ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.101.1
दह्यमानाय विप्राय यः प्रयच्छत्युपानहौ ।
यत्फलं तस्य भवति तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१०१.१ ॥
ਜੋ ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.101.2
उपानहौ प्रयच्छेद्यो ब्राह्मणेभ्यः समाहितः ।
मर्दते कण्टकान्सर्वान्विषमान्निस्तरत्यपि ॥ १३.१०१.२ ॥
ਜੋ ਏਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਮਸਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਔਖੇ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.101.3
स शत्रूणामुपरि च सन्तिष्ठति युधिष्ठिर ।
यानं चाश्वतरीयुक्तं तस्य शुभ्रं विशाम्पते ॥ १३.१०१.३ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਹ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਖੱਚਰਾਂ ਜੋੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਸਵਾਰੀ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
13.101.4
उपतिष्ठति कौन्तेय रौप्यकाञ्चनभूषितम् ।
शकटं दम्यसंयुक्तं दत्तं भवति चैव हि ॥ १३.१०१.४ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ, ਪਾਲਤੂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਛਕੜਾ ਉਸ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.101.5
यत्फलं तिलदाने च भूमिदाने च कीर्तितम् ।
गोदाने चान्नदाने च भूयस्तद्ब्रूहि कौरव ॥ १३.१०१.५ ॥
ਤਿਲ-ਦਾਨ, ਭੂਮੀ-ਦਾਨ, ਗੋ-ਦਾਨ ਅਤੇ ਅੰਨ-ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਫਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਉਹ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.101.6
शृणुष्व मम कौन्तैय तिलदानस्य यत्फलम् ।
निशम्य च यथान्यायं प्रयच्छ कुरुसत्तम ॥ १३.१०१.६ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਤਿਲ-ਦਾਨ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ। ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ, ਸੁਣ ਕੇ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇ।
13.101.7
पितॄणां प्रथमं भोज्यं तिलाः सृष्टाः स्वयंभुवा ।
तिलदानेन वै तस्मात्पितृपक्षः प्रमोदते ॥ १३.१०१.७ ॥
ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭੋਜਨ ਤਿਲ ਹਨ; ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਇਹ ਸਿਰਜੇ। ਇਸ ਲਈ ਤਿਲਦਾਨ ਨਾਲ ਪਿਤ੍ਰਪੱਖ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.101.8
माघमासे तिलान्यस्तु ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति ।
सर्वसत्वसमाकीर्णं नरकं स न पश्यति ॥ १३.१०१.८ ॥
ਜੋ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
13.101.9
सर्वसत्रैश्च यजते यस्तिलैर्यजते पितॄन् ।
न चाकामेन दातव्यं तिलैः श्राद्धं कदाचन ॥ १३.१०१.९ ॥
ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਤ੍ਰ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਕਾਮਨਾ ਤੋਂ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਧ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
13.101.10
महर्षेः कश्यपस्यैते गात्रेभ्यः प्रसृतास्तिलाः ।
ततो दिव्यं गता भावं प्रदानेषु तिलाः प्रभो ॥ १३.१०१.१० ॥
ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਤਿਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਫਿਰ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਦਿਵ੍ਯ ਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
13.101.11
पौष्टिका रूपदाश्चैव तथा पापविनाशनाः ।
तस्मात्सर्वप्रदानेभ्यस्तिलदानं विशिष्यते ॥ १३.१०१.११ ॥
ਤਿਲ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਰੂਪ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿਲਦਾਨ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
13.101.12
आपस्तम्बश्च मेधावी शङ्खश्च लिखितस्तथा ।
महर्षिर्गौतमश्चापि तिलदानैर्दिवं गताः ॥ १३.१०१.१२ ॥
ਮੇਧਾਵੀ ਆਪਸਤੰਬ, ਸ਼ੰਖ, ਲਿਖਿਤ ਅਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਵੀ ਤਿਲਦਾਨ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਗਏ।
13.101.13
तिलहोमरता विप्राः सर्वे संयतमैथुनाः ।
समा गव्येन हविषा प्रवृत्तिषु च संस्थिताः ॥ १३.१०१.१३ ॥
ਤਿਲਹੋਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੰਜਮੀ ਅਤੇ ਮੈਥੁਨ ਤੋਂ ਦੂਰ; ਗਵ੍ਯ ਹਵਿ ਵਾਂਗ ਸਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
13.101.14
सर्वेषामिति दानानां तिलदानं विशिष्यते ।
अक्षयं सर्वदानानां तिलदानमिहोच्यते ॥ १३.१०१.१४ ॥
ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਲਦਾਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿਲਦਾਨ ਅਕਸ਼ਯ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
13.101.15
उच्छिन्ने तु पुरा हव्ये कुशिकर्षिः परन्तपः ।
तिलैरग्नित्रयं हुत्वा प्राप्तवान्गतिमुत्तमाम् ॥ १३.१०१.१५ ॥
ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਹਵਿ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਸ਼ਿਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਅਗਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰਕੇ ਉੱਤਮ ਗਤੀ ਪਾਈ।
13.101.16
इति प्रोक्तं कुरुश्रेष्ठ तिलदानमनुत्तमम् ।
विधानं येन विधिना तिलानामिह शस्यते ॥ १३.१०१.१६ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੁੱਤਮ ਤਿਲਦਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਜਿਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਤਿਲਾਂ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਇੱਥੇ ਸਰਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ।
13.101.17
अत ऊर्ध्वं निबोधेदं देवानां यष्टुमिच्छताम् ।
समागमे महाराज ब्रह्मणा वै स्वयंभुवा ॥ १३.१०१.१७ ॥
ਹੁਣ ਇਹ ਵੀ ਸੁਣ, ਮਹਾਰਾਜ; ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯੱਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ, ਤਦ ਸਵਯੰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੋਇਆ।
13.101.18
देवाः समेत्य ब्रह्माणं भूमिभागे यियश्रवः ।
शुभं देशमयाचन्त यजेम इति पार्थिव ॥ १३.१०१.१८ ॥
ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਯੱਗ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਥਾਂ ਮੰਗਣ ਲੱਗੇ: "ਅਸੀਂ ਯੱਗ ਕਰੀਏ" ਇਹ ਆਖਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
13.101.19
भगवंस्त्वं प्रभुर्भूमेः सर्वस्य त्रिदिवस्य च ।
यजेम हि महाभाग यज्ञं भवदनुज्ञया ॥ १३.१०१.१९ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ। ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਯਗ ਕਰਾਂਗੇ।
13.101.20
नाननुज्ञातभूमिर्हि यज्ञस्य फलमश्नुते ।
त्वं हि सर्वस्य जगतः स्थावरस्य चरस्य च।
प्रभुर्भवसि तस्मात्त्वं समनुज्ञातुमर्हसि ॥ १३.१०१.२० ॥
ਬਿਨਾਂ ਆਗਿਆ ਵਾਲੀ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਸਥਾਵਰ ਅਤੇ ਚਰ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ ਆਗਿਆ ਦੇਣੀ ਯੋਗ ਹੈ।
13.101.21
ददानि मेदिनीभागं भवद्भ्योऽहं सुरर्षभाः ।
यस्मिन्देशे करिष्यध्वं यज्ञान्काश्यपनन्दनाः ॥ १३.१०१.२१ ॥
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਯਗ ਕਰੋਗੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਹੋਵੇਗਾ।
13.101.22
भगवन्कृतकामाः स्म यक्ष्महे स्वाप्तदक्षिणैः ।
इमं तु देशं मुनयः पर्युपासन्ति नित्यदा ॥ १३.१०१.२२ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਸਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ; ਚੰਗੀਆਂ ਦਕਸ਼ਿਣਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਯਗ ਕਰਾਂਗੇ। ਪਰ ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਮੁਨੀ ਸਦਾ ਸੇਵਦੇ ਹਨ।
13.101.23
ततोऽगस्त्यश्च कण्वश्च भृगुरत्रिर्वृषाकपिः ।
असितो देवलश्चैव देवयज्ञमुपागमन् ॥ १३.१०१.२३ ॥
ਫਿਰ ਅਗਸਤਯ, ਕਣਵ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਅਤ੍ਰਿ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਕਪਿ, ਅਸਿਤ ਅਤੇ ਦੇਵਲ ਵੀ ਦੇਵਯਗ ਵਿੱਚ ਆਏ।
13.101.24
ततो देवा महात्मान ईजिरे यज्ञमच्युतम् ।
तथा समापयामासुर्यथाकालं सुरर्षभाः ॥ १३.१०१.२४ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਚੁਤ ਲਈ ਯਗ ਕੀਤਾ; ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਉਹ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
13.101.25
त इष्टयज्ञास्त्रिदशा हिमवत्यचलोत्तमे ।
षष्ठमंशं क्रतोस्तस्य भूमिदानं प्रचक्रिरे। ॥ १३.१०१.२५ ॥
ਯੱਗ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਂ ਨੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਿਮਾਲਿਆ ਉੱਤੇ ਉਸ ਯੱਗ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਭੂਮੀ-ਦਾਨ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ।
13.101.26
प्रादेशमात्रं भूमेस्तु यो दद्यादनुपस्कृतम् ।
न सीदति स कृच्छ्रेषु न च दुर्गाण्यवाप्नुते ॥ १३.१०१.२६ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਣ-ਸੰਸਕਾਰੀ ਭੂਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿੱਤ ਭਰ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਡੁੱਬਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.101.27
शीतवातातपसहां यागभूमिं सुसंस्कृताम् ।
प्रदाय सुरलोकस्थः पुण्यान्तेऽपि न चाल्यते ॥ १३.१०१.२७ ॥
ਠੰਢ, ਹਵਾ ਤੇ ਧੁੱਪ ਸਹਿਣ ਯੋਗ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਵਾਰੀ ਯੱਗ-ਭੂਮੀ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨ ਮੁੱਕਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਡੋਲਦਾ ਨਹੀਂ।
13.101.28
मुदितो वसति प्राज्ञः शक्रेण सह पार्थिव ।
पतिश्रयप्रदानाच्च सोऽपि स्वर्गे महीयते ॥ १३.१०१.२८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਵਸੇਬਾ-ਸਥਾਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.101.29
अध्यापककुले जातः श्रोत्रियो नियतेन्द्रियः ।
गृहे यस्य वसेत्तुष्टः प्रधानं लोकमश्नुते ॥ १३.१०१.२९ ॥
ਅਧਿਆਪਕ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.101.30
तथा गवार्थे शरणं शीतवर्षसहं दृढम् ।
आसप्तमं तारयति कुलं भरतसत्तम ॥ १३.१०१.३० ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਾਵਾਂ ਲਈ ਠੰਢ ਤੇ ਮੀਂਹ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪੱਕਾ ਆਸਰਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੱਤਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਤਾਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
13.101.31
क्षेत्रभूमिं ददल्लोके शुभां श्रियमवाप्नुयात् ।
रत्नभूमिं प्रदद्यात्तु कुलवंशं प्रवर्धयेत् ॥ १३.१०१.३१ ॥
ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਯੋਗ ਭੂਮੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਸੰਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀ ਭੂਮੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਲ-ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.101.32
न चोषरां न निर्दग्धां महीं दद्यात्कथञ्चन ।
न श्मशानपरीतां च न च पापनिषेविताम् ॥ १३.१०१.३२ ॥
ਬੰਜਰ ਭੂਮੀ, ਸੜੀ ਹੋਈ ਭੂਮੀ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਭੂਮੀ, ਜਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਭੂਮੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
13.101.33
पारक्ये भूमिदेशे तु पितॄणां निर्वपेत्तु यः ।
तद्भूमिं वाऽपि पितृभिः श्राद्धकर्म विहन्यते ॥ १३.१०१.३३ ॥
ਜੋ ਬੰਦਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਭੂਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਮ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.101.34
तस्मात्क्रीत्वा महीं दद्यात्स्वल्पामपि विचक्षणः ।
पिण्डः पितृभ्यो दत्तो वै तस्यां भवति शाश्वतः ॥ १३.१०१.३४ ॥
ਇਸ ਲਈ ਸਿਆਣੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਭੂਮੀ ਵੀ ਖਰੀਦ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਪਿੰਡ ਸਦੀਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.101.35
अटवी पर्वताश्चैव नद्यस्तीर्थानि यानि च ।
सर्वाण्यस्वामिकान्याद्दुर्न हि तत्र परिग्रहः ॥ १३.१०१.३५ ॥
ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਬਿਨਾਂ ਮਾਲਕ ਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.101.36
इत्येतद्भूमिदानस्य फलमुक्तं विशाम्पते ।
अतः परं तु गोदानं कीर्तयिष्यामि तेऽनघ ॥ १३.१०१.३६ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਭੂਮੀ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਹੇ ਨਿਸ਼ਪਾਪ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗੋਦਾਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
13.101.37
गावोऽधिकास्तपस्विभ्यो यस्मात्सर्वेभ्य एव च ।
तस्मान्महेश्वरो देवस्तपस्ताभिः सहास्थितः ॥ १३.१०१.३७ ॥
ਗਾਵਾਂ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਅਤੇ ਸਭਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹਨ; ਇਸੇ ਲਈ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਸਨ।
13.101.38
ब्राह्मे लोके वसन्त्येताः सोमेन सह भारत ।
यां तां ब्रह्मर्षयः सिद्धाः प्रार्थयन्ति परां गतिम् ॥ १३.१०१.३८ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਹ ਸੋਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਸ ਪਰਮ ਗਤੀ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
13.101.39
पयसा हविषा दध्ना शकृता चाथ चर्मणा ।
अस्थिभिश्चोपकुर्वन्ति शृङ्गैर्वालैश्च भारत ॥ १३.१०१.३९ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦੁੱਧ, ਘਿਓ, ਦਹੀਂ, ਗੋਬਰ, ਚਮੜੇ, ਹੱਡੀਆਂ, ਸਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਉਪਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
13.101.40
नासां शीतातपौ स्यातां सदैताः कर्म कुर्वते ।
न वर्षविषयं वाऽपि दुःखमासां भवत्युत ॥ १३.१०१.४० ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਠੰਢ ਤੇ ਧੁੱਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ; ਇਹ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੁੱਖ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.101.41
ब्राह्मणैः सहिता यान्ति तस्मात्पारमकं पदम् ।
एकं गोब्राह्मणं तस्मात्प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ १३.१०१.४१ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪਰਮ ਪਦ ਹੈ; ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਗਊ-ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਖਦੇ ਹਨ।
13.101.42
रन्तिदेवस्य यज्ञे ताः पशुत्वेनोपकल्पिताः ।
अतश्चर्मण्वती राजन्गोचर्मभ्यः प्रवर्तिता।
पशुत्वाच्च विनिर्मुक्ताः प्रदानायोपकल्पिताः ॥ १३.१०१.४२ ॥
ਰੰਤਿਦੇਵ ਦੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਸ਼ੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗਊਆਂ ਦੀਆਂ ਖੱਲਾਂ ਤੋਂ ਚਰਮਣਵਤੀ ਨਦੀ ਵਗੀ। ਪਸ਼ੂਪਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਦਾਨ ਲਈ ਠਹਿਰਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
13.101.43
ता इमा विप्रमुख्येभ्यो यो ददाति महीपते ।
निस्तरेदापदं कृच्छ्रां विषमस्थोऽपि पार्थिव ॥ १३.१०१.४३ ॥
ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਜੋ ਇਹ ਗਾਂਵਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਮ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰੀ ਆਪਦਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.101.44
गवां सहस्रदः प्रेत्य नरकं न प्रपद्यते ।
सर्वत्र विजयं चापि लभते मनुजाधिप ॥ १३.१०१.४४ ॥
ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਜਿੱਤ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
13.101.45
अमृतं वै गवां क्षीरमित्याह त्रिदशाधिपः ।
तस्माद्ददाति यो धेनुममृतं स प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४५ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
13.101.46
अग्नीनामव्ययं ह्येतद्धौम्यं वेदविदो विदुः ।
तस्माद्ददाति यो धेनुं स हौम्यं सम्प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४६ ॥
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਅਗਨੀਆਂ ਦਾ ਅਕਸ਼ੈ ਹਵਿ (ਘਿਓ) ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਵਿ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
13.101.47
स्वर्गो वै मूर्तिमानेष वृषभं यो गवां पतिम् ।
विप्रे गुणयुते दद्यात्स वै स्वर्गे महीयते ॥ १३.१०१.४७ ॥
ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਇਹ ਬਲਦ ਸਾਖਿਆਤ ਸਵਰਗ ਹੀ ਹੈ; ਗੁਣਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.101.48
प्राणा वै प्राणिनामेते प्रोच्यन्ते भरतर्षभ ।
तस्माद्ददाति यो धेनुं प्राणानेष प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४८ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
13.101.49
गावः शरण्या भूतानामिति वेदविदो विदुः ।
तस्माद्ददाति यो धेनुं शरणं सम्प्रयच्छति ॥ १३.१०१.४९ ॥
ਗਾਵਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਹਨ, ਇਹ ਵੇਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਰਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
13.101.50
न वधार्थं प्रदातव्या न कीनाशे न नास्तिके ।
गोजीविने न दातव्या तथा गौर्भरतर्षभ।
गोरसानां न विक्रेतू रसं च यजनस्य च ॥ १३.१०१.५० ॥
ਵੱਢਣ ਲਈ, ਕਸਾਈ ਨੂੰ, ਨਾਸਤਿਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਗਾਂਆਂ ਉੱਤੇ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਗੋਰਸ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਯਗ ਦਾ ਰਸ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ।
13.101.51
ददत्स तादृशानां वै नरो गां पापकर्मणाम् ।
अक्षयं नरकं यातीत्येवमाहुर्महर्षयः ॥ १३.१०१.५१ ॥
ਐਸੇ ਪਾਪਕਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਅਕਸ਼ਯ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
13.101.52
न कृशां नापवत्सां वा वन्ध्यां रोगान्वितां तथा ।
न व्यङ्गां न परिश्रान्तां दद्याद्गां ब्राह्मणाय वै ॥ १३.१०१.५२ ॥
ਕਮਜ਼ੋਰ, ਵੱਛੜਾ ਗੁਆਈ ਹੋਈ, ਬਾਂਝ ਜਾਂ ਰੋਗੀ ਗਾਂ, ਅਤੇ ਅੰਗਹੀਣ ਜਾਂ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਗਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
13.101.53
दशगोसहस्रदः सम्यक् शक्रेण सह मोदते ।
अक्षयाँल्लभते लोकान्नरः शतसहस्रशः ॥ १३.१०१.५३ ॥
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਕਸ਼ਯ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.101.54
इत्येतद्गोप्रदानं च तिलदानं च कीर्तितम् ।
तथा भूमिप्रदानं च शृणुष्वान्ने च भारत ॥ १३.१०१.५४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਦਾਨ ਅਤੇ ਤਿਲਦਾਨ ਦੱਸੇ ਗਏ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਭੂਮੀਦਾਨ ਅਤੇ ਅੰਨਦਾਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੁਣੋ।
13.101.55
अन्नदानं प्रधानं हि कौन्तेय परिचक्षते ।
अन्नस्य हि प्रदानेन रन्तिदेवो दिवं गतः ॥ १३.१०१.५५ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਅੰਨਦਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਹੀ ਰੰਤਿਦੇਵ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਏ।
13.101.56
श्रान्ताय क्षुधितायान्नं यः प्रयच्छति भूमिप ।
स्वायंभुवं महात्स्थानं स गच्छति नराधिप ॥ १३.१०१.५६ ॥
ਹੇ ਭੂਮਿਪ, ਜੋ ਥੱਕੇ ਅਤੇ ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਉਹ ਸਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.101.57
न हिरण्यैर्न वासोभिर्नान्यदानेन भारत ।
प्राप्नुवन्ति नराः श्रेयो यथा ह्यन्नप्रदाः प्रभो ॥ १३.१०१.५७ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੋਨੇ, ਵਸਤਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਯ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ ਜੋ ਅੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13.101.58
अन्नं वै प्रथमं द्रव्यमन्नं श्रीश्च परा मता ।
अन्नात्प्राणः प्रभवति तेजो वीर्यं बलं तथा ॥ १३.१०१.५८ ॥
ਅੰਨ ਹੀ ਪਹਿਲਾ ਦ੍ਰਵਿਆ ਹੈ; ਅੰਨ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪਰਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੇਜ, ਵੀਰਜ ਤੇ ਬਲ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
13.101.59
सद्यो ददाति यश्चान्नं सदैकाग्रमना नरः ।
न स दुर्गाण्यवाप्नोतीत्येवमाह पराशरः ॥ १३.१०१.५९ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਅੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ — ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
13.101.60
अर्चयित्वा यथान्यायं देवेभ्योऽन्नं निवेदयेत् ।
यदन्ना हि नरा राजंस्तदन्नास्तस्य देवतः ॥ १३.१०१.६० ॥
ਯਥਾਵਿਧੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਨ ਨਿਵੇਦਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਅੰਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਵੀ ਅੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.101.61
कौमुद्यां शुक्लपक्षे तु योऽन्नदानं करोत्युत ।
स सन्तरति दुर्गाणि प्रेत्य चानन्त्यमश्नुते ॥ १३.१०१.६१ ॥
ਕੌਮੁਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅੰਨਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਅਨੰਤਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.101.62
अभुक्त्वाऽतिथेये चान्नं प्रयच्छेद्यः समाहितः ।
स वै ब्रह्मविदां लोकान्प्राप्नुयाद्भरतर्षभ ॥ १३.१०१.६२ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਆਪ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.101.63
सुकृच्छ्रामापदं प्राप्तश्चान्नदः पुरुषस्तरेत् ।
पापं तरति चैवेह दुष्कृतं चापकर्षति ॥ १३.१०१.६३ ॥
ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਅੰਨਦਾਤਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਪਾਪ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.101.64
इत्येतदन्नदानस्य तिलदानस्य चैव ह ।
भूमिदानस्य च फलं गोदानस्य च कीर्तितम् ॥ १३.१०१.६४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਨਦਾਨ, ਤਿਲਦਾਨ, ਭੂਮੀਦਾਨ ਅਤੇ ਗੋਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।