மகாபாரதம் · அத்தியாயம் 12.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.67.1
किमाहुर्दैवतं विप्रा राजानं भरतर्षभ ।
मनुष्याणामधिपतिं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.६७.१ ॥
பரதர்களில் சிறந்தவரே, மனிதர்களின் தலைவனான அரசனை அந்தணர்கள் எந்தத் தெய்வமாகக் கூறுகிறார்கள்? பிதாமகரே, அதை எனக்குச் சொல்லுங்கள்.
12.67.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
बृहस्पतिं वसुमना यथा पप्रच्छ भारत ॥ १२.६७.२ ॥
இங்கும் இந்தப் பழைய இதிகாசத்தை எடுத்துரைப்பர்; பாரதரே, வசுமனஸ் பிருஹஸ்பதியிடம் எவ்வாறு கேட்டான் என்பதை.
12.67.3
राजा वसुमना नाम कौसल्यो धीमतां वरः ।
महर्षि किल पप्रच्छ कृतप्रज्ञं बृहस्पतिम् ॥ १२.६७.३ ॥
அறிவாளிகளில் சிறந்த கௌசல்ய அரசன் வசுமனஸ் என்பவன், ஞானமுடைய மகரிஷி பிருஹஸ்பதியிடம் வினவினான்.
12.67.4
सर्वं वैनयिकं कृत्वा विनयज्ञो बृहस्पतिम् ।
दक्षिणानन्तरो भूत्वा प्रणम्य विधिपूर्वकम् ॥ १२.६७.४ ॥
அடக்கத்தின் அனைத்துச் செயல்களையும் செய்து, பணிவு அறிந்தவன் பிருஹஸ்பதியின் வலப்பக்கத்தில் நின்று, முறைப்படி வணங்கி.
12.67.5
विधिं पप्रच्छ राजस्य सर्वलोकहिते रतः ।
प्रजानां सुखमन्विच्छन्धर्मशीलं बृहस्पतिम् ॥ १२.६७.५ ॥
எல்லா உலகங்களின் நலனிலும் ஈடுபட்டு, மக்களின் சுகத்தை விரும்பி, தர்மசீலனான பிருஹஸ்பதியிடம் அரசாட்சியின் முறையை வினவினான்.
12.67.6
केन भूतानि वर्धन्ते क्षयं गच्छन्ति केन वा ।
कमर्चन्तो महाप्राज्ञ सुखमव्ययमाप्नुयुः
एतन्मे शंस देवर्षे धर्मकामार्थसंशयम् ॥ १२.६७.६ ॥
எதனால் உயிரினங்கள் வளர்கின்றன, எதனால் அழிகின்றன? பெரும் ஞானியே, யாரை வழிபட்டு மனிதர்கள் அழியாத சுகத்தை அடைவார்கள்? தேவரிஷியே, தர்மம், காமம், அர்த்தம் பற்றிய இந்த ஐயத்தை எனக்குச் சொல்லுங்கள்.
12.67.7
एवं पृष्टो महाप्राज्ञः कौसल्येनामितौजसा ।
राजसत्कारमव्यग्रो राज्यस्य च विवर्धनम्।
दण्डनीतिं समाश्रित्य शशंसास्मै बृहस्पतिः ॥ १२.६७.७ ॥
அமிதஒளி கொண்ட கௌசல்யனால் இவ்வாறு கேட்கப்பட்ட மகாபிராஞ்ஞ பிருஹஸ்பதி, அமைதியுடன், அரசனுக்கு மரியாதை செய்வதையும் அரசின் வளர்ச்சியையும் பற்றி தண்டநீதியைப் பின்பற்றி அவனுக்கு உரைத்தார்.
12.67.8
राजमूलो महाप्राज्ञ धर्मो लोकस्य लक्ष्यते ।
प्रजा राजभयादेव न खादन्ति परस्परम् ॥ १२.६७.८ ॥
மகாபிராஞ்ஞனே, உலகில் தர்மத்தின் வேர் அரசனிடம் காணப்படுகிறது; அரசனின் அச்சத்தாலேயே மக்கள் ஒருவரை ஒருவர் விழுங்குவதில்லை.
12.67.9
राजा ह्येवाखिलं लोकं समुदीर्णं समुत्सुकम् ।
प्रसादयति धर्मेण प्रसाद्य च विराजते ॥ १२.६७.९ ॥
அரசனே அனைத்து உலகையும், கிளர்ந்தெழுந்து ஆர்வமிக்கதாய் இருக்கும் அதனை, தர்மத்தால் அமைதிப்படுத்துகிறான்; அமைதிப்படுத்தியபின் ஒளிர்கிறான்.
12.67.10
यथा ह्यनुदये राजन्भूतानि शशिसूर्ययोः ।
अन्धे तमसि मज्जेयुरपश्यन्तः परस्परम् ॥ १२.६७.१० ॥
அரசே, சூரியனும் சந்திரனும் உதிக்காத போது உயிரினங்கள் அடர்ந்த இருளில் மூழ்கி, ஒருவரை ஒருவர் காணாமல் போவது போல்.
12.67.11
यथा ह्यनुदके मत्स्या निराक्रन्दे विहङ्गमाः ।
विहरेयुर्यथाकामं विहिंसन्तः पुनः पुनः ॥ १२.६७.११ ॥
நீரில்லாத இடத்தில் மீன்களும், அழுகுரல் கேட்காத இடத்தில் பறவைகளும் விருப்பம் போல் திரிந்து, மீண்டும் மீண்டும் ஒன்றுக்கொன்று தீங்கு செய்வது போல்.
12.67.12
विमथ्यातिक्रमेरंश्च विषह्यापि परस्परम् ।
अभावमचिरेणैव गच्छेयुर्नात्र संशयः ॥ १२.६७.१२ ॥
ஒருவரை ஒருவர் கலக்கி, எல்லைகளை மீறி, ஒருவரையொருவர் அடக்கி ஒடுக்கி, விரைவிலேயே அழிவை அடைவார்கள்; இதில் ஐயமில்லை.
12.67.13
एवमेव विना राज्ञा विनश्येयुरिमाः प्रजाः ।
अन्धे तमसि मज्जेयुरगोपाः पशवो यथा ॥ १२.६७.१३ ॥
அதேபோல், அரசன் இல்லையென்றால் இந்தக் குடிமக்கள் அழிவார்கள்; இடையர் இல்லாத கால்நடைகள் போல் குருட்டு இருளில் மூழ்குவார்கள்.
12.67.14
हरेयुर्बलवन्तोऽपि दुर्बलानां परिग्रहान् ।
हन्युर्व्यायच्छमानांश्च यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.१४ ॥
அரசன் காக்காவிட்டால், வலியவர்கள் கூட எளியோரின் உடைமைகளைப் பறிப்பார்கள்; எதிர்ப்பவர்களையும் கொல்வார்கள்.
12.67.15
ममेदमिति लोकेऽस्मिन्न भवेत्स्वपरिग्रहः ।
न दारा न च पुत्रः स्यान्न धनं न परिग्रहः।
विष्वग्लोपः प्रवर्तेत यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.१५ ॥
இவ்வுலகில் 'இது என்னுடையது' என்ற சொந்த உரிமை இருக்காது; மனைவியும் இல்லை, மகனும் இல்லை, செல்வமும் இல்லை, உடைமையும் இல்லை. அரசன் காக்காவிட்டால் எங்கும் அழிவு பரவும்.
12.67.16
यानं वस्त्रमलङ्कारान्रत्नानि विविधानि च ।
हरेयुः सहसा पापा यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.१६ ॥
அரசன் காக்காவிட்டால், பாவிகள் திடீரென வாகனங்களையும், ஆடைகளையும், அணிகலன்களையும், பல்வேறு ரத்தினங்களையும் பறித்துக்கொள்வார்கள்.
12.67.17
पतेद्बहुविधं शस्त्रं बहुधा धर्मचारिषु ।
अधर्मः प्रगृहीतः स्याद्यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.१७ ॥
அரசன் காக்காவிட்டால், தர்மத்தைக் கடைப்பிடிப்பவர்கள் மீது பல வகை ஆயுதங்கள் விழும்; அதர்மம் பற்றிக்கொள்ளும்.
12.67.18
मातरं पितरं वृद्धमाचार्यमतिथिं गुरुम् ।
क्लिश्नीयुरपि हिंस्युर्वा यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.१८ ॥
அரசன் காக்காவிட்டால், தாயையும் தந்தையையும், முதியவரையும், ஆசிரியரையும், விருந்தினரையும், குருவையும் கூட மக்கள் துன்புறுத்துவார்கள், அல்லது தீங்கிழைப்பார்கள்.
12.67.19
अन्यांश्च क्रोशतो हिंस्युर्लोकोऽयं दस्युवद्भवेत् ।
वधबन्धपरिक्लेशो नित्यमर्थवतां भवेत्।
ममत्वं च न विन्देयुर्यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.१९ ॥
கத்துபவர்களையும் மற்றவர்களையும் அவர்கள் கொல்வார்கள்; இந்த உலகம் கொள்ளையர்களின் உலகமாகும். செல்வந்தர்களுக்கு எப்போதும் கொலை, சிறை, துன்பம் ஏற்படும்; அவர்கள் தம்முடையது என்று எதையும் பெறமாட்டார்கள், அரசன் காக்காவிட்டால்.
12.67.20
अन्ताश्चाकाल एव स्युर्लोकोऽयं दस्युसाद्भवेत् ।
पतेद्बहुविधं राज्यं यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२० ॥
காலமற்ற நேரத்திலேயே முடிவுகள் ஏற்படும்; இந்த உலகம் கொள்ளையர் வசப்படும். அரசன் காக்காவிட்டால் அரசு பலவகையில் வீழ்ந்துவிடும்.
12.67.21
न योनिदोषो वर्तेत न कृषिर्न वणिक्पथः ।
मज्जेद्धर्मस्त्रयी न स्याद्यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२१ ॥
வருணக் கலப்பு ஏற்படாது; உழவும் வணிகப் பாதைகளும் இருக்கா; முத்தொழில் தர்மம் மூழ்கி இல்லாமல் போகும், அரசன் காக்காவிட்டால்.
12.67.22
न यज्ञाः संप्रवर्तेयुर्विधिवत्स्वाप्तदक्षिणाः ।
न विवाहाः समाजो वा यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२२ ॥
யாகங்கள் விதிப்படி முறையான தக்ஷிணையுடன் நடைபெறா; திருமணங்களும் சபைகளும் இல்லாது போகும், அரசன் காக்காவிட்டால்.
12.67.23
न वृषाः संप्रवर्तेरन्न मथ्येरंश्च गर्गराः ।
घोषाः प्रणाशं गच्छेयुर्यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२३ ॥
காளைகள் பெருகமாட்டா; தயிர் கடையப்படாது; கோபாலர் குடியிருப்புகள் அழிந்துபோகும், அரசன் காக்காவிட்டால்.
12.67.24
त्रस्तमुद्विग्नहृदयं हाहाभूतमचेतनम् ।
क्षणेन विनशेत्सर्वं यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२४ ॥
அஞ்சி, கலங்கிய நெஞ்சுடன், 'ஐயோ ஐயோ' என்று அழுது, உணர்விழந்து கிடக்கும் மக்கள்; அரசன் காக்காவிட்டால் எல்லாம் ஒரு கணத்தில் அழியும்.
12.67.25
न संवत्सरसत्राणि तिष्ठेयुरकुतोभयाः ।
विधिवद्दक्षिणावन्ति यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२५ ॥
அரசன் காக்காவிட்டால், முறைப்படி தக்ஷிணையுடன் ஆண்டுதோறும் நடைபெறும் யாகங்கள் எவ்வித அச்சமுமின்றி நிலைக்க மாட்டா.
12.67.26
ब्राह्मणाश्चतुरो वेदान्नाधीयीरंस्तपस्विनः ।
विद्यास्नाता व्रतस्नाता यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२६ ॥
அரசன் காக்காவிட்டால், கல்வியாலும் விரதத்தாலும் தூய்மையான தவசி அந்தணர்கள் நான்கு வேதங்களையும் கற்க மாட்டார்கள்.
12.67.27
न भवेद्धर्मसंसेवी मोहविप्रहतो जनः ।
हर्ता स्वच्छेन्द्रियो गच्छेद्यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२७ ॥
அரசன் காக்காவிட்டால், மக்கள் தர்மத்தைப் பின்பற்றுபவர்களாக இருக்க மாட்டார்கள்; மயக்கத்தாலும் குழப்பத்தாலும் அடிபட்டு, புலன்களை அடக்காது திருடர்களாகச் செல்வார்கள்.
12.67.28
हस्ताद्धस्तं परिमुषेद्भिद्येरन्सर्वसेतवः ।
भयार्तं विद्रवेत्सर्वं यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२८ ॥
அரசன் காக்காவிட்டால், ஒரு கையிலிருந்து மற்றொரு கைக்குச் செல்வது களவாடப்படும்; எல்லா அணைகளும் உடையும்; அச்சத்தால் துன்புறும் அனைவரும் ஓடிப்போவார்கள்.
12.67.29
अनयाः संप्रवपर्तेरन्भवेद्वै वर्णसङ्करः ।
दुर्भिक्षमाविशेद्राष्ट्रं यदि राजा न पालयेत् ॥ १२.६७.२९ ॥
அரசன் காக்காவிட்டால், அநீதிகள் பரவும்; வர்ணக் கலப்பு உண்டாகும்; நாட்டில் பஞ்சம் புகும்.
12.67.30
विवृत्य हि यथाकामं गृहद्वाराणि शेरते ।
मनुष्या रक्षिता राज्ञा समन्तादकुतोभयाः ॥ १२.६७.३० ॥
அரசனால் காக்கப்படும் மனிதர்கள், விரும்பியபடி வீட்டுக் கதவுகளைத் திறந்து வைத்துத் துயில்கின்றனர்; எல்லாப் பக்கங்களிலும் அச்சமின்றி இருக்கின்றனர்.
12.67.31
नाक्रुष्टं सहते कश्चित्कुतो वा हस्तलाघवम् ।
यदि राजा न सम्यग्गां रक्षयत्यपि धार्मिकः ॥ १२.६७.३१ ॥
நேர்மையான அரசனாக இருந்தாலும் பூமியை முறையாகக் காக்காவிட்டால், யாரும் நிந்தையையோ கைவரிசையான திருட்டையோ எவ்வாறு பொறுத்துக்கொள்வர்?
12.67.32
स्त्रियश्चापुरुषा मार्गं सर्वालङ्कारभूषिताः ।
निर्भयाः प्रतिपद्यन्ते यदि रक्षति भूमिपः ॥ १२.६७.३२ ॥
அரசன் காக்கும்போது, எல்லா அணிகலன்களாலும் அலங்கரிக்கப்பட்ட பெண்கள் ஆண் துணையின்றியும் அச்சமின்றி வழியில் செல்கின்றனர்.
12.67.33
धर्ममेव प्रपद्यन्ते न हिंसन्ति परस्परम् ।
अनुगृह्णन्ति चान्योन्यं यदा रक्षति भूमिपः ॥ १२.६७.३३ ॥
அரசன் பூமியைக் காக்கும்போது மக்கள் தர்மத்தையே சார்ந்து, ஒருவரை ஒருவர் துன்புறுத்தாமல், ஒருவர்க்கு ஒருவர் அருள் செய்கின்றனர்.
12.67.34
यजन्ते च महायज्ञैस्त्रयो वर्णाः पृथग्विधैः ।
युक्ताश्चाधीयते विद्यां यदा रक्षति भूमिपः ॥ १२.६७.३४ ॥
அரசன் பூமியைக் காக்கும்போது மூன்று வர்ணத்தாரும் பல வகையான பெரும் யாகங்களைச் செய்கின்றனர்; ஈடுபாட்டுடன் கல்வியையும் கற்கின்றனர்.
12.67.35
वार्तामूलो ह्ययं लोकस्तया वै धार्यते सदा ।
तत्सर्वं वर्तते सम्यग्यदा रक्षति भूमिपः ॥ १२.६७.३५ ॥
இவ்வுலகம் வார்த்தையாகிய வாழ்வாதாரத்தை அடிப்படையாகக் கொண்டது; அதனாலேயே இது எப்போதும் நிலைக்கிறது. அரசன் காக்கும்போது அனைத்தும் முறையாக நடைபெறுகின்றன.
12.67.36
यदा राजा धुरं श्रेष्ठामादाय वहति प्रजाः ।
महता बलयोगेन तदा लोकः प्रसीदयि ॥ १२.६७.३६ ॥
அரசன் சிறந்த நுகத்தடியைத் தாங்கி, பெரும் வலிமையுடன் குடிமக்களைச் சுமக்கும்போது, உலகம் மகிழ்ச்சியடைகிறது.
12.67.37
यस्याभावेन भूतानामभावः स्यात्समन्ततः ।
भावे च भावो नित्यं स्यात्कस्तं न प्रतिपूजयेत् ॥ १२.६७.३७ ॥
எவருடைய இல்லாமையால் உயிரினங்கள் எங்கும் அழிந்துவிடுமோ, எவருடைய இருப்பால் அவை எப்போதும் செழிக்குமோ, அவரை எவர்தான் மதிக்காமல் இருப்பார்?
12.67.38
तस्य यो वहते भारं सर्वलोकसुखावहम् ।
तिष्ठन्प्रियहिते राज्ञ उभौ लोकाविमौ जयेत् ॥ १२.६७.३८ ॥
எல்லா உலகங்களுக்கும் இன்பம் தரும் அவரது சுமையை எவன் சுமக்கிறானோ, அரசனின் பிரியமான நலனில் நிலைத்திருப்பானோ, அவன் இவ்விரு உலகங்களையும் வெல்வான்.
12.67.39
यस्तस्य पुरुषः पापं मनसाऽप्यनुचिन्तयेत् ।
असंशयमिह क्लिष्टः प्रेत्यापि नरकं व्रजेत् ॥ १२.६७.३९ ॥
அவருக்கு எதிராக எவன் மனதளவிலும் தீமையைச் சிந்திக்கிறானோ, அவன் இங்கே துன்புறுவது உறுதி; இறந்த பின்பும் நரகத்திற்குச் செல்வான்.
12.67.40
न हि जात्ववमन्तव्यो मनुष्य इति भूमिपः ।
महती देवता ह्येषा नररूपेण तिष्ठति ॥ १२.६७.४० ॥
'இவன் வெறும் மனிதன்' என்று எண்ணி அரசனை ஒருபோதும் அவமதிக்கக் கூடாது; இவர் மனித வடிவில் நிற்கும் பெரிய தெய்வமே.
12.67.41
कुरुते पञ्चरूपाणि कालयुक्तानि यः सदा ।
भवत्यग्निस्तथाऽऽदित्यो मृत्युर्वैश्रवणो यमः ॥ १२.६७.४१ ॥
காலத்துடன் இணைந்த ஐந்து வடிவங்களை எப்போதும் கொள்பவன், அக்னியாகவும், அவ்வாறே ஆதித்யனாகவும், மரணமாகவும், வைஸ்ரவணனாகவும் (குபேரனாகவும்), யமனாகவும் ஆகிறான்.
12.67.42
यदा ह्यासीदतः पापान्दहत्युग्रेण तेजसा ।
मिथ्योपचरितो राजा तदा भवति पावकः ॥ १२.६७.४२ ॥
அரசன் பாவிகளை தனது உக்கிரமான தேஜஸால் எரிக்கும்போது, தவறாக நடத்தப்படும் போது அவன் அக்னியாகிறான்.
12.67.43
यदा पश्यति चारेण सर्वभूतानि भूमिपः ।
क्षेमं च कृत्वा व्रजति तदा भवति भास्करः ॥ १२.६७.४३ ॥
அரசன் ஒற்றர்களின் மூலம் எல்லா உயிர்களையும் கண்காணித்து, அவற்றின் நலனை உறுதிசெய்து செல்லும்போது, அவன் சூரியனாகிறான்.
12.67.44
अशुचींश्च यदा क्रुद्धः क्षिणोति शतशो नरान् ।
सपुत्रपौत्रान्सामात्यांस्तदा भवति सोन्तकः ॥ १२.६७.४४ ॥
அரசன் கோபத்துடன் தூய்மையற்ற மனிதர்கள் நூற்றுக்கணக்கானவர்களை, அவர்களின் மகன்கள், பேரன்கள், அமைச்சர்களுடன் அழிக்கும்போது, அவன் அந்தகனாகிறான்.
12.67.45
यदा त्वधार्मिकान्सर्वांस्तीक्ष्णैर्दण्डैर्नियच्छति ।
धार्मिकांश्चानुगृह्णाति भवत्यथ यमस्तदा ॥ १२.६७.४५ ॥
அரசன் எல்லா அதர்மிகளையும் கடுமையான தண்டனைகளால் கட்டுப்படுத்தி, தர்மவான்களுக்கு அருள்புரியும்போது, அவன் யமனாகிறான்.
12.67.46
यदा तु धनधाराभिस्तर्पयत्युपकारिणः ।
आच्छिनत्ति च रत्नानि विविधान्यपकारिणां ॥ १२.६७.४६ ॥
அரசன் செல்வப் பெருக்கால் நன்மை செய்வோரைத் திருப்தி செய்து, தீங்கிழைப்போரின் பல்வேறு ரத்தினங்களைப் பறிக்கும்போது,
12.67.47
श्रियं ददाति कस्मैचित्कस्माच्चिदपकर्षति ।
तदा वैश्रवणो राजा लोके भवति भूमिपः ॥ १२.६७.४७ ॥
அரசன் ஒருவருக்குச் செல்வத்தை அளித்து, மற்றொருவரிடமிருந்து அதைப் பறிக்கும்போது, உலகில் அவன் வைசரவணனான (குபேரன்) பூமிபதியாகிறான்.
12.67.48
नास्यापवादे स्थातव्यं दक्षेणाक्लिष्टकर्मणा ।
धर्ममाकाङ्क्षता लोके ईश्वरस्यानसूयता ॥ १२.६७.४८ ॥
தர்மத்தை விரும்பும், திறமையும் களங்கமற்ற செயலும் கொண்ட அரசன் பழிக்கு ஆளாகக் கூடாது; உலகில் அதிபதியின் மீது பொறாமை கொள்ளக் கூடாது.
12.67.49
न हि राज्ञः प्रतीपानि कुर्वन्सुखमवाप्नुयात् ।
पुत्रो भ्राता वयस्यो वा यद्यप्यात्मसमो भवेत् ॥ १२.६७.४९ ॥
அரசனுக்கு எதிரான செயல்களைச் செய்பவன் சுகத்தை அடைய மாட்டான்; அவன் மகனாக, சகோதரனாக அல்லது நண்பனாக இருந்தாலும், தன்னைப் போலவே இருந்தாலும் சரி.
12.67.50
कुर्यात्कृष्णगतिः शेषं ज्वलितोऽनिलसारथिः ।
न तु राज्ञाऽभिपन्नस्य शेषं क्वचन विद्यते ॥ १२.६७.५० ॥
காற்றை தேராளியாகக் கொண்ட எரியும் நெருப்பு எதையும் மிச்சம் வைக்காது; அரசனால் பிடிபட்டவனுக்கும் எதுவும் எங்கும் மிஞ்சுவதில்லை.
12.67.51
तस्य सर्वाणि रक्ष्याणि दूरतः परिवर्जयेत् ।
मृत्योरिव जुगुप्सेत राजस्वहरणान्नरः ॥ १२.६७.५१ ॥
அரசனுடைய அனைத்துப் பொருட்களையும் பாதுகாக்க வேண்டும்; தூரத்திலிருந்தே அவற்றைத் தவிர்க்க வேண்டும். அரசனின் சொத்தைக் கவர்வதை மரணம் போலக் மனிதன் வெறுக்க வேண்டும்.
12.67.52
वध्येतभिमृशन्सद्यो मृगः कूटमिव स्पृशन् ।
आत्मस्वमिव संरक्षेद्राजस्वमिह बुद्धिमान् ॥ १२.६७.५२ ॥
வலையைத் தொடும் மான் உடனே கொல்லப்படுவது போல, அரசனின் பொருளைத் தொடுபவன் உடனே வதைக்கப்படுவான். அறிவுள்ளவன் அரசனின் பொருளை தன் சொத்தைப் போலப் பாதுகாக்க வேண்டும்.
12.67.53
महान्तं नरकं घोरमप्रतिष्ठमचेतसः ।
पतन्ति चिररात्राय राजवित्तापहारिणः ॥ १२.६७.५३ ॥
அரசனின் செல்வத்தைக் கவரும் அறிவற்றவர்கள் நீண்ட இரவுகளுக்கு, ஆதரவற்ற, பெரிய, பயங்கரமான நரகத்தில் விழுவார்கள்.
12.67.54
राजा भोजो विराट् सम्राट् क्षत्रियो भूपतिर्नृपः ।
य एभिः स्तूयते शब्दैः कस्तं नार्चितुमर्हति ॥ १२.६७.५४ ॥
அரசன், போஜன், விராட், சம்ராட், சத்திரியன், பூபதி, நிருபன் என்ற இச்சொற்களால் புகழப்படும் அவனை வணங்கத் தகுதியில்லாதவர் யார்?
12.67.55
तस्माद्बुभूषुर्नियतो जितात्मा संयतेन्द्रियः ।
मेधावी धृतिमान्दक्षः संश्रयेत् महीपतिम् ॥ १२.६७.५५ ॥
ஆகையால் செழிப்பை விரும்புபவன், கட்டுப்பாடுடையவன், தன்னை வென்றவன், புலன்களை அடக்கியவன், அறிவாளி, உறுதியுள்ளவன், திறமையானவன் ஆகியோர் அரசனை அண்டி இருக்க வேண்டும்.
12.67.56
कृतज्ञं प्राज्ञमक्षुद्रं दृढभक्तिं जितेन्द्रियम् ।
धर्मनित्यं स्थितं स्थाने मन्त्रिणं पूजयेन्नृपः ॥ १२.६७.५६ ॥
அரசன் நன்றியுள்ளவனும், அறிவாளியும், பெருந்தன்மையுள்ளவனும், உறுதியான பக்தியுடையவனும், புலன்களை வென்றவனும், எப்போதும் தர்மத்தில் நிலைத்தவனும், தன் இடத்தில் உறுதியாக இருப்பவனுமான அமைச்சனை மதிக்க வேண்டும்.
12.67.57
दृढभक्तिं कृतप्रज्ञं धर्मज्ञं संयतेन्द्रियम् ।
शूरमक्षुद्रकर्माणं प्रसिद्धं जनमाश्रयेत् ॥ १२.६७.५७ ॥
உறுதியான பக்தியும், முதிர்ந்த அறிவும், தர்மத்தை அறிந்தவனும், புலன்களை அடக்கியவனும், வீரனும், பெருஞ்செயல் புரிபவனும், புகழ்பெற்றவனுமான மனிதனை ஒருவன் அண்டி இருக்க வேண்டும்.
12.67.58
राजा प्रगल्भं पुरुषं करोति ।
राजा भृशं बृंहयते मनुष्यम्।
राजाभिपन्नस्य कुतः सुखानि ।
राजाऽभ्युपेतं सुखिनं करोति ॥ १२.६७.५८ ॥
அரசன் மனிதனை துணிவுள்ளவனாக ஆக்குகிறான். அரசன் மனிதனை மிகவும் உயர்த்துகிறான். அரசனால் பிடிபட்டவனுக்கு சுகம் எங்கிருந்து? அரசனை அடைந்தவனை அரசன் சுகமுள்ளவனாக ஆக்குகிறான்.
12.67.59
राजा प्रजानां प्रथमं शरीरं ।
प्रजाश्च राज्ञोऽप्रतिमं शरीरम्।
राज्ञा विहीना न भवन्ति देशा ।
देशैर्विहीना न नृपा भवन्ति ॥ १२.६७.५९ ॥
அரசன் குடிமக்களின் முதல் உடல்; குடிமக்கள் அரசனின் ஒப்பற்ற உடல். அரசன் இல்லாமல் நாடுகள் இல்லை; நாடுகள் இல்லாமல் அரசர்கள் இல்லை.
12.67.60
राजा प्रजानां हृदयं गरीयो ।
गतिः प्रतिष्ठा सुखमुत्तमं च।
समाश्रिता लोकमिमं परं च ।
जयन्ति सम्यक्पुरुषा नरेन्द्र ॥ १२.६७.६० ॥
அரசன் குடிமக்களின் இதயம்; மிகவும் சிறந்தவன். அவனே புகலிடமும் நிலைப்பும் உயர்ந்த சுகமுமாவான். அவனை அடைக்கலமாகக் கொண்ட மனிதர்கள் இவ்வுலகையும் மறுவுலகையும் நன்கு வெல்கின்றனர், ஓ நரேந்திரா.
12.67.61
नराधिपश्चाप्यनुशिष्य मेदिनीं ।
दमेन सत्येन च सौहृदेन।
महद्भिरिष्ट्वा क्रतुभिर्महायशा ।
स्त्रिविष्टपे स्थानमुपैति शाश्वतम् ॥ १२.६७.६१ ॥
அரசனும் நிலத்தை ஆண்டு, அடக்கம், உண்மை, நட்பு ஆகியவற்றால், பெரும் யாகங்களால் வழிபட்டு, பெரும்புகழுடன் சொர்க்கத்தில் நிலையான இடத்தை அடைகிறான்.
12.67.62
स एवमुक्तोऽङ्गिरसा कौसल्यो राजसत्तमः ।
प्रयत्नात्कृतवान्वीरः प्रजापालनमुत्तमम् ॥ १२.६७.६२ ॥
அங்கிரஸால் இவ்வாறு சொல்லப்பட்ட அந்த அரசர்களில் சிறந்த வீரன் கௌசல்யன், முயற்சியுடன் குடிமக்களைக் காக்கும் உயர்ந்த கடமையைச் செய்தான்.