مهابهاراتا · أدهيايا 12.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.90.1
यानङ्गिराः क्षत्रधर्मानुतथ्यो ब्रह्मवित्तमः ।
मान्धात्रे यौवनाश्चाय प्रीतिमानभ्यभाषत ॥ १२.९०.१ ॥
قال أوتاثيا، أعلم العارفين بالبراهمن، بسرور لماندهاتري بن يوفاناشفا عن واجبات المحاربين التي تعلّمها من أنغيراس.
12.90.2
स यथाऽनुशशासैनमुतथ्यो ब्रह्मवित्तमः ।
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि निखिलेन युधिष्ठिर ॥ १२.९०.२ ॥
سأخبرك بكل ما علّمه أوتاثيا، أعلم العارفين بالفيدا، له كاملاً، يا يوديشتيرا.
12.90.3
धर्माय राजा भवति न कामकरणाय तु ।
मान्धातरभिजानीहि राजा लोकस्य रक्षिता ॥ १२.९०.३ ॥
إنما يكون الملك من أجل الدهرما، لا ليفعل ما يشاء. اعلم يا ماندهاتري أن الملك حامي العالم.
12.90.4
राजा चरति चेद्धर्मं देवत्वायैव कल्पते ।
स चेदधर्मं चरति नरकायैव गच्छति ॥ १२.९०.४ ॥
إن سلك الملك الدهرما صار أهلاً للألوهية، وإن سلك الأدهرما لم يذهب إلا إلى الجحيم.
12.90.5
धर्मे तिष्ठन्ति भूतानि धर्मो राजनि तिष्ठाति ।
तं राजा साधु यः शास्ति स राजा श्रियमश्नुते ॥ १२.९०.५ ॥
تثبت الكائنات في الدهرما، وتثبت الدهرما في الملك. والملك الذي يحكم بها حكماً حسناً ينال الازدهار.
12.90.6
राजापराधान्मान्धातर्लक्ष्मीवान्पाप उच्यते ।
देवाश्च गर्हां गच्छन्ति धर्मो नास्तीति चोच्यते ॥ १२.९०.६ ॥
يا ماندهاتري، بسبب ذنب الملك يُقال عنه إنه آثم وإن كان ذا ثراء؛ وتلومه الآلهة أيضاً، ويُقال إنه لا دهرما فيه.
12.90.7
अधर्मे वर्तमानानामर्थसिद्धिः प्रदृश्यते ।
तदेव मङ्गलं लोकः सर्वः समनुवर्तते ॥ १२.९०.७ ॥
يُرى بلوغ المقاصد عند الذين يسيرون في الأدهرما، فيُعدّ ذلك بعينه مباركًا، ويتبعه العالم كله.
12.90.8
उच्छिद्यते धर्मवृत्तमधर्मो वर्तते महान् ।
भयमाहुर्दिवारात्रं यदा पापा न वार्यते ॥ १२.९०.८ ॥
يُقتلع سلوك الدهرما ويسود الأدهرما العظيم. يقولون إن الخوف يلازم ليلًا ونهارًا حين لا يُكبح الأشرار.
12.90.9
इदं मम इदं नेति साधूनां तात धर्मतः ।
न वै व्यवस्था भवति यदा पापो न वार्यते ॥ १२.९०.९ ॥
يا بني، عند الأخيار وفق الدهرما لا يكون تمييز بين «هذا لي وهذا ليس لي». وحين لا يُكبح الشرير لا يبقى نظام.
12.90.10
नैव भार्या न पशवो न क्षेत्रं न निवेशनम् ।
संदृश्येत मनुष्याणां यदा पापबलं भवेत् ॥ १२.९०.१० ॥
حين تنمو قوة الأشرار لا يُرى بين الناس زوجة ولا ماشية ولا حقل ولا مسكن.
12.90.11
देवाः पूजां न जानन्ति न स्वधां पितरस्तदा ।
न पूज्यन्ते ह्यतिथयो यदा पापो न वार्यते ॥ १२.९०.११ ॥
حين لا يُكبح الشرير لا تعرف الآلهة العبادة، ولا يعرف الأسلاف قربان سفادها، ولا يُكرَم الضيوف.
12.90.12
न वेदानधिगच्छन्ति व्रतवन्तो द्विजातयः ।
न यज्ञांस्तन्वते विप्रा यदा पापो न वार्यते ॥ १२.९०.१२ ॥
حين لا يُكبح الشرير لا ينال المولودون مرتين الذين يلتزمون النذور الفيدا، ولا يقيم البراهمة القرابين.
12.90.13
वध्यानामिव सत्वानां मनो भवति विह्वलम् ।
मनुष्याणां महाराज यदा पापो न वार्यते ॥ १२.९०.१३ ॥
أيها الملك العظيم، حين لا يُكبح الشرير، تضطرب عقول الناس كعقول الكائنات المعدّة للذبح.
12.90.14
उभौ लोकावभिप्रेक्ष्य राजानमसृजंस्तथा ।
मुनयोऽथ महद्भूतमयं धर्मो भविष्यति ॥ १२.९०.१४ ॥
بعد أن نظر الحكماء إلى العالمين، خلقوا ملكًا؛ وسيصبح هذا الكائن العظيم هو الدارما.
12.90.15
यस्मिन्धर्मो विराजेत तं राजानं प्रचक्षते ।
यस्मिन्विलीयते धर्मस्तं देवा वृषलं विदुः ॥ १२.९०.१५ ॥
من يشرق فيه الدارما يُسمّى ملكًا، ومن يذوب فيه الدارما يعرفه الآلهة بأنه وريشالا.
12.90.16
वृषो हि भगवान्धर्मो यस्तस्य कुरुते लयम् ।
वृषलं तं वीवदुर्देवास्तस्माद्धर्मं न लोपयेत् ॥ १२.९०.१६ ॥
الدارما هي في الحقيقة الثور، المبارك؛ ومن يتسبب في زوالها تسميه الآلهة وريشالا. فلا ينبغي أن يُهدم الدارما.
12.90.17
धर्मे वर्धति वर्धन्ति सर्वभूतानि सर्वदा ।
तस्मिन्ह्रसति हीयन्ते तस्माद्धर्मं विवर्धयेत् ॥ १२.९०.१७ ॥
عندما ينمو الدارما تنمو جميع الكائنات دائمًا، وعندما يضعف تضعف. فينبغي تنمية الدارما.
12.90.18
धनानि स्पौति धर्मो हि धारणाद्वेति निश्चयः ।
मानवान मनुष्येन्द्र स सीमान्तकरः स्मृतः ॥ १२.९०.१८ ॥
الدارما تغذّي الثروة، لأنها تُمسك بها، وهذا يقين. أيها سيد البشر، يُذكر هو بأنه من يرسم حدود البشر.
12.90.19
प्रभवार्थंमहि भूतानां धर्मः सृष्टः स्वयंभुवा ।
तस्मात्प्रवर्धयेद्धर्मं प्रजानुग्रहकारणात् ॥ १२.९०.१९ ॥
من أجل ازدهار الكائنات خلق الذاتي الوجود الدهرما؛ فلذلك ينبغي تعزيز الدهرما رحمةً بالرعية.
12.90.20
तस्माद्धि राजशार्दूल धर्मः श्रेष्ठतरः स्मृतः ।
स राजायः प्रजाः शास्ति साधुकृत्पुरुषर्षभ ॥ १२.९०.२० ॥
فلذلك، يا نمرَ الملوك، يُعدّ الدهرما الأعلى؛ والملك الذي يحكم الرعية ينبغي أن يكون فاعلَ الخير، يا ثور الرجال.
12.90.21
कामक्रोधावनादृत्य धर्ममेवानुपालयेत् ।
धर्मः श्रेयस्करतमो राज्ञां भरतसत्तम ॥ १२.९०.२१ ॥
ينبغي أن يُرعى الدهرما وحده متجاوزًا الشهوة والغضب؛ فالدهرما أنفعُ ما يكون للملوك، يا خيرَ البهاراتا.
12.90.22
धर्मस्य ब्राह्मणे योनिस्तस्मात्तान्पूजयेत्सदा ।
ब्राह्मणानां च मान्धातः कुर्यात्कामानमत्सरी ॥ १२.९०.२२ ॥
منبع الدهرما في البراهمة؛ فلذلك ينبغي تكريمهم دائمًا. يا ماندهاتري، ينبغي تلبية رغبات البراهمة دون حسد.
12.90.23
तेषां ह्यकामकरणाद्राज्ञः संजायते भयम् ।
मित्राणि न च वर्धन्ते तथाऽमित्रीभवन्त्यपि ॥ १२.९०.२३ ॥
من عدم تحقيق رغباتهم ينشأ الخوف في نفس الملك؛ فلا يزداد الأصدقاء، بل قد يصير الأصدقاء أعداءً.
12.90.24
ब्राह्मणानां सदासूयन्बाल्याद्वैरोचनिर्बलिः ।
अथास्माच्छ्रीरपाक्रामद्याऽस्मिन्नासीत्प्रतापिनी ॥ १२.९०.२४ ॥
بالي ابن فيروتشانا، الذي كان بسبب طيش الصبا يحسد البراهمة دائمًا؛ فانصرفت عنه حينئذٍ الثروة المهيبة التي كانت فيه.
12.90.25
ततस्तस्मादपाक्रम्य साऽगच्छत्पाकशासनम् ।
अथ सोऽन्वतपत्पश्चाच्छ्रियं दृष्ट्वा पुरंदरे ॥ १२.९०.२५ ॥
ثم فارقته وذهبت إلى باكاشاسانا (إندرا). ثم لما رأى شري في بوراندارا ندم بعد ذلك.
12.90.26
एतत्फलमसूयाया अभिमानस्य चाभिभो ।
तस्माद्बुध्यस्व मान्धातर्मा त्वां जह्यात्प्रतापिनी ॥ १२.९०.२६ ॥
يا من تغلب، هذه ثمرة الحسد والكبرياء. فافهم ذلك يا ماندهاتري، لئلا تتركك المتألقة.
12.90.27
दर्पोनाम श्रियः पुत्रो जज्ञेऽधर्मादिति श्रुतिः ।
तेन देवासुरा राजन्नीताः सुबहवोऽव्ययम् ॥ १२.९०.२७ ॥
تقول الرواية إن دارباً ابن شري وُلد من الظلم. أيها الملك، بسببه ضلّ كثير من الآلهة والأسورا.
12.90.28
राजर्षयश्च बहवस्तथा बुध्यस्व पार्थिव ।
राजा भवति तं जित्वा दासस्तेन पराजितः ॥ १२.९०.२८ ॥
وسقط كثير من الملوك الحكماء كذلك. أيها الملك، افهم: من يغلبه يصير ملكاً، ومن يُغلب على يده يصير عبداً.
12.90.29
स यथा दर्पसहितमधर्मं नानुसेवते ।
तथा वर्तस्व मान्धातश्चिरं चेत्स्थातुमिच्छसि ॥ १२.९०.२९ ॥
كما أنه لا يتبع الظلم المقترن بالكبرياء، فكذلك سلك يا ماندهاتري إن أردت أن تبقى طويلاً.
12.90.30
मत्तात्प्रमत्तात्पौगण्डादुन्मत्ताच्च विशेषतः ।
निन्दिताच्चासदाचाराद्दुर्हृदां चापि सेवनात् ॥ १२.९०.३० ॥
احذر السكران والغافل والغلام الصغير، ولا سيما المجنون والمذموم وسيّئ السلوك، واحذر مصاحبة الأعداء الأشرار.
12.90.31
निगृहीतादमात्याच्च स्त्रीभ्यश्चैव विशेषतः ।
पर्वताद्विषमाद्दुर्गाद्धस्तिनोऽश्वात्सरीसृपात् ॥ १२.९०.३१ ॥
ينبغي الحذر من الوزير المقيّد، ولا سيما من النساء، ومن الجبال والمسالك الوعرة والحصون، ومن الفيلة والخيول والزواحف.
12.90.32
एतेभ्योऽनित्ययुक्तः स्यान्नक्तं चर्यां च वर्जयेत् ।
अत्याशां चाभिमानं च दम्भं क्रोधं च वर्जयेत् ॥ १२.९०.३२ ॥
ينبغي أن يكون دائم الحذر من هذه الأمور، وأن يتجنب التجوال ليلاً، وأن يترك الأمل المفرط والكبرياء والرياء والغضب.
12.90.33
अविज्ञातासु च स्त्रीषु क्लीबासु स्वैरिणीषु च ।
परभार्यासु कन्यासु नाचरेन्मैथुनं नृप ॥ १२.९०.३३ ॥
أيها الملك، لا ينبغي للمرء أن يجامع نساء غير معروفات، أو مخنثين، أو نساء متحررات السلوك، أو زوجة غيره، أو عذارى.
12.90.34
कुलेषु पापरक्षांसि जायन्ते वर्णसंकरात् ।
अपुमांसोऽङ्गहीनाश्च स्थूलजिह्वा विचेतसः ॥ १२.९०.३४ ॥
من اختلاط الطبقات تولد في البيوت شياطين الراكشاسا الآثمة: المخنثون، ومبتورو الأعضاء، وغليظو الألسنة، وفاقدو العقل.
12.90.35
एते चान्ये च जायन्ते यदा राजा प्रमाद्यति ।
तस्माद्राज्ञा विशेषेणं वर्तितव्यं प्रजाहिते ॥ १२.९०.३५ ॥
يولد هؤلاء وغيرهم عندما يهمل الملك؛ لذلك ينبغي للملك أن يسلك سلوكاً يحقق بخاصة مصلحة رعيته.
12.90.36
क्षत्रियस्य प्रमत्तस्य दोषः संजायते महान् ।
अधर्माः संप्रवर्धन्ते प्रजासंकरकारकाः ॥ १२.९०.३६ ॥
يقع خطأ عظيم على الكشتريا الغافل؛ فتنمو الأعمال المخالفة للحق، فتحدث اختلاط الرعية.
12.90.37
अशीते विद्यते शीतं शीते शीतं न विद्यते ।
अवृष्टिरतिवृष्टिश्च व्याधिश्चाप्याविशेत्प्रजाः ॥ १२.९०.३७ ॥
في موسم البرد لا يوجد برد، وحيث لا برد يوجد البرد؛ ستدخل الجفاف والمطر المفرط والمرض على الرعية.
12.90.38
नक्षत्राण्युपतिष्ठन्ति ग्रहा घोरास्तथागते ।
उत्पाताश्चात्र दृश्यन्ते बहवो राजनाशनाः ॥ १२.९०.३८ ॥
تقترب المنازل القمرية، وكذلك الكواكب المرعبة؛ وهنا تُرى علامات كثيرة تجلب الخراب على الملوك.
12.90.39
अरक्षितात्मा यो राजा प्रजाश्चापि न रक्षति ।
प्रजाश्च तस्य क्षीयन्ते ततः सोऽनु विनश्यति ॥ १२.९०.३९ ॥
الملك الذي لا يحمي نفسه ولا يحمي رعيته — تضعف رعيته، ثم يهلك هو نفسه بعد ذلك.
12.90.40
द्वावाददाते ह्येकस्य द्वयोः सुबहवोऽपरे ।
कुमार्यः संप्रलुप्यन्ते तदाहुर्नृपदूषणम् ॥ १२.९०.४० ॥
يأخذون اثنين من واحد، ومن اثنين كثيرين آخرين؛ تُختطف العذارى — وهذا يُقال إنه ذنب الملك.
12.90.41
ममैतदिति नैतच्च मनुष्येष्ववतिष्ठति ।
त्यक्त्वा धर्मं यदा राजा प्रमादमनुतिष्ठित ॥ १२.९०.४१ ॥
لا يبقى مفهوم "هذا لي" بين الناس حين يترك الملك الدارما ويتبع الإهمال.