ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.69.1
दण्डनीतिश्च राजा च समस्तौ तावुभावपि ।
तत्र किं कुर्वतः सिद्धिस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.६९.१ ॥
ದಂಡನೀತಿ ಮತ್ತು ರಾಜ ಇವೆರಡೂ ಸಮಾನವೇ. ಅಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ? ಪಿತಾಮಹರೇ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
12.69.2
माहात्म्यं दण्डनीत्यास्तु साध्यं शब्दैः सहेतुकैः ।
शृणु मे शंसतो राजन्यथावदिह भारत ॥ १२.६९.२ ॥
ದಂಡನೀತಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಾರಣಸಹಿತ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಹೇಳಬೇಕು. ಓ ರಾಜನೇ, ಭರತವಂಶಜನೇ, ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಕೇಳು.
12.69.3
दण्डनीतिः स्वधर्मेषु चातुर्वर्ण्यं नियच्छति ।
प्रयुक्ता स्वामिना सम्यगधर्मेभ्यो नियच्छति ॥ १२.६९.३ ॥
ದಂಡನೀತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಅವರವರ ಸ್ವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿಸುತ್ತದೆ. ಒಡೆಯನಿಂದ ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಅದು ಅಧರ್ಮದಿಂದ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
12.69.4
चातुर्वर्ण्ये स्वधर्मस्थे मर्यादानामसंकरे ।
दण्डनीतिकृते क्षेमे प्रजानामकुतोभये ॥ १२.६९.४ ॥
ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಮರ್ಯಾದೆಗಳು ಬೆರೆಯದಿದ್ದಾಗ, ದಂಡನೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಕ್ಷೇಮವೂ ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ ಭಯವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
12.69.5
सोमे प्रयत्नं कुर्वन्ति वयो वर्णा यथाविधि ।
तस्मादेव मनुष्याणां सुखं विद्धि समाहितम् ॥ १२.६९.५ ॥
ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ವರ್ಣದವರು ವಿಧಿಯಂತೆ ಸೋಮಕ್ಕಾಗಿ (ಸುಖಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ) ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯರ ಸುಖ ಸ್ಥಿರವೆಂದು ತಿಳಿ.
12.69.6
कालो वा कारणं राज्ञो राजा वा कालकारणम् ।
इति ते संशयो माभूद्राजा कालस्य कारणम् ॥ १२.६९.६ ॥
ಕಾಲವೇ ರಾಜನಿಗೆ ಕಾರಣವೋ, ಅಥವಾ ರಾಜನೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೋ? ನಿನಗೆ ಈ ಸಂದೇಹ ಬೇಡ: ರಾಜನೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.
12.69.7
दण्डनीत्यां यदा राजा सम्यक्कार्त्स्न्येन वर्तते ।
तदा कृतयुगं नाम कालः श्रेष्ठः प्रवर्तते ॥ १२.६९.७ ॥
ರಾಜನು ದಂಡನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆದಾಗ, ಆಗ ಕೃತಯುಗ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾಲ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
12.69.8
भवेत्कृतयुगे धर्मो नाधर्मो विद्यते क्वचित् ।
सर्वेषामेव वर्णानां नाधर्मे रमते मनः ॥ १२.६९.८ ॥
ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಿರುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅಧರ್ಮ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣದವರ ಮನಸ್ಸು ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.69.9
योगक्षेमाः प्रवर्तन्ते प्रजानां नात्र संशयः ।
वैदिकानि च कर्माणि भवन्त्यपि गुणान्युत ॥ १२.६९.९ ॥
ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಗಳೂ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತವೆ.
12.69.10
ऋतवश्च सुखाः सर्वे भवन्त्युत निरामयाः ।
प्रसीदन्ति नराणां च स्वरवर्णमनांसि च ॥ १२.६९.१० ॥
ಎಲ್ಲಾ ಋತುಗಳೂ ಸುಖಕರವಾಗಿಯೂ ರೋಗರಹಿತವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತವೆ; ಮನುಷ್ಯರ ಸ್ವರ, ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
12.69.11
व्याधयो न भवन्त्यत्र नाल्पायुर्दृश्यते नरः ।
विधवा न भवन्त्यत्र नृशंसो नात्र जायते ॥ १२.६९.११ ॥
ಇಲ್ಲಿ ರೋಗಗಳಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯದ ಮನುಷ್ಯ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಧವೆಯರಿಲ್ಲ; ಕ್ರೂರಿ ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.
12.69.12
अकृष्टपच्या पृथिवी भवन्त्योषधयस्तथा ।
त्वक्पत्रफलमूलानि वीर्यवन्ति भवन्ति च ॥ १२.६९.१२ ॥
ಉಳುಮೆ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಬೆಳೆಯುವ ಭೂಮಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಔಷಧಿಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ. ತೊಗಟೆ, ಎಲೆ, ಹಣ್ಣು, ಬೇರುಗಳೂ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗುತ್ತವೆ.
12.69.13
नाधर्मो विद्यते तत्र धर्म एव तु केवलम् ।
इति कार्तयुगानेतान्गुणान्विद्धि युधिष्ठिर ॥ १२.६९.१३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮವಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಧರ್ಮವೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಇವು ಕೃತಯುಗದ ಗುಣಗಳೆಂದು ತಿಳಿ.
12.69.14
दण्डनीत्या यदा राजा त्रीनंशाननुवर्तते ।
चतुर्थमंशमुत्सृज्य तदा त्रेता प्रवर्तते ॥ १२.६९.१४ ॥
ರಾಜನು ದಂಡನೀತಿಯಿಂದ ಮೂರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಾಗ, ತ್ರೇತಾಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
12.69.15
अधर्मस्य चतुर्थांशस्त्रीनंशाननुवर्तते ।
कृष्टपच्यैव पृथिवी भवन्त्योषधयस्तथा ॥ १२.६९.१५ ॥
ಅಧರ್ಮದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಭಾಗವು ಮೂರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ; ಆಗ ಭೂಮಿ ಉಳುಮೆಯಿಂದ ಬೆಳೆಯುವಂತಾಗುತ್ತದೆ, ಓಷಧಿಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ.
12.69.16
अर्धं त्यक्त्वा यदा राजा नीत्यर्धमनुवर्तते ।
ततस्तु द्वापरं नाम स कालः संप्रवर्तते ॥ १२.६९.१६ ॥
ರಾಜನು ಅರ್ಧವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀತಿಯಿಂದ ಅರ್ಧವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಾಗ, ಆ ಕಾಲವು ದ್ವಾಪರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
12.69.17
अशुभस्य यदा त्वर्धं द्वावंशावनुवर्तते ।
कुष्टपच्यैव पृथिवी भवत्यर्धफला तथा ॥ १२.६९.१७ ॥
ಅಶುಭದ ಅರ್ಧವು ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಾಗ, ಭೂಮಿ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಬೆಳೆಯುವಂತಾಗಿ ಅರ್ಧ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
12.69.18
दण्डनीतिं परित्यज्य यदा कार्त्स्न्येन भूमिपः ।
प्रजाः क्लिश्नात्ययोगेन प्रवर्तेत तदा कलिः ॥ १२.६९.१८ ॥
ರಾಜನು ದಂಡನೀತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಬಿಟ್ಟು, ಅಯೋಗದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದಾಗ, ಕಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
12.69.19
कलावधर्मो भूयिष्ठो धर्मो भवति न क्वचित् ।
सर्वेषामेव वर्णानां स्वधर्माच्च्यवते मनः ॥ १२.६९.१९ ॥
ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಧರ್ಮ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ವರ್ಣದವರ ಮನಸ್ಸೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ಜಾರುತ್ತದೆ.
12.69.20
शूद्रा भैक्षेण जीवन्ति ब्राह्मणाः परिचर्यया ।
योगक्षेमस्य नाशश्च वर्तते वर्णसंकरः ॥ १२.६९.२० ॥
ಶೂದ್ರರು ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸೇವೆಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ವರ್ಣಸಂಕರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
12.69.21
वैदिकानि च कर्माणि भवन्ति विगुणान्युत ।
ऋतवो न सुखाः सर्वे भवन्त्यामयिनस्तथा ॥ १२.६९.२१ ॥
ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಗಳೂ ಕುಂದುಳ್ಳವಾಗುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳೂ ಸುಖಕರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಜನರು ರೋಗಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.
12.69.22
ह्रसन्त च मनुष्याणां स्वरवर्णमनांस्युत ।
व्याधयश्च भवन्त्यत्र म्रियन्ते चाशतायुषः ॥ १२.६९.२२ ॥
ಮನುಷ್ಯರ ಧ್ವನಿ, ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗುತ್ತವೆ; ಇಲ್ಲಿ ರೋಗಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ನೂರು ವರ್ಷ ತುಂಬುವ ಮೊದಲೇ ಜನರು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ.
12.69.23
विधवाश्च भवन्त्यत्र नृशंसा जायते प्रजा ।
क्वचिद्वर्षति पर्जन्यः क्वचित्सस्यं प्ररोहति ॥ १२.६९.२३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ವಿಧವೆಯರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಸಂತಾನ ಕ್ರೂರರಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲೋ ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲೋ ಬೆಳೆ ಮೊಳೆಯುತ್ತದೆ.
12.69.24
रसाः सर्वे क्षयं यान्ति यदा नेच्छति भूमिपः ।
प्रजाः संरक्षितुं सम्यग्दण्डनीतिसमाहितः ॥ १२.६९.२४ ॥
ರಾಜನು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸದೆ ದಂಡನೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳದಾಗ, ಎಲ್ಲ ರಸಗಳೂ ಕ್ಷಯಿಸುತ್ತವೆ.
12.69.25
राजा कृतयुगस्रष्टा त्रेताया द्वापरस्य च ।
युगस्य च चतुर्थस्य राजा भवति कारणम् ॥ १२.६९.२५ ॥
ರಾಜನು ಕೃತಯುಗದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು; ತ್ರೇತಾ ಮತ್ತು ದ್ವಾಪರಕ್ಕೂ ಅವನೇ; ನಾಲ್ಕನೆಯ ಯುಗಕ್ಕೂ ರಾಜನೇ ಕಾರಣನು.
12.69.26
कृतस्य करणाद्राजा स्वर्गमत्यन्तमश्नुते ।
त्रेतायाः करणाद्राजा स्वर्गं नात्यन्तमश्नुते ॥ १२.६९.२६ ॥
ಕೃತಯುಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಜನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ತ್ರೇತಾಯುಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಜನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.69.27
प्रवर्तनाद्द्वापरस्य यथाभागमुपाश्नुते ।
कलेः प्रवर्तनाद्राजा पापमत्यन्तमश्नुते ॥ १२.६९.२७ ॥
ದ್ವಾಪರವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಜನು ತನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಫಲ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಕಲಿಯನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಜನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾಪವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
12.69.28
ततो वसति दुष्कर्मा नरके शाश्वतीः समाः ।
प्रजानां कल्मषे मग्नोऽकीर्ति पापं च विन्दति ॥ १२.६९.२८ ॥
ಆಗ ಆ ದುಷ್ಕರ್ಮಿ ರಾಜನು ನರಕದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಜೆಗಳ ಕಲ್ಮಷದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಅಪಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಾಪವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
12.69.29
दण्डनीतिं पुरस्कृत्य क्षत्रियेण विजानता ।
लिप्सितव्यमलभ्यं च लब्धं रक्ष्यं च भारत।
योगक्षेमाः प्रवर्तन्ते प्रजानां नात्र संशयः ॥ १२.६९.२९ ॥
ದಂಡನೀತಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಜ್ಞಾನಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಸಿಗದಿರುವುದನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು, ಪಡೆದುದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ಭಾರತ; ಪ್ರಜೆಗಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
12.69.30
लोकस्य सीमन्तकरी मर्यादा लोकपावनी ।
सम्यङ्गीता दण्डनीतिर्यथा माता यथा पिता ॥ १२.६९.३० ॥
ದಂಡನೀತಿ ಲೋಕದ ಗಡಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಲೋಕವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವ ಮರ್ಯಾದೆ; ಸಮ್ಯಕ್ ಆಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ದಂಡನೀತಿ ತಾಯಿ-ತಂದೆಯಂತೆ.
12.69.31
यस्यां भवन्ति भूतानि तद्विद्धि भरतर्षभ ।
एष एव परो धर्मो यद्राजा दण्डनीतिमान् ॥ १२.६९.३१ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯೋ ಅದನ್ನು ತಿಳಿ. ದಂಡನೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜನಾಗಿರುವುದೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ.
12.69.32
तस्मात्कौरव्य धर्मेण प्रजाः पालय नीतिमान् ।
एवं वृत्तः प्रजा रक्षन्स्वर्गं जेतासि दुर्जयम् ॥ १२.६९.३२ ॥
ಕೌರವನೇ, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀತಿವಂತನಾಗಿ ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸು. ಈ ರೀತಿ ನಡೆದು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಜಯಿಸಲಾಗದ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ನೀನು ಜಯಿಸುವೆ.