マハーバーラタ · 章 12.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.90.1
यानङ्गिराः क्षत्रधर्मानुतथ्यो ब्रह्मवित्तमः ।
मान्धात्रे यौवनाश्चाय प्रीतिमानभ्यभाषत ॥ १२.९०.१ ॥
梵を知る者の中で最も優れたウタティヤは、アンギラスから学んだ王族の法を、ヤウヴァナーシュヴァの子マーンダートリに喜んで語った。
12.90.2
स यथाऽनुशशासैनमुतथ्यो ब्रह्मवित्तमः ।
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि निखिलेन युधिष्ठिर ॥ १२.९०.२ ॥
ヴェーダに最も通じたウタティヤが彼に教えたとおりに、ユディシュティラよ、私はそのすべてを余さず君に語ろう。
12.90.3
धर्माय राजा भवति न कामकरणाय तु ।
मान्धातरभिजानीहि राजा लोकस्य रक्षिता ॥ १२.९०.३ ॥
王は法のために存在するのであって、好き勝手をするためではない。マーンダートリよ、王は世界の守護者であると知れ。
12.90.4
राजा चरति चेद्धर्मं देवत्वायैव कल्पते ।
स चेदधर्मं चरति नरकायैव गच्छति ॥ १२.९०.४ ॥
王が法に従って振る舞うならば、神性にふさわしくなる。しかし非法を行えば、ただ地獄へ行くのである。
12.90.5
धर्मे तिष्ठन्ति भूतानि धर्मो राजनि तिष्ठाति ।
तं राजा साधु यः शास्ति स राजा श्रियमश्नुते ॥ १२.९०.५ ॥
生きとし生けるものは法に立ち、法は王に立つ。それをよく治める王こそ栄えを得る。
12.90.6
राजापराधान्मान्धातर्लक्ष्मीवान्पाप उच्यते ।
देवाश्च गर्हां गच्छन्ति धर्मो नास्तीति चोच्यते ॥ १२.९०.६ ॥
マーンダートリよ、王の過ちによって、富み栄えていても罪深い者と呼ばれる。神々も彼を非難し、彼には法がないと言われる。
12.90.7
अधर्मे वर्तमानानामर्थसिद्धिः प्रदृश्यते ।
तदेव मङ्गलं लोकः सर्वः समनुवर्तते ॥ १२.९०.७ ॥
非法の中で振る舞う者たちに目的の成就が見られる。そのことこそが吉祥とされ、世界はみなそれに従う。
12.90.8
उच्छिद्यते धर्मवृत्तमधर्मो वर्तते महान् ।
भयमाहुर्दिवारात्रं यदा पापा न वार्यते ॥ १२.९०.८ ॥
ダルマに従う行いは根こそぎにされ、大いなる非法がはびこる。悪人が抑えられなければ、昼夜を問わず恐れがあると人は言う。
12.90.9
इदं मम इदं नेति साधूनां तात धर्मतः ।
न वै व्यवस्था भवति यदा पापो न वार्यते ॥ १२.९०.९ ॥
わが子よ、善人の間ではダルマに従い、「これは私のもの、これは私のものでない」という区別はない。悪人が抑えられなければ、いかなる秩序も残らない。
12.90.10
नैव भार्या न पशवो न क्षेत्रं न निवेशनम् ।
संदृश्येत मनुष्याणां यदा पापबलं भवेत् ॥ १२.९०.१० ॥
悪人の力が強まるとき、人々のあいだには妻も家畜も畑も住まいも見られなくなるだろう。
12.90.11
देवाः पूजां न जानन्ति न स्वधां पितरस्तदा ।
न पूज्यन्ते ह्यतिथयो यदा पापो न वार्यते ॥ १२.९०.११ ॥
悪人が抑えられなければ、神々は供養を知らず、祖霊はスヴァダーの供物を知らず、客人も敬われない。
12.90.12
न वेदानधिगच्छन्ति व्रतवन्तो द्विजातयः ।
न यज्ञांस्तन्वते विप्रा यदा पापो न वार्यते ॥ १२.९०.१२ ॥
悪人が抑えられなければ、誓戒を守る再生族は吠陀を学ばず、ヴィプラたちは祭祀を広めない。
12.90.13
वध्यानामिव सत्वानां मनो भवति विह्वलम् ।
मनुष्याणां महाराज यदा पापो न वार्यते ॥ १२.९०.१३ ॥
偉大な王よ、悪人が抑えられないとき、人々の心は屠殺される生き物のように乱れ惑う。
12.90.14
उभौ लोकावभिप्रेक्ष्य राजानमसृजंस्तथा ।
मुनयोऽथ महद्भूतमयं धर्मो भविष्यति ॥ १२.९०.१४ ॥
両世界を見渡した聖者たちは王を創造した。この偉大な存在はダルマとなるであろう。
12.90.15
यस्मिन्धर्मो विराजेत तं राजानं प्रचक्षते ।
यस्मिन्विलीयते धर्मस्तं देवा वृषलं विदुः ॥ १२.९०.१५ ॥
ダルマが輝く者を王と呼び、ダルマが消え去る者を神々はヴリシャラ（賤民）と知る。
12.90.16
वृषो हि भगवान्धर्मो यस्तस्य कुरुते लयम् ।
वृषलं तं वीवदुर्देवास्तस्माद्धर्मं न लोपयेत् ॥ १२.९०.१६ ॥
ダルマこそ雄牛であり、尊き方である。それを滅ぼす者を神々はヴリシャラと呼ぶ。ゆえにダルマを損なってはならない。
12.90.17
धर्मे वर्धति वर्धन्ति सर्वभूतानि सर्वदा ।
तस्मिन्ह्रसति हीयन्ते तस्माद्धर्मं विवर्धयेत् ॥ १२.९०.१७ ॥
ダルマが増すとき、あらゆる存在は常に増す。ダルマが衰えるとき、それらも衰える。ゆえにダルマを増やすべきである。
12.90.18
धनानि स्पौति धर्मो हि धारणाद्वेति निश्चयः ।
मानवान मनुष्येन्द्र स सीमान्तकरः स्मृतः ॥ १२.९०.१८ ॥
ダルマは富を養う。保持することによってそうなるのは確かである。人々の王よ、彼は人間の境界を定める者として記憶されている。
12.90.19
प्रभवार्थंमहि भूतानां धर्मः सृष्टः स्वयंभुवा ।
तस्मात्प्रवर्धयेद्धर्मं प्रजानुग्रहकारणात् ॥ १२.९०.१९ ॥
衆生の繁栄のために自生神はダルマを創造された。ゆえに臣民への恩恵のために、ダルマを増進すべきである。
12.90.20
तस्माद्धि राजशार्दूल धर्मः श्रेष्ठतरः स्मृतः ।
स राजायः प्रजाः शास्ति साधुकृत्पुरुषर्षभ ॥ १२.९०.२० ॥
ゆえに王中の虎よ、ダルマこそ最も優れたものとされる。臣民を治める王は善行を行う者であるべきだ、人中の牡牛よ。
12.90.21
कामक्रोधावनादृत्य धर्ममेवानुपालयेत् ।
धर्मः श्रेयस्करतमो राज्ञां भरतसत्तम ॥ १२.९०.२१ ॥
欲望と怒りを退けて、ただダルマを守るべきである。ダルマこそ王にとって最も益となる、バラタ族の最上の者よ。
12.90.22
धर्मस्य ब्राह्मणे योनिस्तस्मात्तान्पूजयेत्सदा ।
ब्राह्मणानां च मान्धातः कुर्यात्कामानमत्सरी ॥ १२.९०.२२ ॥
ダルマの源泉はバラモンにある。ゆえに常に彼らを敬うべきである。マーンダートリよ、妬むことなくバラモンの願いを叶えるべきである。
12.90.23
तेषां ह्यकामकरणाद्राज्ञः संजायते भयम् ।
मित्राणि न च वर्धन्ते तथाऽमित्रीभवन्त्यपि ॥ १२.९०.२३ ॥
彼らの願いをかなえなければ、王に恐怖が生じる。友は増えず、友さえも敵となる。
12.90.24
ब्राह्मणानां सदासूयन्बाल्याद्वैरोचनिर्बलिः ।
अथास्माच्छ्रीरपाक्रामद्याऽस्मिन्नासीत्प्रतापिनी ॥ १२.९०.२४ ॥
ヴィローチャナの子バリは幼さゆえに常にバラモンを妬んだ。するとその時、彼の内にあった威光ある栄えが彼から去っていった。
12.90.25
ततस्तस्मादपाक्रम्य साऽगच्छत्पाकशासनम् ।
अथ सोऽन्वतपत्पश्चाच्छ्रियं दृष्ट्वा पुरंदरे ॥ १२.९०.२५ ॥
そこで彼女は彼を離れてパーカシャーサナ(インドラ)のもとへ行った。後にプランダラ(インドラ)にシュリーを見て、彼は悔やんだ。
12.90.26
एतत्फलमसूयाया अभिमानस्य चाभिभो ।
तस्माद्बुध्यस्व मान्धातर्मा त्वां जह्यात्प्रतापिनी ॥ १२.९०.२६ ॥
おお、征服者よ、これは嫉妬と傲慢の果実である。ゆえにマーンダートリよ、理解せよ。輝ける者があなたを捨てることのないように。
12.90.27
दर्पोनाम श्रियः पुत्रो जज्ञेऽधर्मादिति श्रुतिः ।
तेन देवासुरा राजन्नीताः सुबहवोऽव्ययम् ॥ १२.९०.२७ ॥
伝承によれば、シュリーの息子ダルパ(傲慢)は不正から生まれた。王よ、彼によって多くの神々とアスラが導かれた。
12.90.28
राजर्षयश्च बहवस्तथा बुध्यस्व पार्थिव ।
राजा भवति तं जित्वा दासस्तेन पराजितः ॥ १२.९०.२८ ॥
多くの王仙も同様に堕ちた。王よ、理解せよ。彼に勝つ者は王となり、彼に敗れる者は奴隷となる。
12.90.29
स यथा दर्पसहितमधर्मं नानुसेवते ।
तथा वर्तस्व मान्धातश्चिरं चेत्स्थातुमिच्छसि ॥ १२.९०.२९ ॥
彼が傲慢を伴う不正に従わないように、マーンダートリよ、長く留まりたいのなら、そのように振る舞え。
12.90.30
मत्तात्प्रमत्तात्पौगण्डादुन्मत्ताच्च विशेषतः ।
निन्दिताच्चासदाचाराद्दुर्हृदां चापि सेवनात् ॥ १२.९०.३० ॥
酔った者、怠慢な者、未熟な少年、とりわけ狂人、非難される者や悪行の者、そして悪意ある者との交わりを避けよ。
12.90.31
निगृहीतादमात्याच्च स्त्रीभ्यश्चैव विशेषतः ।
पर्वताद्विषमाद्दुर्गाद्धस्तिनोऽश्वात्सरीसृपात् ॥ १२.९०.३१ ॥
捕らえられた大臣、とりわけ女性、山、険しい地、城砦、象、馬、爬虫類には用心すべきである。
12.90.32
एतेभ्योऽनित्ययुक्तः स्यान्नक्तं चर्यां च वर्जयेत् ।
अत्याशां चाभिमानं च दम्भं क्रोधं च वर्जयेत् ॥ १२.९०.३२ ॥
これらに常に用心し、夜間の徘徊を避け、過度の望み、慢心、偽善、怒りを捨てるべきである。
12.90.33
अविज्ञातासु च स्त्रीषु क्लीबासु स्वैरिणीषु च ।
परभार्यासु कन्यासु नाचरेन्मैथुनं नृप ॥ १२.९०.३३ ॥
王よ、見知らぬ女性、去勢された者、放縦な女性、他人の妻、乙女と交わってはならない。
12.90.34
कुलेषु पापरक्षांसि जायन्ते वर्णसंकरात् ।
अपुमांसोऽङ्गहीनाश्च स्थूलजिह्वा विचेतसः ॥ १२.९०.३४ ॥
種姓の混淆によって、家系には罪深いラークシャサが生まれる。男らしさのない者、手足の欠けた者、舌の太い者、思慮を失った者である。
12.90.35
एते चान्ये च जायन्ते यदा राजा प्रमाद्यति ।
तस्माद्राज्ञा विशेषेणं वर्तितव्यं प्रजाहिते ॥ १२.९०.३५ ॥
王が怠ると、これらの者や他の者も生まれる。ゆえに王は特に臣民の利益のために振る舞うべきである。
12.90.36
क्षत्रियस्य प्रमत्तस्य दोषः संजायते महान् ।
अधर्माः संप्रवर्धन्ते प्रजासंकरकारकाः ॥ १२.९०.३६ ॥
怠慢なクシャトリヤには大きな過失が生じ、不法が増大して臣民の混淆を招く。
12.90.37
अशीते विद्यते शीतं शीते शीतं न विद्यते ।
अवृष्टिरतिवृष्टिश्च व्याधिश्चाप्याविशेत्प्रजाः ॥ १२.९०.३७ ॥
寒い季節に寒さがなく、寒くないときに寒さがある。干ばつ、過剰な雨、病が民に入り込むであろう。
12.90.38
नक्षत्राण्युपतिष्ठन्ति ग्रहा घोरास्तथागते ।
उत्पाताश्चात्र दृश्यन्ते बहवो राजनाशनाः ॥ १२.९०.३८ ॥
星宿が近づき、恐ろしい惑星もまた同様に近づく。ここには王を滅ぼす多くの凶兆が見える。
12.90.39
अरक्षितात्मा यो राजा प्रजाश्चापि न रक्षति ।
प्रजाश्च तस्य क्षीयन्ते ततः सोऽनु विनश्यति ॥ १२.९०.३९ ॥
自らを守らず、民をも守らない王は、その民が衰え、やがて自らも滅びる。
12.90.40
द्वावाददाते ह्येकस्य द्वयोः सुबहवोऽपरे ।
कुमार्यः संप्रलुप्यन्ते तदाहुर्नृपदूषणम् ॥ १२.९०.४० ॥
一人から二人を、二人から多くの他の者を奪う。少女が略奪される——これを王の過ちと呼ぶ。
12.90.41
ममैतदिति नैतच्च मनुष्येष्ववतिष्ठति ।
त्यक्त्वा धर्मं यदा राजा प्रमादमनुतिष्ठित ॥ १२.९०.४१ ॥
王がダルマを捨てて怠慢に従うとき、「これは私のものだ」という考えは人々の間に留まらない。