ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.101.1
दह्यमानाय विप्राय यः प्रयच्छत्युपानहौ ।
यत्फलं तस्य भवति तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१०१.१ ॥
ଯିଏ ଦହମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପାଦୁକା ଦିଏ, ତା'ର କି ଫଳ ହୁଏ? ହେ ପିତାମହ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
13.101.2
उपानहौ प्रयच्छेद्यो ब्राह्मणेभ्यः समाहितः ।
मर्दते कण्टकान्सर्वान्विषमान्निस्तरत्यपि ॥ १३.१०१.२ ॥
ଯିଏ ସମାହିତ ହୋଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପାଦୁକା ଦିଏ, ସେ ସମସ୍ତ କଣ୍ଟକକୁ ଦଳେ ଓ ବିଷମ ପଥକୁ ମଧ୍ୟ ପାର ହୁଏ।
13.101.3
स शत्रूणामुपरि च सन्तिष्ठति युधिष्ठिर ।
यानं चाश्वतरीयुक्तं तस्य शुभ्रं विशाम्पते ॥ १३.१०१.३ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଛିଡ଼ା ହୁଏ; ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଖଚ୍ଚରଯୁକ୍ତ ଶୁଭ୍ର ଯାନ ତା'ର ହୁଏ।
13.101.4
उपतिष्ठति कौन्तेय रौप्यकाञ्चनभूषितम् ।
शकटं दम्यसंयुक्तं दत्तं भवति चैव हि ॥ १३.१०१.४ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ରୌପ୍ୟ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଭୂଷିତ, ପାଳିତ ପଶୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୋଜିତ ଶକଟ ତା'ପାଖକୁ ଆସେ; ତାହା ଦତ୍ତ ବୋଲି ଗଣ୍ୟ ହୁଏ।
13.101.5
यत्फलं तिलदाने च भूमिदाने च कीर्तितम् ।
गोदाने चान्नदाने च भूयस्तद्ब्रूहि कौरव ॥ १३.१०१.५ ॥
ତିଳଦାନ, ଭୂମିଦାନ, ଗୋଦାନ ଓ ଅନ୍ନଦାନରେ ଯେଉଁ ଫଳ କୀର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି, ହେ କୌରବ, ତାହା ପୁଣି ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
13.101.6
शृणुष्व मम कौन्तैय तिलदानस्य यत्फलम् ।
निशम्य च यथान्यायं प्रयच्छ कुरुसत्तम ॥ १३.१०१.६ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ତିଳଦାନର ଯେଉଁ ଫଳ, ତାହା ମୋ'ଠାରୁ ଶୁଣ। ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଣି ଯଥାନ୍ୟାୟ ଦାନ କର।
13.101.7
पितॄणां प्रथमं भोज्यं तिलाः सृष्टाः स्वयंभुवा ।
तिलदानेन वै तस्मात्पितृपक्षः प्रमोदते ॥ १३.१०१.७ ॥
ପିତୃମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଭୋଜନ ତିଳ; ସ୍ୱୟଂଭୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେଥିପାଇଁ ତିଳଦାନରେ ପିତୃପକ୍ଷ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।
13.101.8
माघमासे तिलान्यस्तु ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति ।
सर्वसत्वसमाकीर्णं नरकं स न पश्यति ॥ १३.१०१.८ ॥
ଯିଏ ମାଘ ମାସରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ତିଳ ଦାନ କରେ, ସେ ସର୍ବପ୍ରାଣୀପୂର୍ଣ୍ଣ ନରକ ଦେଖେ ନାହିଁ।
13.101.9
सर्वसत्रैश्च यजते यस्तिलैर्यजते पितॄन् ।
न चाकामेन दातव्यं तिलैः श्राद्धं कदाचन ॥ १३.१०१.९ ॥
ଯିଏ ସମସ୍ତ ସତ୍ର ଯଜ୍ଞରେ ଯଜନ କରେ ଓ ତିଳରେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ପୂଜେ — କିନ୍ତୁ ନିଷ୍କାମ ନ ହେଲେ ତିଳସହ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କେବେ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.101.10
महर्षेः कश्यपस्यैते गात्रेभ्यः प्रसृतास्तिलाः ।
ततो दिव्यं गता भावं प्रदानेषु तिलाः प्रभो ॥ १३.१०१.१० ॥
ମହର୍ଷି କଶ୍ୟପଙ୍କ ଅଙ୍ଗରୁ ଏହି ତିଳ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ହେ ପ୍ରଭୋ, ପରେ ଦାନରେ ତିଳ ଦିବ୍ୟ ଭାବ ପାଇଲା।
13.101.11
पौष्टिका रूपदाश्चैव तथा पापविनाशनाः ।
तस्मात्सर्वप्रदानेभ्यस्तिलदानं विशिष्यते ॥ १३.१०१.११ ॥
ତିଳ ପୋଷଣ ଦିଏ, ରୂପ ଦିଏ, ପାପ ନାଶ କରେ; ଏଣୁ ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ତିଳଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
13.101.12
आपस्तम्बश्च मेधावी शङ्खश्च लिखितस्तथा ।
महर्षिर्गौतमश्चापि तिलदानैर्दिवं गताः ॥ १३.१०१.१२ ॥
ମେଧାବୀ ଆପସ୍ତମ୍ବ, ଶଙ୍ଖ, ଲିଖିତ ଏବଂ ମହର୍ଷି ଗୌତମ ମଧ୍ୟ ତିଳଦାନରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଗଲେ।
13.101.13
तिलहोमरता विप्राः सर्वे संयतमैथुनाः ।
समा गव्येन हविषा प्रवृत्तिषु च संस्थिताः ॥ १३.१०१.१३ ॥
ତିଳହୋମରେ ନିରତ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସଂଯମୀ ଓ ମୈଥୁନବିରତ; ଗବ୍ୟ ହବିଷ ସମାନ ହୋଇ ସେମାନେ ନିଜ କର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିର ରହନ୍ତି।
13.101.14
सर्वेषामिति दानानां तिलदानं विशिष्यते ।
अक्षयं सर्वदानानां तिलदानमिहोच्यते ॥ १३.१०१.१४ ॥
ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ତିଳଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏଠାରେ କୁହାଯାଉଛି ଯେ ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ତିଳଦାନ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ଦିଏ।
13.101.15
उच्छिन्ने तु पुरा हव्ये कुशिकर्षिः परन्तपः ।
तिलैरग्नित्रयं हुत्वा प्राप्तवान्गतिमुत्तमाम् ॥ १३.१०१.१५ ॥
ପୂର୍ବକାଳରେ ହବ୍ୟ ଲୁପ୍ତ ହେବାରୁ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାପ ଦେଉଥିବା କୁଶିକ ଋଷି ତିଳ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରି ଉତ୍ତମ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
13.101.16
इति प्रोक्तं कुरुश्रेष्ठ तिलदानमनुत्तमम् ।
विधानं येन विधिना तिलानामिह शस्यते ॥ १३.१०१.१६ ॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ଅନୁତ୍ତମ ତିଳଦାନ କୁହାଗଲା; ଯେଉଁ ବିଧିରେ ଏଠାରେ ତିଳର ବିଧାନ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଏ, ତାହା ମଧ୍ୟ କୁହାଗଲା।
13.101.17
अत ऊर्ध्वं निबोधेदं देवानां यष्टुमिच्छताम् ।
समागमे महाराज ब्रह्मणा वै स्वयंभुवा ॥ १३.१०१.१७ ॥
ଏହା ପରେ ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ, ମହାରାଜ; ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲାବେଳେ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହ ସମାଗମରେ ଏହା ଘଟିଥିଲା।
13.101.18
देवाः समेत्य ब्रह्माणं भूमिभागे यियश्रवः ।
शुभं देशमयाचन्त यजेम इति पार्थिव ॥ १३.१०१.१८ ॥
ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ପୃଥିବୀର ଏକ ଭାଗରେ ଶୁଭ ସ୍ଥାନ ମାଗିଲେ: "ଆମେ ଯଜ୍ଞ କରିବା" ବୋଲି, ହେ ରାଜନ୍।
13.101.19
भगवंस्त्वं प्रभुर्भूमेः सर्वस्य त्रिदिवस्य च ।
यजेम हि महाभाग यज्ञं भवदनुज्ञया ॥ १३.१०१.१९ ॥
ହେ ଭଗବନ୍, ଆପଣ ପୃଥିବୀ ଓ ତ୍ରିଲୋକ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ। ହେ ମହାଭାଗ, ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଆମେ ଯଜ୍ଞ କରିବୁ।
13.101.20
नाननुज्ञातभूमिर्हि यज्ञस्य फलमश्नुते ।
त्वं हि सर्वस्य जगतः स्थावरस्य चरस्य च।
प्रभुर्भवसि तस्मात्त्वं समनुज्ञातुमर्हसि ॥ १३.१०१.२० ॥
ଅନୁମତି ନମିଳିଥିବା ଭୂମିରେ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ। ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରଭୁ ଆପଣ; ତେଣୁ ଅନୁମତି ଦେବା ଉଚିତ।
13.101.21
ददानि मेदिनीभागं भवद्भ्योऽहं सुरर्षभाः ।
यस्मिन्देशे करिष्यध्वं यज्ञान्काश्यपनन्दनाः ॥ १३.१०१.२१ ॥
ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ଏକ ଭାଗ ଦେଉଛି। ହେ କଶ୍ୟପପୁତ୍ରଗଣ, ଯେଉଁ ଦେଶରେ ଆପଣମାନେ ଯଜ୍ଞ କରିବେ ତାହା ଆପଣମାନଙ୍କର।
13.101.22
भगवन्कृतकामाः स्म यक्ष्महे स्वाप्तदक्षिणैः ।
इमं तु देशं मुनयः पर्युपासन्ति नित्यदा ॥ १३.१०१.२२ ॥
ହେ ଭଗବନ୍, ଆମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଛି; ଉତ୍ତମ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଆମେ ଯଜ୍ଞ କରିବୁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ମୁନିମାନେ ସର୍ବଦା ସେବା କରନ୍ତି।
13.101.23
ततोऽगस्त्यश्च कण्वश्च भृगुरत्रिर्वृषाकपिः ।
असितो देवलश्चैव देवयज्ञमुपागमन् ॥ १३.१०१.२३ ॥
ତା'ପରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ, କଣ୍ଵ, ଭୃଗୁ, ଅତ୍ରି, ବୃଷାକପି, ଅସିତ ଓ ଦେବଳ ମଧ୍ୟ ଦେବଯଜ୍ଞକୁ ଆସିଲେ।
13.101.24
ततो देवा महात्मान ईजिरे यज्ञमच्युतम् ।
तथा समापयामासुर्यथाकालं सुरर्षभाः ॥ १३.१०१.२४ ॥
ତା'ପରେ ମହାତ୍ମା ଦେବଗଣ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କଲେ; ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ତାହା ଯଥାସମୟରେ ସମାପ୍ତ କଲେ।
13.101.25
त इष्टयज्ञास्त्रिदशा हिमवत्यचलोत्तमे ।
षष्ठमंशं क्रतोस्तस्य भूमिदानं प्रचक्रिरे। ॥ १३.१०१.२५ ॥
ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ କରିଥିବା ସେହି ତ୍ରିଦଶମାନେ ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ ହିମାଳୟରେ ସେହି ଯଜ୍ଞର ଷଷ୍ଠ ଅଂଶ ଭୂମିଦାନ ରୂପେ ଦେଲେ।
13.101.26
प्रादेशमात्रं भूमेस्तु यो दद्यादनुपस्कृतम् ।
न सीदति स कृच्छ्रेषु न च दुर्गाण्यवाप्नुते ॥ १३.१०१.२६ ॥
ଯିଏ ଅସଂସ୍କୃତ ଭୂମିର ଏକ ବିଘତ ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରେ, ସେ କଷ୍ଟରେ ବୁଡ଼େ ନାହିଁ କିମ୍ବା ବିପଦ ପାଏ ନାହିଁ।
13.101.27
शीतवातातपसहां यागभूमिं सुसंस्कृताम् ।
प्रदाय सुरलोकस्थः पुण्यान्तेऽपि न चाल्यते ॥ १३.१०१.२७ ॥
ଶୀତ, ବାୟୁ ଓ ଖରା ସହିପାରୁଥିବା ସୁସଂସ୍କୃତ ଯଜ୍ଞଭୂମି ଦାନ କରି ଦେବଲୋକରେ ରହୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବିଚଳିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
13.101.28
मुदितो वसति प्राज्ञः शक्रेण सह पार्थिव ।
पतिश्रयप्रदानाच्च सोऽपि स्वर्गे महीयते ॥ १३.१०१.२८ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ଆନନ୍ଦରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରେ; ଆଶ୍ରୟ ସ୍ଥାନ ଦାନ ଯୋଗୁଁ ସେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
13.101.29
अध्यापककुले जातः श्रोत्रियो नियतेन्द्रियः ।
गृहे यस्य वसेत्तुष्टः प्रधानं लोकमश्नुते ॥ १३.१०१.२९ ॥
ଅଧ୍ୟାପକ କୁଳରେ ଜାତ, ବେଦଜ୍ଞ ଓ ସଂଯମୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯାହାର ଘରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ରହେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ ପାଏ।
13.101.30
तथा गवार्थे शरणं शीतवर्षसहं दृढम् ।
आसप्तमं तारयति कुलं भरतसत्तम ॥ १३.१०१.३० ॥
ସେହିପରି, ଗାଈମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୀତ ଓ ବର୍ଷା ସହିପାରୁଥିବା ଦୃଢ଼ ଆଶ୍ରୟ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସପ୍ତମ ପୁରୁଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
13.101.31
क्षेत्रभूमिं ददल्लोके शुभां श्रियमवाप्नुयात् ।
रत्नभूमिं प्रदद्यात्तु कुलवंशं प्रवर्धयेत् ॥ १३.१०१.३१ ॥
ଜଗତରେ କ୍ଷେତ୍ରଭୂମି ଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଶୁଭ ସମୃଦ୍ଧି ପାଏ। ରତ୍ନଭୂମି ଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କୁଳବଂଶ ବଢ଼ାଏ।
13.101.32
न चोषरां न निर्दग्धां महीं दद्यात्कथञ्चन ।
न श्मशानपरीतां च न च पापनिषेविताम् ॥ १३.१०१.३२ ॥
ଅନୁର୍ବର ଭୂମି, ଦଗ୍ଧ ଭୂମି, ଶ୍ମଶାନ ଘେରା ଭୂମି, କିମ୍ବା ପାପୀମାନେ ସେବିତ ଭୂମି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.101.33
पारक्ये भूमिदेशे तु पितॄणां निर्वपेत्तु यः ।
तद्भूमिं वाऽपि पितृभिः श्राद्धकर्म विहन्यते ॥ १३.१०१.३३ ॥
ଅନ୍ୟର ଭୂମିରେ ଯିଏ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦିଏ, ସେହି ଭୂମି ଯୋଗୁଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
13.101.34
तस्मात्क्रीत्वा महीं दद्यात्स्वल्पामपि विचक्षणः ।
पिण्डः पितृभ्यो दत्तो वै तस्यां भवति शाश्वतः ॥ १३.१०१.३४ ॥
ତେଣୁ ବିଚକ୍ଷଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଳ୍ପ ଭୂମି କିଣି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; କାରଣ ସେହି ଭୂମିରେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ହୁଏ।
13.101.35
अटवी पर्वताश्चैव नद्यस्तीर्थानि यानि च ।
सर्वाण्यस्वामिकान्याद्दुर्न हि तत्र परिग्रहः ॥ १३.१०१.३५ ॥
ଅରଣ୍ୟ, ପର୍ବତ, ନଦୀ ଏବଂ ଯେଉଁ ତୀର୍ଥସବୁ ଅଛି, ସେସବୁ ମାଲିକହୀନ; ସେଥିରେ କାହାରି ଅଧିକାର ନାହିଁ।
13.101.36
इत्येतद्भूमिदानस्य फलमुक्तं विशाम्पते ।
अतः परं तु गोदानं कीर्तयिष्यामि तेऽनघ ॥ १३.१०१.३६ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଭୂମିଦାନର ଫଳ ଏହିପରି କୁହାଯାଇଛି। ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗୋଦାନ ବିଷୟରେ କହିବି।
13.101.37
गावोऽधिकास्तपस्विभ्यो यस्मात्सर्वेभ्य एव च ।
तस्मान्महेश्वरो देवस्तपस्ताभिः सहास्थितः ॥ १३.१०१.३७ ॥
ଗାଈମାନେ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଅତଏବ ମହେଶ୍ୱର ଦେବ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ରହି ତପସ୍ୟା କଲେ।
13.101.38
ब्राह्मे लोके वसन्त्येताः सोमेन सह भारत ।
यां तां ब्रह्मर्षयः सिद्धाः प्रार्थयन्ति परां गतिम् ॥ १३.१०१.३८ ॥
ହେ ଭରତ, ଏମାନେ ସୋମଙ୍କ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ବାସ କରନ୍ତି; ଯେଉଁ ପରମ ଗତିକୁ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
13.101.39
पयसा हविषा दध्ना शकृता चाथ चर्मणा ।
अस्थिभिश्चोपकुर्वन्ति शृङ्गैर्वालैश्च भारत ॥ १३.१०१.३९ ॥
ହେ ଭରତ, ଦୁଧ, ଘୃତ, ଦହି, ଗୋବର, ଚର୍ମ, ଅସ୍ଥି, ଶୃଙ୍ଗ ଓ ଲୋମ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଉପକାର କରନ୍ତି।
13.101.40
नासां शीतातपौ स्यातां सदैताः कर्म कुर्वते ।
न वर्षविषयं वाऽपि दुःखमासां भवत्युत ॥ १३.१०१.४० ॥
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବଦା ଶୀତ ଓ ଉଷ୍ଣ ହୁଏ ନାହିଁ; ସେମାନେ କର୍ମ କରନ୍ତି; ବର୍ଷାସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ହୁଏ ନାହିଁ।
13.101.41
ब्राह्मणैः सहिता यान्ति तस्मात्पारमकं पदम् ।
एकं गोब्राह्मणं तस्मात्प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ १३.१०१.४१ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ ସେମାନେ ଯାଆନ୍ତି; ତେଣୁ ତାହା ପରମ ପଦ; ସେଥିପାଇଁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଗୋ-ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଏକ କହନ୍ତି।
13.101.42
रन्तिदेवस्य यज्ञे ताः पशुत्वेनोपकल्पिताः ।
अतश्चर्मण्वती राजन्गोचर्मभ्यः प्रवर्तिता।
पशुत्वाच्च विनिर्मुक्ताः प्रदानायोपकल्पिताः ॥ १३.१०१.४२ ॥
ରନ୍ତିଦେବଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ସେମାନେ ପଶୁ ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ; ତେଣୁ ହେ ରାଜନ, ଗୋଚର୍ମରୁ ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା। ପଶୁତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ଦାନ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ।
13.101.43
ता इमा विप्रमुख्येभ्यो यो ददाति महीपते ।
निस्तरेदापदं कृच्छ्रां विषमस्थोऽपि पार्थिव ॥ १३.१०१.४३ ॥
ହେ ମହୀପତି, ଯିଏ ଏହି ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ବିଷମ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଘୋର ବିପଦରୁ ପାର ହୁଏ।
13.101.44
गवां सहस्रदः प्रेत्य नरकं न प्रपद्यते ।
सर्वत्र विजयं चापि लभते मनुजाधिप ॥ १३.१०१.४४ ॥
ଯିଏ ହଜାର ଗାଈ ଦାନ କରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ; ହେ ମନୁଜାଧିପ, ସେ ସର୍ବତ୍ର ବିଜୟ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
13.101.45
अमृतं वै गवां क्षीरमित्याह त्रिदशाधिपः ।
तस्माद्ददाति यो धेनुममृतं स प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४५ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ଅଧିପତି କହିଛନ୍ତି, ଗାଈର କ୍ଷୀର ହିଁ ଅମୃତ; ତେଣୁ ଯିଏ କ୍ଷୀରାଳୁ ଗାଈ ଦାନ କରେ, ସେ ଅମୃତ ହିଁ ଦାନ କରେ।
13.101.46
अग्नीनामव्ययं ह्येतद्धौम्यं वेदविदो विदुः ।
तस्माद्ददाति यो धेनुं स हौम्यं सम्प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४६ ॥
ବେଦଜ୍ଞମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଏହା ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କର ଅକ୍ଷୟ ହବି (ଘିଅ); ତେଣୁ ଯିଏ ଗାଈ ଦାନ କରେ, ସେ ହବି ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରେ।
13.101.47
स्वर्गो वै मूर्तिमानेष वृषभं यो गवां पतिम् ।
विप्रे गुणयुते दद्यात्स वै स्वर्गे महीयते ॥ १३.१०१.४७ ॥
ଗାଈମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଏହି ବଳଦ ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗ ହିଁ; ଗୁଣବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହାର ଦାନ କରୁଥିବା ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
13.101.48
प्राणा वै प्राणिनामेते प्रोच्यन्ते भरतर्षभ ।
तस्माद्ददाति यो धेनुं प्राणानेष प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४८ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏମାନେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତେଣୁ ଯିଏ ଗାଈ ଦାନ କରେ, ସେ ପ୍ରାଣ ହିଁ ଦାନ କରେ।
13.101.49
गावः शरण्या भूतानामिति वेदविदो विदुः ।
तस्माद्ददाति यो धेनुं शरणं सम्प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४९ ॥
ଗାଈମାନେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଶରଣ୍ୟ, ଏହା ବେଦଜ୍ଞମାନେ ଜାଣନ୍ତି। ତେଣୁ ଯେ ଦୁଧାଳୁ ଗାଈ ଦାନ କରେ, ସେ ଶରଣ ଦିଏ।
13.101.50
न वधार्थं प्रदातव्या न कीनाशे न नास्तिके ।
गोजीविने न दातव्या तथा गौर्भरतर्षभ।
गोरसानां न विक्रेतू रसं च यजनस्य च ॥ १३.१०१.५० ॥
ବଧ ପାଇଁ, କସାଇକୁ, ନାସ୍ତିକକୁ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଗୋପାଳନରେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହକାରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୋରସ ବିକ୍ରେତା ଏବଂ ଯଜ୍ଞରସ ବିକ୍ରେତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
13.101.51
ददत्स तादृशानां वै नरो गां पापकर्मणाम् ।
अक्षयं नरकं यातीत्येवमाहुर्महर्षयः ॥ १३.१०१.५१ ॥
ଏପରି ପାପକର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ଗାଈ ଦାନ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ନରକକୁ ଯାଏ, ଏହା ମହର୍ଷିମାନେ କହନ୍ତି।
13.101.52
न कृशां नापवत्सां वा वन्ध्यां रोगान्वितां तथा ।
न व्यङ्गां न परिश्रान्तां दद्याद्गां ब्राह्मणाय वै ॥ १३.१०१.५२ ॥
କୃଶ, ବତ୍ସହୀନା, ବନ୍ଧ୍ୟା କିମ୍ବା ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ଗାଈ, ଏବଂ ଅଙ୍ଗହୀନା କିମ୍ବା କ୍ଳାନ୍ତ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.101.53
दशगोसहस्रदः सम्यक् शक्रेण सह मोदते ।
अक्षयाँल्लभते लोकान्नरः शतसहस्रशः ॥ १३.१०१.५३ ॥
ଦଶ ହଜାର ଗାଈ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଦାନ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରେ; ଶହ ଶହ ହଜାର ଅକ୍ଷୟ ଲୋକ ଲାଭ କରେ।
13.101.54
इत्येतद्गोप्रदानं च तिलदानं च कीर्तितम् ।
तथा भूमिप्रदानं च शृणुष्वान्ने च भारत ॥ १३.१०१.५४ ॥
ଏହିପରି ଗୋଦାନ ଓ ତିଳଦାନ କୀର୍ତ୍ତିତ ହେଲା। ହେ ଭରତ, ଭୂମିଦାନ ଓ ଅନ୍ନଦାନ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।
13.101.55
अन्नदानं प्रधानं हि कौन्तेय परिचक्षते ।
अन्नस्य हि प्रदानेन रन्तिदेवो दिवं गतः ॥ १३.१०१.५५ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଅନ୍ନଦାନକୁ ପ୍ରଧାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅନ୍ନ ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ରନ୍ତିଦେବ ସ୍ୱର୍ଗ ଗଲେ।
13.101.56
श्रान्ताय क्षुधितायान्नं यः प्रयच्छति भूमिप ।
स्वायंभुवं महात्स्थानं स गच्छति नराधिप ॥ १३.१०१.५६ ॥
ହେ ଭୂମିପ, ଯିଏ କ୍ଳାନ୍ତ ଓ କ୍ଷୁଧିତକୁ ଅନ୍ନ ଦିଏ, ହେ ନରାଧିପ, ସେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବଙ୍କ ମହାନ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
13.101.57
न हिरण्यैर्न वासोभिर्नान्यदानेन भारत ।
प्राप्नुवन्ति नराः श्रेयो यथा ह्यन्नप्रदाः प्रभो ॥ १३.१०१.५७ ॥
ହେ ଭାରତ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ସୁନା, ବସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯାହା ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ଅନ୍ନଦାତାମାନେ ତାହା ପାଆନ୍ତି।
13.101.58
अन्नं वै प्रथमं द्रव्यमन्नं श्रीश्च परा मता ।
अन्नात्प्राणः प्रभवति तेजो वीर्यं बलं तथा ॥ १३.१०१.५८ ॥
ଅନ୍ନ ହିଁ ପ୍ରଥମ ଦ୍ରବ୍ୟ; ଅନ୍ନ ହିଁ ଶ୍ରୀ ଏବଂ ତାହା ପରମ ବୋଲି ମାନାଯାଏ। ଅନ୍ନରୁ ପ୍ରାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ତେଜ, ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ବଳ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
13.101.59
सद्यो ददाति यश्चान्नं सदैकाग्रमना नरः ।
न स दुर्गाण्यवाप्नोतीत्येवमाह पराशरः ॥ १३.१०१.५९ ॥
ଯିଏ ସର୍ବଦା ଏକାଗ୍ର ମନରେ ତୁରନ୍ତ ଅନ୍ନ ଦିଏ, ସେ ଦୁର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ — ଏହିପରି ପରାଶର କହିଛନ୍ତି।
13.101.60
अर्चयित्वा यथान्यायं देवेभ्योऽन्नं निवेदयेत् ।
यदन्ना हि नरा राजंस्तदन्नास्तस्य देवतः ॥ १३.१०१.६० ॥
ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ। ହେ ରାଜନ୍, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯେଉଁ ଅନ୍ନ ଖାଆନ୍ତି, ସେହି ଅନ୍ନ ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ଦେବତାର ଅନ୍ନ।
13.101.61
कौमुद्यां शुक्लपक्षे तु योऽन्नदानं करोत्युत ।
स सन्तरति दुर्गाणि प्रेत्य चानन्त्यमश्नुते ॥ १३.१०१.६१ ॥
କୌମୁଦୀ ଉତ୍ସବର ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷରେ ଯେ ଅନ୍ନଦାନ କରେ, ସେ ବିପଦ ପାର ହୁଏ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅନନ୍ତତା ଲାଭ କରେ।
13.101.62
अभुक्त्वाऽतिथेये चान्नं प्रयच्छेद्यः समाहितः ।
स वै ब्रह्मविदां लोकान्प्राप्नुयाद्भरतर्षभ ॥ १३.१०१.६२ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେ ନିଜେ ନ ଖାଇ, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଅତିଥିକୁ ଅନ୍ନ ଦିଏ, ସେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
13.101.63
सुकृच्छ्रामापदं प्राप्तश्चान्नदः पुरुषस्तरेत् ।
पापं तरति चैवेह दुष्कृतं चापकर्षति ॥ १३.१०१.६३ ॥
ଅତି କଠିନ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ନଦାତା ମନୁଷ୍ୟ ପାର ହୁଏ। ସେ ଏଠାରେ ହିଁ ପାପକୁ ପାର କରେ ଏବଂ ଦୁଷ୍କୃତକୁ ଦୂରେଇ ଦିଏ।
13.101.64
इत्येतदन्नदानस्य तिलदानस्य चैव ह ।
भूमिदानस्य च फलं गोदानस्य च कीर्तितम् ॥ १३.१०१.६४ ॥
ଏହିପରି ଅନ୍ନଦାନ, ତିଳଦାନ, ଭୂମିଦାନ ଓ ଗୋଦାନର ଫଳ କୁହାଯାଇଛି।