మహాభారతం · అధ్యాయం 13.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.110.1
विस्रम्भितोऽहं भवता धर्मान्प्रवदता विभो ।
प्रवक्ष्यामि तु संदेहं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.११०.१ ॥
ఓ ప్రభూ, ధర్మాలను బోధిస్తూ మీరు నాకు విశ్వాసం కలిగించారు. ఇప్పుడు నా ఒక సందేహాన్ని చెబుతాను; పితామహా, దానికి సమాధానం చెప్పండి.
13.110.2
व्रतानां किं फलं प्रोक्तं कीदृशं वा महाद्युते ।
नियमानां फलं किं च स्वधीतस्य च किं फलम् ॥ १३.११०.२ ॥
ఓ మహాతేజస్వీ, వ్రతాల ఫలం ఏమిటి, లేదా అది ఎటువంటిది? నియమాల ఫలం ఏమిటి, బాగా చదివిన విద్య ఫలం ఏమిటి?
13.110.3
दमस्येह फलं किं च वेदानां धारणे च किम् ।
अध्यापने फलं किं च सर्वमिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.११०.३ ॥
ఇక్కడ దమం (ఇంద్రియ నిగ్రహం) ఫలం ఏమిటి? వేదాలను ధరించడంలో ఫలం ఏమిటి? బోధించడంలో ఫలం ఏమిటి? వీటన్నింటినీ నేను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.
13.110.4
अप्रतिग्राहके किं च फलं लोके पितामह ।
तस्य किञ्च फलं दृष्टं श्रुतं यस्तु प्रयच्छति ॥ १३.११०.४ ॥
పితామహా, లోకంలో దానం పుచ్చుకోకపోవడం వల్ల ఫలం ఏమిటి? దానం ఇచ్చేవారికి ఏ ఫలం కనబడింది, విన్నారు?
13.110.5
स्वकर्मनिरतानां च शूराणां चापि किं फलम् ।
सत्ये च किं फलं प्रोक्तं ब्रह्मचर्ये च किं फलम्। ॥ १३.११०.५ ॥
తమ తమ ధర్మకర్మలలో నిరతులైనవారికి, శూరులకు కూడా ఫలం ఏమిటి? సత్యానికి ఫలం ఏమని చెప్పబడింది? బ్రహ్మచర్యానికి ఫలం ఏమిటి?
13.110.6
पितृशुश्रूषणे किञ्च मातृशुश्रूषणे तथा ।
आचार्यगुरुशुश्रूषा स्वनुक्रोशानुकम्पने ॥ १३.११०.६ ॥
తండ్రిని సేవించడంలో ఫలం ఏమిటి, అలాగే తల్లిని సేవించడంలో ఫలం ఏమిటి? ఆచార్యుడిని, గురువును సేవించడంలో, తన కరుణ మరియు అనుకంపలో ఫలం ఏమిటి?
13.110.7
एतत्सर्वमशेषेण पितामह यथातथम् ।
वेतुमिच्छामि धर्मज्ञ परं कौतूहलं हि मे ॥ १३.११०.७ ॥
పితామహా, ఇవన్నీ లోపం లేకుండా, ఉన్నది ఉన్నట్లుగా తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను. ధర్మజ్ఞా, నాకు దీనిపై గొప్ప కుతూహలం ఉంది.
13.110.8
यो व्रतं वै यथोद्दिष्टं तथा सम्प्रतिपद्यते ।
अखण्डं सम्यगारभ्य तस्य लोकाः सनातनाः ॥ १३.११०.८ ॥
విధించినట్లుగా వ్రతాన్ని ఎవరు పూర్తిగా, అఖండంగా, సరిగ్గా ఆరంభించి ఆచరిస్తారో, వారికి శాశ్వత లోకాలు లభిస్తాయి.
13.110.9
नियमानां फलं राजन्प्रत्यक्षमिह दृश्यते ।
नियमानां क्रतूनां च त्वयाऽवाप्तमिदं फलम् ॥ १३.११०.९ ॥
రాజా, ఇక్కడ నియమాల ఫలితం ప్రత్యక్షంగా కనిపిస్తుంది. నియమాలు, యజ్ఞాల ఈ ఫలాన్ని నీవే పొందావు.
13.110.10
स्वधीतस्यापि च फलं दृश्यतेऽमुत्र चेह च ।
इह लोकेऽर्थवान्नित्यं ब्रह्मलोके च मोदते ॥ १३.११०.१० ॥
బాగా అధ్యయనం చేసిన వేదానికి ఫలం ఇక్కడా, అక్కడా కనిపిస్తుంది. ఈ లోకంలో అతడు ఎల్లప్పుడూ ఐశ్వర్యవంతుడై ఉంటాడు, బ్రహ్మలోకంలో ఆనందిస్తాడు.
13.110.11
दमस्य तु फलं राजञ्शृणु त्वं विस्तरेण मे ।
दान्ताः सर्वत्र सुखिनो दान्ताः सर्वत्र निर्वृताः।
यत्रेच्छागामिनो दान्ताः सर्वशत्रुनिषूदनाः ॥ १३.११०.११ ॥
రాజా, ఇప్పుడు దమము యొక్క ఫలాన్ని నా నుండి విస్తారంగా విను. దాంతులు (నిగ్రహం కలవారు) ఎక్కడైనా సుఖంగా ఉంటారు; ఎక్కడైనా ప్రశాంతంగా ఉంటారు. ఇష్టమైన చోటికి వెళ్లగలిగే, శత్రువులందరినీ సంహరించే దాంతులు ఉంటారు.
13.110.12
प्रार्थयन्ति च यद्दान्ता लभन्ते तन्न संशयः ।
युज्यन्ते सर्वकामैर्हि दान्ताः सर्वत्र पाण्डव ॥ १३.११०.१२ ॥
దాంతులు ఏది కోరుకున్నా అది పొందుతారు; ఇందులో సందేహం లేదు. పాండవా, దాంతులు ఎక్కడైనా అన్ని కోరికలతో కూడి ఉంటారు.
13.110.13
स्वर्गे यथा प्रमोदन्ते तपसा विक्रमेण च ।
दानैर्यज्ञैश्च विविधैस्तथा दान्ताः क्षमान्विताः ॥ १३.११०.१३ ॥
స్వర్గంలో తపస్సు, పరాక్రమం, వివిధ దానాలు, యజ్ఞాలతో ఎలా ఆనందిస్తారో, అలాగే క్షమాశీలురైన దాంతులు కూడా ఆనందిస్తారు.
13.110.14
दानाद्दमो विशिष्टो हि ददत्किञ्चिद्द्विजातये ।
दाता कुप्यति नो दान्तस्तस्माद्दानात्परंदमः ॥ १३.११०.१४ ॥
దానం కంటే దమం విశిష్టమైనది; దాత ద్విజునికి ఏదైనా ఇస్తున్నప్పుడు కోపగిస్తాడు, కానీ దాంతుడు కోపగించడు. కాబట్టి దానం కంటే దమమే గొప్పది.
13.110.15
यस्तु दद्यादकुप्यन्हि तस्य लोकाः सनातनाः ।
क्रोधो हन्ति हि यद्दानं तस्माद्दानाद्वरो दमः ॥ १३.११०.१५ ॥
కానీ కోపం లేకుండా దానం చేసేవారికి శాశ్వత లోకాలు లభిస్తాయి; ఎందుకంటే కోపం ఆ దానాన్ని నాశనం చేస్తుంది. కాబట్టి దానం కంటే దమమే శ్రేష్ఠం.
13.110.16
अदृश्यानि महाराज स्थानान्ययुतशो दिवि ।
ऋषीणां सर्वलोकषु यानि ते यान्ति देवताः ॥ १३.११०.१६ ॥
మహారాజా, స్వర్గంలో ఋషులకు వేలాది అదృశ్య స్థానాలున్నాయి; అన్ని లోకాల్లో ఉన్న, దేవతలు చేరేవి అవి.
13.110.17
दमेन यानि नृपते गच्छन्ति परमर्षयः ।
कामयाना महत्स्थानं तस्माद्दानात्परं दमः ॥ १३.११०.१७ ॥
రాజా, దమంతో పరమ ఋషులు ఏ స్థానాలకు వెళ్తారో, గొప్ప స్థానాన్ని కోరేవారూ అక్కడికే వెళ్తారు; కాబట్టి దానం కంటే దమమే శ్రేష్ఠం.
13.110.18
विद्यादानाद्वरं नास्ति वेदविद्या महाफलाः ।
अध्यापकः परिक्लेशादक्षयं फलमश्नुते ॥ १३.११०.१८ ॥
విద్యాదానం కంటే శ్రేష్ఠమైనది మరొకటి లేదు; వేదవిద్యలు గొప్ప ఫలాలనిస్తాయి. ఉపాధ్యాయుడు కష్టపడి అక్షయ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
13.110.19
विधिवत्पावकं हुत्वा ब्रह्मलोके नराधिप ।
अधीत्यापि हि यो वेदान्न्यायविद्भ्यः प्रयच्छति।
गुरुकर्मप्रशंसी तु सोपि स्वर्गे महीयते ॥ १३.११०.१९ ॥
ఓ రాజా, విధి ప్రకారం అగ్నిలో ఆహుతులు సమర్పించి, వేదాలను అధ్యయనం చేసి, న్యాయజ్ఞులకు వాటిని బోధించి, గురుకర్మను ప్రశంసించేవాడు కూడా స్వర్గంలో గౌరవింపబడతాడు.
13.110.20
क्षत्रियोऽध्ययने युक्तो यजने दानकर्मणि ।
युद्धे यश्च परित्राता सोपि स्वर्गे महीयते ॥ १३.११०.२० ॥
అధ్యయనం, యజ్ఞం, దానకర్మలలో నిమగ్నమైన క్షత్రియుడు, యుద్ధంలో రక్షకుడైనవాడు కూడా స్వర్గంలో గౌరవింపబడతాడు.
13.110.21
वैश्यः स्वकर्मनिरतः प्रदानाल्लभते महत् ।
शूद्रः स्वकर्मनिरतः स्वर्गं शुश्रूषयाऽऽर्च्छति ॥ १३.११०.२१ ॥
తన కర్మలో నిమగ్నమైన వైశ్యుడు దానం ద్వారా గొప్ప ఫలం పొందుతాడు; తన కర్మలో నిమగ్నమైన శూద్రుడు సేవ ద్వారా స్వర్గాన్ని చేరుకుంటాడు.
13.110.22
शूरा बहुविधाः प्रोक्तास्तेषामर्थास्तु मे शृणु ।
शूरान्वयानां निर्दिष्टं फलं शूरस्य चैव हि ॥ १३.११०.२२ ॥
శూరులు అనేక విధాలుగా చెప్పబడ్డారు; వారి అర్థాలను నా నుండి విను. శూర వంశీయులకు, శూరుడికి నిర్దేశించబడిన ఫలాన్ని కూడా విను.
13.110.23
यज्ञशूरा दमे शूराः सत्यशूरास्तथा परे ।
युद्धशूरास्तथैवोक्ता दानशूराश्च मानवाः ॥ १३.११०.२३ ॥
యజ్ఞంలో శూరులు, దమంలో (ఆత్మనిగ్రహంలో) శూరులు, సత్యంలో శూరులు, ఇతరులు; యుద్ధంలో శూరులూ అలాగే చెప్పబడ్డారు, దానంలో శూరులైన మానవులూ.
13.110.24
बुद्धिशूरास्तथैवान्ये क्षमाशूरास्तथा परे ।
साङ्ख्यशूराश्च बहवो योगशूरास्तथा परे।
अरण्ये गृहवासे च त्यागे शूरास्तथा परे ॥ १३.११०.२४ ॥
బుద్ధిలో శూరులు, ఇతరులూ అలాగే; క్షమలో శూరులు, ఇతరులూ అలాగే; సాంఖ్యంలో అనేకమంది శూరులు, యోగంలో శూరులు, ఇతరులూ అలాగే; అరణ్యంలో, గృహస్థ జీవితంలో, త్యాగంలో శూరులు, ఇతరులూ అలాగే.
13.110.25
आर्जवे च तथा शूराः शमे वर्तन्ति मानवाः ।
तैस्तैश्च नियमैः शूरा बहवः सन्ति चापरे।
वेदाध्ययनशूराश्च शूराश्चाध्यापने रताः ॥ १३.११०.२५ ॥
ఋజుత్వంలోనూ, శమంలోనూ మనుషులు వీరులుగా నిలుస్తారు. ఆయా నియమాల ద్వారా అనేకులు వీరులు, మరికొందరూ ఉన్నారు. వేదాధ్యయనంలో వీరులు, బోధనలో నిమగ్నులైన వీరులు కూడా ఉన్నారు.
13.110.26
गुरुशुश्रूषया शूराः पितृशुश्रूषया परे ।
मातृशुश्रूषया शूरा भैक्ष्यशूरास्तथा परे ॥ १३.११०.२६ ॥
గురుసేవతో వీరులు, తండ్రిసేవతో మరికొందరు వీరులు. మాతృసేవతో వీరులు, భిక్షలో వీరులూ అలాగే ఇతరులూ ఉన్నారు.
13.110.27
अरण्ये गृहवासे च शूराश्चातिथिपूजने ।
सर्वे यान्ति पराँल्लोकान्स्वकर्मफलनिर्जितान् ॥ १३.११०.२७ ॥
అరణ్యంలోనూ, గృహజీవితంలోనూ, అతిథిపూజలోనూ వీరులు ఉన్నారు. వీరందరూ తమ కర్మఫలంతో జయించిన ఉత్తమ లోకాలకు వెళ్తారు.
13.110.28
धारणं सर्ववेदानां सर्वतीर्थावगाहनम् ।
सत्यं च ब्रुवतो नित्यं समं वा स्यान्नवा समम् ॥ १३.११०.२८ ॥
సర్వ వేదాలను ధరించడం, సర్వ తీర్థాలలో స్నానం చేయడం — ఇవి, నిత్యం సత్యం పలికేవానికి సమానంగా ఉండవచ్చు లేదా సమానం కాకపోవచ్చు.
13.110.29
अश्वमेधसहस्रं च सत्यं च तुलया धृतम् ।
अश्वमेधसहस्राद्धि सत्यमेव विशिष्यते ॥ १३.११०.२९ ॥
వెయ్యి అశ్వమేధయాగాలు, సత్యం — త్రాసులో తూచబడ్డాయి. వెయ్యి అశ్వమేధాల కంటే సత్యమే నిశ్చయంగా శ్రేష్ఠమవుతుంది.
13.110.30
सत्येन सूर्यस्तपति सत्येनाग्निः प्रदीप्यते ।
सत्येन मरुतो वान्ति सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम् ॥ १३.११०.३० ॥
సత్యంతో సూర్యుడు తపిస్తాడు, సత్యంతో అగ్ని ప్రజ్వలిస్తుంది. సత్యంతో మరుత్తులు వీస్తారు, సర్వం సత్యంలోనే ప్రతిష్ఠితమై ఉంది.
13.110.31
सत्येन देवाः प्रीयन्ते पितरो ब्राह्मणास्तथा ।
सत्यमाहुः परो धर्मस्तस्मात्सत्यं न लोपयेत् ॥ १३.११०.३१ ॥
సత్యం వల్ల దేవతలు, పితృదేవతలు, బ్రాహ్మణులు సంతోషిస్తారు. సత్యమే పరమ ధర్మమని చెప్పబడింది; కాబట్టి సత్యాన్ని లోపింపజేయకూడదు.
13.110.32
मुनयः सत्यनिरता मुनयः सत्यविक्रमाः ।
मुनयः सत्यशपथास्तस्मात्सत्यं विशिष्यते ॥ १३.११०.३२ ॥
మునులు సత్యంలో నిరతులు; మునులు సత్య పరాక్రమం కలవారు; మునులు సత్యప్రమాణం చేసేవారు. కాబట్టి సత్యమే విశిష్టమైనది.
13.110.33
सत्यवन्तः सत्यलोके मोदन्ते भरतर्षभ ।
दमः सत्यफलावाप्तिरुक्ता सर्वात्मना मया ॥ १३.११०.३३ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, సత్యవంతులు సత్యలోకంలో ఆనందిస్తారు. దమం (ఆత్మనిగ్రహం) వల్లనే సత్య ఫలప్రాప్తి కలుగుతుందని నేను పూర్తిగా చెప్పాను.
13.110.34
असंशयं विनीतात्मा स वै स्वर्गे महीयते ।
ब्रह्मचर्यस्य च गुणं शृणु त्वं वसुधाधिप ॥ १३.११०.३४ ॥
సందేహం లేకుండా వినయాత్ముడైనవాడు స్వర్గంలో గౌరవింపబడతాడు. వసుధాధిపా, ఇప్పుడు బ్రహ్మచర్యం యొక్క గుణాన్ని విను.
13.110.35
आजन्ममरणाद्यस्तु ब्रह्मचारी भवेदिह ।
न तस्य किञ्चिदप्राप्यमिति विद्धि नराधिप ॥ १३.११०.३५ ॥
పుట్టినప్పటి నుండి మరణం వరకు ఇక్కడ బ్రహ్మచారిగా ఉండేవానికి ఏదీ అప్రాప్యం కాదు. నరాధిపా, ఇది తెలుసుకో.
13.110.36
बह्व्यः कोट्यस्त्वषीणां तु ब्रह्मलोके वसन्त्युत ।
सत्ये रतानां सततं दान्तानामूर्ध्वरेतसाम् ॥ १३.११०.३६ ॥
బ్రహ్మలోకంలో కోట్లకొలది ఋషులు నివసిస్తారు—సత్యంలో నిత్యం నిరతులై, దాంతులై, ఊర్ధ్వరేతస్సులైన వారు.
13.110.37
ब्रह्मचर्यं दहेद्राजन्सर्वपापान्युपासितम् ।
ब्राह्मणेन विशेषेण ब्राह्ममो ह्यग्निरुच्यते ॥ १३.११०.३७ ॥
ఓ రాజా, ఆచరించబడిన బ్రహ్మచర్యం అన్ని పాపాలను దహించివేస్తుంది. ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణునికి అది బ్రాహ్మ అగ్ని అని చెప్పబడుతుంది.
13.110.38
प्रत्यक्षं हि तथा ह्येतद्ब्राह्मणेषु तपस्विषु ।
बिभेति हि यथा शक्रो ब्रह्मचारिप्रधर्षितः ॥ १३.११०.३८ ॥
ఇది బ్రాహ్మణులలో, తపస్వులలో ప్రత్యక్షంగా కనిపిస్తుంది. బ్రహ్మచారిచే వేధించబడిన ఇంద్రుడు భయపడినట్లు.
13.110.39
तद्ब्रह्मचर्यस्य फलमृषीणामिह दृश्यते ।
मातापित्रोः पूजने यो धर्मस्तमपि मे शृणु ॥ १३.११०.३९ ॥
బ్రహ్మచర్యం యొక్క ఈ ఫలం ఇక్కడ ఋషులలో కనిపిస్తుంది. తల్లిదండ్రులను పూజించడంలో ఉన్న ధర్మాన్ని కూడా నా నుండి వినుము.
13.110.40
शुश्रूषते यः पितरं न चासूयेत्कदाचन ।
मातरं भ्रातरं वाऽपि गुरुमाचार्यमेव च ॥ १३.११०.४० ॥
తండ్రిని సేవించేవాడు, ఎప్పుడూ ఆయనపై అసూయపడనివాడు, తల్లి, సోదరుడు, గురువు, ఆచార్యుల పట్ల కూడా అలాగే ఉండేవాడు.
13.110.41
तस्य राजन्फलं विद्धि स्वर्लोके स्थानमर्चितम् ।
न च पश्येत नरकं गुरुशुश्रूषयाऽऽत्मवान् ॥ १३.११०.४१ ॥
ఓ రాజా, అతని ఫలాన్ని తెలుసుకో: స్వర్గలోకంలో గౌరవప్రదమైన స్థానం. గురుసేవ వలన ఆత్మసంయమం కలవాడు నరకాన్ని చూడడు.