マハーバーラタ · 章 13.103
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.103.1
तिलानां कीदृशं दानमथ दीपस्य चैव हि ।
अन्नानां वाससा चैव भूय एव ब्रवीहि मे ॥ १३.१०३.१ ॥
胡麻の布施はどのようなものか。灯明の布施、食物と衣服の布施もどのようなものか。もう一度私に説いてください。
13.103.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
ब्राह्मणस्य च संवादं यमस्य च युधिष्ठिर ॥ १३.१०३.२ ॥
ここでもこの古い物語が語られている。バラモンとヤマの対話である。ユディシュティラよ。
13.103.3
मध्यदेशे महान्ग्रामो ब्राह्मणानां बभूव ह ।
गङ्गायमुनयोर्मध्ये यामुनस्य गिरेरधः ॥ १३.१०३.३ ॥
中国の地に、バラモンの大きな村があった。ガンガーとヤムナーの間、ヤムナー山の麓に。
13.103.4
पर्णशालेति विख्यातो रमणीयो नराधिप ।
विद्वांशस्तत्र भूयिष्ठा ब्राह्मणाश्चावसंस्तथा ॥ १३.१०३.४ ॥
人の王よ、その美しい村は「パルナシャーラー」として名高く、そこには学識あるバラモンが多く住んでいた。
13.103.5
अथ प्राह यमः कञ्चित्पुरुषं कृष्णवाससम् ।
रक्ताक्षमूर्ध्वरोमाणं काकजङ्घाक्षिनासिकम् ॥ १३.१०३.५ ॥
するとヤマは、黒衣をまとい、赤い目と逆立つ毛を持ち、カラスのような脛と目と鼻をした一人の男に語った。
13.103.6
गच्छ त्वं ब्राह्मणग्रामं ततो गत्वा तमानय ।
अगस्त्यं गोत्रतश्चापि नामतश्चापि शर्मिणम् ॥ १३.१०३.६ ॥
バラモンの村へ行き、そこに着いたら彼を連れて来い。氏族によっても名によってもシャルミンと呼ばれるアガスティヤを。
13.103.7
शमे निविष्टं विद्वांसमध्यापकमनावृतम् ।
मा चान्यमानयेथास्त्वं सगोत्रं तस्य पार्श्वतः ॥ १३.१०३.७ ॥
彼のそばにいる同族の者、寂静に安住し、学識があり、教えを授け、とらわれのない人以外は連れてきてはならない。
13.103.8
स हि तादृग्गुणस्तेन तुल्योऽध्ययनजन्मना ।
अपत्येषु तथा वृत्ते समस्तेनैव धीमता।
तमानय यथोद्दिष्टं पूजा कार्या हि तस्य मे ॥ १३.१०३.८ ॥
彼はそのような徳を備え、学習によって生じた知識において彼と等しく、子孫においても行いにおいてもその賢者と等しい。指示どおり彼を連れてきなさい。私は彼を敬わねばならない。
13.103.9
स गत्वा प्रतिकूलं तच्चकार यमशासनम् ।
तमाक्रम्यानयामास प्रतिषिद्धो यमेन यः ॥ १३.१०३.९ ॥
彼は行き、ヤマの命令に背いてそれを行った。ヤマに禁じられたにもかかわらず、彼を捕らえて連れてきた。
13.103.10
तस्मै यमः समुत्थाय पूजा कृत्वा च वीर्यवान् ।
प्रोवाच नीयतामेष सोऽन्य आनीयतामिति ॥ १३.१०३.१० ॥
ヤマは彼のために立ち上がり、敬意を表し、力あるヤマは言った。「この者は連れて行け。あの別の者を連れてこい。」
13.103.11
एवमुक्ते तु वचने धर्मराजेन स द्विजः ।
उवाच धर्मराजानं निर्विण्णोऽध्ययनेन वै।
यो मे कालो भवेच्छेषस्तं वसेयमिहाच्युत ॥ १३.१०३.११ ॥
法王がこのように言うと、その再生族の者は学習に倦み、法王に言った。「不滅の方よ、私に残された時間があれば、それをここで過ごしたい。」
13.103.12
नाहं कालस्य विहितं प्राप्नोमीह कथञ्चन ।
यो हि धर्मं चरति वै तं तु जानामि केवलम् ॥ १३.१०३.१२ ॥
私はここで、時が定めた期限をどのようにしても得ることはない。ただダルマを行う者のみを、私は知っている。
13.103.13
गच्छ विप्र त्वमद्यैव आलयं स्वं महाद्युते ।
ब्रूहि सर्वं यथा स्वैरं करवाणि किमच्युत ॥ १३.१०३.१३ ॥
バラモンよ、今日のうちに自分の住まいへ行け、大いに輝く者よ。望むことを随意に言え。不滅なる者よ、私は何をなすべきか。
13.103.14
शुद्धदानं च सुमहत्पुण्यं स्यात्तद्ब्रवीहि मे ।
सर्वस्य हि प्रमाणं त्वं त्रैलोक्यस्यापि सत्तम ॥ १३.१०३.१४ ॥
清らかな布施と非常に大きな功徳とは何か、私に告げよ。善人の中の最上者よ、あなたは三界の全ての者の規範である。
13.103.15
शृणु तत्त्वेन विप्रर्पे प्रदानविधिमुत्तमम् ।
तिलाः परमकं दानं पुण्यं चैवेह शाश्वतम् ॥ १३.१०३.१५ ॥
バラモンの聖者よ、施しの最上の規定を真に聞け。胡麻は最高の布施であり、ここでの功徳は永遠である。
13.103.16
तिलाश्च सम्प्रदातव्या यथाशक्ति द्विजर्षभ ।
नित्यदानात्सर्वकामांस्तिला निर्वर्तयन्त्युत ॥ १३.१०३.१६ ॥
二生者の中の雄牛よ、芝麻は力に応じて施すべきである。常に施すことにより、胡麻はあらゆる願いを成就させる。
13.103.17
तिलाञ्श्राद्धे प्रशंसन्ति दानमेतद्ध्यनुत्तमम् ।
तान्प्रयच्छस्व विप्रेभअयो विधिदृष्टेन कर्मणाः ॥ १३.१०३.१७ ॥
シュラーッダの祭祀では、胡麻は無上の布施として称えられる。規定の儀礼に従って、それらをバラモンに施せ。
13.103.18
वैशाख्यां पौर्णमास्यां तु तिलान्दद्याद्द्विजातिषु ।
तिला भक्षयितव्याश्च सदा त्वालम्भं च तैः ॥ १३.१०३.१८ ॥
ヴァイシャーカ月の満月に、二生者に胡麻を施すべきである。胡麻は食べるべきであり、常にそれに触れるべきである。
13.103.19
कार्यं सततमिच्छद्भिः श्रेयः सर्वात्मना गृहे ।
तथाऽऽपः सर्वदा देयाः पेयाश्चैव न संशयः ॥ १३.१०३.१९ ॥
幸福を望む者は、家にあって常に全身全霊でこれを行うべきである。同様に、いつも水を施し、飲ませるべきである。疑いはない。
13.103.20
पुष्करिण्यस्तटाकानि कूपांश्चैवात्र खानयेत् ।
एतत्सुदुर्लभतरमिह लोके द्विजोत्तम ॥ १३.१०३.२० ॥
ここでは池、貯水池、井戸も掘らせるべきである。二度生まれた者の中の最上の人よ、これは世において極めて稀である。
13.103.21
आपो नित्यं प्रदेयास्ते पुण्यं ह्येतदनुत्तमम् ।
प्रपाश्च कार्या दानार्थं नित्यं ते द्विजसत्तम।
भुक्तेऽप्यथ प्रदेयं तु पानीयं वै विशेषतः ॥ १३.१०३.२१ ॥
水は常にそれらの人々に与えるべきである。これこそ無上の功徳である。二度生まれた者の中の最上の人よ、施しのための水場も常に設けるべきである。食後にも、特に飲み水を与えるべきである。
13.103.22
पानीयाभ्यर्थिनं दृष्ट्वा प्रीत्या दत्त्वा त्वरान्वितः ।
वस्त्रे तन्तुप्रमाणेन दीपे निमिषवत्सरम् ॥ १३.१०३.२२ ॥
飲み水を求める人を見て、愛情と急ぎの心で与えると、布における糸一本の分量、灯火における瞬きの間、そして一年の間の功徳がある。
13.103.23
गवां रोमप्रमाणेन स्वर्गभोगमुपाश्नुते ।
जलबिन्दुप्रमाणेन तदेतान्युपवर्तय॥ ॥ १३.१०३.२३ ॥
牛の毛一本ほどの功徳によって天界の楽しみを得る。水の一滴ほどの功徳によって、これらすべてを得よ。
13.103.24
इत्युक्ते स तदा तेन यमदूतेन वै गृहान् ।
नीतश्च कारयामास सर्वं तद्यमशासनम् ॥ १३.१०३.२४ ॥
このように告げられると、そのヤマの使者は彼を家へ連れて行き、ヤマの命令をすべて実行させた。
13.103.25
नीत्वा तं यमदूतोऽपि गृहीत्वा शर्मिणं तदा ।
ययौ स धर्मराजाय न्यवेदयत चापि तम् ॥ १३.१०३.२५ ॥
ヤマの使者は彼を連れ去り、シャルミンを捕らえて、ただちに法王のもとへ赴き、すべてを報告した。
13.103.26
तं धर्मराजो धर्मज्ञं पूजयित्वा प्रतापवान् ।
कृत्वा च संविदं तेन विससर्ज यथागतम् ॥ १३.१०३.२६ ॥
威光ある法王は、法を知る彼を敬い、彼と取り決めを交わし、来たときのままに去らせた。
13.103.27
तस्यापि च यमः सर्वमुपदेशं चकार ह ।
प्रेत्यैत्य च ततः सर्वं चकारोक्तं यमेन तत् ॥ १३.१०३.२७ ॥
ヤマもまた彼に一切の教えを与えた。死んで戻った後、彼はヤマの言ったことをすべて行った。
13.103.28
तथा प्रशंसने दीपान्यमः पितृहितेप्सया ।
तस्माद्दीपप्रदो नित्यं सन्तारति वै पितॄन् ॥ १३.१०३.२८ ॥
こうしてヤマは祖霊の幸福を願い、灯明を讃えた。ゆえに灯明を施す者は常に祖霊を渡らせる。
13.103.29
दातव्याः सततं दीपास्तस्माद्भरतसत्तम ।
देवतानां पितॄणां च चक्षुष्यं चात्मनां विभो ॥ १३.१०३.२९ ॥
ゆえに、バラタの最上の者よ、灯明は常に施すべきである。主よ、それは神々、祖霊、魂の眼に益をもたらすのだ。
13.103.30
रत्नदानं च सुमहत्पुण्यमुक्तं जनाधिप ।
यस्तान्विक्रीय यजते ब्राह्मणो ह्यभयंकरम् ॥ १३.१०३.३० ॥
人の主よ、宝石の布施は大いなる功徳があると説かれる。宝石を売って祭祀を行うバラモンは、まことに無畏を与える者となる。
13.103.31
यद्वै ददाति विप्रेभ्यो ब्राह्मणः प्रतिगृह्य वै ।
उभयोः स्यात्तदक्षय्यं दातुरादातुरेव च ॥ १३.१०३.३१ ॥
バラモンが受け取ったものをバラモンに与えれば、それは与える者にも受ける者にも尽きない果報となる。
13.103.32
यो ददाति स्थितः स्थित्यां तादृशाय प्रतिग्रहम् ।
उभयोरक्षयं धर्मं तं मनुः प्राह धर्मवित् ॥ १३.१०३.३२ ॥
自らの位にしっかり留まり、そのような相応しい人に施しを与える者には、双方にとって尽きることのない法となる——と法を知る者マヌは説いた。
13.103.33
वाससां सम्प्रदानेनि स्वदारनिरतो नरः ।
सुवस्त्रश्च सुवेषश्च भवतीत्यनुशुश्रुम ॥ १३.१०३.३३ ॥
衣服を施すことによって、自らの妻に専念する男は、よい衣をまとい美しい装いとなる——と私たちは聞いている。
13.103.34
गावः सुवर्णं च तथा तिलाश्चैवानुवर्णिताः ।
बहुशः पुरुषव्याघ्र वेदप्रामाण्यदर्शनात् ॥ १३.१०३.३४ ॥
牛、金、そして同じくごまも、幾度も述べられてきた。人虎よ、ヴェーダの権威を見るがゆえに。
13.103.35
विवाहांश्चैव कुर्वीत पुत्रानुत्पादयेत च ।
पुत्रलाभो हि कौरव्य सर्वलाभाद्विशिष्यते ॥ १३.१०३.३५ ॥
結婚して息子をもうけるべきである。クル族の末裔よ、息子を得ることは、あらゆる利得にまさる。