మహాభారతం · అధ్యాయం 12.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.77.1
केषां प्रभवते राजा वित्तस्य भरतर्षभ ।
कया च वृत्त्या वर्तेत तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.७७.१ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, రాజు ఎవరిపై ధనంపై అధికారం కలిగి ఉంటాడు? ఏ వృత్తితో అతడు జీవించాలి? పితామహా, దాన్ని నాకు చెప్పండి.
12.77.2
अब्राह्मणानां वित्तस्य स्वामी राजेति वैदिकम् ।
ब्राह्मणानां च ये केचिद्विकर्मस्था भवन्त्युत ॥ १२.७७.२ ॥
బ్రాహ్మణేతరుల ధనానికి రాజే స్వామి అని వేదం చెబుతుంది. బ్రాహ్మణులలో కొందరు వికర్మలలో నిమగ్నులై ఉంటారు.
12.77.3
विकर्मस्थाश्च नोपेक्ष्या विप्रा राज्ञा कथंचन ।
इति राज्ञां पुरावृत्तमभिजल्पन्ति साधवः ॥ १२.७७.३ ॥
వికర్మలలో నిమగ్నులైన బ్రాహ్మణులను రాజు ఏ విధంగానూ ఉపేక్షించకూడదు. ఇది రాజుల పూర్వ సంప్రదాయమని సాధువులు చెబుతారు.
12.77.4
यस्य स्म विषये राज्ञः स्तेनो भवति वै द्विजः ।
राज्ञ एवापराधं तं मन्यन्ते किल्विषं नृप ॥ १२.७७.४ ॥
ఏ రాజు రాజ్యంలో బ్రాహ్మణుడు దొంగ అవుతాడో, ఓ రాజా, ఆ నేరాన్ని రాజు తప్పుగానే ప్రజలు భావిస్తారు.
12.77.5
अभिशस्तमिवात्मानं मन्यन्ते तेन कर्मणा ।
तस्माद्राजर्षयः सर्वे ब्राह्मणानन्वपालयन् ॥ १२.७७.५ ॥
ఆ కర్మ వలన రాజు తనను తానే నిందితుడిగా భావిస్తాడు. అందుకే రాజర్షులందరూ బ్రాహ్మణులను రక్షించారు.
12.77.6
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गीतं केकयराजेन हियमाणेन रक्षसा ॥ १२.७७.६ ॥
ఈ విషయంలో ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని ఉదాహరిస్తారు. రాక్షసుడిచే అపహరించబడుతున్నప్పుడు కేకయ రాజు పాడిన గాథ ఇది.
12.77.7
केकयानामधिपतिं रक्षो जग्राह दारुणम् ।
स्वाध्यायेनान्वितं राजन्नरण्ये संशितव्रतम् ॥ १२.७७.७ ॥
కేకయ దేశాధిపతిని రాక్షసుడు క్రూరంగా పట్టుకున్నాడు. ఓ రాజా, అతడు అడవిలో స్వాధ్యాయంతో కూడినవాడు, దృఢ వ్రతం కలవాడు.
12.77.8
न मे स्तेनो जनपदे न कदर्यो न मद्यपः ।
नानाहिताग्निर्नायज्वा मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.८ ॥
నా రాజ్యంలో దొంగ లేడు, లోభి లేడు, మద్యపానం చేసేవాడు లేడు; అగ్ని స్థాపించనివాడు, యజ్ఞం చేయనివాడు లేడు. నా లోపల ప్రవేశించవద్దు.
12.77.9
न च मे ब्राह्मणोऽविद्वान्नाव्रती नाप्यसोमपः ।
द्विजातिर्विषये मह्यं मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.९ ॥
నా రాజ్యంలో అజ్ఞాని అయిన బ్రాహ్మణుడు లేడు, వ్రతం లేనివాడు లేడు, సోమం త్రాగనివాడు కూడా లేడు; నా రాజ్యంలో ఏ ద్విజుడూ అలా లేడు. నా లోపల ప్రవేశించవద్దు.
12.77.10
नानाप्तदक्षिणैर्यज्ञैर्यजन्ते विषये मम ।
नाधीते चाव्रती कश्चिन्मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.१० ॥
నా రాజ్యంలో పూర్తి దక్షిణలతో యజ్ఞం చేయనివాడు లేడు, అధ్యయనం చేయనివాడు లేడు, వ్రతం లేనివాడూ ఎవడూ లేడు. నా లోపల ప్రవేశించవద్దు.
12.77.11
अध्यापयन्त्यधीयन्ते यजन्ते याजयन्ति च ।
ददति प्रतिगृह्णन्ति षट्सु कर्मस्ववस्थिताः ॥ १२.७७.११ ॥
వారు బోధిస్తారు, చదువుతారు, యజ్ఞం చేస్తారు, యజ్ఞం చేయిస్తారు, దానం ఇస్తారు, దానం స్వీకరిస్తారు; వారు ఆరు కర్మలలో స్థిరంగా ఉంటారు.
12.77.12
पूजिताः संविभक्ताश्च मृदवः सत्यवादिनः ।
ब्राह्मणा मे स्वकर्मस्था मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.१२ ॥
నా బ్రాహ్మణులు గౌరవింపబడినవారు, దానం పొందినవారు, మృదు స్వభావులు, సత్యవాదులు, తమ కర్మలలో స్థిరంగా ఉన్నవారు. నా లోపల ప్రవేశించవద్దు.
12.77.13
न याचन्ते प्रयच्छन्ति सत्यधर्मविशारदाः ।
नाध्यापयन्त्यधीयन्ते यजन्ते याजयन्ति न ॥ १२.७७.१३ ॥
వారు యాచించరు, దానం ఇవ్వరు; సత్యధర్మంలో నిపుణులైన వారు బోధించరు, చదువరు, యజ్ఞం చేయరు, యజ్ఞం చేయించరు.
12.77.14
ब्राह्मणान्परिरक्षन्ति सङ्ग्रामेष्वपलायिनः ।
क्षत्रिया मे स्वकर्मस्था मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.१४ ॥
యుద్ధాలలో వెనుదిరగక బ్రాహ్మణులను రక్షించే నా క్షత్రియులు తమ స్వధర్మంలో స్థిరులు; నీవు నాలో ప్రవేశించవద్దు.
12.77.15
कृषिगोरक्षवाणिज्यमुपजीवन्त्यमायया ।
अप्रमत्ताः क्रियावन्तः सुवृत्ताः सत्यवादिनः ॥ १२.७७.१५ ॥
వ్యవసాయం, గోరక్షణ, వాణిజ్యంతో కపటం లేకుండా జీవిస్తారు; అప్రమత్తులు, కర్మనిష్ఠులు, సదాచారులు, సత్యవాదులు.
12.77.16
संविभागं दमं शौचं सौहृदं च व्यपाश्रिताः ।
मम वैश्याः स्वकर्मस्था मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.१६ ॥
సంవిభాగం, దమం, శౌచం, సౌహార్దం ఆశ్రయించిన నా వైశ్యులు స్వధర్మంలో స్థిరులు; నీవు నాలో ప్రవేశించవద్దు.
12.77.17
त्रीन्वर्णानुपतिष्ठन्ते यथावदनसूयकाः ।
मम शूद्राः स्वकर्मस्था मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.१७ ॥
అసూయ లేకుండా మూడు వర్ణాలకు యథోచితంగా సేవ చేసే నా శూద్రులు స్వధర్మంలో స్థిరులు; నీవు నాలో ప్రవేశించవద్దు.
12.77.18
कृपणानाथवृद्धानां दुर्बलातुरयोषिताम् ।
संविभक्ताऽस्मि सर्वेषां मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.१८ ॥
దీనులు, అనాథులు, వృద్ధులు, బలహీనులు, రోగులు, స్త్రీలు అందరికీ నేను పంచబడి ఉన్నాను; నీవు నాలో ప్రవేశించవద్దు.
12.77.19
कुलानुरूपधर्माणां प्रस्थितानां यथाविधि ।
अव्युच्छेत्ताऽस्मि सर्वेषां मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.१९ ॥
తమ కులానికి తగిన ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, విధి ప్రకారం బయలుదేరిన వారందరినీ నేను అవిచ్ఛిన్నంగా కాపాడేవాడను; నా అంతరంగంలో ప్రవేశించకు.
12.77.20
तपस्विनो मे विषये पूजिताः परिपालिताः ।
संविभक्ताश्च सत्कृत्य मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.२० ॥
నా రాజ్యంలో తపస్వులు గౌరవించబడి, రక్షించబడి, మర్యాదతో పోషించబడుతున్నారు; నా అంతరంగంలో ప్రవేశించకు.
12.77.21
नासंविभज्य भोक्ताऽस्मि न विशामि परस्त्रियम् ।
स्वतन्त्रो जातु न क्रीडे मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.२१ ॥
పంచకుండా నేను భుజించను, పరస్త్రీని చేరను, స్వేచ్ఛగా ఎప్పుడూ క్రీడించను; నా అంతరంగంలో ప్రవేశించకు.
12.77.22
नाब्रह्मचारी भिक्षावान्भिक्षुर्वा ब्रह्मचर्यवान् ।
अनृत्विजा हुतं नास्ति मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.२२ ॥
బ్రహ్మచర్యం లేనివాడు భిక్షువు కాడు, బ్రహ్మచర్యం కలవాడే భిక్షువు; ఋత్విజులు లేకుండా హోమం జరగదు; నా అంతరంగంలో ప్రవేశించకు.
12.77.23
कृतं राज्यं मया सर्वं राज्यस्थेनापि कार्यवत् ।
नाहं व्युत्क्रामितः सत्यान्मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.२३ ॥
రాజుగా ఉన్నప్పుడు నేను రాజ్య కార్యాలన్నీ యథోచితంగా నిర్వహించాను; సత్యం నుండి నేను తప్పలేదు; నా అంతరంగంలో ప్రవేశించకు.
12.77.24
नावजानाम्यहं वैद्यान्न वृद्धान्न तपस्विनः ।
राष्ट्रे स्वपति जागर्मि मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.२४ ॥
నేను వైద్యులను, వృద్ధులను, తపస్వులను తిరస్కరించను; రాష్ట్రంలో నిద్రిస్తున్నప్పుడు కూడా నేను మేల్కొనే ఉంటాను; నా అంతరంగంలో ప్రవేశించకు.
12.77.25
शुक्लकर्मास्मि सर्वत्र न दुर्गतिभयं मम ।
धर्मचारी गृहस्थश्च मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.२५ ॥
నేను అన్నిచోట్ల శుక్ల కర్మను ఆచరించేవాడను; దుర్గతి భయం నాకు లేదు. నేను ధర్మాన్ని అనుసరించే గృహస్థుడను; నా లోపలికి ప్రవేశించకు.
12.77.26
वेदाध्ययनसंपन्नस्तपस्वी सत्यधर्मवित् ।
स्वामी सर्वस्य राष्ट्रस्य धीमान्मम पुरोहितः ॥ १२.७७.२६ ॥
వేద అధ్యయనంలో సంపన్నుడు, తపస్వి, సత్య ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, రాష్ట్రమంతటికీ ప్రభువు, బుద్ధిమంతుడు అయిన నా పురోహితుడు.
12.77.27
दानेन दिव्यानभिवाञ्छामि लोकान् ।
सत्येनाथ ब्राह्मणानां च गुप्त्या।
शुश्रूषया चापि गुरूनुपैमि ।
न मे भयं विद्यते राक्षसेभ्यः ॥ १२.७७.२७ ॥
దానంతో దివ్య లోకాలను కోరుకుంటాను; సత్యంతోనూ, బ్రాహ్మణుల రక్షణతోనూ, సేవతోనూ గురువులను చేరుకుంటాను. రాక్షసుల వల్ల నాకు భయం లేదు.
12.77.28
न मे राष्ट्रे विधवा ब्रह्मबन्धु ।
र्न ब्राह्मणः कितवो नोत चोरः।
नायाज्ययाजी न च पापकर्मा ।
न मे भयं विद्यते राक्षसेभ्यः ॥ १२.७७.२८ ॥
నా రాష్ట్రంలో విధవ, పేరుకు మాత్రమే బ్రాహ్మణుడు, జూదగాడు, దొంగ ఎవరూ లేరు; అనర్హులకు యజ్ఞం చేసేవాడూ, పాపకర్ముడూ లేడు. రాక్షసుల వల్ల నాకు భయం లేదు.
12.77.29
न मे शस्त्रैरनिर्भिन्नं गात्रे व्द्यङ्गुलमन्तरम् ।
धर्मार्थं युध्यमानस्य मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.२९ ॥
ధర్మం కోసం యుద్ధం చేస్తున్న నా శరీరంపై ఆయుధాలతో గుచ్చుకోని రెండు వేళ్ల మేర స్థలం కూడా లేదు; నా లోపలికి ప్రవేశించకు.
12.77.30
गोब्राह्मणेभ्यो यज्ञेभ्यो नित्यं स्वस्त्ययनं मम ।
आशासते जना राष्ट्रे मा ममान्तरमाविशः ॥ १२.७७.३० ॥
గోవులు, బ్రాహ్మణులు, యజ్ఞాల వల్ల నాకు ఎల్లప్పుడూ శుభం కలుగుతుంది; రాష్ట్రంలోని ప్రజలు నాకు మంగళాన్ని కోరుకుంటారు. నా లోపలికి ప్రవేశించకు.
12.77.31
नारीणां व्यभिचाराच्च अन्यायाच्च महीक्षिताम् ।
विप्राणां कर्मदोषाच्च प्रजानां जायते भयम् ॥ १२.७७.३१ ॥
స్త్రీల వ్యభిచారం వల్ల, రాజుల అన్యాయం వల్ల, బ్రాహ్మణుల కర్మదోషం వల్ల ప్రజలకు భయం కలుగుతుంది.
12.77.32
अवृष्टिर्मारको दोषः सततं क्षुद्भयानि च ।
विग्रहश्च सदा तस्मिन्देशे भवति दारुणः ॥ १२.७७.३२ ॥
వర్షాభావం, ప్రాణాంతక దోషం, నిరంతర ఆకలి భయాలు, కలహం — ఆ దేశంలో ఇవి ఎల్లప్పుడూ భయంకరంగా ఉంటాయి.
12.77.33
यक्षरक्षःपिशाचेभ्यो नासुरेभ्यः कथंचन ।
भयमुत्पद्यते तत्र यत्र विप्राः सुसंयताः ॥ १२.७७.३३ ॥
బ్రాహ్మణులు చక్కగా సంయమనం కలిగి ఉన్న చోట యక్షులు, రాక్షసులు, పిశాచుల వల్ల, అసురుల వల్ల ఎట్టి భయమూ కలుగదు.
12.77.34
गन्धर्वाप्सरसः सिद्धाः पन्नगाश्च सरीसृपाः ।
मानवान्न जिघांसन्ति यत्र नार्यः पतिव्रताः ॥ १२.७७.३४ ॥
స్త్రీలు పతివ్రతలుగా ఉన్న చోట గంధర్వులు, అప్సరసలు, సిద్ధులు, పాములు, పాకే జీవులు మనుషులను హింసించాలని కోరరు.
12.77.35
ब्राह्मणः क्षत्रिया वैश्या यत्र शूद्राश्च धार्मिकाः ।
नाऽनावृष्टिभयं तत्र न दुर्भिक्षं न विभ्रमः ॥ १२.७७.३५ ॥
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, ధార్మిక శూద్రులు ఉన్న చోట అనావృష్టి భయం, కరువు, గందరగోళం ఉండవు.
12.77.36
धार्मिको यत्र भूपालो न तत्रास्ति पराभवः ।
उत्पाता न च दृश्यन्ते न दिव्या न च मानुषाः ॥ १२.७७.३६ ॥
ధార్మిక రాజు ఉన్న చోట పరాజయం ఉండదు; అక్కడ దివ్య గానీ మానుష గానీ ఉత్పాతాలు కనిపించవు.
12.77.37
यस्मात्सर्वास्ववस्थासु धर्ममेवान्ववेक्षसे ।
तस्मात्प्राप्नुहि कैकेय गृहं स्वस्ति व्रजाम्यहम् ॥ १२.७७.३७ ॥
ఎందుకంటే నీవు అన్ని పరిస్థితుల్లోనూ ధర్మాన్నే పరిశీలిస్తావు; కాబట్టి ఓ కైకేయా, ఇంటికి చేరుకో; నేను శుభంగా వెళ్తున్నాను.
12.77.38
येषां गोब्राह्मणा रक्ष्याः प्रजा रक्ष्याश्च केकय ।
न रक्षोऽभ्यो भयं तेषां कुत एव तु पातकम् ॥ १२.७७.३८ ॥
ఆవులను, బ్రాహ్మణులను, ప్రజలను రక్షించేవారికి, ఓ కేకయా, రాక్షసుల వల్ల భయం ఉండదు; అలాంటప్పుడు వారికి పాపం ఎలా వస్తుంది?
12.77.39
येषां पुरोगमा विप्रा येषां ब्रह्म परं बलम् ।
सुरक्षितास्तथा विप्रास्ते वै स्वर्गजितो नृपाः ॥ १२.७७.३९ ॥
బ్రాహ్మణులను ముందుంచేవారు, బ్రహ్మమే పరమ బలంగా కలవారు, బ్రాహ్మణులను బాగా రక్షించేవారు — ఆ రాజులు నిజంగా స్వర్గాన్ని జయించినవారు.
12.77.40
तस्माद्द्विजातीन्रक्षेत ते हि रक्षन्ति रक्षिताः ।
आशीरेषां भवेद्राजन्राज्ञां सम्यक्प्रवर्तताम् ॥ १२.७७.४० ॥
అందువల్ల రాజు ద్విజులను రక్షించాలి; ఎందుకంటే రక్షించబడినవారు ఆయననూ రక్షిస్తారు. ఓ రాజా, సక్రమంగా ప్రవర్తించే రాజులకు ఇదే ఆశీర్వాదం కావాలి.
12.77.41
तस्माद्राज्ञा विशेषेण विकर्मस्था द्विजातयः ।
नियम्याः संविभज्याश्च प्रजानुग्रहकारणात् ॥ १२.७७.४१ ॥
అందువల్ల రాజు ప్రత్యేకంగా, తమ ధర్మం నుండి తప్పిన ద్విజులను నియంత్రించాలి; ప్రజలపై అనుగ్రహం చూపడానికి వారికి జీవనోపాధిని కూడా పంచాలి.
12.77.42
एवं यो वर्तते राजा पौरजानपदेष्विह ।
अनुभूयेह भद्राणि प्राप्नोतीन्द्रसलोकताम् ॥ १२.७७.४२ ॥
ఈ విధంగా పట్టణ, గ్రామ ప్రజల మధ్య ప్రవర్తించే రాజు ఇక్కడ శుభాలను అనుభవించి ఇంద్రలోకాన్ని పొందుతాడు.