67.8
राजमूलो महाप्राज्ञ धर्मो लोकस्य लक्ष्यते ।
प्रजा राजभयादेव न खादन्ति परस्परम् ॥ १२.६७.८ ॥
O Sehr Weiser, die Wurzel des dharma in der Welt zeigt sich im König; allein aus Furcht vor dem König fressen die Untertanen einander nicht.
12.67.9
राजा ह्येवाखिलं लोकं समुदीर्णं समुत्सुकम् ।
प्रसादयति धर्मेण प्रसाद्य च विराजते ॥ १२.६७.९ ॥
Der König allein beruhigt durch dharma die ganze Welt, die erregt und begierig ist; und nachdem er sie beruhigt hat, strahlt er.
12.67.10
यथा ह्यनुदये राजन्भूतानि शशिसूर्ययोः ।
अन्धे तमसि मज्जेयुरपश्यन्तः परस्परम् ॥ १२.६७.१० ॥
Wie, o König, wenn Sonne und Mond nicht aufgingen, die Wesen in tiefe Finsternis versänken und einander nicht sehen könnten.
12.67.11
यथा ह्यनुदके मत्स्या निराक्रन्दे विहङ्गमाः ।
विहरेयुर्यथाकामं विहिंसन्तः पुनः पुनः ॥ १२.६७.११ ॥
Wie Fische ohne Wasser und Vögel, wo kein Schrei gehört wird, die nach Belieben umherschweifen und einander immer wieder verletzen würden.
12.67.12
विमथ्यातिक्रमेरंश्च विषह्यापि परस्परम् ।
अभावमचिरेणैव गच्छेयुर्नात्र संशयः ॥ १२.६७.१२ ॥
Einander quälend, die Grenzen überschreitend und einander überwältigend, würden sie bald zugrunde gehen; daran ist kein Zweifel.
12.67.13
एवमेव विना राज्ञा विनश्येयुरिमाः प्रजाः ।
अन्धे तमसि मज्जेयुरगोपाः पशवो यथा ॥ १२.६७.१३ ॥
Ebenso würden diese Untertanen ohne König zugrunde gehen und in finstere Blindheit sinken wie Vieh ohne Hirten.
12.67.14
हरेयुर्बलवन्तोऽपि दुर्बलानां परिग्रहान् ।
हन्युर्व्यायच्छमानांश्च यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.१४ ॥
Wenn der König nicht schützt, würden selbst die Starken den Besitz der Schwachen rauben und die töten, die sich widersetzen.
12.67.15
ममेदमिति लोकेऽस्मिन्न भवेत्स्वपरिग्रहः ।
न दारा न च पुत्रः स्यान्न धनं न परिग्रहः।
विष्वग्लोपः प्रवर्तेत यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.१५ ॥
In dieser Welt gäbe es kein »das ist mein«; keine Frau, keinen Sohn, keinen Reichtum, kein Eigentum. Wenn der König nicht schützt, würde allseitiger Untergang um sich greifen.
12.67.16
यानं वस्त्रमलङ्कारान्रत्नानि विविधानि च ।
हरेयुः सहसा पापा यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.१६ ॥
Wenn der König nicht schützt, würden die Frevler plötzlich Fahrzeuge, Kleider, Schmuck und verschiedene Juwelen rauben.
12.67.17
पतेद्बहुविधं शस्त्रं बहुधा धर्मचारिषु ।
अधर्मः प्रगृहीतः स्याद्यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.१७ ॥
Wenn der König nicht schützt, würden allerlei Waffen auf die fallen, die dem Dharma folgen, und Unrecht würde Oberhand gewinnen.
12.67.18
मातरं पितरं वृद्धमाचार्यमतिथिं गुरुम् ।
क्लिश्नीयुरपि हिंस्युर्वा यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.१८ ॥
Wenn der König nicht schützt, würden die Leute sogar Mutter, Vater, die Alten, den Lehrer, den Gast und den Guru bedrängen oder ihnen sogar schaden.
12.67.19
अन्यांश्च क्रोशतो हिंस्युर्लोकोऽयं दस्युवद्भवेत् ।
वधबन्धपरिक्लेशो नित्यमर्थवतां भवेत्।
ममत्वं च न विन्देयुर्यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.१९ ॥
Sie würden andere verletzen, die schreien, und diese Welt würde wie eine Räuberbande werden. Die Wohlhabenden würden ständig Tötung, Fesselung und Qual erleiden und nichts mehr als das Ihre betrachten können, wenn der König nicht beschützt.
12.67.20
अन्ताश्चाकाल एव स्युर्लोकोऽयं दस्युसाद्भवेत् ।
पतेद्बहुविधं राज्यं यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२० ॥
Enden kämen sogar zur Unzeit, und diese Welt fiele in die Hände von Räubern. Wenn der König nicht beschützt, würde das Reich auf vielerlei Weise zusammenbrechen.
12.67.21
न योनिदोषो वर्तेत न कृषिर्न वणिक्पथः ।
मज्जेद्धर्मस्त्रयी न स्याद्यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२१ ॥
Es gäbe keine Vermischung der Stände, weder Ackerbau noch Handelswege; das dreifache Dharma würde versinken und nicht mehr bestehen, wenn der König nicht beschützt.
12.67.22
न यज्ञाः संप्रवर्तेयुर्विधिवत्स्वाप्तदक्षिणाः ।
न विवाहाः समाजो वा यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२२ ॥
Opfer würden nicht ordnungsgemäß mit den rechten Gaben vollzogen; es gäbe keine Hochzeiten und keine gesellschaftlichen Versammlungen, wenn der König nicht beschützt.
12.67.23
न वृषाः संप्रवर्तेरन्न मथ्येरंश्च गर्गराः ।
घोषाः प्रणाशं गच्छेयुर्यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२३ ॥
Stiere würden nicht gedeihen, und man würde keine Milch buttern; die Hirtensiedlungen gingen zugrunde, wenn der König nicht beschützt.
12.67.24
त्रस्तमुद्विग्नहृदयं हाहाभूतमचेतनम् ।
क्षणेन विनशेत्सर्वं यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२४ ॥
Verängstigt, mit aufgewühltem Herzen, 'weh, weh' rufend, besinnungslos, würde alles in einem Augenblick zugrunde gehen, wenn der König nicht beschützt.
12.67.25
न संवत्सरसत्राणि तिष्ठेयुरकुतोभयाः ।
विधिवद्दक्षिणावन्ति यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२५ ॥
Wenn der König nicht schützt, könnten die jährlichen Opfersitzungen, nach Vorschrift mit reichen Gaben vollzogen, nicht furchtlos fortbestehen.
12.67.26
ब्राह्मणाश्चतुरो वेदान्नाधीयीरंस्तपस्विनः ।
विद्यास्नाता व्रतस्नाता यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२६ ॥
Wenn der König nicht schützt, würden die asketischen Brahmanen, durch Wissen und Gelübde gereinigt, die vier Veden nicht studieren.
12.67.27
न भवेद्धर्मसंसेवी मोहविप्रहतो जनः ।
हर्ता स्वच्छेन्द्रियो गच्छेद्यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२७ ॥
Wenn der König nicht schützt, würden die Menschen nicht mehr dem Dharma folgen; von Verblendung und Verwirrung geschlagen, mit zügellosen Sinnen, würden sie zu Dieben werden.
12.67.28
हस्ताद्धस्तं परिमुषेद्भिद्येरन्सर्वसेतवः ।
भयार्तं विद्रवेत्सर्वं यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२८ ॥
Wenn der König nicht schützt, würde, was von Hand zu Hand geht, gestohlen; alle Dämme würden brechen, und alle, von Furcht gequält, würden fliehen.
12.67.29
अनयाः संप्रवपर्तेरन्भवेद्वै वर्णसङ्करः ।
दुर्भिक्षमाविशेद्राष्ट्रं यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२९ ॥
Wenn der König nicht schützt, würde Unrecht um sich greifen, es käme wahrlich zur Vermischung der Stände, und Hungersnot würde das Reich befallen.
12.67.30
विवृत्य हि यथाकामं गृहद्वाराणि शेरते ।
मनुष्या रक्षिता राज्ञा समन्तादकुतोभयाः ॥ १२.६७.३० ॥
Die vom König beschützten Menschen schlafen mit offenen Haustüren, wie sie es wünschen, frei von Furcht von allen Seiten.
12.67.31
नाक्रुष्टं सहते कश्चित्कुतो वा हस्तलाघवम् ।
यदि राजा न सम्यग्गां रक्षयत्यपि धार्मिकः ॥ १२.६७.३१ ॥
Wenn selbst ein rechtschaffener König die Erde nicht richtig schützt, wer würde Schmähung oder Diebstahl durch Fingerfertigkeit ertragen?
12.67.32
स्त्रियश्चापुरुषा मार्गं सर्वालङ्कारभूषिताः ।
निर्भयाः प्रतिपद्यन्ते यदि रक्षति भूमिपः ॥ १२.६७.३२ ॥
Wenn der König beschützt, gehen Frauen, mit allen Schmuckstücken geschmückt, furchtlos den Weg, auch ohne männliche Begleitung.
12.67.33
धर्ममेव प्रपद्यन्ते न हिंसन्ति परस्परम् ।
अनुगृह्णन्ति चान्योन्यं यदा रक्षति भूमिपः ॥ १२.६७.३३ ॥
Wenn der König die Erde schützt, suchen die Menschen allein Zuflucht im Dharma, schaden einander nicht und erweisen einander Gunst.
12.67.34
यजन्ते च महायज्ञैस्त्रयो वर्णाः पृथग्विधैः ।
युक्ताश्चाधीयते विद्यां यदा रक्षति भूमिपः ॥ १२.६७.३४ ॥
Wenn der König die Erde schützt, bringen die drei Stände große Opfer verschiedener Art dar und studieren hingebungsvoll das Wissen.
12.67.35
वार्तामूलो ह्ययं लोकस्तया वै धार्यते सदा ।
तत्सर्वं वर्तते सम्यग्यदा रक्षति भूमिपः ॥ १२.६७.३५ ॥
Diese Welt gründet im Lebensunterhalt (vārtā), und durch ihn wird sie stets erhalten. Wenn der König schützt, geht alles richtig weiter.
12.67.36
यदा राजा धुरं श्रेष्ठामादाय वहति प्रजाः ।
महता बलयोगेन तदा लोकः प्रसीदयि ॥ १२.६७.३६ ॥
Wenn der König die beste aller Lasten auf sich nimmt und seine Untertanen mit großer Kraft und Macht trägt, dann ist die Welt zufrieden.
12.67.37
यस्याभावेन भूतानामभावः स्यात्समन्ततः ।
भावे च भावो नित्यं स्यात्कस्तं न प्रतिपूजयेत् ॥ १२.६७.३७ ॥
Wer würde jenen nicht ehren, bei dessen Abwesenheit die Wesen überall zugrunde gingen und bei dessen Gegenwart sie stets gedeihen?
12.67.38
तस्य यो वहते भारं सर्वलोकसुखावहम् ।
तिष्ठन्प्रियहिते राज्ञ उभौ लोकाविमौ जयेत् ॥ १२.६७.३८ ॥
Wer seine Last trägt, die allen Welten Glück bringt, und im lieben Wohl des Königs steht, der erobert diese beiden Welten.
12.67.39
यस्तस्य पुरुषः पापं मनसाऽप्यनुचिन्तयेत् ।
असंशयमिह क्लिष्टः प्रेत्यापि नरकं व्रजेत् ॥ १२.६७.३९ ॥
Wer auch nur im Geiste Böses gegen ihn sinnt, der leidet hier ohne Zweifel und geht nach dem Tod in die Hölle.
12.67.40
न हि जात्ववमन्तव्यो मनुष्य इति भूमिपः ।
महती देवता ह्येषा नररूपेण तिष्ठति ॥ १२.६७.४० ॥
Ein König soll niemals verachtet werden mit dem Gedanken: »Er ist nur ein Mensch«; diese große Gottheit steht in menschlicher Gestalt da.
12.67.41
कुरुते पञ्चरूपाणि कालयुक्तानि यः सदा ।
भवत्यग्निस्तथाऽऽदित्यो मृत्युर्वैश्रवणो यमः ॥ १२.६७.४१ ॥
Wer stets fünf mit der Zeit verbundene Gestalten annimmt, wird zum Feuer, ebenso zur Sonne, zum Tod, zu Vaiśravaṇa (Kubera) und zu Yama.
12.67.42
यदा ह्यासीदतः पापान्दहत्युग्रेण तेजसा ।
मिथ्योपचरितो राजा तदा भवति पावकः ॥ १२.६७.४२ ॥
Wenn der König die Sünder mit seinem grimmigen Glanz verbrennt, dann wird er, wenn man ihn falsch behandelt, zum Feuer.
12.67.43
यदा पश्यति चारेण सर्वभूतानि भूमिपः ।
क्षेमं च कृत्वा व्रजति तदा भवति भास्करः ॥ १२.६७.४३ ॥
Wenn der König durch seine Spione alle Wesen beobachtet und, nachdem er ihr Wohl gesichert hat, weiterzieht, dann wird er zur Sonne.
12.67.44
अशुचींश्च यदा क्रुद्धः क्षिणोति शतशो नरान् ।
सपुत्रपौत्रान्सामात्यांस्तदा भवति सोन्तकः ॥ १२.६७.४४ ॥
Wenn der König im Zorn Hunderte unreine Männer samt ihren Söhnen, Enkeln und Ministern vernichtet, dann wird er zum Beender, dem Tod.
12.67.45
यदा त्वधार्मिकान्सर्वांस्तीक्ष्णैर्दण्डैर्नियच्छति ।
धार्मिकांश्चानुगृह्णाति भवत्यथ यमस्तदा ॥ १२.६७.४५ ॥
Wenn der König alle Unrechtmäßigen mit harten Strafen zügelt und den Rechtschaffenen Gunst erweist, dann wird er zu Yama.
12.67.46
यदा तु धनधाराभिस्तर्पयत्युपकारिणः ।
आच्छिनत्ति च रत्नानि विविधान्यपकारिणां ॥ १२.६७.४६ ॥
Wenn der König seine Wohltäter mit Strömen von Reichtum erfreut und den verschiedenen Schädigern ihre vielfältigen Juwelen entreißt,
12.67.47
श्रियं ददाति कस्मैचित्कस्माच्चिदपकर्षति ।
तदा वैश्रवणो राजा लोके भवति भूमिपः ॥ १२.६७.४७ ॥
Wenn der König dem einen Glück gibt und es einem anderen wieder entzieht, dann wird er in der Welt ein Herr der Erde wie Vaiśravaṇa (Kubera).
12.67.48
नास्यापवादे स्थातव्यं दक्षेणाक्लिष्टकर्मणा ।
धर्ममाकाङ्क्षता लोके ईश्वरस्यानसूयता ॥ १२.६७.४८ ॥
Ein König, der nach dharma strebt, geschickt ist und dessen Handlungen ungetrübt sind, soll nicht in den Tadel geraten; und in der Welt soll man den Herrscher nicht beneiden.
12.67.49
न हि राज्ञः प्रतीपानि कुर्वन्सुखमवाप्नुयात् ।
पुत्रो भ्राता वयस्यो वा यद्यप्यात्मसमो भवेत् ॥ १२.६७.४९ ॥
Wer gegen den König handelt, kann kein Glück erlangen, sei er auch ein Sohn, ein Bruder oder ein Gefährte, selbst einer, der einem selbst gleich ist.
12.67.50
कुर्यात्कृष्णगतिः शेषं ज्वलितोऽनिलसारथिः ।
न तु राज्ञाऽभिपन्नस्य शेषं क्वचन विद्यते ॥ १२.६७.५० ॥
Ein loderndes Feuer, dessen Wagenlenker der Wind ist, lässt nichts zurück; und für den, der in die Hände des Königs gefallen ist, bleibt nirgendwo etwas übrig.
12.67.51
तस्य सर्वाणि रक्ष्याणि दूरतः परिवर्जयेत् ।
मृत्योरिव जुगुप्सेत राजस्वहरणान्नरः ॥ १२.६७.५१ ॥
Alles, was ihm gehört, ist zu schützen, und man soll sich von ihm fernhalten. Ein Mensch soll das Entwenden des königlichen Besitzes meiden wie den Tod.
12.67.52
वध्येतभिमृशन्सद्यो मृगः कूटमिव स्पृशन् ।
आत्मस्वमिव संरक्षेद्राजस्वमिह बुद्धिमान् ॥ १२.६७.५२ ॥
Wie ein Hirsch, der eine Schlinge berührt, sogleich erschlagen wird, so wird, wer das Gut des Königs berührt, sogleich vernichtet. Ein Weiser soll das Gut des Königs bewahren wie sein eigenes.
12.67.53
महान्तं नरकं घोरमप्रतिष्ठमचेतसः ।
पतन्ति चिररात्राय राजवित्तापहारिणः ॥ १२.६७.५३ ॥
Die Unverständigen, die das Gut des Königs rauben, fallen für eine lange Nacht in eine große, schreckliche Hölle ohne Grund.
12.67.54
राजा भोजो विराट् सम्राट् क्षत्रियो भूपतिर्नृपः ।
य एभिः स्तूयते शब्दैः कस्तं नार्चितुमर्हति ॥ १२.६७.५४ ॥
Wer, der mit diesen Worten gepriesen wird — König, Bhoja, Virāṭ, Samrāṭ, Kṣatriya, Bhūpati, Nṛpa — sollte ihn nicht zu ehren verdienen?
12.67.55
तस्माद्बुभूषुर्नियतो जितात्मा संयतेन्द्रियः ।
मेधावी धृतिमान्दक्षः संश्रयेत् महीपतिम् ॥ १२.६७.५५ ॥
Darum soll, wer Wohlergehen begehrt, selbstbeherrscht, das Ich besiegt, die Sinne gezügelt, klug, standhaft und tüchtig ist, beim König Zuflucht suchen.
12.67.56
कृतज्ञं प्राज्ञमक्षुद्रं दृढभक्तिं जितेन्द्रियम् ।
धर्मनित्यं स्थितं स्थाने मन्त्रिणं पूजयेन्नृपः ॥ १२.६७.५६ ॥
Der König soll den Berater ehren, der dankbar, weise, edel, fest in seiner Hingabe, im Besitz seiner Sinne, stets im Dharma gegründet und an seinem Platz beständig ist.
12.67.57
दृढभक्तिं कृतप्रज्ञं धर्मज्ञं संयतेन्द्रियम् ।
शूरमक्षुद्रकर्माणं प्रसिद्धं जनमाश्रयेत् ॥ १२.६७.५७ ॥
Man soll sich an einen Mann wenden, der in seiner Hingabe fest, von reifer Weisheit, des Dharma kundig, mit gezügelten Sinnen, tapfer, edel in seinen Taten und berühmt ist.
12.67.58
राजा प्रगल्भं पुरुषं करोति ।
राजा भृशं बृंहयते मनुष्यम्।
राजाभिपन्नस्य कुतः सुखानि ।
राजाऽभ्युपेतं सुखिनं करोति ॥ १२.६७.५८ ॥
Der König macht den Menschen kühn. Der König erhebt den Menschen sehr. Wie gäbe es Glück für den, der in die Gewalt des Königs geraten ist? Der König macht glücklich, wer sich ihm nähert.
12.67.59
राजा प्रजानां प्रथमं शरीरं ।
प्रजाश्च राज्ञोऽप्रतिमं शरीरम्।
राज्ञा विहीना न भवन्ति देशा ।
देशैर्विहीना न नृपा भवन्ति ॥ १२.६७.५९ ॥
Der König ist der erste Leib des Volkes, und das Volk ist der unvergleichliche Leib des Königs. Ohne König gibt es keine Länder; ohne Länder gibt es keine Könige.
12.67.60
राजा प्रजानां हृदयं गरीयो ।
गतिः प्रतिष्ठा सुखमुत्तमं च।
समाश्रिता लोकमिमं परं च ।
जयन्ति सम्यक्पुरुषा नरेन्द्र ॥ १२.६७.६० ॥
Der König ist das Herz der Untertanen, das Gewichtigste von allen. Er ist ihre Zuflucht, ihre Stütze und das höchste Glück. Menschen, die bei ihm Zuflucht suchen, gewinnen recht diese Welt und die jenseitige, o Herr der Menschen.
12.67.61
नराधिपश्चाप्यनुशिष्य मेदिनीं ।
दमेन सत्येन च सौहृदेन।
महद्भिरिष्ट्वा क्रतुभिर्महायशा ।
स्त्रिविष्टपे स्थानमुपैति शाश्वतम् ॥ १२.६७.६१ ॥
Auch der Herr der Menschen erlangt, nachdem er die Erde mit Selbstbeherrschung, Wahrheit und Wohlwollen regiert und mit großen Opfern verehrt hat, Ruhm und einen ewigen Platz im Himmel.
12.67.62
स एवमुक्तोऽङ्गिरसा कौसल्यो राजसत्तमः ।
प्रयत्नात्कृतवान्वीरः प्रजापालनमुत्तमम् ॥ १२.६७.६२ ॥
Von Aṅgiras so angesprochen, vollbrachte der Held Kauśalya, der Beste der Könige, sorgfältig die höchste Pflicht, die Untertanen zu beschützen.