ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.103
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.103.1
तिलानां कीदृशं दानमथ दीपस्य चैव हि ।
अन्नानां वाससा चैव भूय एव ब्रवीहि मे ॥ १३.१०३.१ ॥
ਤਿਲਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਦੀਪ ਦਾਨ, ਅੰਨ ਦਾਨ ਅਤੇ ਵਸਤਰ ਦਾਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਦੱਸੋ।
13.103.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
ब्राह्मणस्य च संवादं यमस्य च युधिष्ठिर ॥ १३.१०३.२ ॥
ਇਥੇ ਵੀ ਲੋਕ ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਯਮ ਦਾ ਸੰਵਾਦ। ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ!
13.103.3
मध्यदेशे महान्ग्रामो ब्राह्मणानां बभूव ह ।
गङ्गायमुनयोर्मध्ये यामुनस्य गिरेरधः ॥ १३.१०३.३ ॥
ਮੱਧ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਸੀ; ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਯਾਮੁਨ ਪਰਬਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ।
13.103.4
पर्णशालेति विख्यातो रमणीयो नराधिप ।
विद्वांशस्तत्र भूयिष्ठा ब्राह्मणाश्चावसंस्तथा ॥ १३.१०३.४ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਪਿੰਡ 'ਪਰਣਸ਼ਾਲਾ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
13.103.5
अथ प्राह यमः कञ्चित्पुरुषं कृष्णवाससम् ।
रक्ताक्षमूर्ध्वरोमाणं काकजङ्घाक्षिनासिकम् ॥ १३.१०३.५ ॥
ਫਿਰ ਯਮ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਖੜ੍ਹੇ ਰੋਮਾਂ ਵਾਲੇ, ਕਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਜੰਘਾਂ, ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਨੱਕ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ।
13.103.6
गच्छ त्वं ब्राह्मणग्रामं ततो गत्वा तमानय ।
अगस्त्यं गोत्रतश्चापि नामतश्चापि शर्मिणम् ॥ १३.१०३.६ ॥
ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਿੰਡ ਜਾ; ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਆ — ਗੋਤਰ ਅਤੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਿਨ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਗਸਤਯ ਨੂੰ।
13.103.7
शमे निविष्टं विद्वांसमध्यापकमनावृतम् ।
मा चान्यमानयेथास्त्वं सगोत्रं तस्य पार्श्वतः ॥ १३.१०३.७ ॥
ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਵਿਦਵਾਨ, ਅਧਿਆਪਕ, ਨਿਰਾਵ੍ਰਿਤ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਦੇ ਸਗੋਤਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਾ ਲਿਆਈਂ।
13.103.8
स हि तादृग्गुणस्तेन तुल्योऽध्ययनजन्मना ।
अपत्येषु तथा वृत्ते समस्तेनैव धीमता।
तमानय यथोद्दिष्टं पूजा कार्या हि तस्य मे ॥ १३.१०३.८ ॥
ਉਹ ਐਸੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਲਿਆ; ਉਸਦਾ ਮੈਂ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।
13.103.9
स गत्वा प्रतिकूलं तच्चकार यमशासनम् ।
तमाक्रम्यानयामास प्रतिषिद्धो यमेन यः ॥ १३.१०३.९ ॥
ਉਹ ਜਾ ਕੇ ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਉਲਟ ਉਹੀ ਕੀਤਾ; ਯਮ ਨੇ ਮਨਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਲੈ ਆਇਆ।
13.103.10
तस्मै यमः समुत्थाय पूजा कृत्वा च वीर्यवान् ।
प्रोवाच नीयतामेष सोऽन्य आनीयतामिति ॥ १३.१०३.१० ॥
ਉਸ ਲਈ ਯਮ ਉੱਠਿਆ, ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬਲਵਾਨ ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ—"ਇਸ ਨੂੰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇ; ਉਸ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇ।"
13.103.11
एवमुक्ते तु वचने धर्मराजेन स द्विजः ।
उवाच धर्मराजानं निर्विण्णोऽध्ययनेन वै।
यो मे कालो भवेच्छेषस्तं वसेयमिहाच्युत ॥ १३.१०३.११ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਉਹ ਦਵਿਜ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ—"ਹੇ ਅਚਯੁਤ, ਮੇਰਾ ਜੋ ਬਾਕੀ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਿਤਾਵਾਂਗਾ।"
13.103.12
नाहं कालस्य विहितं प्राप्नोमीह कथञ्चन ।
यो हि धर्मं चरति वै तं तु जानामि केवलम् ॥ १३.१०३.१२ ॥
ਕਾਲ ਦਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਸਮਾਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
13.103.13
गच्छ विप्र त्वमद्यैव आलयं स्वं महाद्युते ।
ब्रूहि सर्वं यथा स्वैरं करवाणि किमच्युत ॥ १३.१०३.१३ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਹੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾ। ਹੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਕਹਿ, ਹੇ ਅਚਯੁਤ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?
13.103.14
शुद्धदानं च सुमहत्पुण्यं स्यात्तद्ब्रवीहि मे ।
सर्वस्य हि प्रमाणं त्वं त्रैलोक्यस्यापि सत्तम ॥ १३.१०३.१४ ॥
ਸ਼ੁੱਧ ਦਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਹੇ ਸੱਤਮ, ਤੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਭ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈਂ।
13.103.15
शृणु तत्त्वेन विप्रर्पे प्रदानविधिमुत्तमम् ।
तिलाः परमकं दानं पुण्यं चैवेह शाश्वतम् ॥ १३.१०३.१५ ॥
ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ, ਦਾਨ ਦੀ ਉੱਤਮ ਵਿਧੀ ਸੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣ। ਤਿਲ ਪਰਮ ਦਾਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਪੁੰਨ ਵੀ ਸਦੀਵੀ ਹੈ।
13.103.16
तिलाश्च सम्प्रदातव्या यथाशक्ति द्विजर्षभ ।
नित्यदानात्सर्वकामांस्तिला निर्वर्तयन्त्युत ॥ १३.१०३.१६ ॥
ਹੇ ਦਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਲ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਨਿੱਤ ਦਾਨ ਨਾਲ ਤਿਲ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
13.103.17
तिलाञ्श्राद्धे प्रशंसन्ति दानमेतद्ध्यनुत्तमम् ।
तान्प्रयच्छस्व विप्रेभअयो विधिदृष्टेन कर्मणाः ॥ १३.१०३.१७ ॥
ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਤਿਲਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦਾਨ ਆਖ ਕੇ ਸਲਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇ।
13.103.18
वैशाख्यां पौर्णमास्यां तु तिलान्दद्याद्द्विजातिषु ।
तिला भक्षयितव्याश्च सदा त्वालम्भं च तैः ॥ १३.१०३.१८ ॥
ਵੈਸਾਖ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਤਿਲ ਖਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.103.19
कार्यं सततमिच्छद्भिः श्रेयः सर्वात्मना गृहे ।
तथाऽऽपः सर्वदा देयाः पेयाश्चैव न संशयः ॥ १३.१०३.१९ ॥
ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੀਣ ਲਈ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
13.103.20
पुष्करिण्यस्तटाकानि कूपांश्चैवात्र खानयेत् ।
एतत्सुदुर्लभतरमिह लोके द्विजोत्तम ॥ १३.१०३.२० ॥
ਇੱਥੇ ਪੁਸ਼ਕਰਿਣੀਆਂ, ਤਲਾਬ ਅਤੇ ਖੂਹ ਵੀ ਪੁਟਵਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦਵਿਜੋਤਮ, ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਦੁਰਲਭ ਹੈ।
13.103.21
आपो नित्यं प्रदेयास्ते पुण्यं ह्येतदनुत्तमम् ।
प्रपाश्च कार्या दानार्थं नित्यं ते द्विजसत्तम।
भुक्तेऽप्यथ प्रदेयं तु पानीयं वै विशेषतः ॥ १३.१०३.२१ ॥
ਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਪੁੰਨ ਹੈ। ਹੇ ਦਵਿਜਸੱਤਮ, ਦਾਨ ਲਈ ਪਿਆਊ ਵੀ ਸਦਾ ਬਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.103.22
पानीयाभ्यर्थिनं दृष्ट्वा प्रीत्या दत्त्वा त्वरान्वितः ।
वस्त्रे तन्तुप्रमाणेन दीपे निमिषवत्सरम् ॥ १३.१०३.२२ ॥
ਪਾਣੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਦੇ ਕੇ, ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਧਾਗੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਦੀਵੇ ਵਿੱਚ ਪਲਕ ਝਪਕਣ ਜਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ।
13.103.23
गवां रोमप्रमाणेन स्वर्गभोगमुपाश्नुते ।
जलबिन्दुप्रमाणेन तदेतान्युपवर्तय॥ ॥ १३.१०३.२३ ॥
ਗਾਂ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਜਿੰਨੇ (ਪੁੰਨ ਨਾਲ) ਸਵਰਗ ਦਾ ਸੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ ਜਿੰਨੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।
13.103.24
इत्युक्ते स तदा तेन यमदूतेन वै गृहान् ।
नीतश्च कारयामास सर्वं तद्यमशासनम् ॥ १३.१०३.२४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਸ ਯਮਦੂਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਯਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹੁਕਮ ਕਰਵਾਏ।
13.103.25
नीत्वा तं यमदूतोऽपि गृहीत्वा शर्मिणं तदा ।
ययौ स धर्मराजाय न्यवेदयत चापि तम् ॥ १३.१०३.२५ ॥
ਯਮਦੂਤ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਨ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਧਰਮਰਾਜ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ।
13.103.26
तं धर्मराजो धर्मज्ञं पूजयित्वा प्रतापवान् ।
कृत्वा च संविदं तेन विससर्ज यथागतम् ॥ १३.१०३.२६ ॥
ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
13.103.27
तस्यापि च यमः सर्वमुपदेशं चकार ह ।
प्रेत्यैत्य च ततः सर्वं चकारोक्तं यमेन तत् ॥ १३.१०३.२७ ॥
ਯਮ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ; ਮਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਮਗਰੋਂ ਯਮ ਦੇ ਕਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਕੀਤਾ।
13.103.28
तथा प्रशंसने दीपान्यमः पितृहितेप्सया ।
तस्माद्दीपप्रदो नित्यं सन्तारति वै पितॄन् ॥ १३.१०३.२८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਮ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਲਈ ਦੀਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਦਾ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਦਾ ਹੈ।
13.103.29
दातव्याः सततं दीपास्तस्माद्भरतसत्तम ।
देवतानां पितॄणां च चक्षुष्यं चात्मनां विभो ॥ १३.१०३.२९ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੀਵੇ ਸਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਵਿਭੂ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਲਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹਨ।
13.103.30
रत्नदानं च सुमहत्पुण्यमुक्तं जनाधिप ।
यस्तान्विक्रीय यजते ब्राह्मणो ह्यभयंकरम् ॥ १३.१०३.३० ॥
ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਰਤਨ ਦਾਨ ਬਹੁਤ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਕੇ ਯੱਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਭੈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.103.31
यद्वै ददाति विप्रेभ्यो ब्राह्मणः प्रतिगृह्य वै ।
उभयोः स्यात्तदक्षय्यं दातुरादातुरेव च ॥ १३.१०३.३१ ॥
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਾਤਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹੀਤਾ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਅਕਸ਼ਯ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.103.32
यो ददाति स्थितः स्थित्यां तादृशाय प्रतिग्रहम् ।
उभयोरक्षयं धर्मं तं मनुः प्राह धर्मवित् ॥ १३.१०३.३२ ॥
ਆਪਣੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿ ਕੇ, ਐਸੇ (ਯੋਗ੍ਯ) ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਅਕਸ਼ਯ ਧਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਧਰਮਵੇਤਾ ਮਨੁ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।
13.103.33
वाससां सम्प्रदानेनि स्वदारनिरतो नरः ।
सुवस्त्रश्च सुवेषश्च भवतीत्यनुशुश्रुम ॥ १३.१०३.३३ ॥
ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਿੱਚ ਰਤ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵੇਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
13.103.34
गावः सुवर्णं च तथा तिलाश्चैवानुवर्णिताः ।
बहुशः पुरुषव्याघ्र वेदप्रामाण्यदर्शनात् ॥ १३.१०३.३४ ॥
ਗਾਵਾਂ, ਸੋਨਾ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਲ ਵੀ — ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ — ਵੇਦ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਵੇਖਣ ਕਰਕੇ ਕਈ ਵਾਰ ਵਰਣਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।
13.103.35
विवाहांश्चैव कुर्वीत पुत्रानुत्पादयेत च ।
पुत्रलाभो हि कौरव्य सर्वलाभाद्विशिष्यते ॥ १३.१०३.३५ ॥
ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਪੁੱਤਰ-ਲਾਭ ਸਭ ਲਾਭਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।