マハーバーラタ · 章 13.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.101.1
दह्यमानाय विप्राय यः प्रयच्छत्युपानहौ ।
यत्फलं तस्य भवति तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१०१.१ ॥
ユディシュティラが言った：燃えているバラモンに履物を施す者は、どのような果報を得るのか。祖父よ、それを私に教えてください。
13.101.2
उपानहौ प्रयच्छेद्यो ब्राह्मणेभ्यः समाहितः ।
मर्दते कण्टकान्सर्वान्विषमान्निस्तरत्यपि ॥ १३.१०१.२ ॥
ビーシュマが言った：心を集中して、バラモンに履物を施す者は、あらゆる棘を踏み砕き、険しい道さえも越えていく。
13.101.3
स शत्रूणामुपरि च सन्तिष्ठति युधिष्ठिर ।
यानं चाश्वतरीयुक्तं तस्य शुभ्रं विशाम्पते ॥ १३.१०१.३ ॥
ユディシュティラよ、彼は敵の上に立つ。民の主よ、騾馬につながれた輝かしい車が彼のものとなる。
13.101.4
उपतिष्ठति कौन्तेय रौप्यकाञ्चनभूषितम् ।
शकटं दम्यसंयुक्तं दत्तं भवति चैव हि ॥ १३.१०१.४ ॥
クンティーの子よ、銀と金で飾られ、馴らされた動物につながれた車が、与えられた布施となって彼のもとに来る。
13.101.5
यत्फलं तिलदाने च भूमिदाने च कीर्तितम् ।
गोदाने चान्नदाने च भूयस्तद्ब्रूहि कौरव ॥ १३.१०१.५ ॥
クルの子孫よ、胡麻の布施、土地の布施、牛の布施、食物の布施において説かれた果報を、もう一度私に教えてください。
13.101.6
शृणुष्व मम कौन्तैय तिलदानस्य यत्फलम् ।
निशम्य च यथान्यायं प्रयच्छ कुरुसत्तम ॥ १३.१०१.६ ॥
クンティーの子よ、胡麻の布施の果報を私から聞け。クルの最良の者よ、聞いて、正しき法に従って布施せよ。
13.101.7
पितॄणां प्रथमं भोज्यं तिलाः सृष्टाः स्वयंभुवा ।
तिलदानेन वै तस्मात्पितृपक्षः प्रमोदते ॥ १३.१०१.७ ॥
自存者が創造したごまは祖霊の第一の食物である。それゆえ、ごまの布施によって祖霊の半月は喜ぶ。
13.101.8
माघमासे तिलान्यस्तु ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति ।
सर्वसत्वसमाकीर्णं नरकं स न पश्यति ॥ १३.१०१.८ ॥
マーガ月にバラモンへごまを施す者は、あらゆる生き物で満ちた地獄を見ることがない。
13.101.9
सर्वसत्रैश्च यजते यस्तिलैर्यजते पितॄन् ।
न चाकामेन दातव्यं तिलैः श्राद्धं कदाचन ॥ १३.१०१.९ ॥
すべてのサトラ祭で供犠し、ごまで祖霊を供養する者——しかし、無欲でなければ、ごまによる祭祀を決して行ってはならない。
13.101.10
महर्षेः कश्यपस्यैते गात्रेभ्यः प्रसृतास्तिलाः ।
ततो दिव्यं गता भावं प्रदानेषु तिलाः प्रभो ॥ १३.१०१.१० ॥
これらのごまは大仙カシュヤパの手足から生じた。その後、主よ、布施においてごまは神聖な境地に達した。
13.101.11
पौष्टिका रूपदाश्चैव तथा पापविनाशनाः ।
तस्मात्सर्वप्रदानेभ्यस्तिलदानं विशिष्यते ॥ १३.१०१.११ ॥
ごまは養い、美を与え、罪を滅ぼす。ゆえにごまの布施はあらゆる布施にまさる。
13.101.12
आपस्तम्बश्च मेधावी शङ्खश्च लिखितस्तथा ।
महर्षिर्गौतमश्चापि तिलदानैर्दिवं गताः ॥ १३.१०१.१२ ॥
賢者アーパスタンバ、シャンカ、リキタ、そして大仙ガウタマも、ごまの布施によって天に至った。
13.101.13
तिलहोमरता विप्राः सर्वे संयतमैथुनाः ।
समा गव्येन हविषा प्रवृत्तिषु च संस्थिताः ॥ १३.१०१.१३ ॥
胡麻の供犠に専念し、自制して性交を慎む全てのバラモンは、牛の産物の供物において等しく、その務めにおいても確固として立っている。
13.101.14
सर्वेषामिति दानानां तिलदानं विशिष्यते ।
अक्षयं सर्वदानानां तिलदानमिहोच्यते ॥ १३.१०१.१४ ॥
あらゆる布施のうち、胡麻の布施が最も優れたものと宣言される。ここでは、あらゆる布施の中で胡麻の布施は不滅であると言われている。
13.101.15
उच्छिन्ने तु पुरा हव्ये कुशिकर्षिः परन्तपः ।
तिलैरग्नित्रयं हुत्वा प्राप्तवान्गतिमुत्तमाम् ॥ १३.१०१.१५ ॥
昔、供犠が途絶えたとき、敵を焼き尽くすクシカ仙は胡麻を三つの火に捧げて、最高の境地に至った。
13.101.16
इति प्रोक्तं कुरुश्रेष्ठ तिलदानमनुत्तमम् ।
विधानं येन विधिना तिलानामिह शस्यते ॥ १३.१०१.१६ ॥
このように、クルの最良の者よ、比類なき胡麻の布施が説かれ、ここで胡麻の作法が称賛される規定も説かれた。
13.101.17
अत ऊर्ध्वं निबोधेदं देवानां यष्टुमिच्छताम् ।
समागमे महाराज ब्रह्मणा वै स्वयंभुवा ॥ १३.१०१.१७ ॥
さらにこれを聞け、大王よ。神々が供犠を行おうと望んだとき、自生神ブラフマーとの集会で、次のことが起きた。
13.101.18
देवाः समेत्य ब्रह्माणं भूमिभागे यियश्रवः ।
शुभं देशमयाचन्त यजेम इति पार्थिव ॥ १३.१०१.१८ ॥
神々はブラフマーのもとに集まり、供犠を行おうと望んで、大地のある場所に吉祥の地を求めた。「我らは供犠を行おう」と言って、王よ。
13.101.19
भगवंस्त्वं प्रभुर्भूमेः सर्वस्य त्रिदिवस्य च ।
यजेम हि महाभाग यज्ञं भवदनुज्ञया ॥ १३.१०१.१९ ॥
尊い方よ、あなたは大地と三界と一切の主です。大いなる幸あるお方よ、あなたのお許しによって、われらは祭祀を行いましょう。
13.101.20
नाननुज्ञातभूमिर्हि यज्ञस्य फलमश्नुते ।
त्वं हि सर्वस्य जगतः स्थावरस्य चरस्य च।
प्रभुर्भवसि तस्मात्त्वं समनुज्ञातुमर्हसि ॥ १३.१०१.२० ॥
許しを得ていない土地では、祭祀の果報は得られません。あなたこそ動かぬものと動くものを含む全世界の主です。ゆえにお許しを与えるべきです。
13.101.21
ददानि मेदिनीभागं भवद्भ्योऽहं सुरर्षभाः ।
यस्मिन्देशे करिष्यध्वं यज्ञान्काश्यपनन्दनाः ॥ १३.१०१.२१ ॥
神々の中の最上者たちよ、私は大地の一部をあなたがたに与えます。カシュヤパの子らよ、あなたがたが祭祀を行うその地は、あなたがたのものとなるでしょう。
13.101.22
भगवन्कृतकामाः स्म यक्ष्महे स्वाप्तदक्षिणैः ।
इमं तु देशं मुनयः पर्युपासन्ति नित्यदा ॥ १३.१०१.२२ ॥
尊い方よ、われらの願いは叶いました。適切に得た布施をもって祭祀を行いましょう。ただしこの地は常に聖者たちが訪れ仕えております。
13.101.23
ततोऽगस्त्यश्च कण्वश्च भृगुरत्रिर्वृषाकपिः ।
असितो देवलश्चैव देवयज्ञमुपागमन् ॥ १३.१०१.२३ ॥
そのとき、アガスティヤ、カンヴァ、ブリグ、アトリ、ヴリシャカピ、アシタ、デーヴァラもまた神々の祭祀に来た。
13.101.24
ततो देवा महात्मान ईजिरे यज्ञमच्युतम् ।
तथा समापयामासुर्यथाकालं सुरर्षभाः ॥ १३.१०१.२४ ॥
そのとき偉大なる神々はアチュタに祭祀を捧げ、神々の中の最上者たちは時を得てそれを成し遂げた。
13.101.25
त इष्टयज्ञास्त्रिदशा हिमवत्यचलोत्तमे ।
षष्ठमंशं क्रतोस्तस्य भूमिदानं प्रचक्रिरे। ॥ १३.१०१.२५ ॥
供犠を終えたその神々は、山々のなかで最も優れたヒマーラヤにおいて、その供犠の第六分を土地の布施として捧げた。
13.101.26
प्रादेशमात्रं भूमेस्तु यो दद्यादनुपस्कृतम् ।
न सीदति स कृच्छ्रेषु न च दुर्गाण्यवाप्नुते ॥ १३.१०१.२६ ॥
未整備の土地をわずか一拃の幅でも布施する者は、困難に沈むことなく、危難にも遭わない。
13.101.27
शीतवातातपसहां यागभूमिं सुसंस्कृताम् ।
प्रदाय सुरलोकस्थः पुण्यान्तेऽपि न चाल्यते ॥ १३.१०१.२७ ॥
寒さ、風、暑さに耐えうる、よく整えられた祭場の土地を布施した者は、神々の世界に住み、功徳が尽きても動かされることはない。
13.101.28
मुदितो वसति प्राज्ञः शक्रेण सह पार्थिव ।
पतिश्रयप्रदानाच्च सोऽपि स्वर्गे महीयते ॥ १३.१०१.२८ ॥
王よ、賢者は喜びのうちにインドラと共に住み、住居を布施したことによって、天界でも敬われる。
13.101.29
अध्यापककुले जातः श्रोत्रियो नियतेन्द्रियः ।
गृहे यस्य वसेत्तुष्टः प्रधानं लोकमश्नुते ॥ १३.१०१.२९ ॥
師の家系に生まれ、ヴェーダに通じ、感官を制御したバラモンが、その人の家に満足して住むならば、その人は最上の世界に至る。
13.101.30
तथा गवार्थे शरणं शीतवर्षसहं दृढम् ।
आसप्तमं तारयति कुलं भरतसत्तम ॥ १३.१०१.३० ॥
同様に、寒さと雨に耐える堅固な牛の住処を用意した者は、七代目まで自らの一族を救う。バラタの最良の者よ。
13.101.31
क्षेत्रभूमिं ददल्लोके शुभां श्रियमवाप्नुयात् ।
रत्नभूमिं प्रदद्यात्तु कुलवंशं प्रवर्धयेत् ॥ १३.१०१.३१ ॥
世にて耕作に適した土地を施す者は吉祥な繁栄を得る。宝石の地を施す者は家系の血脈を盛んにする。
13.101.32
न चोषरां न निर्दग्धां महीं दद्यात्कथञ्चन ।
न श्मशानपरीतां च न च पापनिषेविताम् ॥ १३.१०१.३२ ॥
不毛の地、焼けた地、火葬場に囲まれた地、罪人が出入りする地は、どのような場合にも施してはならない。
13.101.33
पारक्ये भूमिदेशे तु पितॄणां निर्वपेत्तु यः ।
तद्भूमिं वाऽपि पितृभिः श्राद्धकर्म विहन्यते ॥ १३.१०१.३३ ॥
他人の土地で祖霊に供え物をする者は、その土地のゆえに、祖霊によって śrāddha の儀式は無効とされる。
13.101.34
तस्मात्क्रीत्वा महीं दद्यात्स्वल्पामपि विचक्षणः ।
पिण्डः पितृभ्यो दत्तो वै तस्यां भवति शाश्वतः ॥ १३.१०१.३४ ॥
ゆえに賢者はわずかな土地でも買い求めて施すべきである。その土地で祖霊に捧げられたピンダは永遠となるからである。
13.101.35
अटवी पर्वताश्चैव नद्यस्तीर्थानि यानि च ।
सर्वाण्यस्वामिकान्याद्दुर्न हि तत्र परिग्रहः ॥ १३.१०१.३५ ॥
森林、山々、川、そしてすべての聖なる渡し場は、いずれも所有者がない。そこには所有権もない。
13.101.36
इत्येतद्भूमिदानस्य फलमुक्तं विशाम्पते ।
अतः परं तु गोदानं कीर्तयिष्यामि तेऽनघ ॥ १३.१०१.३६ ॥
人主よ、このように土地の施しの果報が説かれた。さて、無垢なる者よ、今からそなたに牛の施しを語ろう。
13.101.37
गावोऽधिकास्तपस्विभ्यो यस्मात्सर्वेभ्य एव च ।
तस्मान्महेश्वरो देवस्तपस्ताभिः सहास्थितः ॥ १३.१०१.३७ ॥
牛は苦行者よりも、また万物よりも優れている。ゆえに偉大なる主マヘーシュヴァラは牛たちとともにとどまり、苦行を行った。
13.101.38
ब्राह्मे लोके वसन्त्येताः सोमेन सह भारत ।
यां तां ब्रह्मर्षयः सिद्धाः प्रार्थयन्ति परां गतिम् ॥ १३.१०१.३८ ॥
バラタの子よ、これらは月神ソーマとともにブラフマーの世界に住む。梵仙と成就者たちが願う至高の境地である。
13.101.39
पयसा हविषा दध्ना शकृता चाथ चर्मणा ।
अस्थिभिश्चोपकुर्वन्ति शृङ्गैर्वालैश्च भारत ॥ १३.१०१.३९ ॥
バラタよ、牛は乳、澄ましバター、凝乳、糞、皮、骨、角、毛によって人々に益をもたらす。
13.101.40
नासां शीतातपौ स्यातां सदैताः कर्म कुर्वते ।
न वर्षविषयं वाऽपि दुःखमासां भवत्युत ॥ १३.१०१.४० ॥
彼らには常に寒さや暑さがあるわけではなく、彼らは務めを果たし続け、雨に関する苦しみもまた彼らには起こらない。
13.101.41
ब्राह्मणैः सहिता यान्ति तस्मात्पारमकं पदम् ।
एकं गोब्राह्मणं तस्मात्प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ १३.१०१.४१ ॥
彼らはバラモンとともに行く。それゆえそれは至高の住処である。このゆえに賢者たちは牛とバラモンを一つであると言う。
13.101.42
रन्तिदेवस्य यज्ञे ताः पशुत्वेनोपकल्पिताः ।
अतश्चर्मण्वती राजन्गोचर्मभ्यः प्रवर्तिता।
पशुत्वाच्च विनिर्मुक्ताः प्रदानायोपकल्पिताः ॥ १३.१०१.४२ ॥
ランティデーヴァの祭祀で、それらは供犠の獣として定められた。ゆえに王よ、牛の皮からチャルマンヴァティー川が流れ出た。供犠獣の身分から解放され、それらは布施のために定められた。
13.101.43
ता इमा विप्रमुख्येभ्यो यो ददाति महीपते ।
निस्तरेदापदं कृच्छ्रां विषमस्थोऽपि पार्थिव ॥ १३.१०१.४३ ॥
大地の主よ、これらの牛を最も優れたバラモンに施す者は、危うい状況にあっても、厳しい災厄を越えて行く。
13.101.44
गवां सहस्रदः प्रेत्य नरकं न प्रपद्यते ।
सर्वत्र विजयं चापि लभते मनुजाधिप ॥ १३.१०१.४४ ॥
千頭の牛を施す者は、死後に地獄へ入ることがなく、人の主よ、どこででも勝利を得る。
13.101.45
अमृतं वै गवां क्षीरमित्याह त्रिदशाधिपः ।
तस्माद्ददाति यो धेनुममृतं स प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४५ ॥
三十の神々の主は言った、牛の乳はまさに甘露である、と。ゆえに乳を出す雌牛を施す者は、甘露を施すのである。
13.101.46
अग्नीनामव्ययं ह्येतद्धौम्यं वेदविदो विदुः ।
तस्माद्ददाति यो धेनुं स हौम्यं सम्प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४६ ॥
ヴェーダに通じた者は知っている、これは火神たちの不朽の供物であると。ゆえに牛を施す者は、供物を余すことなく施すのである。
13.101.47
स्वर्गो वै मूर्तिमानेष वृषभं यो गवां पतिम् ।
विप्रे गुणयुते दद्यात्स वै स्वर्गे महीयते ॥ १३.१०१.४७ ॥
牛の主であるこの雄牛は、形をとった天界そのものである。徳あるバラモンに施す者は、天界で尊ばれる。
13.101.48
प्राणा वै प्राणिनामेते प्रोच्यन्ते भरतर्षभ ।
तस्माद्ददाति यो धेनुं प्राणानेष प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४८ ॥
バラタの雄牛よ、これらは生きとし生けるものの気息であると説かれる。ゆえに牛を施す者は、気息を施すのである。
13.101.49
गावः शरण्या भूतानामिति वेदविदो विदुः ।
तस्माद्ददाति यो धेनुं शरणं सम्प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४९ ॥
牛は生きとし生けるものの避難所である、とヴェーダに通じた者たちは知る。ゆえに乳を出す牛を施す者は、避難所を与えるのである。
13.101.50
न वधार्थं प्रदातव्या न कीनाशे न नास्तिके ।
गोजीविने न दातव्या तथा गौर्भरतर्षभ।
गोरसानां न विक्रेतू रसं च यजनस्य च ॥ १३.१०१.५० ॥
殺すためや、屠殺者、無神論者に与えてはならない。牛によって生計を立てる者にも与えてはならない。同様に、バラタの牡牛よ、牛の産物を売る者、また供犠の液を売る者にも与えてはならない。
13.101.51
ददत्स तादृशानां वै नरो गां पापकर्मणाम् ।
अक्षयं नरकं यातीत्येवमाहुर्महर्षयः ॥ १३.१०१.५१ ॥
そのような罪深い者に牛を与える人は、尽きることのない地獄に行く。大仙人たちはそう言う。
13.101.52
न कृशां नापवत्सां वा वन्ध्यां रोगान्वितां तथा ।
न व्यङ्गां न परिश्रान्तां दद्याद्गां ब्राह्मणाय वै ॥ १३.१०१.५२ ॥
痩せた牛、子牛のない牛、不妊の牛、病にかかった牛、また不具の牛や疲れ果てた牛を、バラモンに与えてはならない。
13.101.53
दशगोसहस्रदः सम्यक् शक्रेण सह मोदते ।
अक्षयाँल्लभते लोकान्नरः शतसहस्रशः ॥ १३.१०१.५३ ॥
一万頭の牛を正しく施す人は、インドラと共に喜び、数十万もの尽きることのない世界を得る。
13.101.54
इत्येतद्गोप्रदानं च तिलदानं च कीर्तितम् ।
तथा भूमिप्रदानं च शृणुष्वान्ने च भारत ॥ १३.१०१.५४ ॥
このように牛の施しと胡麻の施しが説かれた。バーラタよ、土地の施しと食物の施しについても聞け。
13.101.55
अन्नदानं प्रधानं हि कौन्तेय परिचक्षते ।
अन्नस्य हि प्रदानेन रन्तिदेवो दिवं गतः ॥ १३.१०१.५५ ॥
クンティーの子よ、食物の布施が最も重要だと言われる。食物を施したことによって、ランティデーヴァは天に行った。
13.101.56
श्रान्ताय क्षुधितायान्नं यः प्रयच्छति भूमिप ।
स्वायंभुवं महात्स्थानं स गच्छति नराधिप ॥ १३.१०१.५६ ॥
王よ、疲れた者と飢えた者に食物を与える者は、人の主よ、スヴァーヤンブヴァの偉大な住処に至る。
13.101.57
न हिरण्यैर्न वासोभिर्नान्यदानेन भारत ।
प्राप्नुवन्ति नराः श्रेयो यथा ह्यन्नप्रदाः प्रभो ॥ १३.१०१.५७ ॥
バーラタよ、主よ、人々は金によっても、衣服によっても、他の布施によっても、食物を施す者が得るような福祉を得ることはない。
13.101.58
अन्नं वै प्रथमं द्रव्यमन्नं श्रीश्च परा मता ।
अन्नात्प्राणः प्रभवति तेजो वीर्यं बलं तथा ॥ १३.१०१.५८ ॥
食物は第一の財であり、食物は繁栄であり、それは最上とみなされる。食物から生気が生じ、同様に活力、勇気、力も生じる。
13.101.59
सद्यो ददाति यश्चान्नं सदैकाग्रमना नरः ।
न स दुर्गाण्यवाप्नोतीत्येवमाह पराशरः ॥ १३.१०१.५९ ॥
常に一心にすぐさま食物を施す人は、困難に陥ることがない——とパラーシャラはこう言った。
13.101.60
अर्चयित्वा यथान्यायं देवेभ्योऽन्नं निवेदयेत् ।
यदन्ना हि नरा राजंस्तदन्नास्तस्य देवतः ॥ १३.१०१.६० ॥
規則に従って礼拝した後、神々に食物を捧げるべきである。王よ、人が食べる食物は、その人の神にとっての食物でもある。
13.101.61
कौमुद्यां शुक्लपक्षे तु योऽन्नदानं करोत्युत ।
स सन्तरति दुर्गाणि प्रेत्य चानन्त्यमश्नुते ॥ १३.१०१.६१ ॥
カウムディーの祭りの明るい半月の満月の夜に食物を施す者は、困難を渡り、死後に無限を得る。
13.101.62
अभुक्त्वाऽतिथेये चान्नं प्रयच्छेद्यः समाहितः ।
स वै ब्रह्मविदां लोकान्प्राप्नुयाद्भरतर्षभ ॥ १३.१०१.६२ ॥
バラタの牡牛よ、自分は食べずに、心を集中して客人に食物を施す者は、ブラフマンを知る者たちの世界を得る。
13.101.63
सुकृच्छ्रामापदं प्राप्तश्चान्नदः पुरुषस्तरेत् ।
पापं तरति चैवेह दुष्कृतं चापकर्षति ॥ १३.१०१.६३ ॥
ひどい苦難に陥った者でも、食を施す人間は渡り越える。彼はここで罪を渡り、悪行を遠ざける。
13.101.64
इत्येतदन्नदानस्य तिलदानस्य चैव ह ।
भूमिदानस्य च फलं गोदानस्य च कीर्तितम् ॥ १३.१०१.६४ ॥
このように、食物の布施、胡麻の布施、土地の布施、牛の布施の果報が説かれている。