Mahābhārata · Adhyāya 13.104
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.104.1
भूय एव कुरुश्रेष्ठ दानानां विधिमुत्तमम् ।
कथयस्व महाप्राज्ञ भूमिदानं विशेषतः ॥ १३.१०४.१ ॥
Mejor de los Kurus, explica de nuevo la regla suprema de los dones, oh gran sabio, en especial el don de tierra.
13.104.2
पृथिवीं क्षत्रियो दद्याद्ब्राह्मणायेष्टिकर्मिणे ।
विधिवत्प्रतिगृह्णीयान्न त्वन्यो दातुमर्हति ॥ १३.१०४.२ ॥
Un kṣatriya debe dar la tierra a un brahmán que realiza sacrificios, y éste debe recibirla según la regla; ningún otro es apto para darla.
13.104.3
सर्ववर्णैस्तु यच्छक्यं प्रदातुं फलकाङ्क्षिभिः ।
वेदे वा यत्समाख्यातं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.१०४.३ ॥
Explícame lo que todas las castas, deseosas de fruto, pueden dar, y lo que se declara en el Veda.
13.104.4
तुल्यनामानि देयानि त्रीणि तुल्यफलानि च ।
सर्वकामफलानीह गावः पृथ्वी सरस्वती ॥ १३.१०४.४ ॥
Tres cosas de igual nombre deben darse, con igual fruto, y aquí dan el fruto de todos los deseos: la vaca, la tierra y Sarasvatī.
13.104.5
यो ब्रूयाच्चापि शिष्याय धर्म्यां ब्राह्मीं सरस्वतीम् ।
पृथिवीगोप्रदानाभ्यां तुल्यं स फलमश्नुते ॥ १३.१०४.५ ॥
Quien enseña a un discípulo la Sarasvatī brahmánica conforme al dharma, el saber védico, obtiene un fruto igual al de dar la tierra y dar una vaca.
13.104.6
तथैव गाः प्रशंसन्ति न तु देयं ततः परम् ।
सन्निकृष्टफलास्ता हि लघ्वर्थाश्च युधिष्ठिर ॥ १३.१०४.६ ॥
Así también se alaba a las vacas, pero no debe darse nada más allá de ellas; pues ellas, Yudhiṣṭhira, dan un fruto cercano y sirven a un propósito pequeño.
13.104.7
मातरः सर्वभूतानां गावः सर्वसुखप्रदाः ।
वृद्धिमाकाङ्क्षता नित्यं गावः कार्याः प्रदक्षिणाः ॥ १३.१०४.७ ॥
Las vacas son las madres de todos los seres, dadoras de toda felicidad. Quien desee siempre prosperidad debe mantener las vacas a su derecha.
13.104.8
सन्ताड्या न तु पादेन गवां मध्ये न च व्रजेत् ।
मङ्गलायतनं देव्यस्तस्मात्पूज्याः सदैव गाः ॥ १३.१०४.८ ॥
No se debe golpear a las vacas con el pie, ni caminar en medio de ellas. Las vacas son moradas de la buena fortuna, diosas; por eso siempre son dignas de veneración.
13.104.9
प्रचोदनं देवकृतं गवां कर्मसु वर्तताम् ।
पूर्वमेवाक्षरं चान्यदभिधेयं ततः परम् ॥ १३.१०४.९ ॥
La palabra de aguijón para hacer trabajar a las vacas fue creada por los dioses. Primero debe pronunciarse aquella sílaba, y solo después otra palabra.
13.104.10
प्रचारे वा निवाते वा बुधो नोद्वेजयेत गाः ।
तृषिता ह्यभिवीक्षन्त्यो नरं हन्युः सबान्धवम् ॥ १३.१०४.१० ॥
Ya sea pastando o en un lugar sin viento, el sabio no debe perturbar a las vacas; pues las vacas sedientas que miran fijamente pueden matar a un hombre junto con sus parientes.
13.104.11
पितृसद्मानि सततं देवतायतनानि च ।
पूयन्ते शकृता यासां पूतं किमधिकं ततः ॥ १३.१०४.११ ॥
Aquellas con cuyo estiércol se purifican constantemente las moradas de los antepasados y los santuarios de los dioses: ¿qué podría ser más puro que eso?
13.104.12
घासमुष्टिं परगवे दद्यात्संवत्सरं तु यः ।
अकृत्वा स्वयमाहारं व्रतं तत्सार्वकामिकम् ॥ १३.१०४.१२ ॥
Quien durante un año dé un puñado de forraje a la vaca de otro, y cumpla este voto sin comer él mismo, ese voto concede todos los deseos.
13.104.13
स हि पुत्रान्यशोऽर्थं च श्रियं चाप्यधिगच्छति ।
नाशयत्यशुभं चैव दुःस्वप्नं चाप्यपोहति ॥ १३.१०४.१३ ॥
En verdad obtiene hijos, fama, riqueza y prosperidad; destruye lo inauspicioso y también aleja las malas pesadillas.
13.104.14
देयाः किंलक्षणा गावः काश्चापि परिवर्जयेत् ।
कीदृशाय प्रदातव्या न देयाः कीदृशाय च ॥ १३.१०४.१४ ॥
¿Qué características deben tener las vacas que se dan, y cuáles deben evitarse? ¿A qué clase de persona deben darse, y a cuál no?
13.104.15
असद्वृत्ताय पापाय लुब्धायानृतवादिने ।
हव्यकव्यव्यपेताय न देया गौः कथञ्चन ॥ १३.१०४.१५ ॥
Nunca debe darse una vaca de ningún modo a quien tiene mala conducta, al pecador, al codicioso, al mentiroso o a quien carece de ofrendas a dioses y antepasados.
13.104.16
भिक्षवे बहुपुत्राय श्रोत्रियायाहिताग्नये ।
दत्त्वा दशगवां दाता लोकानाप्नोत्यनुत्तमान् ॥ १३.१०४.१६ ॥
Quien da diez vacas a un mendigo, a quien tiene muchos hijos, a un erudito védico o a quien mantiene los fuegos sagrados, obtiene los mundos supremos.
13.104.17
जुहोति यद्भोजयति यद्ददाति गवां रसैः ।
सर्वस्यैवांशभाग्दाता तन्निमित्तं प्रवर्तितः ॥ १३.१०४.१७ ॥
Quien ofrece en sacrificio con los jugos de las vacas, alimenta a otros o da regalos, el donante participa de todo ello; por su causa esto ha sido puesto en marcha.
13.104.18
यश्चैव धर्मं कुरुते तस्य धर्मफलं च यत् ।
सर्वस्यैवांशभाग्दाता तन्निमित्तं प्रवृत्तयः ॥ १३.१०४.१८ ॥
Y quien practica el dharma, y el fruto de ese dharma —sea cual sea— el donante participa de todo ello; por su causa estas acciones han sido puestas en marcha.
13.104.19
यश्चैनमुत्पादयते यश्चैनं त्रायते भयात् ।
यश्चास्य कुरुते वृत्तिं सर्वे ते पितरस्त्रयः ॥ १३.१०४.१९ ॥
Quien lo engendra, quien lo libra del miedo y quien le provee el sustento: todos ellos son tres padres.
13.104.20
कल्मषं गुरुशुश्रूषा हन्ति मानो महद्यशः ।
अपुत्रतां त्रयः पुत्रा अवृत्तिं दश धेनवः ॥ १३.१०४.२० ॥
El servicio al maestro destruye el pecado; el honor trae gran renombre; tres hijos eliminan la carencia de descendencia; diez vacas eliminan la falta de sustento.
13.104.21
वेदान्तनिष्ठस्य बहुश्रुतस्य ।
प्रज्ञानतृप्तस्य जितेन्द्रियस्य।
शिष्टस्य दान्तस्य यतस्य चैव ।
भूतेषु नित्यं प्रियवादिनश्च ॥ १३.१०४.२१ ॥
Del que se dedica al Vedānta, del muy instruido, del satisfecho con la sabiduría, del que ha vencido sus sentidos, del disciplinado, del dominado, del diligente, y del que siempre habla amablemente a los seres.
13.104.22
यः क्षुद्भयाद्वै न विकर्म कुर्या-
न्मृदुश्च शान्तौ ह्यतिथिप्रियश्च।
शुभे पात्रे ये गुणा गोप्रदाने ।
तावान्दोषो ब्राह्मणस्वापहारे। ॥ १३.१०४.२२ ॥
Quien, incluso por temor al hambre, no comete acción mala, es gentil, sereno y amante de los huéspedes: tanto como el mérito de dar una vaca a un digno receptor es la falta de robar la riqueza de un brahmán.
13.104.23
सर्वावस्थं ब्राह्मणस्वापहारे ।
दाराश्चैषां दूरतो वर्जनीयाः ॥ १३.१०४.२३ ॥
En toda circunstancia, apoderarse de la riqueza de un brahmán es pecado; y a sus esposas hay que evitarlas desde lejos.
13.104.24
विप्रदारे परिहृते तद्धनेऽपहृते च तु ।
परित्रायन्ति शक्तास्तु नमस्तेभ्यो मृताश्च ये ॥ १३.१०४.२४ ॥
Cuando la esposa de un brahmán es abandonada y su riqueza es arrebatada, los que pueden los protegen. Reverencia a ellos, y a los que han muerto.
13.104.25
न पालयन्ति निहतान्ये तान्वैवस्वतो यमः ।
दण्डयन्भर्सयन्नित्यं निरयेभ्यो न मुञ्चति ॥ १३.१०४.२५ ॥
No protegen a los que han sido muertos; Yama, hijo de Vivasvat, los castiga y amenaza constantemente, y no los libera de los infiernos.
13.104.26
तथा गवां परित्राणे पीडने च शुभाशुभम् ।
विप्रगोषु विशेषेण रक्षितेषु गृहेषु वा ॥ १३.१०४.२६ ॥
Asimismo, en proteger a las vacas y en dañarlas hay bien y mal; especialmente en lo referente a los brahmanes y a las vacas, o a los protegidos en las casas.