മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.11.1
आनृशंस्यस्य धर्मज्ञ गुणान्भक्तजनस्य च ।
श्रोतुमिच्छामि धर्मज्ञ तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.११.१ ॥
ധർമ്മജ്ഞാ, കാരുണ്യത്തിന്റെയും ഭക്തജനങ്ങളുടെയും ഗുണങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ധർമ്മജ്ഞനായ പിതാമഹാ, അത് എന്നോട് പറഞ്ഞാലും.
13.11.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
वासवस्य च संवादं शुकस्य च महात्मनः ॥ १३.११.२ ॥
ഇവിടെയും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയുന്നു — വാസവനും (ഇന്ദ്രൻ) മഹാത്മാവായ ശുകനും തമ്മിലുള്ള സംവാദം.
13.11.3
विषये काशिराजस्य ग्रामान्निष्क्रम्य लुब्धकः ।
सविषं काण्डमादाय मृगयामास वै मृगम् ॥ १३.११.३ ॥
കാശിരാജ്യത്തിൽ ഒരു വേടൻ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട്, വിഷം പുരട്ടിയ അമ്പെടുത്ത് ഒരു മാനിനെ വേട്ടയാടി.
13.11.4
तत्र चामिषलुब्धेन लुब्धकेन महावने ।
अविदूरे मृगान्दृष्ट्वा बाणः प्रतिसमाहितः ॥ १३.११.४ ॥
ആ മഹാവനത്തിൽ, മാംസലോഭിയായ വേടൻ അല്പം അകലെ മാനുകളെ കണ്ട് അമ്പ് ലക്ഷ്യത്തിൽ തൊടുത്തു.
13.11.5
तेन दुर्वारितास्त्रेण निमित्तचपलेषुणा ।
महान्वनतरुस्तत्र विद्धो मृगजिघांसया ॥ १३.११.५ ॥
ആ തടുക്കാനാകാത്ത ആയുധത്താലും ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ചടുലമായി പായുന്ന അമ്പിനാലും, മാനിനെ കൊല്ലാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ അവിടെ ഒരു വലിയ വനവൃക്ഷം തുളയ്ക്കപ്പെട്ടു.
13.11.6
स तीक्ष्णविषदिग्धेन शरेणातिबलात्क्षतः ।
उत्सृज्य फलपत्राणि पादपः शोषमागतः ॥ १३.११.६ ॥
മൂർച്ചയുള്ള വിഷം പുരട്ടിയ ആ അതിശക്തമായ അമ്പേറ്റ് മുറിവേറ്റ ആ വൃക്ഷം, ഫലങ്ങളും ഇലകളും ഉപേക്ഷിച്ച് ഉണങ്ങിപ്പോയി.
13.11.7
तस्मिन्वृक्षे तथाभूते कोटरेषु चिरोषितः ।
न जहाति शुको वासं तस्य भक्त्या वनस्पतेः ॥ १३.११.७ ॥
ആ വൃക്ഷം അങ്ങനെയായിട്ടും, ദീർഘകാലമായി അതിന്റെ പൊത്തുകളിൽ വസിക്കുന്ന തത്ത ആ വൃക്ഷത്തോടുള്ള ഭക്തികൊണ്ട് തന്റെ വാസം ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല.
13.11.8
निष्प्रचारो निराहारो ग्लानः शिथिलवागपि ।
कृतज्ञः सह वृक्षेण धर्मात्मा सोप्यशुष्यत ॥ १३.११.८ ॥
ചലിക്കാനാവാതെ, ആഹാരമില്ലാതെ, ക്ഷീണിച്ച്, ഇടറിയ സ്വരത്തോടെ ഇരുന്നിട്ടും, കൃതജ്ഞനായ ആ ധർമ്മാത്മാവായ തത്തയും ആ വൃക്ഷത്തോടൊപ്പം ഉണങ്ങിപ്പോയി.
13.11.9
तमुदारं महासत्वमतिमानुषचेष्टितम् ।
समदुःखसुखं दृष्ट्वा विस्मितः पाकशासनः ॥ १३.११.९ ॥
ആ ഉദാരനും മഹാസത്വനും മനുഷ്യാതീതമായ പെരുമാറ്റമുള്ളവനും സുഖദുഃഖങ്ങളിൽ സമനായവനുമായവനെ കണ്ട് പാകശാസനനായ ഇന്ദ്രൻ വിസ്മയിച്ചു.
13.11.10
ततश्चिन्तामुपगतः शक्रः कथमयं द्विजः ।
तिर्यग्योनावसम्भाव्यमानृशंस्यमवस्थितः ॥ १३.११.१० ॥
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ ചിന്താകുലനായി: ഈ ദ്വിജൻ തിര്യഗ്യോനിയിലായിരിക്കെ, സങ്കൽപ്പിക്കാനാവാത്ത കാരുണ്യത്തിൽ എങ്ങനെ സ്ഥിതനായി?
13.11.11
अथवा नात्र चित्रं हीत्यभवद्वासवस्य तु ।
प्राणिनामपि सर्वेषां सर्वं सर्वत्र दृश्यते ॥ १३.११.११ ॥
അല്ലെങ്കിൽ ഇതിൽ അത്ഭുതമൊന്നുമില്ല എന്ന് വാസവൻ കരുതി. എല്ലാ ജീവികളിലും എല്ലാം എല്ലായിടത്തും കാണപ്പെടുന്നു.
13.11.12
ततो ब्राह्मणवेषेणि मानुषं रूपमास्थितः ।
अवतीर्य महीं शक्रस्तं पक्षिणमुवाच ह ॥ १३.११.१२ ॥
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ ബ്രാഹ്മണ വേഷത്തിൽ മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച് ഭൂമിയിലേക്കിറങ്ങി ആ പക്ഷിയോട് സംസാരിച്ചു.
13.11.13
शुक भो पक्षिणांश्रेष्ठ दाक्षेयी सुप्रजास्त्वया ।
पृच्छे त्वां शुकमेनं त्वं कस्मान्न त्यजसि द्रुमम् ॥ १३.११.१३ ॥
പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശുകാ, ദക്ഷപുത്രിയിൽ ജനിച്ചവനേ, നല്ല സന്തതിയുള്ളവനേ, ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു; നീ ഈ വൃക്ഷത്തെ എന്തുകൊണ്ട് ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല?
13.11.14
अथ पृष्टः शुकः प्राह मूर्ध्ना समभिवाद्य तम् ।
स्वागतं देवराज त्वं विज्ञातस्तपसा मया ॥ १३.११.१४ ॥
ചോദിക്കപ്പെട്ട ശുകൻ തല കുനിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ വണങ്ങി പറഞ്ഞു: ദേവരാജാവേ, സ്വാഗതം; എന്റെ തപസ്സിനാൽ നിന്നെ ഞാൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
13.11.15
ततो दशशताक्षेण साधुसाध्विति भाषितम् ।
अहो विज्ञानमित्येवं मनसा पूजितस्ततः ॥ १३.११.१५ ॥
അപ്പോൾ ആയിരം കണ്ണുള്ളവൻ "സാധു, സാധു" എന്ന് പറഞ്ഞു; "അഹോ, എന്ത് വിജ്ഞാനം!" എന്ന് മനസ്സിൽ അവനെ ബഹുമാനിച്ചു.
13.11.16
तमेवं शुभकर्माणं शुकं परमधार्मिकम् ।
जानन्नपि च तत्पापं पप्रच्छ बलसूदनः ॥ १३.११.१६ ॥
ആ ശുഭകർമ്മിയും പരമധാർമ്മികനുമായ ശുകനെ അറിഞ്ഞിരുന്നിട്ടും, ആ പാപത്തെക്കുറിച്ച് ബലസൂദനൻ (ഇന്ദ്രൻ) അവനോട് ചോദിച്ചു.
13.11.17
निष्पत्रमफलं शुष्कमशरण्यं पतत्त्रिणाम् ।
किमर्थं सेवसे वृक्षं यदा महदिदं वनम् ॥ १३.११.१७ ॥
ഇലയില്ലാത്ത, ഫലമില്ലാത്ത, ഉണങ്ങിയ, പക്ഷികൾക്ക് അഭയമില്ലാത്ത ഈ വൃക്ഷത്തെ, ഇത്ര വലിയ കാട് ഉള്ളപ്പോൾ, നീ എന്തിന് സേവിക്കുന്നു?
13.11.18
अन्येऽपि बहवो वृक्षाः पत्रसंछन्नकोटराः ।
शुभाः पर्याप्तसञ्चारा विद्यन्तेऽस्मिन्महावने ॥ १३.११.१८ ॥
ഈ മഹാവനത്തിൽ ഇലകളാൽ മൂടിയ പൊത്തുകളുള്ള, മനോഹരമായ, സഞ്ചരിക്കാൻ മതിയായ ഇടമുള്ള മറ്റു പല വൃക്ഷങ്ങളും ഉണ്ട്.
13.11.19
गतायुषमसामर्थ्यं क्षीणसारं हतश्रियम् ।
विमृश्य प्रज्ञया धीर जहीमं ह्यस्थिरं द्रुमम् ॥ १३.११.१९ ॥
ആയുസ്സ് കഴിഞ്ഞ്, ശക്തിയില്ലാതെ, സാരം ക്ഷയിച്ച്, ശോഭ നശിച്ച ഈ അസ്ഥിരമായ വൃക്ഷത്തെ, ഹേ ധീരാ, ബുദ്ധിയാൽ ആലോചിച്ച് ഉപേക്ഷിക്കുക.
13.11.20
तदुपश्रुत्य धर्मात्मा शुकः शक्रेण भाषितम् ।
सुदीर्घमतिनिःश्वस्य दीनो वाक्यमुवाच ह ॥ १३.११.२० ॥
ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ധർമ്മാത്മാവായ ശുകൻ ഏറെ നേരം ദീർഘമായി നെടുവീർപ്പിട്ട്, ദീനനായി ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
13.11.21
अनतिक्रमणीयानि दैवतानि शचीपते ।
यत्राभवंस्तत्र भवांस्तन्निबोध सुराधिप ॥ १३.११.२१ ॥
ഹേ ശചീപതേ, ദേവതകളെ ലംഘിക്കാനാവില്ല. അവർ എവിടെയായിരുന്നുവോ അവിടെ നിങ്ങളും ഉണ്ട്; അത് അറിയുക, ഹേ സുരാധിപാ.
13.11.22
अस्मिन्नहं द्रुमे जातः साधुभिश्च गुणैर्युते ।
चालभावेन सङ्गुप्तः शत्रुभिश्च न धर्षितः ॥ १३.११.२२ ॥
സാധുക്കളാലും ഗുണങ്ങളാലും നിറഞ്ഞ ഈ വൃക്ഷത്തിൽ ഞാൻ ജനിച്ചു; ചലിക്കുന്ന സ്വഭാവത്താൽ സംരക്ഷിതനായി; ശത്രുക്കളാലും ആക്രമിക്കപ്പെട്ടില്ല.
13.11.23
किमनुक्रोश्यं वैफल्यमुत्पादयसि मेऽनघ ।
अनुरक्तस्य भक्तस्य संस्पृशे न च पावकम्।
आनृशंस्याभियुक्तस्य भक्तस्यानन्यगस्य च ॥ १३.११.२३ ॥
ഹേ നിഷ്പാപാ, എനിക്കായി വേദനിക്കേണ്ടത് എന്തിന്, നീ എന്റെ നിഷ്ഫലത ഉണ്ടാക്കുന്നതെന്തിന്? അനുരക്തനും ഭക്തനും ദയാശീലനും അനന്യഗതിയുമായ ഭക്തനെ ഞാൻ അഗ്നിപോലും തൊടില്ല.
13.11.24
अनुक्रोशो हि साधूनां महद्धर्मस्य लक्षणम् ।
अनुक्रोशश्च साधूनां सदा प्रीतिं प्रयच्छति ॥ १३.११.२४ ॥
സാധുക്കളുടെ കരുണ മഹാധർമ്മത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണ്; സാധുക്കളുടെ കരുണ എപ്പോഴും സ്നേഹം നൽകുന്നു.
13.11.25
त्वमेव दैवतैः सर्वैः पृच्छ्यसे धर्मसंशयात् ।
अतस्त्वं देवदेवानामाधिपत्ये प्रतिष्ठितः ॥ १३.११.२५ ॥
ധർമസംശയങ്ങളെക്കുറിച്ച് എല്ലാ ദേവന്മാരും നിന്നോടാണ് ചോദിക്കുന്നത്. അതിനാൽ നീ ദേവദേവന്മാരുടെ ആധിപത്യത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനാണ്.
13.11.26
नार्हसे मां सहस्राक्ष द्रुमं त्याजयितुं चिरात् ।
समस्थमुपजीवन्वै विषमस्थं कथं त्यजेत् ॥ १३.११.२६ ॥
സഹസ്രാക്ഷാ, ഏറെക്കാലത്തിനുശേഷം എന്നെപ്പോലൊരു വൃക്ഷത്തെ ഉപേക്ഷിപ്പിക്കാൻ നീ ഒരുങ്ങരുത്. സമതലത്തിൽ നിന്ന് ജീവിക്കുന്നവൻ വിഷമതലത്തിൽ നിൽക്കുന്നവനെ എങ്ങനെ ഉപേക്ഷിക്കും?
13.11.27
तस्य वाक्येन सौम्येन हर्षितः पाकशासनः ।
शुकं प्रोवाच धर्मज्ञमानृशंस्येन तोषितः ॥ १३.११.२७ ॥
അവന്റെ സൗമ്യമായ വാക്കുകളിൽ സന്തുഷ്ടനായ പാകശാസനൻ (ഇന്ദ്രൻ), കാരുണ്യത്താൽ തൃപ്തനായി ധർമജ്ഞനായ ശുകനോട് പറഞ്ഞു.
13.11.28
वरं वृणीष्वेति तदा स च वव्रे वरं शुकः ।
आनृशंस्यपरो नित्यं तस्य वृक्षस्य सम्भवम् ॥ १३.११.२८ ॥
'വരം ചോദിക്കൂ' എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ ശുകൻ ഒരു വരം ചോദിച്ചു — എന്നും കാരുണ്യത്തിൽ മുഴുകിയ അവൻ ആ വൃക്ഷത്തിന്റെ ക്ഷേമം/ഉദ്ഭവം വരമായി ചോദിച്ചു.
13.11.29
विदित्वा च दृढां भक्तिं तां शुके शीलसम्पदम् ।
प्रीतः क्षिप्रमथो वृक्षममृतेनावसिक्तवान् ॥ १३.११.२९ ॥
ശുകനിലുള്ള ആ ഉറച്ച ഭക്തിയും ശീലസമ്പത്തും അറിഞ്ഞ് സന്തുഷ്ടനായ ഇന്ദ്രൻ ഉടൻ ആ വൃക്ഷത്തിൽ അമൃതു തളിച്ചു.
13.11.30
ततः फलानि पत्राणि शाखाश्चापि मनोहराः ।
शुकस्य दृढभक्तित्वाच्छ्रीमत्तां प्राप स द्रुमः ॥ १३.११.३० ॥
പിന്നീട് ശുകന്റെ ഉറച്ച ഭക്തിയാൽ ആ വൃക്ഷം മനോഹരമായ ഫലങ്ങളും ഇലകളും ശാഖകളും നേടി ശോഭ പ്രാപിച്ചു.
13.11.31
शुकश्च कर्मणा तेन आनृशंस्यकृतेन वै ।
आयुषोन्ते महाराज प्राप शक्रसलोकताम् ॥ १३.११.३१ ॥
ആ കാരുണ്യത്താൽ ചെയ്ത കർമ്മം കൊണ്ട് ശുകൻ, മഹാരാജാവേ, ആയുസ്സിന്റെ അവസാനത്തിൽ ഇന്ദ്രലോകവാസം പ്രാപിച്ചു.
13.11.32
एवमेव मनुष्येन्द्र भक्तिमन्तं समाश्रितः ।
सर्वार्थसिद्धिं लभते शुकं प्राप्य यथा द्रुमः ॥ १३.११.३२ ॥
അതുപോലെ തന്നെ, മനുഷ്യേന്ദ്രാ, ഭക്തിയുള്ളവനെ ആശ്രയിക്കുന്നവൻ സർവാർത്ഥസിദ്ധി നേടുന്നു; ശുകനെ പ്രാപിച്ച വൃക്ഷം പോലെ.