Mahābhārata · Adhyāya 12.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.77.1
केषां प्रभवते राजा वित्तस्य भरतर्षभ ।
कया च वृत्त्या वर्तेत तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.७७.१ ॥
¿Sobre quiénes ejerce el rey dominio sobre la riqueza, oh toro de los Bharatas? ¿Y de qué medio de vida debe vivir? Dímelo, oh abuelo.
12.77.2
अब्राह्मणानां वित्तस्य स्वामी राजेति वैदिकम् ।
ब्राह्मणानां च ये केचिद्विकर्मस्था भवन्त्युत ॥ १२.७७.२ ॥
El Veda sostiene que el rey es el señor de la riqueza de los no brahmanes. Y en cuanto a aquellos brahmanes que se hallan practicando acciones prohibidas,
12.77.3
विकर्मस्थाश्च नोपेक्ष्या विप्रा राज्ञा कथंचन ।
इति राज्ञां पुरावृत्तमभिजल्पन्ति साधवः ॥ १२.७७.३ ॥
Los brahmanes que se dedican a acciones equivocadas no deben ser desatendidos por el rey de ninguna manera. Esta es la antigua costumbre de los reyes, que proclaman los sabios.
12.77.4
यस्य स्म विषये राज्ञः स्तेनो भवति वै द्विजः ।
राज्ञ एवापराधं तं मन्यन्ते किल्विषं नृप ॥ १२.७७.४ ॥
En el reino de quien un brahmán se vuelve ladrón, oh rey, la gente considera que esa falta es la culpa del propio rey.
12.77.5
अभिशस्तमिवात्मानं मन्यन्ते तेन कर्मणा ।
तस्माद्राजर्षयः सर्वे ब्राह्मणानन्वपालयन् ॥ १२.७७.५ ॥
Por tal acción, el rey se considera como si fuera acusado. Por eso todos los reyes sabios protegieron a los brahmanes.
12.77.6
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गीतं केकयराजेन हियमाणेन रक्षसा ॥ १२.७७.६ ॥
Sobre este punto, la gente cita esta antigua tradición, que el rey de los Kekayas cantó mientras era llevado por un rākṣasa.
12.77.7
केकयानामधिपतिं रक्षो जग्राह दारुणम् ।
स्वाध्यायेनान्वितं राजन्नरण्ये संशितव्रतम् ॥ १२.७७.७ ॥
El señor de los Kekayas fue cruelmente atrapado por un rākṣasa, oh rey, mientras se encontraba en el bosque, dedicado al estudio de los Vedas y firme en sus votos.
12.77.8
न मे स्तेनो जनपदे न कदर्यो न मद्यपः ।
नानाहिताग्निर्नायज्वा मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.८ ॥
En mi reino no hay ladrón, ni avaro, ni borracho; no hay nadie que no haya encendido los fuegos sagrados ni que deje de sacrificar. No entres en mi interior.
12.77.9
न च मे ब्राह्मणोऽविद्वान्नाव्रती नाप्यसोमपः ।
द्विजातिर्विषये मह्यं मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.९ ॥
Tampoco en mi reino hay un brahmán ignorante, ni alguien sin votos, ni quien no beba soma; ningún dvija de mi reino es así. No entres en mi interior.
12.77.10
नानाप्तदक्षिणैर्यज्ञैर्यजन्ते विषये मम ।
नाधीते चाव्रती कश्चिन्मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.१० ॥
En mi reino nadie deja de sacrificar con las dádivas completas, nadie deja de estudiar, y nadie carece de votos. No entres en mi interior.
12.77.11
अध्यापयन्त्यधीयन्ते यजन्ते याजयन्ति च ।
ददति प्रतिगृह्णन्ति षट्सु कर्मस्ववस्थिताः ॥ १२.७७.११ ॥
Enseñan y estudian, sacrifican y hacen sacrificar, dan y reciben; establecidos en los seis deberes.
12.77.12
पूजिताः संविभक्ताश्च मृदवः सत्यवादिनः ।
ब्राह्मणा मे स्वकर्मस्था मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.१२ ॥
Mis brahmanes son honrados, generosos en dar, amables, veraces y firmes en sus propios deberes. No entres en mi interior.
12.77.13
न याचन्ते प्रयच्छन्ति सत्यधर्मविशारदाः ।
नाध्यापयन्त्यधीयन्ते यजन्ते याजयन्ति न ॥ १२.७७.१३ ॥
No piden ni dan; expertos en el dharma de la verdad, ni enseñan ni estudian, ni sacrifican ni oficestán sacrificios.
12.77.14
ब्राह्मणान्परिरक्षन्ति सङ्ग्रामेष्वपलायिनः ।
क्षत्रिया मे स्वकर्मस्था मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.१४ ॥
Mis kshatriyas, que protegen a los brahmanes en la batalla sin huir, permanecen en su propio deber; no entres en mí.
12.77.15
कृषिगोरक्षवाणिज्यमुपजीवन्त्यमायया ।
अप्रमत्ताः क्रियावन्तः सुवृत्ताः सत्यवादिनः ॥ १२.७७.१५ ॥
Viven de la agricultura, la cría de ganado y el comercio sin engaño; atentos, diligentes en la acción, de buena conducta y veraces.
12.77.16
संविभागं दमं शौचं सौहृदं च व्यपाश्रिताः ।
मम वैश्याः स्वकर्मस्था मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.१६ ॥
Mis vaiśyas, que se han refugiado en el reparto, el dominio de sí, la pureza y la benevolencia, permanecen en su propio deber; no entres en mí.
12.77.17
त्रीन्वर्णानुपतिष्ठन्ते यथावदनसूयकाः ।
मम शूद्राः स्वकर्मस्था मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.१७ ॥
Mis śūdras, que sirven a las tres clases debidamente y sin envidia, permanecen en su propio deber; no entres en mí.
12.77.18
कृपणानाथवृद्धानां दुर्बलातुरयोषिताम् ।
संविभक्ताऽस्मि सर्वेषां मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.१८ ॥
Estoy repartido entre todos ellos: los desdichados, los desvalidos, los ancianos, los débiles, los enfermos y las mujeres. No entres en mí.
12.77.19
कुलानुरूपधर्माणां प्रस्थितानां यथाविधि ।
अव्युच्छेत्ताऽस्मि सर्वेषां मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.१९ ॥
Soy el protector ininterrumpido de todos los que siguen el deber propio de su linaje y han partido según la norma; no entres en mi interior.
12.77.20
तपस्विनो मे विषये पूजिताः परिपालिताः ।
संविभक्ताश्च सत्कृत्य मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.२० ॥
En mi reino los ascetas son honrados, protegidos y atendidos con respeto; no entres en mi interior.
12.77.21
नासंविभज्य भोक्ताऽस्मि न विशामि परस्त्रियम् ।
स्वतन्त्रो जातु न क्रीडे मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.२१ ॥
No como sin compartir, no me acerco a la mujer ajena, y jamás me entrego al placer como quien no responde a nadie; no entres en mi interior.
12.77.22
नाब्रह्मचारी भिक्षावान्भिक्षुर्वा ब्रह्मचर्यवान् ।
अनृत्विजा हुतं नास्ति मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.२२ ॥
Quien no es célibe no es mendicante, y el mendicante es quien guarda el celibato; sin sacerdote no se ofrece oblación; no entres en mi interior.
12.77.23
कृतं राज्यं मया सर्वं राज्यस्थेनापि कार्यवत् ।
नाहं व्युत्क्रामितः सत्यान्मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.२३ ॥
Mientras reinaba, cumplí todos los deberes de la realeza como debían cumplirse, y nunca me aparté de la verdad; no entres en mi interior.
12.77.24
नावजानाम्यहं वैद्यान्न वृद्धान्न तपस्विनः ।
राष्ट्रे स्वपति जागर्मि मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.२४ ॥
No desprecio a los médicos, a los ancianos ni a los ascetas; aun durmiendo en mi reino, sigo despierto; no entres en mi interior.
12.77.25
शुक्लकर्मास्मि सर्वत्र न दुर्गतिभयं मम ।
धर्मचारी गृहस्थश्च मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.२५ ॥
Actúo puramente en todas partes y no temo un destino funesto. Soy un cabeza de familia que camina en el dharma; no entres en mí.
12.77.26
वेदाध्ययनसंपन्नस्तपस्वी सत्यधर्मवित् ।
स्वामी सर्वस्य राष्ट्रस्य धीमान्मम पुरोहितः ॥ १२.७७.२६ ॥
Versado en el estudio de los Vedas, asceta, conocedor del dharma de la verdad, señor de todo el reino, sabio, es mi sacerdote.
12.77.27
दानेन दिव्यानभिवाञ्छामि लोकान् ।
सत्येनाथ ब्राह्मणानां च गुप्त्या।
शुश्रूषया चापि गुरूनुपैमि ।
न मे भयं विद्यते राक्षसेभ्यः ॥ १२.७७.२७ ॥
Con la dádiva deseo los mundos divinos; por la verdad, por la protección de los brahmanes y por el servicio me acerco a los maestros. No tengo miedo de los rākṣasas.
12.77.28
न मे राष्ट्रे विधवा ब्रह्मबन्धु ।
र्न ब्राह्मणः कितवो नोत चोरः।
नायाज्ययाजी न च पापकर्मा ।
न मे भयं विद्यते राक्षसेभ्यः ॥ १२.७७.२८ ॥
En mi reino no hay viuda, ni brahmán solo de nombre, ni jugador, ni ladrón; ni quien oficia sacrificios para los indignos, ni hacedor de pecados. No temo a los rākṣasas.
12.77.29
न मे शस्त्रैरनिर्भिन्नं गात्रे व्द्यङ्गुलमन्तरम् ।
धर्मार्थं युध्यमानस्य मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.२९ ॥
En mi cuerpo, mientras lucho por el dharma, no hay un espacio de dos dedos sin herir por las armas; no entres en mí.
12.77.30
गोब्राह्मणेभ्यो यज्ञेभ्यो नित्यं स्वस्त्ययनं मम ।
आशासते जना राष्ट्रे मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.३० ॥
Por las vacas, los brahmanes y los sacrificios siempre hay bendición para mí; los habitantes del reino me desean bien. No entres en mí.
12.77.31
नारीणां व्यभिचाराच्च अन्यायाच्च महीक्षिताम् ।
विप्राणां कर्मदोषाच्च प्रजानां जायते भयम् ॥ १२.७७.३१ ॥
Del adulterio de las mujeres, de la injusticia de los reyes y de las faltas rituales de los brahmanes nace el temor entre el pueblo.
12.77.32
अवृष्टिर्मारको दोषः सततं क्षुद्भयानि च ।
विग्रहश्च सदा तस्मिन्देशे भवति दारुणः ॥ १२.७७.३२ ॥
La falta de lluvia, una calamidad mortal, el temor constante al hambre y la discordia: en esa tierra siempre son terribles.
12.77.33
यक्षरक्षःपिशाचेभ्यो नासुरेभ्यः कथंचन ।
भयमुत्पद्यते तत्र यत्र विप्राः सुसंयताः ॥ १२.७७.३३ ॥
Donde los brahmanes están bien dominados, no surge temor alguno de yakṣas, rākṣasas, piśācas ni asuras.
12.77.34
गन्धर्वाप्सरसः सिद्धाः पन्नगाश्च सरीसृपाः ।
मानवान्न जिघांसन्ति यत्र नार्यः पतिव्रताः ॥ १२.७७.३४ ॥
Donde las mujeres son devotas a sus esposos, los gandharvas, apsarás, siddhas, serpientes y reptiles no desean dañar a los seres humanos.
12.77.35
ब्राह्मणः क्षत्रिया वैश्या यत्र शूद्राश्च धार्मिकाः ।
नाऽनावृष्टिभयं तत्र न दुर्भिक्षं न विभ्रमः ॥ १२.७७.३५ ॥
Donde viven brahmanes, kṣatriyas, vaiśyas y śūdras virtuosos, no hay temor a la sequía, ni hambruna, ni confusión.
12.77.36
धार्मिको यत्र भूपालो न तत्रास्ति पराभवः ।
उत्पाता न च दृश्यन्ते न दिव्या न च मानुषाः ॥ १२.७७.३६ ॥
Donde el rey es justo, no hay derrota; allí no se ven presagios, ni divinos ni humanos.
12.77.37
यस्मात्सर्वास्ववस्थासु धर्ममेवान्ववेक्षसे ।
तस्मात्प्राप्नुहि कैकेय गृहं स्वस्ति व्रजाम्यहम् ॥ १२.७७.३७ ॥
Porque en todas las circunstancias riges tu conducta solo por el dharma, por eso, oh Kaikeya, alcanza tu hogar; yo me marcho en bienestar.
12.77.38
येषां गोब्राह्मणा रक्ष्याः प्रजा रक्ष्याश्च केकय ।
न रक्षोऽभ्यो भयं तेषां कुत एव तु पातकम् ॥ १२.७७.३८ ॥
Para aquellos que protegen a las vacas, a los brahmanes y a los súbditos, oh Kekaya, no hay temor de los rakshasas; ¿cómo podría haber pecado para ellos?
12.77.39
येषां पुरोगमा विप्रा येषां ब्रह्म परं बलम् ।
सुरक्षितास्तथा विप्रास्ते वै स्वर्गजितो नृपाः ॥ १२.७७.३९ ॥
Aquellos reyes ante quienes están los brahmanes, cuya fuerza suprema es el saber sagrado y cuyos brahmanes están bien protegidos, esos reyes son verdaderamente conquistadores del cielo.
12.77.40
तस्माद्द्विजातीन्रक्षेत ते हि रक्षन्ति रक्षिताः ।
आशीरेषां भवेद्राजन्राज्ञां सम्यक्प्रवर्तताम् ॥ १२.७७.४० ॥
Por tanto, el rey debe proteger a los dvijas, pues protegidos ellos a su vez lo protegen. Oh rey, que esta sea la bendición para los reyes que gobiernan rectamente.
12.77.41
तस्माद्राज्ञा विशेषेण विकर्मस्था द्विजातयः ।
नियम्याः संविभज्याश्च प्रजानुग्रहकारणात् ॥ १२.७७.४१ ॥
Por tanto, el rey debe sobre todo contener a los dvijas que se han apartado de sus deberes, y también repartirles sustento para favorecer al pueblo.
12.77.42
एवं यो वर्तते राजा पौरजानपदेष्विह ।
अनुभूयेह भद्राणि प्राप्नोतीन्द्रसलोकताम् ॥ १२.७७.४२ ॥
El rey que así se conduce entre los habitantes de la ciudad y del campo, habiendo disfrutado aquí de bienes, alcanza el mundo de Indra.