മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.74.1
ब्रह्मक्षत्रस्य सामर्थ्यं कथितं ते पितामह ।
पुरोहितप्रभावश्च लक्षणं च पुरोधसः ॥ १२.७४.१ ॥
പിതാമഹാ, ബ്രാഹ്മണന്റെയും ക്ഷത്രിയന്റെയും ശക്തി അങ്ങ് എന്നോടു പറഞ്ഞു; പുരോഹിതന്റെ പ്രഭാവവും പുരോഹിതന്റെ ലക്ഷണങ്ങളും പറഞ്ഞു.
12.74.2
इदानीं श्रोतुमिच्छामि ब्रह्मक्षत्रविनिर्णयम् ।
ब्रह्मक्षत्रं हि सर्वस्य कारणं जगतः परम्।
योगक्षेमो हि राष्ट्रस्य ताभ्यामायत्त एव च ॥ १२.७४.२ ॥
ഇപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണന്റെയും ക്ഷത്രിയന്റെയും നിശ്ചയം കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണനും ക്ഷത്രിയനുമാണ് ലോകത്തിന്റെ പരമകാരണം; രാഷ്ട്രത്തിന്റെ യോഗക്ഷേമം അവരിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.74.3
योगक्षेमो हि राष्ट्रस्य राजन्यायत्त उच्यते ।
योगक्षेमो हि राज्ञो हि समायत्तः पुरोहिते ॥ १२.७४.३ ॥
രാഷ്ട്രത്തിന്റെ യോഗക്ഷേമം രാജാവിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; രാജാവിന്റെ യോഗക്ഷേമം പുരോഹിതനിലും പൂർണമായി ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.74.4
यत्रादृष्टं भयं ब्रह्म प्रजानां शमयत्युत ।
दृष्टं च राजा बाहुभ्यां तद्राज्यं सुखमेधते ॥ १२.७४.४ ॥
കാണാത്ത ഭയത്തെ ബ്രാഹ്മണൻ പ്രജകൾക്കായി ശമിപ്പിക്കുന്നു; കാണുന്ന ഭയത്തെ രാജാവ് തന്റെ ഭുജബലംകൊണ്ട് ശമിപ്പിക്കുന്നു. ആ രാജ്യം സുഖത്തിൽ വളരുന്നു.
12.74.5
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
मुचुकुन्दस्य संवादं राज्ञो वैश्रवणस्य च ॥ १२.७४.५ ॥
ഈ വിഷയത്തിൽ ജനങ്ങൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം വിവരിക്കുന്നു — മുചുകുന്ദനും രാജാവായ വൈശ്രവണനും (കുബേരനും) തമ്മിലുള്ള സംവാദം.
12.74.6
मुचुकुन्दो विजित्येमां पृथिवीं पृथिवीपतिः ।
जिज्ञासमानः स बलमभ्ययादलकाधिपम् ॥ १२.७४.६ ॥
മുചുകുന്ദൻ ഈ ഭൂമിയെ ജയിച്ച് ഭൂപതിയായി, തന്റെ ബലം അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അളകാപുരിയുടെ അധിപനെ (കുബേരനെ) സമീപിച്ചു.
12.74.7
ततो वैश्रवणो राजा राक्षसानसृजत्तदा ।
ते बलान्यवमृद्गन्त मुचुकुन्दस्य नैर्ऋताः ॥ १२.७४.७ ॥
അപ്പോൾ വൈശ്രവണ രാജാവ് രാക്ഷസന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു. ആ നൈർഋതന്മാർ മുചുകുന്ദന്റെ സേനകളെ തകർക്കാനായി (വന്നു).
12.74.8
स हन्यमाने सैन्ये स्वे मुचुकुन्दो नराधिपः ।
गर्हयामास विद्वांसं पुरोहितमरिन्दमः ॥ १२.७४.८ ॥
തന്റെ സേന വധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ശത്രുദമനനായ നരാധിപൻ മുചുകുന്ദൻ വിദ്വാനായ പുരോഹിതനെ നിന്ദിച്ചു.
12.74.9
तत उग्रं तपस्तप्त्वा वसिष्ठो धर्मवित्तमः ।
रक्षांस्युपावधीत्तत्र पन्थानं चाप्यविन्दत ॥ १२.७४.९ ॥
അപ്പോൾ ധർമ്മജ്ഞരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വസിഷ്ഠൻ ഘോരമായ തപസ്സു ചെയ്ത് അവിടെ രക്ഷസ്സുകളെ വധിക്കുകയും വഴി കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു.
12.74.10
ततो वैश्रवणो राजा मुचुकुन्दमगर्हयत् ।
वध्यमानेषु सैन्येषु वचनं चेदमब्रवीत् ॥ १२.७४.१० ॥
അപ്പോൾ വൈശ്രവണ രാജാവ് മുചുകുന്ദനെ നിന്ദിച്ചു; സേനകൾ വധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഈ വാക്കു പറഞ്ഞു.
12.74.11
बलवन्तस्त्वया पूर्वे राजानः सपुरोहिताः ।
न चैवं समवर्तन्त यथा त्वमिव वर्तसे ॥ १२.७४.११ ॥
മുൻകാലങ്ങളിൽ നിന്നെപ്പോലെ ബലവാന്മാരായ രാജാക്കന്മാർ പുരോഹിതന്മാരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു; എന്നാൽ നീ പെരുമാറുന്നതുപോലെ അവർ പെരുമാറിയിരുന്നില്ല.
12.74.12
ते खल्वपि कृतास्त्राश्च बलवन्तश्च भूमिपाः ।
आगम्य पर्युपासन्ते मामीशं सुखदुःखयोः ॥ १२.७४.१२ ॥
ആയുധവിദ്യയിൽ നിപുണരായ ബലവാന്മാരായ രാജാക്കന്മാരും വന്ന് സുഖദുഃഖങ്ങളുടെ ഈശ്വരനായ എന്നെ ഉപാസിക്കുന്നു.
12.74.13
यद्यस्ति बाहुवीर्यं ते तद्दर्शयितुमर्हसि ।
किं ब्राह्मणबलेन त्वमतिमात्रं प्रवर्तसे ॥ १२.७४.१३ ॥
നിന്റെ ഭുജങ്ങളിൽ വീര്യമുണ്ടെങ്കിൽ അത് കാണിക്കണം. ബ്രാഹ്മണബലംകൊണ്ട് നീ എന്തിനാണ് ഇത്ര അതിരുവിട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്നത്?
12.74.14
मुचुकुन्दस्ततः क्रुद्धः प्रत्युवाच धनेश्वरम् ।
न्यायपूर्वमसंलब्धमसंभ्रान्तमिदं वचः ॥ १२.७४.१४ ॥
അപ്പോൾ കുപിതനായ മുചുകുന്ദൻ ധനേശ്വരനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു. ഈ വാക്ക് ന്യായയുക്തവും, സങ്കോചമില്ലാത്തതും, കലക്കമില്ലാത്തതുമായിരുന്നു.
12.74.15
ब्रह्मक्षत्रमिदं सृष्टमेकयोनि स्वयंभुवा ।
पृथग्बलविधानं च तल्लोकं परिपालयेत् ॥ १२.७४.१५ ॥
സ്വയംഭൂ ബ്രാഹ്മണരെയും ക്ഷത്രിയരെയും ഒരേ ഉറവിടത്തിൽനിന്ന് സൃഷ്ടിച്ചു; അവരുടെ ബലവിധാനം വേറിട്ടതാണ്; അവർ ലോകത്തെ പാലിക്കണം.
12.74.16
तपोमन्त्रबलं नित्यं ब्राह्मणेषु प्रतिष्ठितम् ।
अस्रबाहुबलं नित्यं क्षत्रियेषु प्रतिष्ठितम् ॥ १२.७४.१६ ॥
തപസ്സിന്റെയും മന്ത്രത്തിന്റെയും ബലം എപ്പോഴും ബ്രാഹ്മണരിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്; അസ്ത്രമേന്തിയ ഭുജബലം എപ്പോഴും ക്ഷത്രിയരിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്.
12.74.17
ताभ्यां संभूय कर्तव्यं प्रजानां परिपालनम् ।
तथा च मां प्रवर्तन्तं किं गर्हस्यलकाधिप ॥ १२.७४.१७ ॥
ഇരുവരും ചേർന്ന് പ്രജകളെ പാലിക്കണം. അങ്ങനെയിരിക്കെ ഞാൻ ചെയ്യുന്നത് നീ എന്തിന് നിന്ദിക്കുന്നു, അളകാധിപാ?
12.74.18
ततोऽब्रवीद्वैश्रवणो राजानं सपुरोहितम् ।
नाहं राज्यमनिर्दिष्टं कस्मैचिद्विदधाम्युत ॥ १२.७४.१८ ॥
അപ്പോൾ വൈശ്രവണൻ പുരോഹിതനോടുകൂടിയ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: "നിശ്ചയിക്കപ്പെടാത്ത രാജ്യം ഞാൻ ആർക്കും നൽകുന്നില്ല."
12.74.19
नाच्छिन्दे वाऽप्यनिर्दिष्टमिति जानीहि पार्थिव ।
प्रशाधि पृथिवीं कृत्स्नां मद्दत्तामखिलामिमाम्।
एवमुक्तः प्रत्युवाच मुचुकुन्दो महीपतिः ॥ १२.७४.१९ ॥
നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടാത്തത് ഞാൻ പിടിച്ചെടുക്കുന്നില്ല എന്നറിയുക, രാജാവേ. എന്നാൽ ഞാൻ നൽകിയ ഈ മുഴുവൻ ഭൂമിയും ഭരിക്കുക. ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ മഹീപതിയായ മുചുകുന്ദൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
12.74.20
नाहं राज्यं भवद्दत्तं भोक्तुमिच्छामि पार्थिव ।
बाहुवीर्यार्जितं राज्यमश्नीयामिति कामये ॥ १२.७४.२० ॥
രാജാവേ, അങ്ങ് നൽകിയ രാജ്യം ഭോഗിക്കാൻ ഞാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നില്ല. എന്റെ ബാഹുവീര്യത്താൽ നേടിയ രാജ്യം ഭുജിക്കാനാണ് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.
12.74.21
ततो वैश्रवणो राजा विस्मयं परमं ययौ ।
क्षत्रधर्मे स्थितं दृष्ट्वा मुचुकुन्दमरिन्दमम् ॥ १२.७४.२१ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ വൈശ്രവണൻ (കുബേരൻ) അത്യധികം വിസ്മയിച്ചു, ശത്രുനിഗ്രഹിയായ മുചുകുന്ദൻ ക്ഷത്രധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിതനായിരിക്കുന്നത് കണ്ടിട്ട്.
12.74.22
ततो राजा मुचुकुन्दः सोन्वशासद्वसुंधराम् ।
बाहुवीर्यार्जितां सम्यक्क्षत्रधर्ममनुव्रतः ॥ १२.७४.२२ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ മുചുകുന്ദൻ ക്ഷത്രധർമ്മം ശരിയായി പാലിച്ചുകൊണ്ട് ബാഹുവീര്യത്താൽ നേടിയ ഭൂമിയെ ഭരിച്ചു.
12.74.23
एवं यो ब्रह्मविद्राजा ब्रह्मपूर्वं प्रवर्तते ।
स भुङ्क्ते विजितामुवीं यशश्च महदश्नुते ॥ १२.७४.२३ ॥
ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മജ്ഞനായ രാജാവ് ബ്രാഹ്മണരെ മുന്നിൽ നിർത്തി പ്രവർത്തിക്കുന്നുവോ, അവൻ ജയിച്ച ഭൂമിയെ ഭുജിക്കുകയും മഹത്തായ യശസ്സ് നേടുകയും ചെയ്യുന്നു.
12.74.24
नित्योदकी ब्राह्मणः स्यान्नित्यशस्त्रश्च क्षत्रियः ।
तयोर्हि सर्वमायत्तं यत्किंचिज्जगतीगतम् ॥ १२.७४.२४ ॥
ബ്രാഹ്മണൻ നിത്യം ജലകർമ്മത്തിൽ നിരതനായിരിക്കട്ടെ; ക്ഷത്രിയൻ നിത്യം ആയുധധാരിയായിരിക്കട്ടെ. ലോകത്തിലുള്ളതെല്ലാം ഈ രണ്ടുപേരിലാണ് ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നത്.
12.74.25
यशश्च तेजश्व महीं च कृत्स्नां ।
प्राप्नोति राजन्विपुलां च कीर्तिम्।
प्रधानधर्मं नृपते नियच्छ ।
तथा च धर्मस्य चतुर्थमंशम् ॥ १२.७४.२५ ॥
യശസ്സും തേജസ്സും സമസ്ത ഭൂമിയും വിപുലമായ കീർത്തിയും അവൻ നേടുന്നു. രാജാവേ, പ്രധാനധർമ്മം പാലിക്കുക; അതുപോലെ ധർമ്മത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് ഭാഗവും.