มหาภารตะ · อัธยายะ 12.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.69.1
दण्डनीतिश्च राजा च समस्तौ तावुभावपि ।
तत्र किं कुर्वतः सिद्धिस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.६९.१ ॥
นโยบายแห่งการลงโทษและพระราชาทั้งสองนั้นเสมอกัน ผลสำเร็จย่อมเกิดแก่ผู้ที่ทำสิ่งใดในกรณีนั้น ท่านปู่ขอโปรดบอกข้าพเจ้าด้วยเถิด
12.69.2
माहात्म्यं दण्डनीत्यास्तु साध्यं शब्दैः सहेतुकैः ।
शृणु मे शंसतो राजन्यथावदिह भारत ॥ १२.६९.२ ॥
ความยิ่งใหญ่ของนโยบายแห่งการลงโทษนั้นต้องอธิบายด้วยถ้อยคำที่มีเหตุผลรองรับ โอ้พระราชา โอ้ผู้สืบเชื้อสายภารตะ จงฟังข้าพเจ้าอธิบายให้ตรงตามความเป็นจริงเถิด
12.69.3
दण्डनीतिः स्वधर्मेषु चातुर्वर्ण्यं नियच्छति ।
प्रयुक्ता स्वामिना सम्यगधर्मेभ्यो नियच्छति ॥ १२.६९.३ ॥
นโยบายแห่งการลงโทษย่อมควบคุมวรรณะทั้งสี่ให้อยู่ในหน้าที่ของตน เมื่อผู้เป็นนายใช้โดยชอบ ย่อมควบคุมให้พ้นจากอธรรมด้วย
12.69.4
चातुर्वर्ण्ये स्वधर्मस्थे मर्यादानामसंकरे ।
दण्डनीतिकृते क्षेमे प्रजानामकुतोभये ॥ १२.६९.४ ॥
เมื่อวรรณะทั้งสีอยู่ในหน้าที่ของตน และขอบเขตไม่ปะปนกัน ความปลอดภัยและความไม่หวาดกลัวจากทุกทิศทางย่อมมีแก่ประชาชนด้วยนโยบายแห่งการลงโทษ
12.69.5
सोमे प्रयत्नं कुर्वन्ति वयो वर्णा यथाविधि ।
तस्मादेव मनुष्याणां सुखं विद्धि समाहितम् ॥ १२.६९.५ ॥
ระยะแห่งชีวิตและวรรณะทั้งหลายย่อมพากเพียรตามที่กำหนดไว้เพื่อความเป็นสุข (โสม) ฉะนั้นจงรู้เถิดว่าความสุขของมนุษย์นั้นมั่นคง
12.69.6
कालो वा कारणं राज्ञो राजा वा कालकारणम् ।
इति ते संशयो माभूद्राजा कालस्य कारणम् ॥ १२.६९.६ ॥
กาลเป็นเหตุของพระราชาหรือพระราชาเป็นเหตุของกาล ขอให้ความสงสัยนี้อย่าได้มีแก่ท่าน พระราชาเป็นเหตุของกาล
12.69.7
दण्डनीत्यां यदा राजा सम्यक्कार्त्स्न्येन वर्तते ।
तदा कृतयुगं नाम कालः श्रेष्ठः प्रवर्तते ॥ १२.६९.७ ॥
เมื่อพระราชาประพฤติตนโดยครบถ้วนและถูกต้องในนโยบายการปกครอง ยุคที่ดีที่สุด เรียกว่ากฤตยุค ก็เกิดขึ้น
12.69.8
भवेत्कृतयुगे धर्मो नाधर्मो विद्यते क्वचित् ।
सर्वेषामेव वर्णानां नाधर्मे रमते मनः ॥ १२.६९.८ ॥
ในกฤตยุค มีธรรม ไม่พบอธรรมได้ที่ใด และจิตใจของวรรณะทั้งปวงไม่ยินดีในอธรรม
12.69.9
योगक्षेमाः प्रवर्तन्ते प्रजानां नात्र संशयः ।
वैदिकानि च कर्माणि भवन्त्यपि गुणान्युत ॥ १२.६९.९ ॥
ความอยู่ดีมีสุขและความปลอดภัยของประชาชนย่อมเป็นไป ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย แม้พิธีกรรมตามพระเวทก็ย่อมให้ผลดีด้วย
12.69.10
ऋतवश्च सुखाः सर्वे भवन्त्युत निरामयाः ।
प्रसीदन्ति नराणां च स्वरवर्णमनांसि च ॥ १२.६९.१० ॥
ฤดูกาลทั้งหมดย่อมเป็นสุขและปราศจากโรค เสียง สีผิว และจิตใจของมนุษย์ย่อมแช่มชื่นผ่องใส
12.69.11
व्याधयो न भवन्त्यत्र नाल्पायुर्दृश्यते नरः ।
विधवा न भवन्त्यत्र नृशंसो नात्र जायते ॥ १२.६९.११ ॥
ในที่นั้นไม่มีโรคภัย ไม่มีผู้ใดที่เห็นว่าอายุสั้น ไม่มีหญิงม่ายเกิดขึ้น และไม่มีคนโหดร้ายเกิดขึ้น
12.69.12
अकृष्टपच्या पृथिवी भवन्त्योषधयस्तथा ।
त्वक्पत्रफलमूलानि वीर्यवन्ति भवन्ति च ॥ १२.६९.१२ ॥
แผ่นดินกลายเป็นที่ให้ผลโดยไม่ต้องไถพรวน พืชสมุนไพรก็เช่นเดียวกัน เปลือกไม้ ใบ ผล และรากต่างก็มีสรรพคุณแรงกล้า
12.69.13
नाधर्मो विद्यते तत्र धर्म एव तु केवलम् ।
इति कार्तयुगानेतान्गुणान्विद्धि युधिष्ठिर ॥ १२.६९.१३ ॥
ในที่นั้นไม่มีอธรรม มีแต่ธรรมเท่านั้น โอ้ยุธิษฐิระ จงรู้คุณลักษณะเหล่านี้ของกฤตยุคเถิด
12.69.14
दण्डनीत्या यदा राजा त्रीनंशाननुवर्तते ।
चतुर्थमंशमुत्सृज्य तदा त्रेता प्रवर्तते ॥ १२.६९.१४ ॥
เมื่อพระราชาดำเนินตามนโยบายแห่งการลงโทษ ปฏิบัติตามสามส่วน และละส่วนที่สี่ไว้ เมื่อนั้นยุคเตรตาย่อมเริ่มขึ้น
12.69.15
अधर्मस्य चतुर्थांशस्त्रीनंशाननुवर्तते ।
कृष्टपच्यैव पृथिवी भवन्त्योषधयस्तथा ॥ १२.६९.१५ ॥
ส่วนที่สี่ของอธรรมตามหลังสามส่วน แต่แผ่นดินยังให้พืชผลด้วยการไถพรวน และพืชสมุนไพรก็เช่นเดียวกัน
12.69.16
अर्धं त्यक्त्वा यदा राजा नीत्यर्धमनुवर्तते ।
ततस्तु द्वापरं नाम स कालः संप्रवर्तते ॥ १२.६९.१६ ॥
เมื่อพระราชาละกึ่งหนึ่งไว้ และดำเนินตามอีกกึ่งหนึ่งด้วยนโยบาย เมื่อนั้นกาลที่เรียกว่าทวาปรยุคก็เริ่มขึ้น
12.69.17
अशुभस्य यदा त्वर्धं द्वावंशावनुवर्तते ।
कुष्टपच्यैव पृथिवी भवत्यर्धफला तथा ॥ १२.६९.१७ ॥
เมื่อครึ่งหนึ่งของความชั่วตามหลังสองส่วน แผ่นดินก็กลายเป็นที่ให้ผลได้ยาก และให้ผลได้เพียงครึ่งหนึ่ง
12.69.18
दण्डनीतिं परित्यज्य यदा कार्त्स्न्येन भूमिपः ।
प्रजाः क्लिश्नात्ययोगेन प्रवर्तेत तदा कलिः ॥ १२.६९.१८ ॥
เมื่อพระราชาละทิ้งนโยบายแห่งการลงโทษโดยสิ้นเชิง และทำให้ประชาชนลำบากด้วยความวุ่นวาย เมื่อนั้นกลียุคก็เกิดขึ้น
12.69.19
कलावधर्मो भूयिष्ठो धर्मो भवति न क्वचित् ।
सर्वेषामेव वर्णानां स्वधर्माच्च्यवते मनः ॥ १२.६९.१९ ॥
ในกลียุค อธรรมจะมากที่สุด ธรรมจะไม่คงอยู่ที่ใดเลย จิตใจของวรรณะทั้งปวงจะเสื่อมจากหน้าที่ของตน
12.69.20
शूद्रा भैक्षेण जीवन्ति ब्राह्मणाः परिचर्यया ।
योगक्षेमस्य नाशश्च वर्तते वर्णसंकरः ॥ १२.६९.२० ॥
ศูทรจะเลี้ยงชีพด้วยการขอทาน พราหมณ์จะเลี้ยงชีพด้วยการรับใช้ ความมั่นคงในการได้มาและรักษาจะสูญหาย และการปะปนของวรรณะจะเกิดขึ้น
12.69.21
वैदिकानि च कर्माणि भवन्ति विगुणान्युत ।
ऋतवो न सुखाः सर्वे भवन्त्यामयिनस्तथा ॥ १२.६९.२१ ॥
กรรมตามพระเวทก็จะเสื่อมคุณภาพลง และฤดูกาลก็จะไม่น่ารื่นรมย์ทั้งหมด มนุษย์ทั้งปวงก็จะกลายเป็นผู้มีโรค
12.69.22
ह्रसन्त च मनुष्याणां स्वरवर्णमनांस्युत ।
व्याधयश्च भवन्त्यत्र म्रियन्ते चाशतायुषः ॥ १२.६९.२२ ॥
เสียง สีผิว และจิตใจของมนุษย์จะเสื่อมถอยลง ที่นี่โรคภัยจะเกิดขึ้น และผู้คนจะตายก่อนมีอายุถึงร้อยปี
12.69.23
विधवाश्च भवन्त्यत्र नृशंसा जायते प्रजा ।
क्वचिद्वर्षति पर्जन्यः क्वचित्सस्यं प्ररोहति ॥ १२.६९.२३ ॥
ที่นี่สตรีจะกลายเป็นหม้าย และลูกหลานที่เกิดมาจะโหดร้าย บางครั้งเมฆฝนจะเทลงมา บางครั้งพืชผลจะงอกขึ้น
12.69.24
रसाः सर्वे क्षयं यान्ति यदा नेच्छति भूमिपः ।
प्रजाः संरक्षितुं सम्यग्दण्डनीतिसमाहितः ॥ १२.६९.२४ ॥
เมื่อพระราชาไม่ปรารถนาจะคุ้มครองประชาราษฎร์ให้ดีโดยชอบ และไม่มั่นคงในศาสตร์แห่งการปกครองด้วยการลงทัณฑ์ สรรพรสทั้งปวงก็จะเสื่อมสลายไป
12.69.25
राजा कृतयुगस्रष्टा त्रेताया द्वापरस्य च ।
युगस्य च चतुर्थस्य राजा भवति कारणम् ॥ १२.६९.२५ ॥
พระราชาเป็นผู้สร้างยุคกฤต และเป็นเหตุของยุคเตรตา ยุคทวาปร และยุคที่สี่ด้วย
12.69.26
कृतस्य करणाद्राजा स्वर्गमत्यन्तमश्नुते ।
त्रेतायाः करणाद्राजा स्वर्गं नात्यन्तमश्नुते ॥ १२.६९.२६ ॥
เพราะการทำให้เกิดยุคกฤต พระราชาย่อมบรรลุสวรรค์อย่างสมบูรณ์ เพราะการทำให้เกิดยุคเตรตา พระราชาจึงไม่บรรลุสวรรค์อย่างสมบูรณ์
12.69.27
प्रवर्तनाद्द्वापरस्य यथाभागमुपाश्नुते ।
कलेः प्रवर्तनाद्राजा पापमत्यन्तमश्नुते ॥ १२.६९.२७ ॥
เพราะการนำยุคทวาปรมาสู่โลก พระราชาย่อมได้รับผลตามส่วนของตน เพราะการนำยุคกลิมาสู่โลก พระราชาย่อมรับบาปอย่างสมบูรณ์
12.69.28
ततो वसति दुष्कर्मा नरके शाश्वतीः समाः ।
प्रजानां कल्मषे मग्नोऽकीर्ति पापं च विन्दति ॥ १२.६९.२८ ॥
ดังนั้น พระราชาผู้ประพฤติชั่วนั้นจะอาศัยอยู่ในนรกตลอดกาลนานนับไม่ถ้วน จมอยู่ในมลทินของประชาราษฎร์ ย่อมได้รับความอัปยศและบาป
12.69.29
दण्डनीतिं पुरस्कृत्य क्षत्रियेण विजानता ।
लिप्सितव्यमलभ्यं च लब्धं रक्ष्यं च भारत।
योगक्षेमाः प्रवर्तन्ते प्रजानां नात्र संशयः ॥ १२.६९.२९ ॥
กษัตริย์ผู้รู้แจ้ง เมื่อยึดศาสตร์แห่งการปกครองด้วยการลงทัณฑ์เป็นหลัก พึงแสวงหาสิ่งที่ยังไม่ได้มา และพิทักษ์สิ่งที่ได้มาแล้ว ดูก่อนภารตะ ความผาสุกและความมั่นคงของประชาราษฎร์ย่อมดำเนินไปจากสิ่งนี้ ไม่มีข้อสงสัยเลย
12.69.30
लोकस्य सीमन्तकरी मर्यादा लोकपावनी ।
सम्यङ्गीता दण्डनीतिर्यथा माता यथा पिता ॥ १२.६९.३० ॥
ศาสตร์แห่งการปกครองด้วยการลงทัณฑ์เป็นเส้นแบ่งที่แยกโลกให้เป็นระเบียบ และชำระโลกให้บริสุทธิ์ เมื่อกล่าวไว้โดยชอบแล้ว ศาสตร์นี้เปรียบเหมือนมารดาและเหมือนบิดา
12.69.31
यस्यां भवन्ति भूतानि तद्विद्धि भरतर्षभ ।
एष एव परो धर्मो यद्राजा दण्डनीतिमान् ॥ १२.६९.३१ ॥
ดูก่อนผู้ประเสริฐแห่งวงศ์ภารตะ จงรู้ว่าสิ่งที่สรรพสัตว์ดำรงอยู่ได้นั้นคืออะไร สิ่งนี้เท่านั้นคือธรรมอันสูงสุด คือการที่พระราชาทรงไว้ซึ่งศาสตร์แห่งการลงทัณฑ์
12.69.32
तस्मात्कौरव्य धर्मेण प्रजाः पालय नीतिमान् ।
एवं वृत्तः प्रजा रक्षन्स्वर्गं जेतासि दुर्जयम् ॥ १२.६९.३२ ॥
เพราะฉะนั้น ดูก่อนโอรสแห่งกุรุวงศ์ ผู้มีปัญญาและความชอบธรรม จงปกป้องประชาราษฎร์ตามธรรม เมื่อประพฤติเช่นนี้และคุ้มครองประชาราษฎร์ ท่านจะพิชิตสวรรค์ที่ใครพิชิตไม่ได้