Mahābhārata · Adhyāya 13.103
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.103.1
तिलानां कीदृशं दानमथ दीपस्य चैव हि ।
अन्नानां वाससा चैव भूय एव ब्रवीहि मे ॥ १३.१०३.१ ॥
¿Cómo es el don de sésamo, y el don de una lámpara, y el don de alimentos y de telas? Dímelo de nuevo.
13.103.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
ब्राह्मणस्य च संवादं यमस्य च युधिष्ठिर ॥ १३.१०३.२ ॥
También aquí se cuenta esta antigua historia, el diálogo de un brahmán y Yama, oh Yudhiṣṭhira.
13.103.3
मध्यदेशे महान्ग्रामो ब्राह्मणानां बभूव ह ।
गङ्गायमुनयोर्मध्ये यामुनस्य गिरेरधः ॥ १३.१०३.३ ॥
En el País Medio hubo una gran aldea de brahmanes, entre el Gaṅgā y el Yamunā, al pie de la montaña Yāmuna.
13.103.4
पर्णशालेति विख्यातो रमणीयो नराधिप ।
विद्वांशस्तत्र भूयिष्ठा ब्राह्मणाश्चावसंस्तथा ॥ १३.१०३.४ ॥
Oh señor de los hombres, aquella hermosa aldea era conocida como Parṇaśālā, y en ella habitaban en su mayoría brahmanes sabios.
13.103.5
अथ प्राह यमः कञ्चित्पुरुषं कृष्णवाससम् ।
रक्ताक्षमूर्ध्वरोमाणं काकजङ्घाक्षिनासिकम् ॥ १३.१०३.५ ॥
Entonces Yama habló a cierto hombre vestido de negro, de ojos rojos, con el cabello erizado, de muslos, ojos y nariz semejantes a los de un cuervo.
13.103.6
गच्छ त्वं ब्राह्मणग्रामं ततो गत्वा तमानय ।
अगस्त्यं गोत्रतश्चापि नामतश्चापि शर्मिणम् ॥ १३.१०३.६ ॥
Ve tú a la aldea de los brahmanes, y habiendo ido allí, tráelo: a Agastya, que es llamado Śarmin por linaje y también por nombre.
13.103.7
शमे निविष्टं विद्वांसमध्यापकमनावृतम् ।
मा चान्यमानयेथास्त्वं सगोत्रं तस्य पार्श्वतः ॥ १३.१०३.७ ॥
No traigas a otro que no sea un hombre de su mismo linaje que esté junto a él: un maestro sabio, establecido en la calma y sin obstáculos.
13.103.8
स हि तादृग्गुणस्तेन तुल्योऽध्ययनजन्मना ।
अपत्येषु तथा वृत्ते समस्तेनैव धीमता।
तमानय यथोद्दिष्टं पूजा कार्या हि तस्य मे ॥ १३.१०३.८ ॥
Él posee tales cualidades; por la sabiduría nacida del estudio es igual a él, y en descendencia y conducta es igual a ese sabio. Tráelo como se indicó, pues debo honrarlo.
13.103.9
स गत्वा प्रतिकूलं तच्चकार यमशासनम् ।
तमाक्रम्यानयामास प्रतिषिद्धो यमेन यः ॥ १३.१०३.९ ॥
Él fue y, contrario al mandato de Yama, hizo aquello; aunque Yama se lo había prohibido, lo capturó y lo trajo.
13.103.10
तस्मै यमः समुत्थाय पूजा कृत्वा च वीर्यवान् ।
प्रोवाच नीयतामेष सोऽन्य आनीयतामिति ॥ १३.१०३.१० ॥
Yama se levantó para recibirlo, le rindió honor, y el poderoso dijo: "Que este sea llevado; que se traiga al otro."
13.103.11
एवमुक्ते तु वचने धर्मराजेन स द्विजः ।
उवाच धर्मराजानं निर्विण्णोऽध्ययनेन वै।
यो मे कालो भवेच्छेषस्तं वसेयमिहाच्युत ॥ १३.१०३.११ ॥
Cuando el rey del dharma habló así, el dvija, cansado del estudio, le dijo: "Oh inmutable, el tiempo que me quede lo pasaría aquí."
13.103.12
नाहं कालस्य विहितं प्राप्नोमीह कथञ्चन ।
यो हि धर्मं चरति वै तं तु जानामि केवलम् ॥ १३.१०३.१२ ॥
Yo no alcanzo aquí, de ningún modo, el tiempo señalado por el tiempo; solo conozco a aquel que practica el dharma.
13.103.13
गच्छ विप्र त्वमद्यैव आलयं स्वं महाद्युते ।
ब्रूहि सर्वं यथा स्वैरं करवाणि किमच्युत ॥ १३.१०३.१३ ॥
Ve hoy mismo a tu morada, oh brahmán, oh de gran resplandor. Di todo lo que quieras a tu voluntad; ¿qué debo hacer, oh Acyuta?
13.103.14
शुद्धदानं च सुमहत्पुण्यं स्यात्तद्ब्रवीहि मे ।
सर्वस्य हि प्रमाणं त्वं त्रैलोक्यस्यापि सत्तम ॥ १३.१०३.१४ ॥
Dime cuál es el don puro y el mérito muy grande. Oh el mejor de los buenos, tú eres la autoridad de todos, incluso de los tres mundos.
13.103.15
शृणु तत्त्वेन विप्रर्पे प्रदानविधिमुत्तमम् ।
तिलाः परमकं दानं पुण्यं चैवेह शाश्वतम् ॥ १३.१०३.१५ ॥
Escucha con verdad, oh sabio brahmán, la regla suprema del dar. El sésamo es el don más alto, y el mérito aquí es eterno.
13.103.16
तिलाश्च सम्प्रदातव्या यथाशक्ति द्विजर्षभ ।
नित्यदानात्सर्वकामांस्तिला निर्वर्तयन्त्युत ॥ १३.१०३.१६ ॥
Y el sésamo debe darse según la capacidad, oh toro entre brahmanes. Por el don constante, el sésamo cumple todos los deseos.
13.103.17
तिलाञ्श्राद्धे प्रशंसन्ति दानमेतद्ध्यनुत्तमम् ।
तान्प्रयच्छस्व विप्रेभअयो विधिदृष्टेन कर्मणाः ॥ १३.१०३.१७ ॥
En el rito śrāddha alaban el sésamo como el don insuperable. Dáselo a los brahmanes mediante el rito prescrito por la regla.
13.103.18
वैशाख्यां पौर्णमास्यां तु तिलान्दद्याद्द्विजातिषु ।
तिला भक्षयितव्याश्च सदा त्वालम्भं च तैः ॥ १३.१०३.१८ ॥
En la luna llena de Vaiśākha se debe dar sésamo a los dvijas; el sésamo debe comerse y siempre tocarse con ello.
13.103.19
कार्यं सततमिच्छद्भिः श्रेयः सर्वात्मना गृहे ।
तथाऽऽपः सर्वदा देयाः पेयाश्चैव न संशयः ॥ १३.१०३.१९ ॥
Quienes desean el bien deben hacer esto siempre en casa, con todo su ser. Igualmente, el agua debe darse siempre, y darse para beber; no hay duda.
13.103.20
पुष्करिण्यस्तटाकानि कूपांश्चैवात्र खानयेत् ।
एतत्सुदुर्लभतरमिह लोके द्विजोत्तम ॥ १३.१०३.२० ॥
Aquí también se deben excavar estanques, depósitos y pozos. Esto es sumamente raro en este mundo, oh mejor de los dos veces nacidos.
13.103.21
आपो नित्यं प्रदेयास्ते पुण्यं ह्येतदनुत्तमम् ।
प्रपाश्च कार्या दानार्थं नित्यं ते द्विजसत्तम।
भुक्तेऽप्यथ प्रदेयं तु पानीयं वै विशेषतः ॥ १३.१०३.२१ ॥
El agua siempre debe dárseles; esta es la mejor virtud. Oh mejor de los dos veces nacidos, también siempre deben construirse puestos de agua para dar. Incluso después de comer, debe darse agua de beber en especial.
13.103.22
पानीयाभ्यर्थिनं दृष्ट्वा प्रीत्या दत्त्वा त्वरान्वितः ।
वस्त्रे तन्तुप्रमाणेन दीपे निमिषवत्सरम् ॥ १३.१०३.२२ ॥
Al ver a quien pide agua de beber, dándosela con afecto y prontitud: en la medida de un hilo en la tela, un parpadeo en la lámpara, y un año.
13.103.23
गवां रोमप्रमाणेन स्वर्गभोगमुपाश्नुते ।
जलबिन्दुप्रमाणेन तदेतान्युपवर्तय॥ ॥ १३.१०३.२३ ॥
Por la medida de un pelo de vaca se obtiene el disfrute del cielo; por la medida de una gota de agua, obtén todos estos.
13.103.24
इत्युक्ते स तदा तेन यमदूतेन वै गृहान् ।
नीतश्च कारयामास सर्वं तद्यमशासनम् ॥ १३.१०३.२४ ॥
Dicho esto, aquel mensajero de Yama lo llevó a la casa e hizo cumplir todos los mandatos de Yama.
13.103.25
नीत्वा तं यमदूतोऽपि गृहीत्वा शर्मिणं तदा ।
ययौ स धर्मराजाय न्यवेदयत चापि तम् ॥ १३.१०३.२५ ॥
El mensajero de Yama lo llevó, tomó a Śarmin y fue de inmediato ante el rey del dharma para informarle de todo.
13.103.26
तं धर्मराजो धर्मज्ञं पूजयित्वा प्रतापवान् ।
कृत्वा च संविदं तेन विससर्ज यथागतम् ॥ १३.१०३.२६ ॥
El poderoso rey del dharma honró a aquel conocedor del dharma, hizo un acuerdo con él y lo despidió tal como había venido.
13.103.27
तस्यापि च यमः सर्वमुपदेशं चकार ह ।
प्रेत्यैत्य च ततः सर्वं चकारोक्तं यमेन तत् ॥ १३.१०३.२७ ॥
Yama también le dio todas las enseñanzas; tras morir y regresar, hizo todo lo que Yama le había dicho.
13.103.28
तथा प्रशंसने दीपान्यमः पितृहितेप्सया ।
तस्माद्दीपप्रदो नित्यं सन्तारति वै पितॄन् ॥ १३.१०३.२८ ॥
Así, Yama, deseando el bienestar de los antepasados, alabó las lámparas; por eso quien da lámparas siempre salva a sus antepasados.
13.103.29
दातव्याः सततं दीपास्तस्माद्भरतसत्तम ।
देवतानां पितॄणां च चक्षुष्यं चात्मनां विभो ॥ १३.१०३.२९ ॥
Por tanto, mejor de los Bharatas, las lámparas deben darse siempre; oh poderoso, son benéficas para la vista de los dioses, los antepasados y las almas.
13.103.30
रत्नदानं च सुमहत्पुण्यमुक्तं जनाधिप ।
यस्तान्विक्रीय यजते ब्राह्मणो ह्यभयंकरम् ॥ १३.१०३.३० ॥
Oh señor de los hombres, la donación de joyas se declara de gran mérito; el brahmán que las vende y realiza un sacrificio se convierte verdaderamente en dador de intrepidez.
13.103.31
यद्वै ददाति विप्रेभ्यो ब्राह्मणः प्रतिगृह्य वै ।
उभयोः स्यात्तदक्षय्यं दातुरादातुरेव च ॥ १३.१०३.३१ ॥
Lo que un brahmán da a los brahmanes después de haberlo recibido es inagotable tanto para el dador como para el receptor.
13.103.32
यो ददाति स्थितः स्थित्यां तादृशाय प्रतिग्रहम् ।
उभयोरक्षयं धर्मं तं मनुः प्राह धर्मवित् ॥ १३.१०३.३२ ॥
Quien, firme en su condición, da un obsequio a una persona así digna, para él y para ambos es un dharma inagotable; así lo declaró Manu, conocedor del dharma.
13.103.33
वाससां सम्प्रदानेनि स्वदारनिरतो नरः ।
सुवस्त्रश्च सुवेषश्च भवतीत्यनुशुश्रुम ॥ १३.१०३.३३ ॥
Por la donación de vestidos, el hombre devoto a su propia esposa se vuelve bien vestido y de buen aspecto, según hemos oído.
13.103.34
गावः सुवर्णं च तथा तिलाश्चैवानुवर्णिताः ।
बहुशः पुरुषव्याघ्र वेदप्रामाण्यदर्शनात् ॥ १३.१०३.३४ ॥
Las vacas, el oro y asimismo el sésamo han sido descritos muchas veces, oh tigre de los hombres, por la autoridad que muestran los Vedas.
13.103.35
विवाहांश्चैव कुर्वीत पुत्रानुत्पादयेत च ।
पुत्रलाभो हि कौरव्य सर्वलाभाद्विशिष्यते ॥ १३.१०३.३५ ॥
Uno debe casarse y engendrar hijos; pues la obtención de un hijo, oh descendiente de Kuru, supera a todas las demás ganancias.