มหาภารตะ · อัธยายะ 13.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.110.1
विस्रम्भितोऽहं भवता धर्मान्प्रवदता विभो ।
प्रवक्ष्यामि तु संदेहं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.११०.१ ॥
ข้าแต่ผู้ทรงอำนาจ เมื่อท่านได้ให้ข้าพเจ้ามั่นใจด้วยการสอนธรรมทั้งหลาย บัดนี้ข้าพเจ้าจะเอ่ยความสงสัยของข้าพเจ้า ขอท่านโปรดบอกข้าพเจ้าด้วยเถิด ข้าแต่ปิตามหะ
13.110.2
व्रतानां किं फलं प्रोक्तं कीदृशं वा महाद्युते ।
नियमानां फलं किं च स्वधीतस्य च किं फलम् ॥ १३.११०.२ ॥
วัตรทั้งหลายมีผลอย่างไรที่ได้กล่าวไว้ หรือมีผลเป็นเช่นไร ข้าแต่ผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์ นิยมทั้งหลายมีผลอะไร และการศึกษาที่ได้เรียนมาดีแล้วมีผลอะไร
13.110.3
दमस्येह फलं किं च वेदानां धारणे च किम् ।
अध्यापने फलं किं च सर्वमिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.११०.३ ॥
การข่มใจในโลกนี้มีผลอะไร การทรงจำเวททั้งหลายมีผลอะไร และการสอนมีผลอะไร ข้าพเจ้าปรารถนาจะรู้ทั้งหมดนั้น
13.110.4
अप्रतिग्राहके किं च फलं लोके पितामह ।
तस्य किञ्च फलं दृष्टं श्रुतं यस्तु प्रयच्छति ॥ १३.११०.४ ॥
การไม่รับของให้ในโลกมีผลอะไร ข้าแต่ปิตามหะ และผู้ที่ให้นั้นได้เห็นและได้ยินผลอะไรบ้าง
13.110.5
स्वकर्मनिरतानां च शूराणां चापि किं फलम् ।
सत्ये च किं फलं प्रोक्तं ब्रह्मचर्ये च किं फलम्। ॥ १३.११०.५ ॥
ผู้ที่ยินดีในหน้าที่ของตนเองและแม้แต่บรรดาวีรบุรุษจะมีผลอย่างไร การสัตย์มีผลอย่างไรที่ได้กล่าวไว้ และการถือพรหมจรรย์มีผลอะไร
13.110.6
पितृशुश्रूषणे किञ्च मातृशुश्रूषणे तथा ।
आचार्यगुरुशुश्रूषा स्वनुक्रोशानुकम्पने ॥ १३.११०.६ ॥
การปรนนิบัติบิดามีผลอะไร และการปรนนิบัติมารดาก็เช่นกันมีผลอะไร การปรนนิบัติอาจารย์และครูมีผลอะไร และความกรุณาและความเอ็นดูของตนเองมีผลอะไร
13.110.7
एतत्सर्वमशेषेण पितामह यथातथम् ।
वेतुमिच्छामि धर्मज्ञ परं कौतूहलं हि मे ॥ १३.११०.७ ॥
ข้าแต่ปิตามหะ ข้าพเจ้าปรารถนาจะรู้เรื่องทั้งหมดนี้โดยไม่เหลือ ตามที่เป็นจริงทุกประการ ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ความอยากรู้ของข้าพเจ้านั้นมีมากนัก
13.110.8
यो व्रतं वै यथोद्दिष्टं तथा सम्प्रतिपद्यते ।
अखण्डं सम्यगारभ्य तस्य लोकाः सनातनाः ॥ १३.११०.८ ॥
ผู้ใดรับวัตรตามที่กำหนดไว้โดยถูกต้อง เริ่มต้นอย่างดีและรักษาไม่ให้ขาด โลกทั้งหลายอันนิรันดร์ย่อมเป็นของผู้นั้น
13.110.9
नियमानां फलं राजन्प्रत्यक्षमिह दृश्यते ।
नियमानां क्रतूनां च त्वयाऽवाप्तमिदं फलम् ॥ १३.११०.९ ॥
ข้าแต่พระราชา ผลของนิยมทั้งหลายปรากฏให้เห็นแจ้งอยู่ที่นี่ ท่านเองได้รับผลของนิยมและของยัญทั้งหลายนี้แล้ว
13.110.10
स्वधीतस्यापि च फलं दृश्यतेऽमुत्र चेह च ।
इह लोकेऽर्थवान्नित्यं ब्रह्मलोके च मोदते ॥ १३.११०.१० ॥
ผลของการศึกษาที่เรียนมาดีแล้วก็ปรากฏให้เห็นทั้งในโลกนี้และโลกหน้า ผู้นั้นย่อมมั่งคั่งอยู่ในโลกนี้เสมอ และย่อมรื่นเริงในพรหมโลก
13.110.11
दमस्य तु फलं राजञ्शृणु त्वं विस्तरेण मे ।
दान्ताः सर्वत्र सुखिनो दान्ताः सर्वत्र निर्वृताः।
यत्रेच्छागामिनो दान्ताः सर्वशत्रुनिषूदनाः ॥ १३.११०.११ ॥
ข้าแต่พระราชา บัดนี้ขอท่านฟังผลของการข่มใจจากข้าพเจ้าโดยพิสดาร ผู้ที่ข่มใจได้ย่อมมีความสุขทุกแห่ง ผู้ที่ข่มใจได้ย่อมสงบทุกแห่ง ผู้ที่ข่มใจได้ย่อมไปได้ตามใจปรารถนา เป็นผู้ปราบศัตรูทั้งปวง
13.110.12
प्रार्थयन्ति च यद्दान्ता लभन्ते तन्न संशयः ।
युज्यन्ते सर्वकामैर्हि दान्ताः सर्वत्र पाण्डव ॥ १३.११०.१२ ॥
สิ่งใดที่ผู้ข่มใจได้ปรารถนา ย่อมได้สิ่งนั้น ไม่มีข้อสงสัย ข้าแต่บุตรของปาณฑุ ผู้ข่มใจได้ย่อมประสบความปรารถนาทั้งปวงทุกแห่ง
13.110.13
स्वर्गे यथा प्रमोदन्ते तपसा विक्रमेण च ।
दानैर्यज्ञैश्च विविधैस्तथा दान्ताः क्षमान्विताः ॥ १३.११०.१३ ॥
ดังที่ผู้เหล่านั้นรื่นเริงในสวรรค์ด้วยการบำเพ็ญตบะและความกล้าหาญ และด้วยการให้ทานและยัญต่าง ๆ ผู้ข่มใจได้และมีขันติก็รื่นเริงเช่นนั้นเหมือนกัน
13.110.14
दानाद्दमो विशिष्टो हि ददत्किञ्चिद्द्विजातये ।
दाता कुप्यति नो दान्तस्तस्माद्दानात्परंदमः ॥ १३.११०.१४ ॥
การข่มใจยิ่งกว่าการให้ทาน เพราะเมื่อให้สิ่งใดแก่ทวิชาติ ผู้ให้ย่อมโกรธ แต่ผู้ข่มใจได้หาโกรธไม่ เพราะฉะนั้นการข่มใจจึงเหนือกว่าการให้ทาน
13.110.15
यस्तु दद्यादकुप्यन्हि तस्य लोकाः सनातनाः ।
क्रोधो हन्ति हि यद्दानं तस्माद्दानाद्वरो दमः ॥ १३.११०.१५ ॥
ส่วนผู้ที่ให้โดยไม่โกรธ โลกทั้งหลายอันนิรันดร์ย่อมเป็นของผู้นั้น เพราะความโกรธทำลายทานนั้น เพราะฉะนั้นการข่มใจจึงประเสริฐกว่าการให้ทาน
13.110.16
अदृश्यानि महाराज स्थानान्ययुतशो दिवि ।
ऋषीणां सर्वलोकषु यानि ते यान्ति देवताः ॥ १३.११०.१६ ॥
ข้าแต่มหาราช ในสวรรค์มีที่อยู่อันมองไม่เห็นของเหล่าฤๅษีนับหมื่นนับแสนอยู่ในโลกทั้งปวง ซึ่งเหล่าเทพย่อมไปถึง
13.110.17
दमेन यानि नृपते गच्छन्ति परमर्षयः ।
कामयाना महत्स्थानं तस्माद्दानात्परं दमः ॥ १३.११०.१७ ॥
ข้าแต่พระราชา เหล่าปรมฤๅษีย่อมไปถึงที่อยู่เหล่านั้นด้วยการข่มใจ และผู้ที่ปรารถนาที่อยู่อันยิ่งใหญ่ก็ไปถึงได้เช่นกัน เพราะฉะนั้นการข่มใจจึงเหนือกว่าการให้ทาน
13.110.18
विद्यादानाद्वरं नास्ति वेदविद्या महाफलाः ।
अध्यापकः परिक्लेशादक्षयं फलमश्नुते ॥ १३.११०.१८ ॥
ไม่มีสิ่งใดประเสริฐกว่าการให้วิชา วิชาแห่งเวทให้ผลอันยิ่งใหญ่ ครูผู้สอนได้รับผลที่ไม่เสื่อมสลาย เพราะได้ทนความลำบากมา
13.110.19
विधिवत्पावकं हुत्वा ब्रह्मलोके नराधिप ।
अधीत्यापि हि यो वेदान्न्यायविद्भ्यः प्रयच्छति।
गुरुकर्मप्रशंसी तु सोपि स्वर्गे महीयते ॥ १३.११०.१९ ॥
ข้าแต่จอมนร ผู้ใดบูชาไฟตามวิธีอย่างถูกต้อง และได้ศึกษาเวททั้งหลายในพรหมโลก แล้วสอนแก่ผู้รู้วิธีที่ถูกต้อง ทั้งสรรเสริญหน้าที่ของครู ผู้นั้นก็ได้รับเกียรติในสวรรค์เช่นกัน
13.110.20
क्षत्रियोऽध्ययने युक्तो यजने दानकर्मणि ।
युद्धे यश्च परित्राता सोपि स्वर्गे महीयते ॥ १३.११०.२० ॥
กษัตริย์ผู้ขวนขวายในการศึกษา การบูชายัญ และการให้ทาน และเป็นผู้คุ้มครองในสนามรบ ผู้นั้นก็ได้รับเกียรติในสวรรค์เช่นกัน
13.110.21
वैश्यः स्वकर्मनिरतः प्रदानाल्लभते महत् ।
शूद्रः स्वकर्मनिरतः स्वर्गं शुश्रूषयाऽऽर्च्छति ॥ १३.११०.२१ ॥
ไวศยะผู้ยึดมั่นในหน้าที่ของตน ย่อมได้รับผลอันยิ่งใหญ่ด้วยการให้ทาน ศูทรผู้ยึดมั่นในหน้าที่ของตน ย่อมบรรลุสวรรค์ด้วยการรับใช้ผู้อื่น
13.110.22
शूरा बहुविधाः प्रोक्तास्तेषामर्थास्तु मे शृणु ।
शूरान्वयानां निर्दिष्टं फलं शूरस्य चैव हि ॥ १३.११०.२२ ॥
กล่าวกันว่าผู้กล้ามีหลายประเภท จงฟังจากเราถึงลักษณะของพวกเขา จงฟังผลที่กำหนดไว้สำหรับผู้มีตระกูลกล้าหาญและสำหรับผู้กล้าเองด้วย
13.110.23
यज्ञशूरा दमे शूराः सत्यशूरास्तथा परे ।
युद्धशूरास्तथैवोक्ता दानशूराश्च मानवाः ॥ १३.११०.२३ ॥
มีผู้กล้าในการบูชายัญ ผู้กล้าในการข่มใจ ผู้กล้าในความจริง และผู้อื่นอีก ผู้กล้าในการรบก็ได้กล่าวไว้เช่นกัน และมนุษย์ผู้กล้าในการให้ทานก็เช่นกัน
13.110.24
बुद्धिशूरास्तथैवान्ये क्षमाशूरास्तथा परे ।
साङ्ख्यशूराश्च बहवो योगशूरास्तथा परे।
अरण्ये गृहवासे च त्यागे शूरास्तथा परे ॥ १३.११०.२४ ॥
ผู้กล้าด้านปัญญาและผู้อื่นก็เช่นกัน ผู้กล้าด้านความอดทนและผู้อื่นก็เช่นกัน ผู้กล้าด้านสางขยะ (การพิจารณาแยกแยะ) มีมากมาย และผู้กล้าด้านโยคะและผู้อื่นก็เช่นกัน ผู้กล้าในป่า ในชีวิตครองเรือน และในการสละ และผู้อื่นก็เช่นกัน
13.110.25
आर्जवे च तथा शूराः शमे वर्तन्ति मानवाः ।
तैस्तैश्च नियमैः शूरा बहवः सन्ति चापरे।
वेदाध्ययनशूराश्च शूराश्चाध्यापने रताः ॥ १३.११०.२५ ॥
ผู้กล้าด้านความซื่อตรงก็เช่นกัน มนุษย์ดำรงอยู่ในความสงบ ด้วยข้อปฏิบัติต่าง ๆ เหล่านั้น มีผู้กล้ามากมาย และยังมีผู้อื่นอีก มีผู้กล้าในการศึกษาพระเวท และผู้กล้าที่ยินดีในการสอน
13.110.26
गुरुशुश्रूषया शूराः पितृशुश्रूषया परे ।
मातृशुश्रूषया शूरा भैक्ष्यशूरास्तथा परे ॥ १३.११०.२६ ॥
บางคนเป็นผู้กล้าด้วยการรับใช้ครู บางคนด้วยการรับใช้บิดา ผู้กล้าด้วยการรับใช้มารดา และผู้กล้าในการขอทาน ผู้อื่นก็เช่นกัน
13.110.27
अरण्ये गृहवासे च शूराश्चातिथिपूजने ।
सर्वे यान्ति पराँल्लोकान्स्वकर्मफलनिर्जितान् ॥ १३.११०.२७ ॥
ผู้กล้าพบได้ในป่า ในชีวิตครองเรือน และในการต้อนรับแขก ทุกคนย่อมไปสู่โลกอันสูงส่ง ชนะด้วยผลแห่งการกระทำของตนเอง
13.110.28
धारणं सर्ववेदानां सर्वतीर्थावगाहनम् ।
सत्यं च ब्रुवतो नित्यं समं वा स्यान्नवा समम् ॥ १३.११०.२८ ॥
การทรงจำพระเวททั้งหมด และการอาบในแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ทั้งปวง สำหรับผู้ที่พูดความจริงเสมอ อาจเท่ากัน หรืออาจไม่เท่ากันก็ได้
13.110.29
अश्वमेधसहस्रं च सत्यं च तुलया धृतम् ।
अश्वमेधसहस्राद्धि सत्यमेव विशिष्यते ॥ १३.११०.२९ ॥
การบูชายัญม้าหนึ่งพันครั้ง และความจริง ถูกชั่งบนตราชั่ง แท้จริงแล้วความจริงเท่านั้นยิ่งกว่าการบูชายัญม้าหนึ่งพันครั้ง
13.110.30
सत्येन सूर्यस्तपति सत्येनाग्निः प्रदीप्यते ।
सत्येन मरुतो वान्ति सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम् ॥ १३.११०.३० ॥
ด้วยความจริงพระอาทิตย์จึงส่องแสง ด้วยความจริงไฟจึงลุกโชน ด้วยความจริงลมมรุตจึงพัดไป ทุกสิ่งตั้งมั่นอยู่ในความจริง
13.110.31
सत्येन देवाः प्रीयन्ते पितरो ब्राह्मणास्तथा ।
सत्यमाहुः परो धर्मस्तस्मात्सत्यं न लोपयेत् ॥ १३.११०.३१ ॥
ด้วยความจริงเทวดาทั้งหลายย่อมพอพระทัย บรรพบุรุษและพราหมณ์ก็เช่นกัน ความจริงเรียกกันว่าธรรมอันสูงสุด เพราะฉะนั้นไม่ควรละเมิดความจริง
13.110.32
मुनयः सत्यनिरता मुनयः सत्यविक्रमाः ।
मुनयः सत्यशपथास्तस्मात्सत्यं विशिष्यते ॥ १३.११०.३२ ॥
ฤๅษีผู้ยึดมั่นในความจริง ฤๅษีผู้เข้มแข็งด้วยความจริง ฤๅษีผู้ปฏิญาณด้วยความจริง เพราะฉะนั้นความจริงจึงประเสริฐยิ่ง
13.110.33
सत्यवन्तः सत्यलोके मोदन्ते भरतर्षभ ।
दमः सत्यफलावाप्तिरुक्ता सर्वात्मना मया ॥ १३.११०.३३ ॥
ผู้ซื่อสัตย์ย่อมชื่นชมยินดีในโลกแห่งความจริง ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ การบรรลุผลแห่งความจริงด้วยการข่มใจ เราได้กล่าวแก่ท่านโดยสิ้นเชิงแล้ว
13.110.34
असंशयं विनीतात्मा स वै स्वर्गे महीयते ।
ब्रह्मचर्यस्य च गुणं शृणु त्वं वसुधाधिप ॥ १३.११०.३४ ॥
ไม่ต้องสงสัยเลยว่า ผู้ที่มีจิตใจถ่อมตนย่อมได้รับการยกย่องในสวรรค์ บัดนี้จงฟังคุณธรรมแห่งการถือพรหมจรรย์ ข้าแต่เจ้าแห่งแผ่นดิน
13.110.35
आजन्ममरणाद्यस्तु ब्रह्मचारी भवेदिह ।
न तस्य किञ्चिदप्राप्यमिति विद्धि नराधिप ॥ १३.११०.३५ ॥
ผู้ใดที่ถือพรหมจรรย์ในโลกนี้ตั้งแต่เกิดจนตาย ไม่มีสิ่งใดที่เขาจะบรรลุไม่ได้ จงรู้ไว้เถิด ข้าแต่จอมนรา
13.110.36
बह्व्यः कोट्यस्त्वषीणां तु ब्रह्मलोके वसन्त्युत ।
सत्ये रतानां सततं दान्तानामूर्ध्वरेतसाम् ॥ १३.११०.३६ ॥
ในโลกของพระพรหม มีฤๅษีอยู่นับโกฏิ ผู้ยึดมั่นในความจริงอยู่เสมอ ผู้ข่มใจได้ และผู้มีธาตุเพศสูงขึ้น
13.110.37
ब्रह्मचर्यं दहेद्राजन्सर्वपापान्युपासितम् ।
ब्राह्मणेन विशेषेण ब्राह्ममो ह्यग्निरुच्यते ॥ १३.११०.३७ ॥
ข้าแต่พระราชา การถือพรหมจรรย์ที่ปฏิบัติแล้วย่อมเผาผลาญบาปทั้งปวง โดยเฉพาะสำหรับพราหมณ์ จึงเรียกว่าไฟพรหม
13.110.38
प्रत्यक्षं हि तथा ह्येतद्ब्राह्मणेषु तपस्विषु ।
बिभेति हि यथा शक्रो ब्रह्मचारिप्रधर्षितः ॥ १३.११०.३८ ॥
เรื่องนี้ปรากฏชัดในหมู่พราหมณ์และนักพรต ดังที่พระอินทร์ย่อมหวาดกลัวผู้ที่ถูกผู้ถือพรหมจรรย์ข่มขู่
13.110.39
तद्ब्रह्मचर्यस्य फलमृषीणामिह दृश्यते ।
मातापित्रोः पूजने यो धर्मस्तमपि मे शृणु ॥ १३.११०.३९ ॥
ผลแห่งการถือพรหมจรรย์นั้นปรากฏให้เห็นในหมู่ฤๅษีในโลกนี้ บัดนี้จงฟังจากเราถึงธรรมในการบูชามารดาและบิดาด้วย
13.110.40
शुश्रूषते यः पितरं न चासूयेत्कदाचन ।
मातरं भ्रातरं वाऽपि गुरुमाचार्यमेव च ॥ १३.११०.४० ॥
ผู้ใดรับใช้บิดาและไม่เคยโกรธเคืองท่าน และทำเช่นนั้นต่อมารดา พี่น้อง ครู และอาจารย์เช่นกัน
13.110.41
तस्य राजन्फलं विद्धि स्वर्लोके स्थानमर्चितम् ।
न च पश्येत नरकं गुरुशुश्रूषयाऽऽत्मवान् ॥ १३.११०.४१ ॥
ข้าแต่พระราชา จงรู้เถิดว่าผลของเขาคือที่อันทรงเกียรติในสวรรคโลก และผู้มีตนสำรวมแล้วด้วยการปรนนิบัติครู ย่อมไม่เห็นนรก