మహాభారతం · అధ్యాయం 13.104
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.104.1
भूय एव कुरुश्रेष्ठ दानानां विधिमुत्तमम् ।
कथयस्व महाप्राज्ञ भूमिदानं विशेषतः ॥ १३.१०४.१ ॥
కురుశ్రేష్ఠా, దానాల ఉత్తమ విధిని మరలా చెప్పుము, మహాప్రాజ్ఞా, ముఖ్యంగా భూదానాన్ని.
13.104.2
पृथिवीं क्षत्रियो दद्याद्ब्राह्मणायेष्टिकर्मिणे ।
विधिवत्प्रतिगृह्णीयान्न त्वन्यो दातुमर्हति ॥ १३.१०४.२ ॥
క్షత్రియుడు ఇష్టి-కర్మ చేసే బ్రాహ్మణునికి భూమిని ఇవ్వాలి; విధి ప్రకారం స్వీకరించాలి; మరొకరు ఇవ్వడానికి అర్హులు కారు.
13.104.3
सर्ववर्णैस्तु यच्छक्यं प्रदातुं फलकाङ्क्षिभिः ।
वेदे वा यत्समाख्यातं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.१०४.३ ॥
ఫలాన్ని కోరే అన్ని వర్ణాలవారూ ఇవ్వగలిగినది, లేదా వేదంలో చెప్పబడినది, అది నాకు వివరించుట యోగ్యం.
13.104.4
तुल्यनामानि देयानि त्रीणि तुल्यफलानि च ।
सर्वकामफलानीह गावः पृथ्वी सरस्वती ॥ १३.१०४.४ ॥
సమాన నామాలు కలిగిన మూడు ఇవ్వదగినవి, సమాన ఫలితాలు కలిగినవి; ఇక్కడ సర్వ కోరికల ఫలాన్ని ఇచ్చేవి: గోవు, భూమి, సరస్వతి.
13.104.5
यो ब्रूयाच्चापि शिष्याय धर्म्यां ब्राह्मीं सरस्वतीम् ।
पृथिवीगोप्रदानाभ्यां तुल्यं स फलमश्नुते ॥ १३.१०४.५ ॥
శిష్యునికి ధర్మబద్ధమైన బ్రాహ్మీ సరస్వతిని (వేదవిద్యను) బోధించేవాడు, భూదానం, గోదానంతో సమానమైన ఫలాన్ని పొందుతాడు.
13.104.6
तथैव गाः प्रशंसन्ति न तु देयं ततः परम् ।
सन्निकृष्टफलास्ता हि लघ्वर्थाश्च युधिष्ठिर ॥ १३.१०४.६ ॥
అలాగే గోవులు ప్రశంసించబడతాయి; కానీ వాటి తరువాత ఇంకేమీ ఇవ్వరాదు. యుధిష్ఠిరా, అవి సమీప ఫలితాన్ని ఇచ్చేవి, అల్ప ప్రయోజనం కలవి.
13.104.7
मातरः सर्वभूतानां गावः सर्वसुखप्रदाः ।
वृद्धिमाकाङ्क्षता नित्यं गावः कार्याः प्रदक्षिणाः ॥ १३.१०४.७ ॥
ఆవులు సమస్త ప్రాణులకు తల్లులు; సర్వ సుఖాలను ఇచ్చేవి. వృద్ధిని కోరేవాడు ఎల్లప్పుడూ ఆవులను కుడివైపుగా ఉంచాలి.
13.104.8
सन्ताड्या न तु पादेन गवां मध्ये न च व्रजेत् ।
मङ्गलायतनं देव्यस्तस्मात्पूज्याः सदैव गाः ॥ १३.१०४.८ ॥
ఆవులను కాలితో కొట్టరాదు, ఆవుల మధ్యలో నడవరాదు. ఆవులు శుభానికి నివాసాలు, దేవతలు; కావున అవి ఎల్లప్పుడూ పూజనీయాలు.
13.104.9
प्रचोदनं देवकृतं गवां कर्मसु वर्तताम् ।
पूर्वमेवाक्षरं चान्यदभिधेयं ततः परम् ॥ १३.१०४.९ ॥
ఆవులను పనులలో నడిపించే ప్రేరణ-శబ్దం దేవతలచే చేయబడింది. ముందు ఆ ఒక్క అక్షరాన్ని పలకాలి, తరువాత ఇతర పదాన్ని పలకాలి.
13.104.10
प्रचारे वा निवाते वा बुधो नोद्वेजयेत गाः ।
तृषिता ह्यभिवीक्षन्त्यो नरं हन्युः सबान्धवम् ॥ १३.१०४.१० ॥
మేస్తున్నప్పుడు లేదా గాలిలేని చోట ఉన్నప్పుడు, బుద్ధిమంతుడు ఆవులను కలవరపెట్టకూడదు. దప్పికతో చూసే ఆవులు ఒక మనిషిని అతని బంధువులతో సహా నాశనం చేయగలవు.
13.104.11
पितृसद्मानि सततं देवतायतनानि च ।
पूयन्ते शकृता यासां पूतं किमधिकं ततः ॥ १३.१०४.११ ॥
ఎవరి పేడతో పితృగృహాలు, దేవాలయాలు ఎల్లప్పుడూ పవిత్రమవుతాయో, వాటి కంటే పవిత్రమైనది మరేముంది?
13.104.12
घासमुष्टिं परगवे दद्यात्संवत्सरं तु यः ।
अकृत्वा स्वयमाहारं व्रतं तत्सार्वकामिकम् ॥ १३.१०४.१२ ॥
ఎవరైతే సంవత్సరమంతా ఇతరుల ఆవుకు ఒక గుప్పెడు గడ్డి ఇచ్చి, తాను స్వయంగా ఆహారం తినకుండా ఈ వ్రతం చేస్తాడో, ఆ వ్రతం సర్వ కోరికలను తీర్చుతుంది.
13.104.13
स हि पुत्रान्यशोऽर्थं च श्रियं चाप्यधिगच्छति ।
नाशयत्यशुभं चैव दुःस्वप्नं चाप्यपोहति ॥ १३.१०४.१३ ॥
అతడు నిశ్చయంగా పుత్రులను, కీర్తిని, ధనాన్ని, సంపదను పొందుతాడు; అశుభాన్ని నాశనం చేస్తాడు, చెడు కలను కూడా తొలగిస్తాడు.
13.104.14
देयाः किंलक्षणा गावः काश्चापि परिवर्जयेत् ।
कीदृशाय प्रदातव्या न देयाः कीदृशाय च ॥ १३.१०४.१४ ॥
ఏ లక్షణాల గోవులను దానం చేయాలి, ఏవి విడిచిపెట్టాలి? ఎటువంటి వ్యక్తికి ఇవ్వాలి, ఎటువంటి వ్యక్తికి ఇవ్వకూడదు?
13.104.15
असद्वृत्ताय पापाय लुब्धायानृतवादिने ।
हव्यकव्यव्यपेताय न देया गौः कथञ्चन ॥ १३.१०४.१५ ॥
దుర్మార్గునికి, పాపికి, లోభికి, అసత్యం పలికేవానికి, హవ్య-కవ్యాలు లేనివానికి ఏ విధంగానూ గోవును ఇవ్వకూడదు.
13.104.16
भिक्षवे बहुपुत्राय श्रोत्रियायाहिताग्नये ।
दत्त्वा दशगवां दाता लोकानाप्नोत्यनुत्तमान् ॥ १३.१०४.१६ ॥
భిక్షువుకు, బహుపుత్రుడికి, శ్రోత్రియునికి, ఆహితాగ్నికి పది గోవులు దానంగా ఇచ్చిన దాత అత్యుత్తమ లోకాలను పొందుతాడు.
13.104.17
जुहोति यद्भोजयति यद्ददाति गवां रसैः ।
सर्वस्यैवांशभाग्दाता तन्निमित्तं प्रवर्तितः ॥ १३.१०४.१७ ॥
గోరసాలతో ఎవడు హోమం చేస్తాడో, ఎవడు భోజనం పెడతాడో, ఎవడు దానం ఇస్తాడో, వాటన్నిటిలో దాత భాగస్వామి అవుతాడు; అందుకే ఇది ప్రవర్తించబడింది.
13.104.18
यश्चैव धर्मं कुरुते तस्य धर्मफलं च यत् ।
सर्वस्यैवांशभाग्दाता तन्निमित्तं प्रवृत्तयः ॥ १३.१०४.१८ ॥
ఎవడు ధర్మం చేస్తాడో, అతని ధర్మఫలం కూడా—ఏదైనా సరే—దాత అందులో అంతటా భాగస్వామి అవుతాడు; అందుకే ఈ కార్యాలు ప్రవర్తిస్తాయి.
13.104.19
यश्चैनमुत्पादयते यश्चैनं त्रायते भयात् ।
यश्चास्य कुरुते वृत्तिं सर्वे ते पितरस्त्रयः ॥ १३.१०४.१९ ॥
ఇతనిని కన్నవాడు, భయం నుండి ఇతనిని రక్షించువాడు, ఇతనికి జీవనోపాధి కల్పించువాడు — వీరందరూ ముగ్గురు తండ్రులు.
13.104.20
कल्मषं गुरुशुश्रूषा हन्ति मानो महद्यशः ।
अपुत्रतां त्रयः पुत्रा अवृत्तिं दश धेनवः ॥ १३.१०४.२० ॥
గురుసేవ పాపాన్ని నశింపజేస్తుంది; గౌరవం గొప్ప కీర్తిని ఇస్తుంది; ముగ్గురు కుమారులు సంతానహీనతను, పది ఆవులు జీవనలేమిని (దూరం చేస్తాయి).
13.104.21
वेदान्तनिष्ठस्य बहुश्रुतस्य ।
प्रज्ञानतृप्तस्य जितेन्द्रियस्य।
शिष्टस्य दान्तस्य यतस्य चैव ।
भूतेषु नित्यं प्रियवादिनश्च ॥ १३.१०४.२१ ॥
వేదాంతంలో నిష్ఠ కలవాడు, బహుశ్రుతుడు, జ్ఞానంతో తృప్తి చెందినవాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు, శిష్టుడు, దాంతుడు, ప్రయత్నశీలుడు, ప్రాణులపట్ల ఎల్లప్పుడూ ప్రియంగా మాట్లాడేవాడు (అతనికి).
13.104.22
यः क्षुद्भयाद्वै न विकर्म कुर्या-
न्मृदुश्च शान्तौ ह्यतिथिप्रियश्च।
शुभे पात्रे ये गुणा गोप्रदाने ।
तावान्दोषो ब्राह्मणस्वापहारे। ॥ १३.१०४.२२ ॥
ఆకలి భయం వల్ల కూడా చెడు కర్మ చేయనివాడు, మృదువుగా, శాంతంగా, అతిథిప్రియుడుగా ఉండేవాడు — శుభపాత్రుడికి గోదానం చేయడంలో ఎంత గుణం ఉందో, బ్రాహ్మణుని ధనం అపహరించడంలో అంత దోషం ఉంది.
13.104.23
सर्वावस्थं ब्राह्मणस्वापहारे ।
दाराश्चैषां दूरतो वर्जनीयाः ॥ १३.१०४.२३ ॥
ఏ పరిస్థితిలోనైనా బ్రాహ్మణుని ధనాన్ని అపహరించడం పాపం; వారి భార్యలను దూరం నుండే విడిచిపెట్టాలి.
13.104.24
विप्रदारे परिहृते तद्धनेऽपहृते च तु ।
परित्रायन्ति शक्तास्तु नमस्तेभ्यो मृताश्च ये ॥ १३.१०४.२४ ॥
బ్రాహ్మణుని భార్య విడిచిపెట్టబడినప్పుడు, అతని ధనం అపహరించబడినప్పుడు, శక్తిమంతులు రక్షిస్తారు; వారికి నమస్కారం, మరణించిన వారికీ నమస్కారం.
13.104.25
न पालयन्ति निहतान्ये तान्वैवस्वतो यमः ।
दण्डयन्भर्सयन्नित्यं निरयेभ्यो न मुञ्चति ॥ १३.१०४.२५ ॥
చంపబడిన వారిని వారు రక్షించరు; వైవస్వతుడైన యముడు వారిని నిత్యం దండించి భయపెడతాడు, నరకాల నుండి వారిని విడిపించడు.
13.104.26
तथा गवां परित्राणे पीडने च शुभाशुभम् ।
विप्रगोषु विशेषेण रक्षितेषु गृहेषु वा ॥ १३.१०४.२६ ॥
అలాగే గోవులను రక్షించడంలోనూ, వాటిని పీడించడంలోనూ శుభాశుభ ఫలితాలు ఉంటాయి; ముఖ్యంగా విప్రులు, గోవులు, లేదా ఇళ్లలో రక్షించబడినవి వాటి విషయంలో.