มหาภารตะ · อัธยายะ 13.104
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.104.1
भूय एव कुरुश्रेष्ठ दानानां विधिमुत्तमम् ।
कथयस्व महाप्राज्ञ भूमिदानं विशेषतः ॥ १३.१०४.१ ॥
ยิ่งกว่านั้น โอ้ผู้ยอดของกุรุ โปรดกล่าววิธีการให้ทานอันสูงสุดอีกครั้ง โอ้ผู้มีปัญญายิ่ง โดยเฉพาะการให้ที่ดิน
13.104.2
पृथिवीं क्षत्रियो दद्याद्ब्राह्मणायेष्टिकर्मिणे ।
विधिवत्प्रतिगृह्णीयान्न त्वन्यो दातुमर्हति ॥ १३.१०४.२ ॥
กษัตริย์พึงให้แผ่นดินแก่พราหมณ์ผู้ประกอบยัญพิธี และพราหมณ์พึงรับตามวิธีที่กำหนด ผู้อื่นไม่สมควรให้เลย
13.104.3
सर्ववर्णैस्तु यच्छक्यं प्रदातुं फलकाङ्क्षिभिः ।
वेदे वा यत्समाख्यातं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.१०४.३ ॥
โปรดอธิบายแก่ข้าพเจ้าว่า วรรณะทั้งปวงที่ปรารถนาผลบุญ สามารถให้สิ่งใดได้บ้าง และสิ่งที่ประกาศไว้ในพระเวทนั้นเป็นอย่างไร
13.104.4
तुल्यनामानि देयानि त्रीणि तुल्यफलानि च ।
सर्वकामफलानीह गावः पृथ्वी सरस्वती ॥ १३.१०४.४ ॥
ควรให้สิ่งสามอย่างที่มีชื่อเดียวกันและให้ผลเท่ากัน สิ่งเหล่านั้นให้ผลสมปรารถนาทั้งปวงในโลกนี้ ได้แก่ โค แผ่นดิน และสรัสวดี
13.104.5
यो ब्रूयाच्चापि शिष्याय धर्म्यां ब्राह्मीं सरस्वतीम् ।
पृथिवीगोप्रदानाभ्यां तुल्यं स फलमश्नुते ॥ १३.१०४.५ ॥
ผู้ที่สอนศิษย์ซึ่งพรหมวิทยาสรัสวดีอันชอบธรรม คือความรู้แห่งพระเวท ย่อมได้ผลเท่ากับการให้แผ่นดินและการให้โค
13.104.6
तथैव गाः प्रशंसन्ति न तु देयं ततः परम् ।
सन्निकृष्टफलास्ता हि लघ्वर्थाश्च युधिष्ठिर ॥ १३.१०४.६ ॥
เช่นเดียวกัน โคก็เป็นที่สรรเสริญ แต่ไม่ควรให้สิ่งใดนอกเหนือจากนั้น โอ้ยุธิษฐิระ เพราะโคให้ผลที่ใกล้ และมีประโยชน์เล็กน้อย
13.104.7
मातरः सर्वभूतानां गावः सर्वसुखप्रदाः ।
वृद्धिमाकाङ्क्षता नित्यं गावः कार्याः प्रदक्षिणाः ॥ १३.१०४.७ ॥
โคคือมารดาของสรรพสัตว์ ผู้ให้ความสุขทุกประการ ผู้ปรารถนาความเจริญอยู่เสมอ พึงให้โคอยู่ทางขวาของตน
13.104.8
सन्ताड्या न तु पादेन गवां मध्ये न च व्रजेत् ।
मङ्गलायतनं देव्यस्तस्मात्पूज्याः सदैव गाः ॥ १३.१०४.८ ॥
ไม่พึงเตะโคด้วยเท้า และไม่พึงเดินเข้าไปท่ามกลางฝูงโค โคเป็นที่ตั้งแห่งความเป็นมงคล เป็นเทวีทั้งหลาย ฉะนั้นจึงควรบูชาโคอยู่เสมอ
13.104.9
प्रचोदनं देवकृतं गवां कर्मसु वर्तताम् ।
पूर्वमेवाक्षरं चान्यदभिधेयं ततः परम् ॥ १३.१०४.९ ॥
เสียงกระตุ้นโคที่กำลังทำงานนั้นเทวดาสร้างขึ้น พึงเปล่งพยางค์เดียวนั้นก่อน หลังจากนั้นจึงกล่าวคำอื่น
13.104.10
प्रचारे वा निवाते वा बुधो नोद्वेजयेत गाः ।
तृषिता ह्यभिवीक्षन्त्यो नरं हन्युः सबान्धवम् ॥ १३.१०४.१० ॥
ไม่ว่าโคจะกำลังหากินหรืออยู่ในที่ไม่มีลม ผู้มีปัญญาไม่พึงทำให้โคตกใจ เพราะโคที่กระหายน้ำและจ้องมองอาจฆ่าคนพร้อมทั้งญาติของเขาได้
13.104.11
पितृसद्मानि सततं देवतायतनानि च ।
पूयन्ते शकृता यासां पूतं किमधिकं ततः ॥ १३.१०४.११ ॥
ผู้ที่มูลของโคชำระสถานที่ของบรรพบุรุษและศาลเจ้าแห่งเทวดาให้บริสุทธิ์อยู่เสมอ นอกจากนั้นจะมีอะไรบริสุทธิ์ยิ่งไปกว่านี้อีกเล่า
13.104.12
घासमुष्टिं परगवे दद्यात्संवत्सरं तु यः ।
अकृत्वा स्वयमाहारं व्रतं तत्सार्वकामिकम् ॥ १३.१०४.१२ ॥
ผู้ใดให้หญ้าหนึ่งกำมือแก่โคของผู้อื่นตลอดหนึ่งปี โดยไม่รับประทานอาหารเอง วัตรนั้นให้สมปรารถนาทั้งปวง
13.104.13
स हि पुत्रान्यशोऽर्थं च श्रियं चाप्यधिगच्छति ।
नाशयत्यशुभं चैव दुःस्वप्नं चाप्यपोहति ॥ १३.१०४.१३ ॥
ผู้นั้นย่อมได้บุตร ชื่อเสียง ทรัพย์ และความรุ่งเรือง และยังทำลายความอัปมงคลและขับไล่ความฝันร้ายได้อีกด้วย
13.104.14
देयाः किंलक्षणा गावः काश्चापि परिवर्जयेत् ।
कीदृशाय प्रदातव्या न देयाः कीदृशाय च ॥ १३.१०४.१४ ॥
โคที่จะให้ควรมีลักษณะเช่นไร และควรหลีกเลี่ยงโคชนิดใด ควรให้โคแก่คนประเภทใด และไม่ควรให้แก่คนประเภทใด
13.104.15
असद्वृत्ताय पापाय लुब्धायानृतवादिने ।
हव्यकव्यव्यपेताय न देया गौः कथञ्चन ॥ १३.१०४.१५ ॥
ไม่ควรให้โคแก่ผู้ประพฤติชั่ว ผู้บาป ผู้โลภ ผู้พูดเท็จ หรือผู้ที่ไม่ถวายเครื่องบูชาแก่เทวดาและบรรพบุรุษ ไม่ว่าด้วยวิธีใดทั้งสิ้น
13.104.16
भिक्षवे बहुपुत्राय श्रोत्रियायाहिताग्नये ।
दत्त्वा दशगवां दाता लोकानाप्नोत्यनुत्तमान् ॥ १३.१०४.१६ ॥
ผู้ให้โคสิบตัวแก่ภิกษุ แก่ผู้มีบุตรมาก แก่พราหมณ์ผู้รู้พระเวท หรือแก่ผู้ดูแลอัคนีบูชา ย่อมได้โลกอันสูงสุด
13.104.17
जुहोति यद्भोजयति यद्ददाति गवां रसैः ।
सर्वस्यैवांशभाग्दाता तन्निमित्तं प्रवर्तितः ॥ १३.१०४.१७ ॥
ผู้ใดบูชายัญด้วยน้ำนมและผลิตภัณฑ์จากโค เลี้ยงดูผู้อื่น หรือให้ทาน ผู้ให้นั้นย่อมมีส่วนในสิ่งทั้งปวง เพราะเหตุนั้นสิ่งนี้จึงได้รับการจัดตั้งขึ้น
13.104.18
यश्चैव धर्मं कुरुते तस्य धर्मफलं च यत् ।
सर्वस्यैवांशभाग्दाता तन्निमित्तं प्रवृत्तयः ॥ १३.१०४.१८ ॥
และผู้ใดประพฤติธรรม และผลแห่งธรรมนั้น ไม่ว่าจะเป็นอย่างไร ผู้ให้ย่อมมีส่วนในสิ่งทั้งปวง เพราะเหตุนั้นการกระทำเหล่านี้จึงได้เกิดขึ้น
13.104.19
यश्चैनमुत्पादयते यश्चैनं त्रायते भयात् ।
यश्चास्य कुरुते वृत्तिं सर्वे ते पितरस्त्रयः ॥ १३.१०४.१९ ॥
ผู้ที่ให้กำเนิดเขา ผู้ที่คุ้มครองเขาให้พ้นจากภัย และผู้ที่เลี้ยงดูการดำรงชีพของเขา ทั้งหมดนี้คือบิดาทั้งสามคน
13.104.20
कल्मषं गुरुशुश्रूषा हन्ति मानो महद्यशः ।
अपुत्रतां त्रयः पुत्रा अवृत्तिं दश धेनवः ॥ १३.१०४.२० ॥
การปรนนิบัติครูขจัดบาป ความเคารพนำมาซึ่งเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ บุตรสามคนขจัดความไร้บุตร และโคสิบตัวขจัดการขาดแคลนปัจจัยเลี้ยงชีพ
13.104.21
वेदान्तनिष्ठस्य बहुश्रुतस्य ।
प्रज्ञानतृप्तस्य जितेन्द्रियस्य।
शिष्टस्य दान्तस्य यतस्य चैव ।
भूतेषु नित्यं प्रियवादिनश्च ॥ १३.१०४.२१ ॥
ผู้ที่มั่นอยู่ในเวทานตะ มีความรู้มาก พอใจในปัญญา ชนะอินทรีย์ มีวินัยดี สงบระงับและพากเพียร และผู้ที่พูดด้วยถ้อยคำอ่อนหวานต่อสรรพสัตว์เสมอ
13.104.22
यः क्षुद्भयाद्वै न विकर्म कुर्या-
न्मृदुश्च शान्तौ ह्यतिथिप्रियश्च।
शुभे पात्रे ये गुणा गोप्रदाने ।
तावान्दोषो ब्राह्मणस्वापहारे। ॥ १३.१०४.२२ ॥
ผู้ที่แม้เพราะกลัวความหิวก็ไม่ทำความชั่ว มีใจอ่อนโยนและสงบ รักแขก บุญที่มีในการให้โคแก่ผู้ควรรับ บาปในการฉกชิงทรัพย์ของพราหมณ์ก็ใหญ่เท่านั้น
13.104.23
सर्वावस्थं ब्राह्मणस्वापहारे ।
दाराश्चैषां दूरतो वर्जनीयाः ॥ १३.१०४.२३ ॥
ในทุกสภาวะ การฉกชิงทรัพย์ของพราหมณ์เป็นบาป และภรรยาของพวกเขาพึงหลีกเลี่ยงแต่ไกล
13.104.24
विप्रदारे परिहृते तद्धनेऽपहृते च तु ।
परित्रायन्ति शक्तास्तु नमस्तेभ्यो मृताश्च ये ॥ १३.१०४.२४ ॥
เมื่อภรรยาของพราหมณ์ถูกทอดทิ้ง และทรัพย์สินของเขาถูกฉกชิง ผู้ที่มีความสามารถย่อมคุ้มครองพวกเขา ขอนอบน้อมแด่ท่านเหล่านั้น และแด่ผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว
13.104.25
न पालयन्ति निहतान्ये तान्वैवस्वतो यमः ।
दण्डयन्भर्सयन्नित्यं निरयेभ्यो न मुञ्चति ॥ १३.१०४.२५ ॥
ผู้ที่ไม่คุ้มครองคนที่ถูกฆ่าแล้ว พระยมบุตรของพระวิวัสวัต ลงโทษและข่มขู่พวกเขาอยู่เสมอ และไม่ปล่อยพวกเขาให้พ้นจากนรก
13.104.26
तथा गवां परित्राणे पीडने च शुभाशुभम् ।
विप्रगोषु विशेषेण रक्षितेषु गृहेषु वा ॥ १३.१०४.२६ ॥
เช่นเดียวกัน ในการคุ้มครองโคและการทำร้ายโค ย่อมมีทั้งความดีและความชั่ว โดยเฉพาะที่เกี่ยวกับพราหมณ์และโค หรือโคที่ได้รับการดูแลในเรือน