ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.110.1
विस्रम्भितोऽहं भवता धर्मान्प्रवदता विभो ।
प्रवक्ष्यामि तु संदेहं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.११०.१ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਿਆਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.110.2
व्रतानां किं फलं प्रोक्तं कीदृशं वा महाद्युते ।
नियमानां फलं किं च स्वधीतस्य च किं फलम् ॥ १३.११०.२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਵ੍ਰਤਾਂ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ?
13.110.3
दमस्येह फलं किं च वेदानां धारणे च किम् ।
अध्यापने फलं किं च सर्वमिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.११०.३ ॥
ਇੱਥੇ ਦਮ (ਇੰਦਰੀ-ਸੰਜਮ) ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ? ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ? ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
13.110.4
अप्रतिग्राहके किं च फलं लोके पितामह ।
तस्य किञ्च फलं दृष्टं श्रुतं यस्तु प्रयच्छति ॥ १३.११०.४ ॥
ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਨਾ ਲੈਣ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ? ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?
13.110.5
स्वकर्मनिरतानां च शूराणां चापि किं फलम् ।
सत्ये च किं फलं प्रोक्तं ब्रह्मचर्ये च किं फलम्। ॥ १३.११०.५ ॥
ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਫਲ ਕੀ ਹੈ? ਸੱਚ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ? ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ?
13.110.6
पितृशुश्रूषणे किञ्च मातृशुश्रूषणे तथा ।
आचार्यगुरुशुश्रूषा स्वनुक्रोशानुकम्पने ॥ १३.११०.६ ॥
ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ? ਆਚਾਰੀਆ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਰੁਣਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ?
13.110.7
एतत्सर्वमशेषेण पितामह यथातथम् ।
वेतुमिच्छामि धर्मज्ञ परं कौतूहलं हि मे ॥ १३.११०.७ ॥
ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਉਵੇਂ ਹੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
13.110.8
यो व्रतं वै यथोद्दिष्टं तथा सम्प्रतिपद्यते ।
अखण्डं सम्यगारभ्य तस्य लोकाः सनातनाः ॥ १३.११०.८ ॥
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤ ਨੂੰ ਅਖੰਡ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸਨਾਤਨ ਲੋਕ ਹਨ।
13.110.9
नियमानां फलं राजन्प्रत्यक्षमिह दृश्यते ।
नियमानां क्रतूनां च त्वयाऽवाप्तमिदं फलम् ॥ १३.११०.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਥੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਇਹ ਫਲ ਤੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
13.110.10
स्वधीतस्यापि च फलं दृश्यतेऽमुत्र चेह च ।
इह लोकेऽर्थवान्नित्यं ब्रह्मलोके च मोदते ॥ १३.११०.१० ॥
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਵੇਦ ਦਾ ਫਲ ਇੱਥੇ ਵੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
13.110.11
दमस्य तु फलं राजञ्शृणु त्वं विस्तरेण मे ।
दान्ताः सर्वत्र सुखिनो दान्ताः सर्वत्र निर्वृताः।
यत्रेच्छागामिनो दान्ताः सर्वशत्रुनिषूदनाः ॥ १३.११०.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਦਮ ਦਾ ਫਲ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਦਾਂਤ (ਸੰਜਮੀ) ਲੋਕ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਦਾਂਤ ਲੋਕ ਹਰ ਥਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਮਨ ਚਾਹੇ ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾਂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.110.12
प्रार्थयन्ति च यद्दान्ता लभन्ते तन्न संशयः ।
युज्यन्ते सर्वकामैर्हि दान्ताः सर्वत्र पाण्डव ॥ १३.११०.१२ ॥
ਦਾਂਤ ਲੋਕ ਜੋ ਵੀ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਦਾਂਤ ਲੋਕ ਹਰ ਥਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.110.13
स्वर्गे यथा प्रमोदन्ते तपसा विक्रमेण च ।
दानैर्यज्ञैश्च विविधैस्तथा दान्ताः क्षमान्विताः ॥ १३.११०.१३ ॥
ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਤਪ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਵਿਵਿਧ ਦਾਨਾਂ ਤੇ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ (ਲੋਕ) ਅਨੰਦ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਖਿਮਾ ਵਾਲੇ ਸੰਜਮੀ ਵੀ ਅਨੰਦ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13.110.14
दानाद्दमो विशिष्टो हि ददत्किञ्चिद्द्विजातये ।
दाता कुप्यति नो दान्तस्तस्माद्दानात्परंदमः ॥ १३.११०.१४ ॥
ਦਾਨ ਨਾਲੋਂ ਦਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਦਾਤਾ ਦ੍ਵਿਜ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਜਮੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਦਾਨ ਨਾਲੋਂ ਦਮ ਹੀ ਪਰਮ ਹੈ।
13.110.15
यस्तु दद्यादकुप्यन्हि तस्य लोकाः सनातनाः ।
क्रोधो हन्ति हि यद्दानं तस्माद्दानाद्वरो दमः ॥ १३.११०.१५ ॥
ਪਰ ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਬਿਨਾਂ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਸਨਾਤਨ ਲੋਕ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਕ੍ਰੋਧ ਉਸ ਦਾਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦਾਨ ਨਾਲੋਂ ਦਮ ਹੀ ਉੱਤਮ ਹੈ।
13.110.16
अदृश्यानि महाराज स्थानान्ययुतशो दिवि ।
ऋषीणां सर्वलोकषु यानि ते यान्ति देवताः ॥ १३.११०.१६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਥਾਨ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਨ।
13.110.17
दमेन यानि नृपते गच्छन्ति परमर्षयः ।
कामयाना महत्स्थानं तस्माद्दानात्परं दमः ॥ १३.११०.१७ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਤੀ, ਦਮ ਦੁਆਰਾ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਥਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਦਾਨ ਨਾਲੋਂ ਦਮ ਉੱਤਮ ਹੈ।
13.110.18
विद्यादानाद्वरं नास्ति वेदविद्या महाफलाः ।
अध्यापकः परिक्लेशादक्षयं फलमश्नुते ॥ १३.११०.१८ ॥
ਵਿੱਦਿਆ ਦਾਨ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਵੇਦ ਵਿੱਦਿਆਵਾਂ ਮਹਾਨ ਫਲ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਧਿਆਪਕ ਕਸ਼ਟ ਸਹਿ ਕੇ ਅਕਸ਼ੈ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.110.19
विधिवत्पावकं हुत्वा ब्रह्मलोके नराधिप ।
अधीत्यापि हि यो वेदान्न्यायविद्भ्यः प्रयच्छति।
गुरुकर्मप्रशंसी तु सोपि स्वर्गे महीयते ॥ १३.११०.१९ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਨਿਆਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਕਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.110.20
क्षत्रियोऽध्ययने युक्तो यजने दानकर्मणि ।
युद्धे यश्च परित्राता सोपि स्वर्गे महीयते ॥ १३.११०.२० ॥
ਅਧਿਐਨ, ਯਜ ਅਤੇ ਦਾਨਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਖੱਤਰੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਅਕ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.110.21
वैश्यः स्वकर्मनिरतः प्रदानाल्लभते महत् ।
शूद्रः स्वकर्मनिरतः स्वर्गं शुश्रूषयाऽऽर्च्छति ॥ १३.११०.२१ ॥
ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਵੈਸ਼ ਦਾਨ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ੂਦਰ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.110.22
शूरा बहुविधाः प्रोक्तास्तेषामर्थास्तु मे शृणु ।
शूरान्वयानां निर्दिष्टं फलं शूरस्य चैव हि ॥ १३.११०.२२ ॥
ਸੂਰਮੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥ (ਲੱਛਣ) ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ। ਸੂਰਵੰਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸੂਰ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਫਲ ਵੀ ਸੁਣੋ।
13.110.23
यज्ञशूरा दमे शूराः सत्यशूरास्तथा परे ।
युद्धशूरास्तथैवोक्ता दानशूराश्च मानवाः ॥ १३.११०.२३ ॥
ਯਜ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮੇ, ਦਮ (ਆਤਮ-ਸੰਜਮ) ਵਿੱਚ ਸੂਰਮੇ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮੇ ਅਤੇ ਹੋਰ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ।
13.110.24
बुद्धिशूरास्तथैवान्ये क्षमाशूरास्तथा परे ।
साङ्ख्यशूराश्च बहवो योगशूरास्तथा परे।
अरण्ये गृहवासे च त्यागे शूरास्तथा परे ॥ १३.११०.२४ ॥
ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ; ਖਿਮਾ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ; ਸਾਂਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਰਮੇ, ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤਿਆਗ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
13.110.25
आर्जवे च तथा शूराः शमे वर्तन्ति मानवाः ।
तैस्तैश्च नियमैः शूरा बहवः सन्ति चापरे।
वेदाध्ययनशूराश्च शूराश्चाध्यापने रताः ॥ १३.११०.२५ ॥
ਸਰਲਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਮੇ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਰਮੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹਨ। ਵੇਦ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸੂਰਮੇ ਵੀ ਹਨ।
13.110.26
गुरुशुश्रूषया शूराः पितृशुश्रूषया परे ।
मातृशुश्रूषया शूरा भैक्ष्यशूरास्तथा परे ॥ १३.११०.२६ ॥
ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸੂਰਮੇ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸੂਰਮੇ। ਮਾਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸੂਰਮੇ, ਅਤੇ ਭਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮੇ ਵੀ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ।
13.110.27
अरण्ये गृहवासे च शूराश्चातिथिपूजने ।
सर्वे यान्ति पराँल्लोकान्स्वकर्मफलनिर्जितान् ॥ १३.११०.२७ ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਫਲ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.110.28
धारणं सर्ववेदानां सर्वतीर्थावगाहनम् ।
सत्यं च ब्रुवतो नित्यं समं वा स्यान्नवा समम् ॥ १३.११०.२८ ॥
ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ, ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ।
13.110.29
अश्वमेधसहस्रं च सत्यं च तुलया धृतम् ।
अश्वमेधसहस्राद्धि सत्यमेव विशिष्यते ॥ १३.११०.२९ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਅਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਤੱਕੜੀ ਵਿੱਚ ਤੋਲਿਆ ਗਿਆ। ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸੱਚ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਵਧੀਆ ਠਹਿਰਦਾ ਹੈ।
13.110.30
सत्येन सूर्यस्तपति सत्येनाग्निः प्रदीप्यते ।
सत्येन मरुतो वान्ति सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम् ॥ १३.११०.३० ॥
ਸੱਚ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਤਪਦਾ ਹੈ, ਸੱਚ ਨਾਲ ਅੱਗ ਬਲਦੀ ਹੈ। ਸੱਚ ਨਾਲ ਹਵਾਵਾਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।
13.110.31
सत्येन देवाः प्रीयन्ते पितरो ब्राह्मणास्तथा ।
सत्यमाहुः परो धर्मस्तस्मात्सत्यं न लोपयेत् ॥ १३.११०.३१ ॥
ਸੱਚ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੱਚ ਨੂੰ ਪਰਮ ਧਰਮ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸੱਚ ਦਾ ਲੋਪ ਨਾ ਕਰੇ।
13.110.32
मुनयः सत्यनिरता मुनयः सत्यविक्रमाः ।
मुनयः सत्यशपथास्तस्मात्सत्यं विशिष्यते ॥ १३.११०.३२ ॥
ਮੁਨੀ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਮੁਨੀ ਸੱਚ ਦੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਮੁਨੀ ਸੱਚ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸੱਚ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
13.110.33
सत्यवन्तः सत्यलोके मोदन्ते भरतर्षभ ।
दमः सत्यफलावाप्तिरुक्ता सर्वात्मना मया ॥ १३.११०.३३ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੱਚੇ ਲੋਕ ਸੱਚਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਦਮ (ਆਤਮ-ਸੰਜਮ) ਨਾਲ ਸੱਚ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ।
13.110.34
असंशयं विनीतात्मा स वै स्वर्गे महीयते ।
ब्रह्मचर्यस्य च गुणं शृणु त्वं वसुधाधिप ॥ १३.११०.३४ ॥
ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਨਿਮਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਸੁਧਾਧਿਪ, ਹੁਣ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਦਾ ਗੁਣ ਸੁਣ।
13.110.35
आजन्ममरणाद्यस्तु ब्रह्मचारी भवेदिह ।
न तस्य किञ्चिदप्राप्यमिति विद्धि नराधिप ॥ १३.११०.३५ ॥
ਜਨਮ ਤੋਂ ਮਰਨ ਤੱਕ ਜੋ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ—ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਇਹ ਜਾਣ।
13.110.36
बह्व्यः कोट्यस्त्वषीणां तु ब्रह्मलोके वसन्त्युत ।
सत्ये रतानां सततं दान्तानामूर्ध्वरेतसाम् ॥ १३.११०.३६ ॥
ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲੀਨ, ਦਾਂਤ ਅਤੇ ਊਰਧਵਰੇਤਸ ਹਨ।
13.110.37
ब्रह्मचर्यं दहेद्राजन्सर्वपापान्युपासितम् ।
ब्राह्मणेन विशेषेण ब्राह्ममो ह्यग्निरुच्यते ॥ १३.११०.३७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮ ਅਗਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.110.38
प्रत्यक्षं हि तथा ह्येतद्ब्राह्मणेषु तपस्विषु ।
बिभेति हि यथा शक्रो ब्रह्मचारिप्रधर्षितः ॥ १३.११०.३८ ॥
ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਤੋਂ ਸਤਾਇਆ ਇੰਦਰ ਵੀ ਡਰਦਾ ਹੈ।
13.110.39
तद्ब्रह्मचर्यस्य फलमृषीणामिह दृश्यते ।
मातापित्रोः पूजने यो धर्मस्तमपि मे शृणु ॥ १३.११०.३९ ॥
ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਦਾ ਇਹ ਫਲ ਇੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ।
13.110.40
शुश्रूषते यः पितरं न चासूयेत्कदाचन ।
मातरं भ्रातरं वाऽपि गुरुमाचार्यमेव च ॥ १३.११०.४० ॥
ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਮਾਤਾ, ਭਰਾ, ਗੁਰੂ ਤੇ ਆਚਾਰੀਆ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।
13.110.41
तस्य राजन्फलं विद्धि स्वर्लोके स्थानमर्चितम् ।
न च पश्येत नरकं गुरुशुश्रूषयाऽऽत्मवान् ॥ १३.११०.४१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸਦਾ ਫਲ ਜਾਣ: ਸਵਰਗਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਤ ਥਾਂ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।