महाभारत · अध्याय 13.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.101.1
दह्यमानाय विप्राय यः प्रयच्छत्युपानहौ ।
यत्फलं तस्य भवति तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१०१.१ ॥
जो दाह पावणाऱ्या ब्राह्मणाला पादत्राणे देतो, त्याला कोणते फळ मिळते? हे पितामह, ते मला सांगा.
13.101.2
उपानहौ प्रयच्छेद्यो ब्राह्मणेभ्यः समाहितः ।
मर्दते कण्टकान्सर्वान्विषमान्निस्तरत्यपि ॥ १३.१०१.२ ॥
जो संयमाने ब्राह्मणांना पादत्राणे देतो, तो सर्व काटे तुडवतो आणि विषम मार्गही पार करतो.
13.101.3
स शत्रूणामुपरि च सन्तिष्ठति युधिष्ठिर ।
यानं चाश्वतरीयुक्तं तस्य शुभ्रं विशाम्पते ॥ १३.१०१.३ ॥
हे युधिष्ठिरा, तो शत्रूंवर उभा राहतो; हे प्रजापते, खेचरांनी जुंपलेले शुभ्र वाहन त्याला प्राप्त होते.
13.101.4
उपतिष्ठति कौन्तेय रौप्यकाञ्चनभूषितम् ।
शकटं दम्यसंयुक्तं दत्तं भवति चैव हि ॥ १३.१०१.४ ॥
हे कौन्तेया, रौप्य आणि सुवर्णाने अलंकृत, पाळीव जनावरांनी जुंपलेले शकट त्याच्याकडे येते; ते दान दिलेले होते.
13.101.5
यत्फलं तिलदाने च भूमिदाने च कीर्तितम् ।
गोदाने चान्नदाने च भूयस्तद्ब्रूहि कौरव ॥ १३.१०१.५ ॥
तिलदान, भूमिदान, गोदान आणि अन्नदान यांचे जे फळ सांगितले आहे, हे कौरवा, ते पुन्हा मला सांगा.
13.101.6
शृणुष्व मम कौन्तैय तिलदानस्य यत्फलम् ।
निशम्य च यथान्यायं प्रयच्छ कुरुसत्तम ॥ १३.१०१.६ ॥
हे कौन्तेया, तिलदानाचे जे फळ आहे ते माझ्याकडून ऐक. हे कुरुश्रेष्ठा, ऐकून यथान्याय दान दे.
13.101.7
पितॄणां प्रथमं भोज्यं तिलाः सृष्टाः स्वयंभुवा ।
तिलदानेन वै तस्मात्पितृपक्षः प्रमोदते ॥ १३.१०१.७ ॥
पितरांचे पहिले अन्न तीळ आहेत; ते स्वयंभूने निर्माण केले. म्हणून तिलदानाने पितृपक्ष संतुष्ट होतो.
13.101.8
माघमासे तिलान्यस्तु ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति ।
सर्वसत्वसमाकीर्णं नरकं स न पश्यति ॥ १३.१०१.८ ॥
माघ महिन्यात ब्राह्मणांना तीळ दान करणारा सर्व प्राण्यांनी भरलेले नरक पाहत नाही.
13.101.9
सर्वसत्रैश्च यजते यस्तिलैर्यजते पितॄन् ।
न चाकामेन दातव्यं तिलैः श्राद्धं कदाचन ॥ १३.१०१.९ ॥
सर्व सत्रयज्ञांनी जो यजन करतो आणि तिळांनी पितरांची पूजा करतो — पण निष्काम न होता तिळांनी श्राद्ध कधीही देऊ नये.
13.101.10
महर्षेः कश्यपस्यैते गात्रेभ्यः प्रसृतास्तिलाः ।
ततो दिव्यं गता भावं प्रदानेषु तिलाः प्रभो ॥ १३.१०१.१० ॥
महर्षी कश्यपाच्या अवयवांपासून हे तीळ उत्पन्न झाले. हे प्रभो, नंतर दानांमध्ये तीळ दिव्य भावाला प्राप्त झाले.
13.101.11
पौष्टिका रूपदाश्चैव तथा पापविनाशनाः ।
तस्मात्सर्वप्रदानेभ्यस्तिलदानं विशिष्यते ॥ १३.१०१.११ ॥
तीळ पोषण देतात, सौंदर्य देतात, पाप नष्ट करतात; म्हणून सर्व दानांत तिलदान श्रेष्ठ आहे.
13.101.12
आपस्तम्बश्च मेधावी शङ्खश्च लिखितस्तथा ।
महर्षिर्गौतमश्चापि तिलदानैर्दिवं गताः ॥ १३.१०१.१२ ॥
मेधावी आपस्तंब, शंख, लिखित आणि महर्षी गौतम हेही तिलदानांनी स्वर्गाला गेले.
13.101.13
तिलहोमरता विप्राः सर्वे संयतमैथुनाः ।
समा गव्येन हविषा प्रवृत्तिषु च संस्थिताः ॥ १३.१०१.१३ ॥
तिलहोमात रत असलेले सर्व ब्राह्मण, संयमी आणि मैथुनापासून दूर राहणारे; गव्य हविष्याप्रमाणे समान होऊन आपल्या कर्मांतही स्थिर राहतात.
13.101.14
सर्वेषामिति दानानां तिलदानं विशिष्यते ।
अक्षयं सर्वदानानां तिलदानमिहोच्यते ॥ १३.१०१.१४ ॥
सर्व दानांमध्ये तिलदान श्रेष्ठ मानले जाते; येथे सांगितले आहे की सर्व दानांमध्ये तिलदान अक्षय फल देते.
13.101.15
उच्छिन्ने तु पुरा हव्ये कुशिकर्षिः परन्तपः ।
तिलैरग्नित्रयं हुत्वा प्राप्तवान्गतिमुत्तमाम् ॥ १३.१०१.१५ ॥
पूर्वी हव्य नष्ट झाले असता, शत्रूंना तापविणाऱ्या कुशिक ऋषींनी तिळांनी तीन अग्नींमध्ये आहुती देऊन उत्तम गती प्राप्त केली.
13.101.16
इति प्रोक्तं कुरुश्रेष्ठ तिलदानमनुत्तमम् ।
विधानं येन विधिना तिलानामिह शस्यते ॥ १३.१०१.१६ ॥
हे कुरुश्रेष्ठा, याप्रमाणे अनुत्तम तिलदान सांगितले गेले; ज्या विधीने येथे तिळांचे विधान प्रशंसित आहे, तोही सांगितला गेला.
13.101.17
अत ऊर्ध्वं निबोधेदं देवानां यष्टुमिच्छताम् ।
समागमे महाराज ब्रह्मणा वै स्वयंभुवा ॥ १३.१०१.१७ ॥
यानंतर हेही जाण, महाराजा; देवांनी यज्ञ करण्याची इच्छा केली तेव्हा स्वयंभू ब्रह्मदेवांसह झालेल्या सभेत हे घडले.
13.101.18
देवाः समेत्य ब्रह्माणं भूमिभागे यियश्रवः ।
शुभं देशमयाचन्त यजेम इति पार्थिव ॥ १३.१०१.१८ ॥
देव ब्रह्मदेवांजवळ एकत्र येऊन, यज्ञ करू इच्छिणारे, पृथ्वीच्या एका भागात शुभ स्थान मागू लागले: "आम्ही यज्ञ करू" असे म्हणत, हे राजा.
13.101.19
भगवंस्त्वं प्रभुर्भूमेः सर्वस्य त्रिदिवस्य च ।
यजेम हि महाभाग यज्ञं भवदनुज्ञया ॥ १३.१०१.१९ ॥
हे भगवन्, आपण पृथ्वीचे आणि त्रिभुवनाचे, सर्वांचे प्रभू आहात. हे महाभाग, आपल्या अनुज्ञेने आम्ही यज्ञ करू.
13.101.20
नाननुज्ञातभूमिर्हि यज्ञस्य फलमश्नुते ।
त्वं हि सर्वस्य जगतः स्थावरस्य चरस्य च।
प्रभुर्भवसि तस्मात्त्वं समनुज्ञातुमर्हसि ॥ १३.१०१.२० ॥
अनुज्ञा न मिळालेल्या भूमीवर यज्ञाचे फळ मिळत नाही. आपण स्थावर-जंगम सर्व जगाचे प्रभू आहात, म्हणून आपण अनुज्ञा द्यावी.
13.101.21
ददानि मेदिनीभागं भवद्भ्योऽहं सुरर्षभाः ।
यस्मिन्देशे करिष्यध्वं यज्ञान्काश्यपनन्दनाः ॥ १३.१०१.२१ ॥
हे सुरश्रेष्ठहो, मी आपल्याला पृथ्वीचा एक भाग देतो. हे काश्यपपुत्रांनो, ज्या देशात तुम्ही यज्ञ कराल तो तुमचाच असेल.
13.101.22
भगवन्कृतकामाः स्म यक्ष्महे स्वाप्तदक्षिणैः ।
इमं तु देशं मुनयः पर्युपासन्ति नित्यदा ॥ १३.१०१.२२ ॥
हे भगवन्, आमची इच्छा पूर्ण झाली; उत्तम दक्षिणांसह आम्ही यज्ञ करू. परंतु या स्थानाची मुनी नेहमी उपासना करतात.
13.101.23
ततोऽगस्त्यश्च कण्वश्च भृगुरत्रिर्वृषाकपिः ।
असितो देवलश्चैव देवयज्ञमुपागमन् ॥ १३.१०१.२३ ॥
नंतर अगस्त्य, कण्व, भृगु, अत्रि, वृषाकपि, असित आणि देवल हेही देवयज्ञाला आले.
13.101.24
ततो देवा महात्मान ईजिरे यज्ञमच्युतम् ।
तथा समापयामासुर्यथाकालं सुरर्षभाः ॥ १३.१०१.२४ ॥
नंतर महात्मा देवांनी अच्युताप्रीत्यर्थ यज्ञ केला; सुरश्रेष्ठांनी तो यथाकाल पूर्ण केला.
13.101.25
त इष्टयज्ञास्त्रिदशा हिमवत्यचलोत्तमे ।
षष्ठमंशं क्रतोस्तस्य भूमिदानं प्रचक्रिरे। ॥ १३.१०१.२५ ॥
यज्ञ पूर्ण केलेल्या त्या त्रिदशांनी पर्वतश्रेष्ठ हिमवानावर त्या यज्ञाचा सहावा भाग भूमिदानरूपाने अर्पण केला.
13.101.26
प्रादेशमात्रं भूमेस्तु यो दद्यादनुपस्कृतम् ।
न सीदति स कृच्छ्रेषु न च दुर्गाण्यवाप्नुते ॥ १३.१०१.२६ ॥
जो माणूस अ-संस्कृत भूमीचा एक वीत एवढाही भाग दान करतो, तो संकटांत बुडत नाही व दुर्गतीस जात नाही.
13.101.27
शीतवातातपसहां यागभूमिं सुसंस्कृताम् ।
प्रदाय सुरलोकस्थः पुण्यान्तेऽपि न चाल्यते ॥ १३.१०१.२७ ॥
थंडी, वारा व ऊन सहन करणारी, चांगली संस्कारित यज्ञभूमी दान करून देवलोकात राहणारा पुण्य संपले तरीही ढळत नाही.
13.101.28
मुदितो वसति प्राज्ञः शक्रेण सह पार्थिव ।
पतिश्रयप्रदानाच्च सोऽपि स्वर्गे महीयते ॥ १३.१०१.२८ ॥
हे राजा! ज्ञानी माणूस आनंदाने इंद्रासह राहतो; निवासस्थान दान केल्यामुळे तोही स्वर्गात गौरविला जातो.
13.101.29
अध्यापककुले जातः श्रोत्रियो नियतेन्द्रियः ।
गृहे यस्य वसेत्तुष्टः प्रधानं लोकमश्नुते ॥ १३.१०१.२९ ॥
अध्यापक कुलात जन्मलेला, वेदज्ञ व संयमी ब्राह्मण ज्याच्या घरी समाधानाने राहतो, तो श्रेष्ठ लोक प्राप्त करतो.
13.101.30
तथा गवार्थे शरणं शीतवर्षसहं दृढम् ।
आसप्तमं तारयति कुलं भरतसत्तम ॥ १३.१०१.३० ॥
त्याचप्रमाणे, गायींसाठी थंडी व पाऊस सहन करणारा भक्कम आश्रय देणारा सातव्या पिढीपर्यंत आपल्या कुलाचा उद्धार करतो, हे भरतश्रेष्ठा.
13.101.31
क्षेत्रभूमिं ददल्लोके शुभां श्रियमवाप्नुयात् ।
रत्नभूमिं प्रदद्यात्तु कुलवंशं प्रवर्धयेत् ॥ १३.१०१.३१ ॥
जगात जो क्षेत्रभूमी दान करतो, त्याला शुभ समृद्धी प्राप्त होते. जो रत्नभूमी दान करतो, तो आपल्या कुलवंशाची वृद्धी करतो.
13.101.32
न चोषरां न निर्दग्धां महीं दद्यात्कथञ्चन ।
न श्मशानपरीतां च न च पापनिषेविताम् ॥ १३.१०१.३२ ॥
ओसाड जमीन, जळालेली जमीन, स्मशानाने वेढलेली जमीन किंवा पापी लोकांनी सेवलेली जमीन कोणत्याही प्रकारे दान करू नये.
13.101.33
पारक्ये भूमिदेशे तु पितॄणां निर्वपेत्तु यः ।
तद्भूमिं वाऽपि पितृभिः श्राद्धकर्म विहन्यते ॥ १३.१०१.३३ ॥
दुसऱ्याच्या जमिनीवर जो पितरांना तर्पण-पिंड अर्पण करतो, त्या जमिनीमुळे पितरांचे श्राद्धकर्म व्यर्थ ठरते.
13.101.34
तस्मात्क्रीत्वा महीं दद्यात्स्वल्पामपि विचक्षणः ।
पिण्डः पितृभ्यो दत्तो वै तस्यां भवति शाश्वतः ॥ १३.१०१.३४ ॥
म्हणून शहाण्या माणसाने थोडीशी जमीन विकत घेऊनही दान करावी, कारण त्या जमिनीवर पितरांना अर्पिलेला पिंड शाश्वत होतो.
13.101.35
अटवी पर्वताश्चैव नद्यस्तीर्थानि यानि च ।
सर्वाण्यस्वामिकान्याद्दुर्न हि तत्र परिग्रहः ॥ १३.१०१.३५ ॥
अरण्ये, पर्वत, नद्या आणि जी जी तीर्थे आहेत, ती सर्व मालकाविना आहेत; तेथे कोणाचाही ताबा नसतो.
13.101.36
इत्येतद्भूमिदानस्य फलमुक्तं विशाम्पते ।
अतः परं तु गोदानं कीर्तयिष्यामि तेऽनघ ॥ १३.१०१.३६ ॥
हे प्रजाधिपा, भूमिदानाचे फल असे सांगितले गेले. हे निष्पाप, आता मी तुला गोदानाचे वर्णन करीन.
13.101.37
गावोऽधिकास्तपस्विभ्यो यस्मात्सर्वेभ्य एव च ।
तस्मान्महेश्वरो देवस्तपस्ताभिः सहास्थितः ॥ १३.१०१.३७ ॥
गायी तपस्व्यांपेक्षा आणि सर्वांपेक्षाही श्रेष्ठ आहेत; म्हणून महेश्वर देव त्यांच्यासह राहून तप करीत होते.
13.101.38
ब्राह्मे लोके वसन्त्येताः सोमेन सह भारत ।
यां तां ब्रह्मर्षयः सिद्धाः प्रार्थयन्ति परां गतिम् ॥ १३.१०१.३८ ॥
हे भारता, या सोमासह ब्रह्मलोकात राहतात; ती परम गती ब्रह्मर्षी आणि सिद्ध इच्छितात.
13.101.39
पयसा हविषा दध्ना शकृता चाथ चर्मणा ।
अस्थिभिश्चोपकुर्वन्ति शृङ्गैर्वालैश्च भारत ॥ १३.१०१.३९ ॥
हे भारता, दूध, तूप, दही, शेण, कातडे, हाडे, शिंगे व केस यांनीही ते उपकार करतात.
13.101.40
नासां शीतातपौ स्यातां सदैताः कर्म कुर्वते ।
न वर्षविषयं वाऽपि दुःखमासां भवत्युत ॥ १३.१०१.४० ॥
यांना सदैव थंडी-ऊन होत नाही; त्या आपले कर्म करीत राहतात; पावसासंबंधीचे दुःखही त्यांना होत नाही.
13.101.41
ब्राह्मणैः सहिता यान्ति तस्मात्पारमकं पदम् ।
एकं गोब्राह्मणं तस्मात्प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ १३.१०१.४१ ॥
ब्राह्मणांसह त्या जातात; म्हणून ते परम पद आहे; त्यामुळे ज्ञानी गो-ब्राह्मणांना एकच म्हणतात.
13.101.42
रन्तिदेवस्य यज्ञे ताः पशुत्वेनोपकल्पिताः ।
अतश्चर्मण्वती राजन्गोचर्मभ्यः प्रवर्तिता।
पशुत्वाच्च विनिर्मुक्ताः प्रदानायोपकल्पिताः ॥ १३.१०१.४२ ॥
रन्तिदेवाच्या यज्ञात त्या पशू म्हणून नेमल्या गेल्या; म्हणून हे राजा, गोचर्मांपासून चर्मण्वती नदी वाहिली. पशुत्वातून मुक्त होऊन त्या दानासाठी नेमल्या गेल्या.
13.101.43
ता इमा विप्रमुख्येभ्यो यो ददाति महीपते ।
निस्तरेदापदं कृच्छ्रां विषमस्थोऽपि पार्थिव ॥ १३.१०१.४३ ॥
हे महीपते, जो या गायी श्रेष्ठ ब्राह्मणांना दान करतो, तो विषम स्थितीत असला तरी कठीण आपत्तीतून पार होतो.
13.101.44
गवां सहस्रदः प्रेत्य नरकं न प्रपद्यते ।
सर्वत्र विजयं चापि लभते मनुजाधिप ॥ १३.१०१.४४ ॥
जो हजार गायी दान करतो, तो मृत्यूनंतर नरकात जात नाही; हे मनुजाधिपा, त्याला सर्वत्र विजयही प्राप्त होतो.
13.101.45
अमृतं वै गवां क्षीरमित्याह त्रिदशाधिपः ।
तस्माद्ददाति यो धेनुममृतं स प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४५ ॥
देवांचा अधिपती म्हणतो, गायींचे दूधच अमृत आहे; म्हणून जो दुभती धेनू दान करतो, तो अमृतच देतो.
13.101.46
अग्नीनामव्ययं ह्येतद्धौम्यं वेदविदो विदुः ।
तस्माद्ददाति यो धेनुं स हौम्यं सम्प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४६ ॥
वेदज्ञ जाणतात की हे अग्नींचे अक्षय हविर्द्रव्य (तूप) आहे; म्हणून जो धेनू दान करतो, तो हविर्द्रव्यच पूर्णपणे देतो.
13.101.47
स्वर्गो वै मूर्तिमानेष वृषभं यो गवां पतिम् ।
विप्रे गुणयुते दद्यात्स वै स्वर्गे महीयते ॥ १३.१०१.४७ ॥
गायींचा स्वामी असलेला हा वृषभ मूर्तिमंत स्वर्गच आहे; गुणवान ब्राह्मणाला हा दान करणारा स्वर्गात सन्मानित होतो.
13.101.48
प्राणा वै प्राणिनामेते प्रोच्यन्ते भरतर्षभ ।
तस्माद्ददाति यो धेनुं प्राणानेष प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४८ ॥
हे भरतर्षभा, या प्राण्यांचे प्राण म्हणून ओळखल्या जातात; म्हणून जो धेनू दान करतो, तो प्राणच देतो.
13.101.49
गावः शरण्या भूतानामिति वेदविदो विदुः ।
तस्माद्ददाति यो धेनुं शरणं सम्प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४९ ॥
गाई प्राण्यांचे आश्रयस्थान आहेत, असे वेदज्ञ जाणतात. म्हणून जो दुभती गाय दान करतो, तो आश्रय देतो.
13.101.50
न वधार्थं प्रदातव्या न कीनाशे न नास्तिके ।
गोजीविने न दातव्या तथा गौर्भरतर्षभ।
गोरसानां न विक्रेतू रसं च यजनस्य च ॥ १३.१०१.५० ॥
वधासाठी, कसायाला, नास्तिकाला देऊ नये. गोपालनावर जगणाऱ्यालाही देऊ नये; हे भरतश्रेष्ठा, गोरस विकणाऱ्याला आणि यज्ञरस विकणाऱ्यालाही देऊ नये.
13.101.51
ददत्स तादृशानां वै नरो गां पापकर्मणाम् ।
अक्षयं नरकं यातीत्येवमाहुर्महर्षयः ॥ १३.१०१.५१ ॥
अशा पापकर्मींना गाय देणारा मनुष्य अक्षय नरकात जातो, असे महर्षी म्हणतात.
13.101.52
न कृशां नापवत्सां वा वन्ध्यां रोगान्वितां तथा ।
न व्यङ्गां न परिश्रान्तां दद्याद्गां ब्राह्मणाय वै ॥ १३.१०१.५२ ॥
कृश, वासरू हरवलेली, वांझ किंवा रोगग्रस्त गाय, तसेच अपंग किंवा थकलेली गाय ब्राह्मणाला देऊ नये.
13.101.53
दशगोसहस्रदः सम्यक् शक्रेण सह मोदते ।
अक्षयाँल्लभते लोकान्नरः शतसहस्रशः ॥ १३.१०१.५३ ॥
दहा हजार गायींचे दान योग्य रीतीने करणारा मनुष्य इंद्रासह आनंदतो; शेकडो-हजारो अक्षय लोक प्राप्त करतो.
13.101.54
इत्येतद्गोप्रदानं च तिलदानं च कीर्तितम् ।
तथा भूमिप्रदानं च शृणुष्वान्ने च भारत ॥ १३.१०१.५४ ॥
असे गोदान आणि तिलदान सांगितले गेले. हे भरता, भूमिदान आणि अन्नदान याविषयीही ऐक.
13.101.55
अन्नदानं प्रधानं हि कौन्तेय परिचक्षते ।
अन्नस्य हि प्रदानेन रन्तिदेवो दिवं गतः ॥ १३.१०१.५५ ॥
हे कौन्तेया, अन्नदान हेच प्रधान मानले जाते. अन्न दिल्यामुळेच रन्तिदेव स्वर्गाला गेले.
13.101.56
श्रान्ताय क्षुधितायान्नं यः प्रयच्छति भूमिप ।
स्वायंभुवं महात्स्थानं स गच्छति नराधिप ॥ १३.१०१.५६ ॥
हे भूमिपा, जो थकलेल्या आणि भुकेल्याला अन्न देतो, हे नराधिपा, तो स्वायंभुवाचे महान स्थान प्राप्त करतो.
13.101.57
न हिरण्यैर्न वासोभिर्नान्यदानेन भारत ।
प्राप्नुवन्ति नराः श्रेयो यथा ह्यन्नप्रदाः प्रभो ॥ १३.१०१.५७ ॥
हे भारता, हे प्रभो, सोने, वस्त्रे किंवा इतर दानांनी माणसांना ते श्रेय मिळत नाही, जे अन्न देणाऱ्यांना मिळते.
13.101.58
अन्नं वै प्रथमं द्रव्यमन्नं श्रीश्च परा मता ।
अन्नात्प्राणः प्रभवति तेजो वीर्यं बलं तथा ॥ १३.१०१.५८ ॥
अन्नच हे पहिले द्रव्य आहे; अन्नच श्री आहे आणि ते परम मानले जाते. अन्नापासूनच प्राण उत्पन्न होतो, तसेच तेज, वीर्य व बल.
13.101.59
सद्यो ददाति यश्चान्नं सदैकाग्रमना नरः ।
न स दुर्गाण्यवाप्नोतीत्येवमाह पराशरः ॥ १३.१०१.५९ ॥
जो माणूस सदैव एकाग्र मनाने तत्काळ अन्न देतो, तो दुर्गांना प्राप्त होत नाही, असे पराशरांनी सांगितले आहे.
13.101.60
अर्चयित्वा यथान्यायं देवेभ्योऽन्नं निवेदयेत् ।
यदन्ना हि नरा राजंस्तदन्नास्तस्य देवतः ॥ १३.१०१.६० ॥
यथाविधी पूजा करून देवतांना अन्न अर्पण करावे. हे राजा, माणसे जे अन्न खातात, तेच त्यांच्या देवतेचेही अन्न होते.
13.101.61
कौमुद्यां शुक्लपक्षे तु योऽन्नदानं करोत्युत ।
स सन्तरति दुर्गाणि प्रेत्य चानन्त्यमश्नुते ॥ १३.१०१.६१ ॥
कौमुदीच्या शुक्लपक्षात जो अन्नदान करतो, तो संकटांतून तरून जातो आणि मृत्यूनंतर अनंतता प्राप्त करतो.
13.101.62
अभुक्त्वाऽतिथेये चान्नं प्रयच्छेद्यः समाहितः ।
स वै ब्रह्मविदां लोकान्प्राप्नुयाद्भरतर्षभ ॥ १३.१०१.६२ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, जो स्वतः न जेवता, एकाग्र मनाने अतिथीला अन्न देतो, तो ब्रह्मज्ञांच्या लोकांना प्राप्त होतो.
13.101.63
सुकृच्छ्रामापदं प्राप्तश्चान्नदः पुरुषस्तरेत् ।
पापं तरति चैवेह दुष्कृतं चापकर्षति ॥ १३.१०१.६३ ॥
अत्यंत कठीण संकटात सापडला तरी अन्नदाता पुरुष तरून जातो. तो येथेच पापातून तरतो आणि दुष्कृत दूर खेचतो.
13.101.64
इत्येतदन्नदानस्य तिलदानस्य चैव ह ।
भूमिदानस्य च फलं गोदानस्य च कीर्तितम् ॥ १३.१०१.६४ ॥
याप्रमाणे अन्नदान, तिलदान, भूमिदान आणि गोदानाचे फल सांगितले आहे.